Yurt dışına kayıtlı seçmenler oy vermeye başladı

Fotoğraf: Mustafa Çiftçi/AA
Fotoğraf: Mustafa Çiftçi/AA
TT

Yurt dışına kayıtlı seçmenler oy vermeye başladı

Fotoğraf: Mustafa Çiftçi/AA
Fotoğraf: Mustafa Çiftçi/AA

Cumhurbaşkanı ve 28. Dönem Milletvekili Genel Seçimi kapsamında yurt dışı seçmen kütüğüne kayıtlı seçmenlerin oy verme işlemleri başladı.Türkiye'nin Avrupa'ya açılan sınır kapıları Kapıkule, İpsala, Pazarkule, Hamzabeyli ve Dereköy'de yurt dışı seçmen kütüğüne kayıtlı vatandaşlar oy kullanabilecek.
Kapıkule'ye giriş, çıkış ve gar olmak üzere 3, İpsala, Pazarkule, Hamzabeyli ve Dereköy sınır kapılarına ise 1'er sandık kuruldu.
Bir başkan, bir kamu görevlisi üye ve son genel seçimde Türkiye genelinde en çok oy alan üç siyasi partinin bildirdiği kişilerden oluşan yurt dışı sandık kurulları sınır kapılarındaki oy verme alanlarındaki yerlerini aldı.Sınır kapılarındaki oy verme işlemi 24 saat esasıyla gerçekleşecek ve 14 Mayıs Pazar günü saat 17.00'da sona erecek.

Ankara Esenboğa Havalimanı
Ankara Esenboğa Havalimanı dış hatlar terminali gidiş ve geliş katında belirlenen alana sandıklar kuruldu.
Oy verme işlemi öncesi yemin ederek göreve başlayan sandık kurulu üyeleri, zarf ve pusula sayımı yaptı.
Yurt dışında yaşayan ve yurt dışı seçmen kütüğüne kayıtlı vatandaşlar, pasaport ve kimliklerini ibraz ederek, dış hatlar gidiş ve geliş terminalinde kurulan 8 sandıkta saat 08.00 itibarıyla oylarını kullanmaya başladı.
Yurt dışı seçmen kütüğüne kayıtlı 3 milyon 416 bin 98 seçmen için 73 ülkedeki yurt dışı temsilciliklerinde sandık kurulları oluşturuldu. Bu seçmenler için gümrüklerde ise 4 bin 671 sandık kuruldu.
Gümrük kapılarında oy verme, 14 Mayıs 2023 Pazar günü saat 17.00'de bitecek.
Cezayir'de yaşayan İbrahim Şahin, oyunu kullandıktan sonra, "Vatana millete hayırlı olsun. İnşallah hayırlı olan gelsin, ama reis gelirse de mutlu oluruz." dedi.
Oyunu kullanan Berksan Şerbetçi de Fransa'da yaşadığını, ancak bir aydır Türkiye'de bulunduğunu belirterek, "İlk oy kullananlardan biriyim galiba. Bir aydır buradaydım, burada oyumu kullanmak istedim. Hayırlı olsun." diye konuştu.
Viyana'da yaşayan Tijen Seydioğlu, oyunu kullandıktan sonra, "Heyecanlıyım ve mutluyum oy verebildiğim için. Güzel oldu." diyerek duygularını dile getirdi.
Senegal'de yaşayan Erhan Eraslan da oyunu kullandıktan sonra hayırlı olmasını diledi. Eraslan, "Kim iyiyse o kazansın, her şey güzel olacak." diye konuştu.

Sabiha Gökçen Havalimanı
İSG'den yapılan açıklamaya göre, havalimanının dış hatlar gelen ve giden yolcu alanları ile gelen yolcu katı kara tarafına toplam 8 sandık kuruldu. 
Yurt dışı kayıtlı seçmenler, sabahın erken saatlerinden itibaren sandıkların başında sıraya girdi. Pasaport ve kimliklerini ibraz eden vatandaşlar, saat 08.00 itibarıyla Cumhurbaşkanı ve 28. Dönem Milletvekili Genel Seçimleri için oylarını kullanmaya başladı. 
Vatandaşlar, havalimanındaki oy kullanma işleminin güvenli olduğunu, yurt dışında yaşasalar da Türkiye'deki gündemi takip ettiklerini belirterek, herkese oy kullanma çağrısında bulundu. 
Gümrük kapılarında saat 08.00'de başlayan oy verme işlemleri, 14 Mayıs Pazar saat 17.00'ye kadar devam edecek.​​​​​​​

