Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakan Muhammed bin Selman’ın başlattığı tarihi mescitleri restore projesi, ülkenin çeşitli bölgelerindeki 30 mescit de dahil olmak üzere bir dizi tarihi mescitte hızla devam ediyor.
Projenin ikinci aşamasında restore edilmekte olan 30 mescit arasında başkent Riyad’ın Manfuhah mahallesinde Necdi tarzında doğal malzemelerle yeniden inşa edilen Kabile Mescidi de dahil olmak üzere bir dizi tarihi mescit ibadete açıldı.
Necdi tarzındaki Kabile Mescidi
Kurucu Kral Abdulaziz bin Abdurrahman Al Suud’un 1364 yılında yeniden inşa edilmesini emretmesinden önce, hicri 1100 yılında inşa edilen Kabile Mescidi’nin yaşı 3 asırdan fazla. Kabile Mescidi, Riyad bölgesindeki Emirlik Sarayı’na en yakın mescittir. Mimarisi, kil yapım teknikleri ve doğal malzemelerin kullanıldığı Necdi tarzı ile karakterize edilir. Yerel çevre ve sıcak çöl iklimi ile başa çıkma yeteneği ile tanınan Necdi tarzı, yerel kültürün gereksinimlerinin bir yansıması olarak kabul edilir.
Proje yöneticilerine göre restorasyon öncesi Kabile Mescidi’nin alanı 642,85 metrekare olarak tahmin edilirken, restore sonrası 804,32 metrekareye ulaşacak ve kapasitesi 440’a ulaşacak.
Ümmü Zureyk Mescidi minaresi
Veliaht Prens’in, tarihi mescitleri restore projesi, ülkenin doğusundaki Hofuf şehrinin en eski mahallelerinden biri olan el-Uveymira mahallesinde yer alan Ümmü Zureyk Mescidi’nin mimari tarzında da bulunduğu coğrafyaya uygun olarak kendini gösteriyor.
100 yıldan daha eski olan mescit, Suudi Arabistan’da doğu vilayetinin mescitlerime özgü olan eşsiz silindirik minareleri, mimari süslemeleri, duvarlardaki, pencerelerdeki, kapılardaki ve kemerlerdeki iç yazıtlarıyla dikkat çekiyor.
Proje yöneticileri, mescidin imar sonrası alanının 30 metrekareden 213,96 metrekareye çıkacağını, kapasitesinin ise 94’e ulaşacağını açıkladı.
Ruveybe Mescidi
Prens Muhammed bin Selman’ın projesinin ikinci etabının hedeflediği mescitlerden biri de Kasım bölgesindeki Buraydah şehrinde bulunan 130 yıllık Ruveybe Mescidi.
Ruveybe Mescidi inşa tarihi boyunca hicri 1364 yılında bir kez restorasyon sürecinden geçti. Projedeki yetkililere göre o zamandan beri değişmeden öylece kaldı. İçinde hala ibadet ediliyor. Ayrıca Kur’an-ı Kerim öğrenmek için ayrı bir mekanda bulunuyor.
Ruveybe Mescidi yerel çevre ve sıcak çöl iklimi ile başa çıkma yeteneği ile karakterize edilen eşsiz Necdi mimari tarzında inşa edildiği için, bölgenin otantik kentsel mirasını ayrıntılarında koruyan doğal unsurlardan oluşan çatısı ile karakterize ediliyor.
Restore projesi, mescidin malzemelerini ve ona eşsiz bir tarihi karakter kazandıran mekansal özelliklerini korumayı hedefliyor. 3 doğal unsurdan oluşan çatısının özelliklerini etkilemeyen eklemeler yapılmasına izin veriliyor. Bu sayede kil, ahşap ve hurma ağacından oluşan çatısının özellikleri korunuyor.
Restorasyonun tamamlanmasının ardından 203,61 metrekare olan mescidin alanı 232,61 metrekare olacak. Kapasitesi ise 60’tan 74’e çıkacak.
Restore faaliyetlerinin tamamlanmasından sonra Ruveybe Mescidi’nin hayali bir formu (SPA)
Hızır Mescidi
Cidde’nin batısındaki el-Beled mahallesinde, 7 asırdan daha eski olan Hızır Mescidi, Prens Muhammed bin Selman’ın tarihi mescit geliştirme projesinin ikinci aşamasında yer alan en eski mescitlerden biri. Proje, mescidin taş, tuğla, alçı ve ahşap gibi otantik mimari unsurlarını koruyacak şekilde restore edilerek bir şaheser olacak.
Batı mimari tarzına uygun olan projenin tamamlanmasının ardından mescidin alanı 355.09 metrekare olacak Hızır Mescidi’nde 355 kişi ibadet edebilecek.
Batı bölgesinin mimari tarzındaki yapı, çevredeki doğal koşullarla karakterize ediliyor. Tarihi mescitler ayrıntılı bir yapı kültürünü yansıtan mimari şaheserlerdir. Bu mescitlerde ahşap kullanımı 14. yüzyılın başlarından beri önemli bir unsur olmuştur. Mescitler, tasarımının sadeliği, ahşabın öne çıkması ve sıcaklıklardan korunması ile karakterize ediliyor.
Hızır Mescidi’nin bu isimle anılmasının nedenleri hakkında birçok rivayet var (SPA)
Projenin zorlukları
Tarihi camilerin geliştirilmesi için Prens Muhammed bin Selman projesinin organizatörleri, Necdi tarzında inşa edilen camilerle ilgili olarak caminin etrafındaki ahşabın azlığı gibi zorlukların üstesinden gelmeye çalışıyor. Ancak bu zorluklara rağmen projeleri tamamlamayı başarıyorlar. Ahşap özsuyunun böceklerden zarar görmemesi için gerekli önlemleri de ihmal etmediler.
Geçtiğimiz Temmuz ayında Prens Muhammed bin Selman’ın tarihi camileri restore projesinin ikinci etabında 130 mescitten 30’unun restoresine başlandı. Proje, Suudi Arabistan’ın 13 farklı bölgesini kapsamakta. Restore kapsamına dahil edilen mescitler, Hz. Muhammed’in, İslam halifelerinin ve Suudi Arabistan’ın tarihindeki önemine göre seçildi.
