Baykar Genel Müdürü Bayraktar: Hiçbir işimizde tek kuruş kredi kullanmadık... Beni tutuklatmak için Ankara'da savcıyı aradılar

Baykar Genel Müdürü Haluk Bayraktar, Baykar'ın yaptığı hiçbir işte tek kuruş kredi kullanmadığını, AR-GE desteği veya nakit hibe almadığını belirterek, "Destekleri hiç almadık, uzak durduk. Her zaman kendi yağımızda kavrulmayı seçtik." dedi.

Baykar Genel Müdürü Bayraktar: Hiçbir işimizde tek kuruş kredi kullanmadık... Beni tutuklatmak için Ankara'da savcıyı aradılar
TT

Baykar Genel Müdürü Bayraktar: Hiçbir işimizde tek kuruş kredi kullanmadık... Beni tutuklatmak için Ankara'da savcıyı aradılar

Baykar Genel Müdürü Bayraktar: Hiçbir işimizde tek kuruş kredi kullanmadık... Beni tutuklatmak için Ankara'da savcıyı aradılar

Habertürk TV'de "Kübra Par'la Açık ve Net" programına katılan Baykar Genel Müdürü Haluk Bayraktar, gündeme ilişkin soruları yanıtladı.
Milli teknolojiyle geliştirilen en yeni insansız savaş uçağı Bayraktar Kızılelma'yı ilk kez 30 Ağustos'ta TEKNOFEST Karadeniz'de halkla buluşturduklarını hatırlatan Bayraktar, 14 Aralık'ta ilk uçuşun gerçekleştirildiğini, bunun çok kritik kilometre taşı olduğunu söyledi.
Kızılelma'nın tamamen öz sermaye ile Baykar'ın yüzde 100 imkanlarıyla geliştirildiğini dile getiren Bayraktar, "Bize kimsenin Kızılelma'yı üret, geliştir gibi bir talebi olmadı. Dünyanın en büyük teknoloji firmalarından biri olmamızdan dolayı ülkemizin geleceği açısından bunun ne kadar önemli olduğunu bildiğimiz için kendi imkanlarımızla adım attık." diye konuştu.
Bayraktar, Kızılelma'nın havacılık noktasında Türkiye'yi bölgesel ve küresel anlamda süper güç seviyesine çıkaracak teknoloji olduğunu kaydederek, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Bu projede yaş ortalaması 27 olan, 3 bin 500 kişi çalışıyor. Kızılelma çok uzun soluklu bir proje. Biz şu an ses altı hızında uçan ilk varyantı üzerinde çalışıyoruz. Ses üstü hızlara çıkan, çift motorlarda olan, hava-hava, hava-yer mühimmatlarının, Aselsan'ın geliştirdiği radar teknolojilerinin, elektro optik gibi teknolojilerin entegre edildiği Kızılelma 20-30 yıl boyunca hayatımızda olacak. Mini sınıf, taktik, taarruzi sınıfı İHA'lar ve en son Kızılelma. Bizim Baykar olarak Kızılelma'dan sonra hedefimiz uzay teknolojisi alanlarında yatırımlar yapmak. Bugün ülkemizde tüm vatandaşlarımızı korumak için onlarca İHA var. Tüm bu ekosistemi, hava araçlarının altyapısını desteklemek için uzayda da bir hakimiyet oluşturmamız gerekiyor."

"Beni tutuklatmak için Ankara'da savcıyı aradılar"
Haluk Bayraktar, Bayraktar TB2'nin doğuş sürecinden bahsederek, şu bilgileri verdi:
"Türk Silahlı Kuvvetleri '15 bin feette uçabilen, 6 saat havada kalabilen 100 kilometreden haberleşebilen bir insansız uçak sistemine ihtiyacımız var' dedi. İki tane firmayı davet ettiler. Hiç bir AR-GE desteği verilmedi. Bizden teminat mektubu istendi. O zamanlar biz çok ufak bir firmayız. 2007 yılında projeye davet edildik. 2009 yılında uçağı uçurmak için pist bulamadık. Projeye engel olmak isteyen bürokrasi Kastamonu'da, Çorlu'da, Keşan'da bize uçuş izni vermedi. 6 ay bekledikten sonra dönemin 1. Ordu Komutanı Ergin Saygun bizzat emir vererek uçuşun yapılmasını sağladı. Ankara'dan o dönemde izin çıkmadı. Dünyanın en meşhur silahsız insansız hava aracı Bayraktar TB2 ilk uçuşunu 2009 Haziran ayında Keşan'da izinsiz yaptı. Hiç bir banka bize teminat mektubu vermedi. O dönemde Kale Grubu ile ortak olduk. Sıkıntılardan dolayı 2009 Ağustos ayında babamın aort damarı patladı."
Bayraktar, Ekim 2009'da askerden izin alarak Sinop'a uçuş testine gittiğini, sınırın 18 bin feet olduğu demo uçuşunda 19 bin feet yüksekliğe çıktıklarını, öğlen 14.00'te kalkan uçağın gece 22.00'de indiğini anlattı.
Dışarıdan gelen asker üniformalı bir kişi gece karanlıkta otomatik olarak inen uçak için bahane uydurarak, "Ben bu uçağın otomatik indiğine inanmıyorum. Sen tuşa bastın indi. Tutanağa otomatik iniş yazılmayacak" dediğini aktaran Bayraktar, şu ifadeleri kullandı:
"Benim kısa dönem askerlik yaptığımı, izin alıp geldiğimi öğrenen bu asker kılıklı zat, biz kendimizi anlatmaya çalışırken bana dönerek bir anda 'Çavuş esas duruşa geç' dedi. Daha sonra bana dönerek 'şerefsiz' diye bağırdı. Ben de cevabını verdim. Beni tutuklatmak için Ankara'da savcıyı aradılar. O dönemin savcısı herkesin ifadesinin alınması talimatını verdi. Heyette olmayıp dışarıdan gelip bize hakaret eden bu kişi 3 ay sonra askerlikten istifa edip rakip firmada işe girdi. Diğer firma kriterleri sağlayamadı. Ocak 2010'da Savunma Sanayii Başkanlığı İcra Kurulu toplandı. Taktik İHA programında işi kazanan 24 adet uçak üretecekti. Bizden 12 adet uçak üretmemiz istendi. İhaleyi kaybeden firmaya yeni proje açtılar. Onlara da 6 tane katapulttan atılan ve paraşütle inen uçak yapmaları için sipariş verdiler. Biz sözleşme için 2,5 sene bekledik. Kaybeden firma ile sözleşmeyi bizden 1 sene önce imzaladı."