İzmir Adnan Menderes Havalimanı
Yüksek Seçim Kurulunun (YSK) belirlediği seçim takvimine göre, 14 Mayıs'ta yapılacak seçim için yurt dışı ve gümrüklerde bu sabah başlayan oy kullanma işlemleri kapsamında, Adnan Menderes Havalimanı Dış Hatlar Terminali'nin gidiş ve geliş katında belirlenen alanlara sandıklar kuruldu.
Oy verme işlemi öncesi yemin ederek göreve başlayan sandık kurulu üyeleri, zarf ve pusula sayımı yaptı.
Yurt dışında yaşayan ve yurt dışı seçmen kütüğüne kayıtlı vatandaşlar, pasaport ve kimliklerini ibraz ederek, dış hatlar gidiş ve geliş terminalinde kurulan 8 sandıkta saat 08.00 itibarıyla oylarını kullanmaya başladı.
Yurt dışı seçmen kütüğüne kayıtlı olduğu için oy kullanmak amacıyla eşiyle Uşak'tan İzmir'e gelen Bekir Tugay, "Sabah namazından sonra oyumuzu kullanmak için Uşak'tan yola çıktık. Bize en yakın sandık İzmir'de. Oyumuzu kullandık, vatana millete hayırlı uğurlu olsun." diye konuştu.
Ramazan Bayramı için geldiği İzmir'den Almanya'nın Hamburg şehrine döndüğünü belirten Ertekin Türemen ise "Herkes için, ülkemiz için güzel yarınlar bekliyoruz. Birlik ve beraberce insan gibi yaşamak istiyoruz. Heyecanlıydım. İnşallah her şey güzel olur." ifadelerini kullandı.
Hollanda'dan tatil için İzmir'e gelen Devrim Yazan ise "İlk oy kullanma gününde oyumu kullandım, heyecanlıyım. Ülkemiz adına hayırlısı olur. Güzel bir gelecek umarım ülkemizi bekliyor." dedi.

Antalya Havalimanı
Havalimanının iki dış hatlar terminalinde, geliş ve gidiş katında belirlenen iki alana sandıklar konuldu. Oy verme işleminde önce sandık kurulu üyeleri yemin etti. Yemin edilmesinin artından sandık kurulu üyeleri zarf ve pusula sayımı yaptı.
Yurt dışında yaşayan seçmen kütüğüne kayıtlı vatandaşlar, sabahın erken saatlerinden itibaren pasaport ve kimliklerini ibraz ederek oylarını kullanmaya başladı.

Havalimanına 5 sandık kuruldu
ABD'den Türkiye'ye gelen Nurettin Özan da uçaktan iner inmez vatandaşlık görevini yerine getirdiğini söyledi. Türkiye'deki gelişmeleri televizyonlardan, sosyal medyadan takip ettiklerini dile getiren Özan, "İnşallah buradakiler doğru karar verir, mevcut yönetim olsun, muhalefet olsun, inşallah hangisi hayırlıysa ülkenin başına o gelsin." diye konuştu.
Özan, her Türk vatandaşının oy kullanma görevini yerine getirmesi gerektiğini belirtti.
Hollanda'ya giden Sündüz Oran da yurt dışına çıkacağı için oyunu havalimanında kullandığını söyledi. Oran, seçim sonuçlarının vatana ve millete hayırlı olmasını temenni etti.

