Macron, ‘Avrupa siyasi grubu’ oluşturma tasarısını yeniden başlatıyor

Macron, Paris'te Polonya Başbakanı'nı ağırladı (AFP)

Rusya'nın Ukrayna'ya karşı savaşı, Ukrayna senaryosunu yaşamaktan korkan Avrupa ülkelerine sağlanabilecek en iyi himayenin, Finlandiya ve İsveç'in yaptığı gibi NATO’ya katılmak olduğunu gösterdi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Avrupa'nın siyasi, savunma ve enerji egemenliğini pekiştirme, aynı zamanda bir Avrupa siyasi grubu kurma çağrısında bulunduğu tasarısından vazgeçmedi. Macron, Fransa’nın altı aylık Avrupa Birliği (AB) başkanlığı sırasında bu fikri öne sürmüştü.
Tasarı, tüm Avrupa ülkelerine, AB üyelerine veya dışındakilere açık bir forum veya kurum oluşturulmasına, Avrupalıları ilgilendiren tüm dosyaların konuşulabileceği bir işbirliği platformunun kurulmasına, aynı zamanda Avrupa kulübüne katılmak isteyenler için de bir başlangıç teşkil edilmesine dayanıyor.
Ülkesinin Fransa ile ilişkilerini güçlendirmek amacıyla Paris ziyaretinde bulunan Polonya Başbakanı Mateusz Morawiecki’yi ağırlayan Macron, şuan dönem başkanlığını devralan Çekya başkenti Prag’da Avrupalı ​​liderlerin bir araya geleceğini açıkladı. Söz konusu ziyaret, Rusya'nın Ukrayna savaşına ilişkin farklı görüşleri nedeniyle iki yetkili arasında daha önce kaydedilen gergin atmosfere rağmen gerçekleşti. Bu gerilimin iki nedene dayandığı biliniyor: İlki iki adam arasındaki yitip giden dostluk. Macron, radikal Hukuk ve Adalet Partisi Başkanı Morawiecki’nin kendisinin Avrupa demokratik değerlerine aykırı olduğu için mücadele verdiği radikal sağcı bir çizgi izlediği düşüncesinde. Morawiecki aynı zamanda Fransa seçimlerinde Macron’un radikal sağdan rakibi Marine Le Pen’i desteklemişti. Diğer yandan ikili Ukrayna savaşı konusunda da farklı yaklaşımlar benimsiyor. Geçtiğimiz bahar aylarında Morawiecki, Macron’u Putin ile sık sık temasta bulunması dolayısıyla sert bir dille eleştirmiş, “Suçlularla pazarlık yapacak bir durum yok” vurgusunda bulunmuştu. Aynı zamanda Macron’a “Hitler, Stalin veya Pol Pot ile pazarlık eder miydiniz?” göndermesinde bulunmuştu. Macron ise Almanya Başbakanı Olaf Scholz veya diğerlerinin de yaptığı gibi Putin ile sürekli olarak ateşkes meselesini ele aldığını öne sürmüştü. Sonrasında ise Macron’un Putin’e karşı sert bir tavır alması ve Fransa’nın Ukrayna’ya verdiği desteği teyit etmesi üzerine Fransa ile Polonya arasında bir yakınlaşma kaydedildi. Polonya’nın Fransa’da kaydedilen ve 50 milyon metrekarelik bir ormanı tahrip eden kapsamlı orman yangınlarını söndürmek için yaptığı yardım ise iki taraf arasındaki yakınlaşmayı daha da pekiştirdi. Macron, dün bu yardımları dolayısıyla Morawiecki’ye teşekkürlerini sundu.
Macron’un Ukrayna’nın AB’ye katılım talebine hızlı bir alternatif bulmak için sunduğu söz konusu tasarısı hala başlangıç aşamasında. Ancak önümüzdeki günlerde bu tasarının hızlandırıldığı görülebilir. Zirâ Macron, dün yaptığı açıklamada, tasarıyı sabırla savunmaya devam ettiğini, bu konuda siyasi ve jeopolitik vizyonların yakınlaşması için çaba sarf ettiğini vurguladı. Ancak uygulamada birçok zorlukla karşı karşıya kalınabilir. Nitekim Varşova, Kiev ve diğer Avrupa başkentleri, bu tasarıyı birliğe katılmak isteyen birçok ülkeyi AB’nin kapısında tutmanın ve girmelerini engellemenin bir yolu olarak görüyor. Fransız kaynakları, Ukrayna’daki savaşın daha yoğun bir hale gelmesinin Macron’un tasarısına gölge düşürdüğünü düşünüyor. Macron’un Avrupa egemenliğinin pekiştirilmesi ve Avrupa çıkarlarını savunmak için bir Avrupa askeri gücünün kurulması çağrısı da gerilemiş durumda. Söz konusu kaynakların bildirdiğine göre her hâlükârda bugünkü genel eğilim, gelecekteki Rus atılımlarından korkan ülkeleri korumanın en net garantisinin NATO olduğuna işaret ediyor. Bu hususta Polonya gibi Doğu Avrupa ülkeleri ön planda kalıyor. Dolayısıyla Paris Romanya'da karadaki askeri varlığını, Baltık Denizi’nde ise havadaki varlığını artırdığı sırada Macron'un NATO'nun doğu kanadının güçlendirilmesi önemine yaptığı gönderme anlaşılabilir nitelikte. Bununla birlikte Fransa Cumhurbaşkanı, dün Prag'da yaptığı açıklamada Macron'un tasarısını desteklediğini yineleyen Almanya Başbakanı Olaf Scholz'un desteğini kazanmış durumda. Scholz aynı zamanda “Güvenlik, iklim, iletişim gibi kıtamızı ilgilendiren önemli konular yeni forumda yılda bir veya iki kez tartışılabilir” ifadelerini kullandı.
Avrupa, birçok Avrupa ülkesine Rus gazı akışının durdurulması veya azaltılması hususundan muzdarip. Dolayısıyla Avrupa'nın Rus gazına, aynı zamanda petrol ve kömüre olan bağımlılığını sınırlamak için enerji sektöründe Avrupa egemenliğine her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyan Fransa Cumhurbaşkanı, Avrupa’nın bu husustaki egemenliğinin ortak bir vizyon haline geldiği düşüncesinde. Yükselen fiyatlar ve Avrupa ülkelerindeki ekonomik, toplumsal ve siyasi yansımaları göz önüne alındığında bu durum anlaşılabilir nitelikte. Macron defalarca kez reddetse de Cezayir'e yaptığı uzun ziyaret aslında bir yanı ile Fransa'nın Rus gazına karşılık Cezayir gazı elde etme arzusuna dayanıyor.
Polonya Başbakanı, dün, ülkesinin Avrupa'nın savunma yeteneklerini pekiştirme arzusunu ve savunma sanayinde iki ülke arasındaki işbirliğini teyit ederek Macron'u takip etmiş sayılıyor. Avrupa uyuşukluğu bırakıp silkelenmediği taktirde dünyadaki jeostratejik konumunu kaybedeceği uyarısında bulunan Polonya Başbakanı, farklı düşüncelerde oldukları dosyalara rağmen AB dahilindeki ortaklıkları pekiştirme çağrısında bulundu.