"Cumhurbaşkanları 'Biz Bayraktar TB2 almak için sıraya girdik' diye açıklama yapıyor"
Baykar Genel Müdürü Bayraktar, kendilerine yönelik engellemelere ilişkin, "Bizim bürokrasimiz dikkatlidir, asker 5 kere düşünür, bunun için mi izin verilmedi yoksa size yönelik özel bir engelleme mi vardı?" şeklindeki soru üzerine, bu konuları detaylı bilenlerin çok iyi bildiğini, bilmeyenlerin ise kasıtlı olarak iftira atabildiğini söyledi.
Türkiye'nin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde 2004'te milli ve özgün üretim modeli konusunda bir irade konduğunu ancak sistemin buna hazır olmadığını dile getiren Bayraktar, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Karşılaştığınız şeyler daha önce bu alanda hiç kimsenin karşılaşmadığı şeyler. Çok farklı şeylerle karşılaşabilirsiniz. Ben size yüzlerce olumsuz engelleme, karşılaştığımız ince oyunlar sayabilirim. Ancak sonuca baktığınızda bu işler şu anda başarıya ulaşmış. Bağımlı olan bir Türkiye'den kendi ihtiyaçlarını en iyi şekilde karşılayan bir ülkeye, bunun da ötesinde 27 ülkeye ihracat yapan, bunun dış politikada kaldıraç etkisini yaşayan bir konuma gelindi. Bu dış politikada büyük de bir kazanımdır aslında. Şu an ülkelerin cumhurbaşkanları 'Biz Bayraktar TB2 almak için sıraya girdik' diye açıklama yapıyor."

"Hiçbir işimizde tek kuruş kredi kullanmadık"
Haluk Bayraktar, devletin kendilerine özel bir desteğinin bulunduğuna ve bunun da adil rekabeti ortadan kaldırdığına yönelik iddialara ilişkin şu yanıtı verdi:
"Bu da atılan iftiraların en büyüklerinden bir tanesi. Selçuk Bey (Bayraktar) 2016'da damat oldu. Biz 2016'dan önce zaten Bayraktar TB2'yi geliştirmiş, SİHA olarak TSK'ye teslim etmiş bir firmaydık. Yine döner kanatlı Malazgirt İHA'yı da teslim etmiştik. Bayraktar Mini İHA'yı 2007'de geliştirip teslim etmiş bir firmayız. Aylarımız, yıllarımız zaten Güneydoğu'da, Cudi'de, Gabar'da geçmiş. Biz bu alanda gece gündüz AR-GE yapan bir firmayız. Baykar yaptığı hiçbir işte 40 yıllık hayatı boyunca tek kuruş kredi kullanmamış bir firma. Hiçbir zaman kredi kullanmadık."

"AR-GE desteği almadık, nakit hibe kullanmadık"
Baykar Genel Müdürü Bayraktar, Savunma Sanayii Başkanlığından normalde AR-GE desteği alan binlerce firmanın bulunduğunu kaydederek, şunları söyledi:
"Biz bir kuruş AR-GE desteği almadık. AR-GE sözleşmesi imzalamadık. Nakit hibe kullanmadık. Sattık, ihraç ettik. Kazandığımızı projelerimize kaynak yaptık. 2022'de Baykar'ın imzaladığı sözleşmelerin yüzde 99,3'ü ihracattan. Böyle bir firma hiç gördünüz mü? Tek kuruş kredi, nakit hibe kullanmamış. Baykar'ın varlığı zaten rekabet ortamı oluşturuyor. Baykar'dan önce Türkiye İsrail'den Heron'ları alıyordu. Onlarca sıkıntı yaşadık, silahlı bile değildi. Zaten silahlı olanını da Türkiye'ye vermiyorlardı. Bu SİHA bile olmayan Heron'ların fiyatı Bayraktar TB2'nin 5 katıydı. Türkiye Bayraktar TB2 öncesinde Heron'lardan da önce Gnat İHA alıyordu. Ortalama uçuş ömrü 100 saat olmuş. 100 saat nedir ki biz aylık 15 bin saat uçuyoruz. (Sizinkilerin ne kadar?) 600 bin saatteyiz biz. Baykar'ın varlığı zaten rekabeti ve maliyet etkinliğini getiriyor."