Zonguldak Havalimanı
Yüksek Seçim Kurulunun (YSK) belirlediği seçim takvimine göre, 14 Mayıs'ta yapılacak seçim için yurt dışı ve gümrüklerde bu sabah başlayan oy kullanma işlemleri kapsamında, Zonguldak Havalimanı'nda belirlenen alana sandık kuruldu.
Oy verme işleminden önce yemin eden sandık kurulu üyeleri, zarf ve pusula sayımı yaptı.
Yurt dışında yaşayan seçmen kütüğüne kayıtlı vatandaşlar, sabahın erken saatlerinden itibaren pasaport ve kimliklerini ibraz ederek oylarını kullanmaya başladı.
Almanya'da yaşayan Mehmet Önata, gazetecilere, ülkenin gidişatının çok iyi olduğunu belirterek, "Allah yolunu açık etsin. Yaşı tutan herkes oyunu kullansın. İstediği fikri düşünsün, istediği partiye oyunu versin, önemli değil. Yeter ki oyunu kullansın." dedi.
Ayşe Önatan da hak edenin seçilmesini dileyerek, herkesin üzerine düşen vazifeyi yerine getirmesi gerektiğini kaydetti.

Adana Havalimanı
Yüksek Seçim Kurulunun (YSK) belirlediği seçim takvimine göre, 14 Mayıs'ta yapılacak seçim için yurt dışı ve gümrüklerde 08.00'de başlayan oy kullanma işlemleri kapsamında, Adana Havalimanı'nın Dış Hatlar Terminali'nde belirlenen alanlara sandıklar kuruldu.
Oy verme işlemi öncesi yemin ederek görevlerine başlayan sandık kurulu üyeleri, zarf ve pusula sayımı yaptı.
Yurt dışında yaşayan ve yurt dışı seçmen kütüğüne kayıtlı vatandaşlar, pasaport ve kimliklerini ibraz ederek oylarını kullanıyor.

Kayseri Havalimanı
Adresi yurt dışına kayıtlı olan vatandaşlar, havalimanı bahçesindeki hizmet binasına yerleştirilen sandıkta oy kullanıyor. 
Kayseri'nin yanı sıra yurt dışı çıkışı bulunmayan Sivas, Nevşehir, Niğde, Kırşehir ve Yozgat'tan kente gelen vatandaşlar da oy vermek için sandık başına gitti.
Sandık görevlileri, vatandaşlara nasıl oy kullanacaklarını anlattı. Okuma yazma bilmeyen ya da görme engelli vatandaşlara seçim kurulu görevlileri eşlik ediyor. 
Avusturya'da yaşayan ve Kırşehir'den oy kullanmak için kente gelen Duran Saban, seçimlerin ülkeye hayırlı olmasını diledi. 
Döndü Sukapan da tatil için memleketi Kırşehir'de bulunduğunu, oy kullanmak amacıyla Kayseri'ye geldiğini söyledi.
Eskişehir ve Balıkesir'de havalimanı ile hudut kapısında oy verme işlemi başladı
Eskişehir Teknik Üniversitesi İki Eylül Yerleşkesi'ndeki Hasan Polatkan Havalimanı'nda, seçimler için yurt dışı seçmen oy kullanma alanı oluşturuldu.
Havalimanına gelen yurt dışı seçmen kütüğüne kayıtlı vatandaşlar, bu alanda kurulan tek sandıkta oy verme işlemini gerçekleştirdi.
Balıkesir'in Ayvalık ilçesindeki deniz hudut kapısında da tek sandıkta başlayan oy verme işlemine yurt dışı seçmen kütüğüne kayıtlı vatandaşlar ilgi gösterdi.
Oy kullanan vatandaşlardan Özlem Yalçın, Halis Tok, İmam Ağırbaş ve Emine Ağırbaş, seçimlerin hayırlı olmasını diledi.
Sınır kapılarındaki oy verme işlemi 24 saat esasıyla gerçekleşecek ve 14 Mayıs Pazar günü saat 17.00'de sona erecek.

Van ve Hakkari
Türkiye'nin İran'a açılan sınır kapıları Kapıköy ve Esendere ile Irak'a açılan Üzümlü Sınır Kapısı'nda yurt dışı seçmen kütüğüne kayıtlı vatandaşlar oy kullanabilecek.
Üç sınır kapısında da birer sandık kuruldu. Bir başkan, bir kamu görevlisi üye ve son genel seçimde Türkiye'de en çok oy alan üç siyasi partinin bildirdiği kişilerden oluşan yurt dışı sandık kurulları, sınır kapılarında oy verme alanlarındaki yerlerini aldı.
Sınır kapılarındaki oy verme işlemi 24 saat esasıyla gerçekleşecek ve 14 Mayıs Pazar günü saat 17.00'de sona erecek.