"Alenen bir iftira ile karşı karşıyayız"
Haluk Bayraktar, DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan'ın Baykar'a yönelik açıklamalarına ilişkin, şu değerlendirmelerde bulundu:
"İddialara, iftiralara gelelim. İlk önce spiker soruyor: 'Selçuk Bayraktar'ın 'Cumhurbaşkanı Erdoğan kaybederse bu işler engellenir' diye bir ifadesi var' deniliyor. Bir kez öyle bir ifadesi yok Selçuk Bayraktar'ın. Selçuk Bey böyle stratejik konularda mevcut iktidar dahil bir gevşeme gösterirse bu projelerin risk altında olduğunu söyledi. Siyasi hesaplarla yapılacak her müdahalenin bu projeleri sonlandırmaya yeteceğini ifade etti. AR-GE herkesin destek vermesi gereken bir süreç. Biz bunları yaşadığımız için biliyoruz ancak yaşamayanlar bilemez. Beyefendi 8 yıl MGK üyeliği yaptığını söylüyor. '8 yıl MGK üyeliği yapan bir kişi bir gün, 'Ben bu ülkede bütün dünyanın konuştuğu Bayraktar TB2 nedir? Bu Baykar ne yapıyor demez mi? Bir fuara gelir, firmayı ziyaret eder... Bir fuar yaptık (SAHA Expo) geçtiğimiz kasımda. İngiltere Savunma Bakanı Ben Wallace geldi. Sabah 09.00'dan öğlen 15.00'e kadar durdu. Bayraktar SİHA'ların ne kadar oyun değiştirici olduğunu ifade etti. Bulgaristan'ın, Malezya'nın Cumhurbaşkanları geldi, fabrikamızı ziyaret etti. Sayın Kılıçdaroğlu 2012'de Baykar'a geldi, TEKNOFEST'e de geldi. Onun gelmesine rağmen maalesef CHP'den bir grup başkanvekili milyonların katıldığı dünyanın en büyük festivalini 'Damadın TEKNOFEST'i' diyerek itibarsızlaştırmaya çalıştı. 'İstikbal göklerdedir diyen' bir liderin, Atatürk'ün kurduğu parti CHP değil mi?"
Bayraktar TB2'nin sözleşme imzalaması aşamasında bankaların kendilerine teminat mektubu vermediğini kaydeden Haluk Bayraktar, yazdıkları mektup sonrası, firmayı değerlendiren İş Bankası ekibinin "Sizlerin eğitimleri, kariyeri bizim için teminattır. Dünyanın en iyi üniversitelerinde lisans, yüksek lisans yapmışsınız." dediğini aktardı. Bayraktar, bunun ardından İş Bankası'ndan teminat mektubu alabildiklerini anlattı.
Selçuk Bayraktar'ın, "Mevcut iktidarda dahi bu konularda bir gevşeme olursa bu projeler risk altında olur." yönündeki sözüne işaret eden Bayraktar, şu ifadeleri kullandı:
"Bunun ne kadar doğru olduğunu gördük. Alenen bir iftira ile karşı karşıyayız. Türkiye savunma ve havacılık sektörünün bu yıl ihracatı 4,2 milyar dolar. Bunun 1,2 milyar dolarını Baykar yaptı. Toplam 27 ülke ile ihracat anlaşması yapan, 2022'de 18 ülkeye SİHA teslim eden, Türkiye savunma havacılık sanayisi ihracatının yüzde 28'ini yapan bir firma Baykar. 1000'den fazla yerli tedarikçisi olan, 3 bin 500 kişinin çalıştığı bir firmaya, siz 'bütün kaynaklar tek firmaya veriliyor, rekabet yok, şımarıklık oluşur, dokunuruz' iftiralarıyla ve tehditleriyle dil uzatacaksınız ve buna biz sosyal medyadan cevap verince siyasi bir yapı olacağız. Böyle bir şey olabilir mi?"
Bayraktar, "Baykar, devlet ya da iktidar tarafından diğer firmaların rekabeti engellenecek şekilde destekleniyor mu?" şeklindeki soruya karşılık, böyle bir şeyin mümkün olmadığını, Baykar'ın varlığının rekabeti doğurduğunu anlattı.

"Devlete farklı sınıflarda İHA teslim eden 7 farklı şirket var"
Baykar Genel Müdürü Bayraktar, devletin milli güvenliğe yönelik projeleri desteklemesinin doğal olduğunu kaydederek, şöyle konuştu:
"Ancak biz Baykar olarak bu destekleri hiç almadık, uzak durduk. Her zaman kendi yağımızda kavrulmayı seçtik. Hiçbir zaman nakit hibe istemedik. Biz hep geliştirelim, satalım, ihraç edelim dedik. Hiçbir zaman kredi kullanmadık. Hakkımız olduğu halde nakit destek ve hibe kullanmadık. Düşünün ki zaten hiçbir nakit destek, hibe kullanmadığımız halde üstelik tümüyle öz kaynaklarımızla yürüttüğümüz böylesine stratejik bir işte ne tarz karalamalara, iftiralara maruz kalıyoruz, bu imkanları kullanmış olsak kim bilir ne şekilde saldıracaklardı. İstiyoruz ki dünya çapında bir ürünümüz olsun. 1,2 milyar dolar ihracatı biz 1 tane ürünle yaptık. Savunma sanayinde kısa bir süre önce çalışan firma sayısı 15 civarındayken bugün sektörde iş yapan 2 bin firma var."
Bayraktar TB2 için sıra olduğunu, sipariş verenlerin 3 yıl beklediğini dile getiren Bayraktar, Türkiye'de TSK'ye alınan her türlü İHA ve SİHA'nın şeffaf bir süreçle ve ihaleyle alındığını, devlete İHA teslim eden 7 farklı şirketin (Farklı sınıfta sistemler üreten) bulunduğunu vurguladı.
Haluk Bayraktar, Baykar'ın ihalelerde diğer şirketlerden farklı değerlendirilmesinin söz konusu dahi olmadığını ifade ederek, zaten ürettiklerinin büyük bir kısmını ihraç ettiklerini anlattı.
Bayraktar TB2'nin dünyanın en meşhur silahlı insansız aracı olduğunu vurgulayan Bayraktar, hiç kimsenin, hiçbir ülkenin Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın damadı olduğu için Selçuk Bayraktar'dan SİHA almadığını söyledi.
Bayraktar, "Baykar, şu anda dünyanın en büyük İHA ihracatçısı. Dünyada bizden fazla ülkeye bu ölçekteki İHA'ları veren başka bir firma yok." diye konuştu.

"Bütün yatırımlarımızı kendi kaynaklarımızla yaptık"
Haluk Bayraktar, Türkiye'nin önde gelen firmalarının yatırım teşvik için devlete başvurabildiğini, her sektörden farklı işler yapan 55 firma için yatırım teşvik belgesi düzenlendiğini, kendilerinin de Baykar olarak başvurduklarını belirterek, proje teşviklerine başvuran firmaların tamamına yakınının nakit desteği kullandığını söyledi.
Bayraktar, "Biz sadece herkesin kullandığı, kendi öz kaynaklarımızla yatırımı yaptıktan sonra, o tesis kar ettiğinde vergi ödeyeceği zaman onu karından düşürme imkanı var. Bunu zaten yüzlerce firma alıyor. Sütçülük yapan da hayvancılık yapan da otomotiv yapan da alıyor. Bütün yatırımlarımızı kendi kaynaklarımızla yaptık." açıklamasında bulundu.

"Siyasi bir polemiğin içerisinde olma gibi bir derdimiz yok"
Baykar Genel Müdürü Bayraktar, eski Pentagon yetkilisi Michael Rubin'in Türk savunma sanayisinin güçlenmesinden duyduğu rahatsızlığı dile getirerek, Baykar'a yaptırım çağrısında bulunduğunu, aynı gün FETÖ'cü kaçak şahısların yayın organlarından iftiralarda bulunduğunu, yine aynı gün Ali Babacan'ın iftiralar atarak açıklamalar yaptığını belirterek, "Bu kadar şey nasıl oluyor bir anda? Biz işimize odaklanmışız ve ülkemizi bu alanda dünyanın en ileri ülkesi yapmaya çalışıyoruz. Bizim siyasi bir polemiğin içerisinde olma gibi bir derdimiz yok." diye konuştu.
Bayraktar Kızılelma'nın gelecek 2 yılda ürün olmasının beklendiğini dile getiren Bayraktar, "Şu an herhangi bir siparişi olan bir ürün değil ancak yurt dışından sipariş vermek isteyen ülkeler var. Ancak biz şu an ürün olmadığı için sipariş almıyoruz. Bayraktar TB3 de bu yılın sonunda seri üretim hattına girecek. Dolayısıyla Türkiye olarak kendi silahlı insansız hava aracını ve insansız savaş uçağını üretip geliştiren bir ülke olacağız." ifadelerini kullandı.



Erdoğan’ın ziyareti sonrası Ankara-Riyad hattında ekonomik sıçrama

3 Şubat’ta Riyad’da Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yapılan görüşmeden bir kare (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)
3 Şubat’ta Riyad’da Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yapılan görüşmeden bir kare (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)
TT

Erdoğan’ın ziyareti sonrası Ankara-Riyad hattında ekonomik sıçrama

3 Şubat’ta Riyad’da Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yapılan görüşmeden bir kare (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)
3 Şubat’ta Riyad’da Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yapılan görüşmeden bir kare (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Suudi Arabistan’a gerçekleştirdiği ziyaret, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerde yeni bir ivme sağladı ve ticaret, enerji ile ortak yatırımlar alanlarında yeni iş birliği ufukları açtı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın çarşamba günü Riyad’a yaptığı ziyaretin ardından yayımlanan ortak bildiride, iki ülkenin siyasi ve ekonomik ortaklıklarını ileriye taşıma konusundaki kararlılığı vurgulandı.

Bildiride, Riyad’ın Suudi Arabistan 2030 Vizyonu ile Ankara’nın Türkiye Yüzyılı Vizyonu’nun sunduğu fırsatlardan yararlanarak ekonomik ve yatırım ortaklığını derinleştirme konusunda mutabık kaldığı belirtildi. Bu çerçevede, petrol dışı ticaretin geliştirilmesi, özel sektörün rolünün güçlendirilmesi ve Suudi-Türk İş Konseyi’nin etkinleştirilmesi öncelikler arasında yer aldı.