Ağrı ve Ardahan
Türkiye'nin İran'a açılan, Ağrı'nın Doğubayazıt ilçesindeki Gürbulak Sınır Kapısı ile Gürcistan sınırındaki Türkgözü Gümrük Kapısı ve Çıldır-Aktaş Gümrük Kapısı'nda, yurt dışı seçmen kütüğüne kayıtlı vatandaşlar oy kullanabilecek.
Birer sandık kurulan üç sınır kapısında da bir başkan, bir kamu görevlisi üye ve son genel seçimde Türkiye'de en çok oy alan üç siyasi partinin bildirdiği kişilerden oluşan yurt dışı sandık kurulları, sınır kapılarında oy verme alanlarındaki yerlerini aldı.

Kilis
Türkiye'nin Suriye'ye açılan, Kilis merkezdeki Öncüpınar Gümrük Kapısı ile Elbeyli ilçesindeki Çobanbey Gümrük Kapısı'nda, yurt dışı seçmen kütüğüne kayıtlı vatandaşlar oy kullanabilecek.
Sınır kapılarında oy verme alanlarında kurulan birer sandıkta, başkan, kamu görevlisi üye ve son genel seçimde Türkiye'de en çok oy alan üç siyasi partinin bildirdiği kişilerden oluşan yurt dışı sandık kurulları yerlerini aldı.

Trakya
Yurt dışı seçmen kütüğüne kayıtlı vatandaşlar Türkiye'nin Avrupa'ya açılan sınır kapıları Kapıkule, İpsala, Pazarkule, Hamzabeyli ve Dereköy'de oy kullanabiliyor.
Kapıkule Sınır Kapısı'nda kurulan sandıkta oy kullanan Hasan Yılmaz, AA muhabirine seçimlerin Türkiye için hayırlı olmasını diledi.
İsviçre'den memleketi Kastamonu'ya gittiğini belirten Yılmaz, "Oyumu burada kullanmayı tercih ettim. Bizler için iyi bir hizmet. Orada oy kullanmak için Zürih'te bir günümü harcayacaktım. Burası gelenler için iyi oldu. Herkesin oy kullanmasını tavsiye ederim." diye konuştu.
Almanya'dan gelen Şaziye Şahin ise Edirne'ye dün gece geldiklerini ve oy kullanmak için otelde kaldıklarını söyledi.
Yetkililerin kendileriyle ilgilendiğini anlatan Şahin, "Her şey çok güzel. Seçimler vatana millete hayırlı olsun." dedi.
Sınır kapılarındaki oy verme işlemi 24 saat esasına göre gerçekleşecek ve 14 Mayıs Pazar günü saat 17.00'da sona erecek.

Danimarka
Türkiye'nin Kopenhag Büyükelçiliği'nin konsolosluk hizmeti verdiği binada, Türkiye'de 14 Mayıs'ta yapılacak Cumhurbaşkanı ve 28. Dönem Milletvekili Seçimleri için sandık kuruldu.
Seçmenler, yerel saatle 09.00'dan itibaren oy kullanmaya başladı. Oy verme işlemi 21.00'e kadar sürecek. Seçmenler, 9 Mayıs'a dek Kopenhag Büyükelçiliği'nde kurulan sandıklarda oy kullanabilecek.
Kopenhag'a 300 kilometre uzaklıktaki Aarhus kentinde de 29 Nisan'da sandık kurulacak. Burada oy kullanma işlemi 1 Mayıs'ta son bulacak.
Danimarka'da toplamda 36 bin 725 seçmenin sandık başına gitmesi bekleniyor.
Türkiye'nin Kopenhag Büyükelçisi Rıza Hakan Tekin, AA muhabirine, seçimlerin ilk turunda sandıkların Kopenhag'da 27 Nisan-9 Mayıs'ta 13 gün, Aarhus kentinde de 29 Nisan-1 Mayıs'ta 3 gün açık olacağını belirtti.
Tekin, Aarhus'ta ilk kez bu seçimlerde sandık kurulduğunu ifade ederek "Kopenhag'da sandıklar 09.00-21.00 saatlerinde, Aarhus'ta ise 09.00-18.00 saatlerinde açık olacak. Vatandaşlarımızı oylarını kullanarak temel vatandaşlık görevlerinden birini ifa etmeye çağırıyoruz. Danimarka'daki en büyük göçmen toplumunu oluşturan vatandaşlarımızın yanı sıra Kopenhag'a görece daha yakın olan İsveç'in güney bölgelerinde yaşayan vatandaşlarımızın da açılan sandıklarda oy kullanmalarını bekliyoruz." diye konuştu.
Oy kullanma işlemlerinin sorunsuz şekilde gerçekleştirilmesi için Danimarka makamlarıyla işbirliği içinde çalıştıklarının altını çizen Tekin, oyların güvenli şekilde saklanması ve nakli hususunda da gerekli tedbirlerin alındığını ifade etti.
Tekin, "Sürecin huzur içinde tamamlanmasını temenni ediyor, seçimlerin ülkemize ve milletimize hayırlı olmasını diliyorum." dedi.

KKTC
Lefkoşa'daki Atatürk Spor Salonu ve Gazimağusa'daki Doğu Akdeniz Üniversitesi Lala Mustafa Paşa Spor Salonu'na saat 09.00'dan itibaren gelen seçmenler, Türkiye'de 14 Mayıs'ta yapılacak Cumhurbaşkanı ve 28. Dönem Milletvekili Seçimleri için oylarını kullanıyor.
Salonlara KKTC polisince yapılan üs aramasının ardından alınan seçmenler, yurt dışı seçmen listesindeki kontrolün ardından oy verme işlemini gerçekleştiriyor.
Seçimlerde sandık kurulacak Güzelyurt'ta da oy verme işlemi 29 Nisan'da başlayarak 1 Mayıs'a kadar devem edecek. Bu sürede kentteki seçmenlere mobil konsolosluk hizmeti de sunulacak.
KKTC'deki 142 bin seçmen, Lefkoşa ve Gazimağusa'da 13 gün, Güzelyurt'ta 3 gün süreyle toplam 29 sandıkta oylarını kullanabilecek.

Almanya
Türkiye dışında en çok seçmenin bulunduğu Almanya'da 16 kentte seçmenler yerel saatle 09.00'dan itibaren Türkiye'de 14 Mayıs'ta yapılacak Cumhurbaşkanı ve 28. Dönem Milletvekili Genel Seçimleri için oy kullanmaya başladı.
Oylarını kullanmak isteyenler sabahın erken saatlerinde Türkiye'nin Köln Başkonsolosluğu önünde uzun kuyruklar oluşturdu.
Seçmenler Köln Başkonsolosluğunda kurulan 12 sandıkta oylarını kullanmaya başladı.
Türkiye'nin, Almanya'da Berlin, Hamburg, Hannover, Münster, Essen, Düsseldorf, Köln, Mainz, Frankfurt, Karlsruhe, Stuttgart, Münih ve Nürnberg kentlerinde başkonsoloslukları bulunuyor.
Bu kentlerin yanı sıra, Türkiye'nin fahri konsolosluklarının bulunduğu Aachen, Bremen ve Regensburg'da da ilave sandıklar kuruldu.