Enerji alanında iş birliği

Enerji alanı, iki tarafın da özel önem verdiği başlıklar arasında öne çıktı. Ortak bildiride; petrol, petrokimya ve yenilenebilir enerji alanlarında iş birliğinin yanı sıra elektrik enterkoneksiyonu, temiz hidrojen ve enerji tedarik zincirleri konularının ele alındığı, bunun enerji güvenliği ve sürdürülebilirliğini güçlendireceği vurgulandı.

xdfvgthy
Erdoğan’ın ziyareti kapsamında Riyad’da yenilenebilir enerji alanında iş birliği anlaşmasının imzalanması sırasında Suudi Arabistan ve Türkiye enerji bakanları (Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı’nın X hesabından)

Taraflar ayrıca, küresel enerji dönüşümünü desteklemek amacıyla madencilik ve kritik mineraller alanında iş birliğini teyit etti. Ziyaret kapsamında toplanan Suudi-Türk Koordinasyon Konseyi toplantısında enerji, adalet, uzay ile araştırma-geliştirme alanlarını kapsayan çok sayıda anlaşma ve mutabakat zaptı imzalandı.

Bu çerçevede, enerji alanındaki stratejik iş birliğini somutlaştırmak amacıyla Suudi Arabistan Enerji Bakanı Prens Abdülaziz bin Selman ile Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar arasında, 2 milyar dolarlık yenilenebilir enerji yatırımlarını kapsayan bir anlaşma imzalandı. Anlaşma, yenilenebilir enerji santrali projelerinde iş birliğini öngörüyor.

Anlaşmanın; yenilenebilir enerji, yeşil teknolojiler alanlarında iş birliğini güçlendirmeyi, yüksek kaliteli projelerin geliştirilmesi ve hayata geçirilmesini desteklemeyi, enerji arz güvenliğini artırmayı ve düşük karbonlu ekonomiye geçişi hızlandırmayı hedeflediği belirtildi.

dfgthy
Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Riyad’da Suudi ve Türk heyetlerinin katılımıyla gerçekleştirilen geniş kapsamlı toplantıda (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)

Bu kapsamda, Türkiye’de toplam 5 bin megavat kurulu güce sahip güneş enerjisi santrali projelerinin iki aşamada geliştirilmesi planlanıyor. İlk aşamada Sivas ve Karaman illerinde toplam 2 bin megavat kapasiteli iki güneş enerjisi santrali kurulacak. İkinci aşamada ise taraflar arasında belirlenecek çerçeve doğrultusunda 3 bin megavat ilave kapasite hayata geçirilecek.

İlk aşama projelerinin, Türkiye’deki diğer yenilenebilir enerji santrallerine kıyasla son derece rekabetçi elektrik satış fiyatları sunacağı belirtilirken, yaklaşık 2 milyar dolarlık yatırımla hayata geçirilecek bu santrallerin 2 milyondan fazla Türk hanesine elektrik sağlayacağı ifade edildi. Üretilen elektriğin, devlete ait bir Türk şirketi tarafından 30 yıl süreyle satın alınacağı, projelerin uygulanması sırasında yerli ekipman ve hizmetlerden azami ölçüde yararlanılacağı kaydedildi.

Türkiye’ye doğrudan yatırımlar ivme kazandı

Türkiye Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, anlaşmanın imzalanmasına ilişkin değerlendirmesinde, bunun Türkiye’ye yönelik doğrudan yabancı yatırım akışına önemli bir katkı olduğunu söyledi.

Şimşek, çarşamba günü X platformundaki paylaşımında, Türkiye’ye yönelik doğrudan yabancı yatırımların hızlandığını ve bunun uygulanan ekonomik programa duyulan güveni yansıttığını belirtti. Suudi Arabistan ile imzalanan anlaşma kapsamında yenilenebilir enerji projelerine yönlendirilecek 2 milyar dolarlık yatırımın, yeşil dönüşümü hızlandıracağını, enerji güvenliğini güçlendireceğini ve enerji ithalatına olan yapısal bağımlılığı azaltacağını vurguladı.

Şimşek, 2025 yılının ilk 11 ayında Türkiye’ye gelen doğrudan yabancı yatırımların 12,4 milyar dolara ulaştığını, bunun 2024’ün aynı dönemine göre yüzde 28 artış anlamına geldiğini kaydetti.

Son iki yılda Suudi Arabistan-Türkiye ekonomik ilişkilerinde kaydedilen hızlı gelişme, ticaret hacmine de yansıdı. Türkiye’nin bu ilişkilere verdiği önemin bir göstergesi olarak Cumhurbaşkanı Erdoğan, Riyad ziyaretine, Suudi Arabistan ile ticari ve ekonomik ilişkileri geliştirmekle ilgilenen yaklaşık 200 şirket temsilcisinden oluşan geniş bir iş heyetiyle katıldı.

Özel sektörün iki ülke arasındaki ortaklıkta kilit rol oynadığı vurgulanırken, Erdoğan’ın ziyareti kapsamında toplanan Suudi-Türk Ekonomi Forumu Konseyi’nde, ortak projelerin uygulanmasında yeni bir aşamaya geçilmesi hedefi dile getirildi.

Ticarette hızlanan büyüme

Türk şirketlerinin Suudi Arabistan’daki doğrudan yatırımları 2 milyar doları aşmış durumda. Bu yatırımlar; imalat, gayrimenkul, inşaat, tarım ve ticaret gibi çeşitli sektörlere yayılıyor.

Türkiye Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Başkanı Nail Olpak, Suudi Arabistan ile ticaretin hızla büyüdüğünü belirterek, yurt dışında Türk müteahhitlik şirketlerinin faaliyetlerinde bir miktar yavaşlama görülmesine rağmen, Suudi Arabistan’da hâlen çok önemli projeler yürütüldüğünü söyledi.

Şarku'l Avsat'ın Suudi Arabistan’ın resmi kurumlarından aktardığı verilere göre, iki ülke arasındaki ticaret hacmi 2025 yılında yaklaşık 8 milyar dolara ulaştı ve bir yıl içinde yüzde 14 büyüme kaydetti. Geçen yılın sonuna kadar Suudi Arabistan’da faaliyet gösteren Türk şirketleri için 1473 yatırım kaydı düzenlendi.

fgt
3 Şubat’ta Riyad’da gerçekleştirilen Suudi-Türk Yatırım İş Birliği Forumu’ndan bir kare (Türkiye Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın X hesabından)

Suudi Arabistan, Türkiye’ye ham petrol ve petrokimya ürünleri ihraç ederken; Türkiye’den halı, inşaat amaçlı işlenmiş taşlar, tütün ürünleri, gıda ve mobilya gibi çeşitli ürünler ithal ediyor.

Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, iki ülke arasındaki ticaret hacmi 2015’te 5,59 milyar dolar, 2016’da 5,007 milyar dolar, 2017’de 4,845 milyar dolar, 2018’de 4,954 milyar dolar ve 2019’da 5,107 milyar dolar oldu.

Kovid-19 salgını nedeniyle 2020 ve 2021’de yaşanan düşüşün ardından ticaret yeniden yükselişe geçti; 2022’de 6,493 milyar dolar, 2023’te 6,825 milyar dolar olan ticaret hacmi, 2024’te 7 milyar doların üzerine çıktı.

2025’te Türkiye’nin Suudi Arabistan’a ihracatı 3 milyar 149,6 milyon dolara ulaştı; toplam ticaret hacmi ise yaklaşık 8 milyar dolar olarak kaydedildi.


Suudi Arabistan ve Türkiye’den bölgesel ve küresel gelişmeler üzerine görüşme

Suudi Arabistan Veliaht Prensi, Salı günü Riyad’daki El-Yemame Sarayı’nda Cumhurbaşkanı Erdoğan’la bir araya geldi (SPA)
Suudi Arabistan Veliaht Prensi, Salı günü Riyad’daki El-Yemame Sarayı’nda Cumhurbaşkanı Erdoğan’la bir araya geldi (SPA)
TT

Suudi Arabistan ve Türkiye’den bölgesel ve küresel gelişmeler üzerine görüşme

Suudi Arabistan Veliaht Prensi, Salı günü Riyad’daki El-Yemame Sarayı’nda Cumhurbaşkanı Erdoğan’la bir araya geldi (SPA)
Suudi Arabistan Veliaht Prensi, Salı günü Riyad’daki El-Yemame Sarayı’nda Cumhurbaşkanı Erdoğan’la bir araya geldi (SPA)

Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, bugün (Salı) Riyad’daki El-Yemame Sarayı’nda bir araya geldi. Görüşmede bölgesel ve küresel gelişmeler ile bu konularda yürütülen çalışmalar ele alındı. Ayrıca liderler, iki ülke arasındaki ikili ilişkilerin durumu ve iş birliği fırsatlarını değerlendirdi.

Veliaht Prens Muhammed bin Selman, görüşmenin başında Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı karşılarken, Erdoğan da ziyaretten ve Suudi yetkililerle bir araya gelmekten duyduğu memnuniyeti ifade etti. Erdoğan, Riyad’a gelişinde El-Yemame Sarayı’nda resmi törenle karşılandı.

fedvfedv
Suudi Arabistan Veliaht Prensi, Salı günü Riyad’daki El-Yemame Sarayı’nda Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı (SPA)

Görüşmeye Suudi tarafında Enerji Bakanı Prens Abdülaziz bin Selman, Devlet Bakanı ve Bakanlar Kurulu Üyesi Prens Turki bin Muhammed bin Fahd, Riyad Bölge Valisi Prens Muhammed bin Abdulrahman bin Abdulaziz, Spor Bakanı Prens Abdülaziz bin Turki bin Faysal, Ulusal Muhafızlar Bakanı Prens Abdullah bin Bandar, Savunma Bakanı Prens Halid bin Selman, Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Farhan, Kültür Bakanı Prens Badr bin Abdullah bin Farhan, Devlet Bakanı ve Güvenlik Danışmanı Dr. Musaad el-‘Aiban, Ticaret Bakanı Dr. Macid el-Kasbi, Maliye Bakanı Muhammed el-Ced’an, Yatırım Bakanı Müh. Halid el-Falih, Ulaştırma ve Lojistik Hizmetler Bakanı Müh. Saleh el-Casser ile Türkiye Büyükelçisi Fahd Ebü’n-Nasr katıldı.

bgtbhgt
Suudi Arabistan Veliaht Prensi, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın huzurunda tokalaştı. (SPA)

Türk tarafında ise Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Gençlik ve Spor Bakanı Osman Aşkın Bak, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Adalet ve Kalkınma Partisi Başkan Yardımcısı Efkan Ala, milletvekili İsmet Büyükataman, Türkiye’nin Riyad  Büyükelçisi Emrullah İşler, Milli İstihbarat Başkanı İbrahim Kalın, Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Cumhurbaşkanlığı Ofisi Müdürü Hasan Doğan ve Cumhurbaşkanlığı Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç hazır bulundu.

dcdc
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Riyad’a ulaştığında bölge valisi yardımcısı tarafından karşılandı. (SPA)

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Riyad’a resmi ziyaret kapsamında bugün (Salı) geldi. Havalimanında kendisini Riyad Bölge Valisi Prens Muhammed bin Abdulrahman, Riyad Belediye Başkanı Prens Faysal bin Abdulaziz bin Ayaf, Ticaret Bakanı Dr. Macid el-Kasbi, Türkiye Büyükelçisi Emrullah İşler  ve Suudi yetkililer karşıladı.


Şarku'l Avsat'a konuşan Cumhurbaşkanı Erdoğan: Türkiye-Suudi Arabistan ilişkileri bölgesel barış ve istikrar için stratejik öneme sahip

Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Cidde’de gerçekleştirilen önceki bir görüşmeden bir kare (Arşiv - SPA)
Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Cidde’de gerçekleştirilen önceki bir görüşmeden bir kare (Arşiv - SPA)
TT

Şarku'l Avsat'a konuşan Cumhurbaşkanı Erdoğan: Türkiye-Suudi Arabistan ilişkileri bölgesel barış ve istikrar için stratejik öneme sahip

Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Cidde’de gerçekleştirilen önceki bir görüşmeden bir kare (Arşiv - SPA)
Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Cidde’de gerçekleştirilen önceki bir görüşmeden bir kare (Arşiv - SPA)

Suudi Arabistan’a resmi ziyaret gerçekleştiren Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye-Suudi Arabistan ilişkilerinin bölgesel barış, istikrar ve refah açısından stratejik öneme sahip olduğunu vurguladı. Erdoğan, İran ve ABD arasında arabuluculuk yapmaya hazır olduklarını belirterek, gerilimi artıracak adımlardan kaçınılması gerektiğini ifade etti.

Bölgesel güvenlik mekanizmaları önerisi

Erdoğan, krizlerin önlenmesine yönelik bölgesel güvenlik mekanizmalarının kurulması çağrısında bulundu. Ziyaretinin gündeminde, başta Gazze’deki ateşkes ve Suriye’deki durum olmak üzere bölgesel meselelerin görüşülmesi, ikili ilişkilerin güçlendirilmesi ve somut adımlar atılması hedeflerinin bulunduğunu aktardı.

Türkiye-Suudi Arabistan İşbirliği

Şarku'l Avsat'a konuşan Cumhurbaşkanı Erdoğan Türkiye ve Suudi Arabistan’ın tarihi ve köklü ilişkilere sahip iki dost ülke olduğunu belirterek, savunma sanayii işbirliğinin güven tesis etmeyi, kapasiteyi artırmayı ve teknolojiyi geliştirmeyi amaçladığını söyledi. Erdoğan, “Bu ilişkiyi yalnızca ikili gündemle sınırlı görmedik; bu değerli dostluk, bölgemizde barış, istikrar ve refah için stratejik öneme sahiptir” dedi.

fergb
Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Haziran 2022’de Ankara’daki görüşmeleri sırasında (SPA)

Erdoğan, ekonomik ilişkilerin ötesinde, koordinasyon ve ortak akılla istikrar sağlayacak bir yaklaşımın benimsendiğini ifade ederek, Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile önceki görüşmelerde bölgesel ve uluslararası meselelerin ele alındığını ve ortak çalışmanın artırılmasına yönelik kararlılığın teyit edildiğini söyledi.

İkili ve bölgesel gündem

Cumhurbaşkanı, ziyaretin temel amacının bölgesel konularla ilgili istişareleri derinleştirmek ve ikili ilişkileri ileriye taşımak olduğunu belirtti. Ziyaret kapsamında iş dünyasıyla toplantıların da yapılacağı, ekonomik işbirliğinin güçlendirilmesinin hedeflendiği vurgulandı.

Gazze’de kalıcı ateşkesin sağlanması, sivillerin korunması, insani yardımların kesintisiz ulaştırılması ve zorunlu göçlerin sona erdirilmesi gerektiğini ifade eden Erdoğan, ikinci aşama barış planının başarısının ateşkesin güçlendirilmesine ve yeniden imar çalışmalarına bağlı olduğunu söyledi. Türkiye’nin BM Güvenlik Konseyi üyesi olarak bu süreçte aktif rol oynayacağını belirtti.

efgthju
Erdoğan, geçen ekim ayında Gazze’de barış için Şarm El-Şeyh Anlaşması’na katılmıştı (Mısır Cumhurbaşkanlığı)

Erdoğan, İsrail’in Gazze’deki saldırıları ve yerinden edilmeleri sona erdirmeden herhangi bir çözümün mümkün olamayacağını vurguladı. Ateşkesin güçlendirilmesi, insani yardımların ulaştırılması ve yeniden imarın acilen başlatılması gerektiğini söyledi. BM Güvenlik Konseyi kararına uygun olarak İsrail’in Gazze’den kademeli şekilde çekilmesi gerektiğini belirten Erdoğan, Türkiye’nin bu süreçte aktif rol oynayacağını ifade etti.

Güvenlik ve insanî önlemler

Erdoğan, barış gücü veya uluslararası misyon tartışmalarına ilişkin olarak, bu tür mekanizmaların yalnızca sivilleri koruma, insani yardımları ulaştırma ve kalıcı barışı sağlama amacıyla anlamlı olacağını ifade etti. Türkiye’nin gerekli koşullar sağlandığında, Gazze’de barışı sağlamak için askerî katkı da dahil olmak üzere her türlü desteğe hazır olduğunu söyledi.

Cumhurbaşkanı, çözümün tek bir ülkenin veya tarafın varlığıyla sınırlandırılamayacağını belirterek, barış planının doğru koşullar, doğru otorite ve doğru hedefler üzerine kurulması gerektiğini vurguladı. Erdoğan, çözümün meşruiyet kaynağının yalnızca Filistin halkının iradesi olduğunu ifade etti.

Türkiye’nin rolünün, kalıcı ateşkes, adil barış, insani yardımlara erişim ve yeniden imar ile siyasi çözümü desteklemek olduğunu söyledi.

Suriye’de barış ve birlik

Erdoğan, Suriye’de hükümet ile “Suriye Demokratik Güçleri” arasındaki uzlaşma çabalarına değinerek, ülkenin savaş ve bölünme yıllarının ağır bedellerini ödediğini belirtti. Türkiye’nin önceliğinin Suriye’nin toprak bütünlüğünü korumak, ulusal birliği güçlendirmek ve devlet otoritesini tüm ülkeye yaymak olduğunu vurguladı.

evfedrv
Erdoğan, 24 Mayıs 2025’te Dolmabahçe Sarayı’nda Şara’yi kabul ederken (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)

Cumhurbaşkanı, çatışma bölgelerinin daraltılması ve sağlanan anlaşmaların ilerleme kaydettiğini, ancak saha gelişmelerinin tek başına kalıcı kazanımlar için yeterli olmadığını ifade etti. Toplumsal uzlaşının sağlanması ve merkezi hükümete destek verilmesinin önemine işaret eden Erdoğan, bunun kuzeydoğu Suriye’den güneyine, sahil bölgelerinden tüm ülkeye uygulanması gerektiğini söyledi.

Erdoğan, Suriye’nin komşularına tehdit oluşturmayan, terör örgütlerine alan açmayan ve tüm toplumsal bileşenlerini eşit vatandaşlık temelinde kucaklayan bir ülke olmasının bölgesel istikrar açısından kritik önemde olduğunu vurguladı. Türkiye’nin bu sürece Suudi Arabistan ve diğer dost ülkelerle birlikte aktif destek sağlayacağını belirtti.

Sudan’da barış çabaları

Sudan’daki savaşın bininci gününe yaklaşılırken Erdoğan, Türkiye’nin diplomatik çabalarla barış ve istikrarın sağlanmasına katkıda bulunduğunu söyledi. Türkiye’nin Sudan’da güvenilir bir dış aktör olarak mevcut çabaları güçlendirdiğini belirten Erdoğan, TİKA ofisinin ve Türk Ziraat Bankası şubesinin açılması, THY seferleri ile bölgesel bağlantının artırıldığını ifade etti.

Türkiye’nin insani yardımlar kapsamında Sudan’a 12 bin 600 ton malzeme ve 30 bin çadır gönderdiğini hatırlatan Erdoğan, tarım, madencilik ve enerji alanlarındaki iş birliğinin sürdüğünü ve yeniden imar çalışmalarının değerlendirildiğini söyledi. Erdoğan, Türkiye’nin Suudi Arabistan, ABD ve Mısır ile iş birliğine de önem verdiğini belirtti.

Somali ve İsrail’in tanıma kararı

Erdoğan, İsrail’in Somaliland’ı tanıma kararının meşruiyetinin olmadığını ve Türkiye’nin Somali’nin toprak bütünlüğünü savunmaya devam edeceğini vurguladı. Erdoğan, Netanyahu hükümetinin eylemlerinin Afrika Boynuzu’nda istikrarı tehdit ettiğini ve bu adımların tüm Afrika kıtasına risk oluşturduğunu belirtti. Erdoğan, bölgesel aktörlerin ve uluslararası kuruluşların bu karara karşı tavır almasını desteklediklerini ifade etti.

İran ve bölgesel arabuluculuk

Erdoğan, ABD-İran geriliminin önlenmesine yönelik olarak Türkiye’nin, Suudi Arabistan ve Pakistan gibi bölge ülkeleriyle yürüttüğü istişare ve koordinasyon girişimlerine değindi. Türkiye’nin herhangi bir savaşın çıkmasına izin vermeyeceğini, diplomasi ve ortak akılla çözüm üretme ilkesini benimsediğini vurguladı. Erdoğan, Türkiye’nin İran’daki gelişmeleri yakından takip ettiğini ve istikrarın sağlanmasına önem verdiğini belirtti.