Yurt dışında en çok seçmen Almanya'da
Yüksek Seçim Kurulu (YSK) verilerine göre, en çok seçmenin bulunduğu ülke 1 milyon 501 bin 152 ile Almanya oldu.
Almanya'yı 397 bin 86 seçmenin yaşadığı Fransa ve 286 bin 753 seçmenin kayıtlı olduğu Hollanda izledi.
Berlin Büyükelçisi Şen, Cumhurbaşkanı ve 28. Dönem Milletvekili Genel Seçimi kapsamında oyunu kullandı
Türkiye'nin Berlin Büyükelçisi Ahmet Başar Şen, oyunu kullandıktan sonra gazetecilere yaptığı açıklamada, yurt dışında hazırladıkları merkezlerde oy verme işleminin 09.00 itibarıyla başladığını söyledi.
"Almanya'da 13 başkonsolosluğumuzun bölgesinde oy verme işlemi sorunsuz şekilde yürüyor, vatandaşımızın ilgisi büyük. Bu ilginin büyük olmasından büyük memnuniyet duyuyoruz. Hayırlı uğurlu olsun." diyen Şen, 29 Nisan-1 Mayıs'ta fahri konsoloslukların bulunduğu Aachen, Bremen ve Regensburg şehirlerinde de vatandaşların oy kullanabileceklerine dikkati çekti.
Demokrasilerde oy verme işleminin en temel haklardan birisi olduğunu vurgulayan Şen, şöyle devam etti:
"Ülkemiz, 2014'ten bu yana yurt dışındaki vatandaşlarımıza oy kullanma imkanı sağladı. En son seçimlerde katılım oranı yüzde 50'yi aştı. Bundan büyük memnuniyet duyuyoruz. Almanya'da 1,5 milyon seçmen var. Bu sayı yurt dışında yaşayan, seçme hakkı olan vatandaşlarımızın yarısına tekabül ediyor. Bu, büyük bir sayı. Bu oranları daha da geliştirmek için, daha da büyütmek için geçmişte olduğu gibi sadece başkonsolosluklarımızın olduğu merkezlerde değil daha geniş alanda çalışmalarımızı, hazırlıklarımızı verdik. 6 haftalık bir sürede devletimiz, Yüksek Seçim Kurulu ve Dışişleri Bakanlığımız, yurt dışı misyonlarımız, büyükelçiliğimiz ve başkonsolosluğumuz, yoğun bir mesai harcayarak başarılı bir mesai sonrası seçim merkezi hazırladı. Bununla gurur duyuyoruz."

Fransa
Fransa'nın 6 kentinde de oy verme işlemlerine başlandı.
Fransa'daki Türkler, Paris, Marsilya, Strazburg, Lyon, Nantes, Bordo kentlerindeki sandık merkezinde yerel saatle 09.00'dan itibaren oy kullanmaya başlarken bu kentlerdeki Türk seçmen, ilk turda 9 Mayıs'a kadar oy verebilecek.
Fransa'da yaşayan Türk seçmenler ayrıca Mulhouse, Clermont-Ferrand ve Ingre kentlerinde 29 Nisan-1 Mayıs tarihleri arasında oy kullanabilecek.
800 bin civarında Türk vatandaşının yaşadığı Fransa'da, 397 bin 86 Türk seçmen bulunuyor.
Türkiye'nin Paris Büyükelçisi Ali Onaner'in, seçimlerin ilk turunda Fransa'daki toplam 9 sandık merkezini ziyaret etmesi planlanıyor.
Fransa'daki oy pusulalarının 10 Mayıs'ta Türkiye'ye hava yoluyla gönderilmesi planlanırken oyları sayma işlemleri 14 Mayıs'ta Türkiye'de yapılacak.
2018'de Türkiye'deki Cumhurbaşkanı ve 27. Dönem Milletvekili Genel Seçimlerinde Fransa'da yaşayan Türk seçmenlerin yüzde 47,3'ü sandığa gitmişti.

Sınır kapılarında nasıl oy kullanılacak?
Gümrükte oy kullanmak isteyen yurt dışı seçmen kütüğüne kayıtlı seçmen, sınır kapılarında belirlenen perona gelerek oy kullanmak istediğini bildirecek.
Sandık kurulu başkanı, Seçim Bilişim Sistemi (SEÇSİS) üzerinden seçmenin, yurt dışı seçmen kütüğüne kayıtlı olup olmadığını kontrol edecek, kayıtlı ise oy kullanıp kullanmadığını sorgulayacak.
Oy kullanmadığı anlaşılan seçmen, sandık kurulu mührüyle mühürlenmiş oy pusulası ve zarfıyla mührü alarak, kapalı oy verme yerine gidecek ve oyunu kullanacak.



Erdoğan’ın ziyareti sonrası Ankara-Riyad hattında ekonomik sıçrama

3 Şubat’ta Riyad’da Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yapılan görüşmeden bir kare (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)
3 Şubat’ta Riyad’da Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yapılan görüşmeden bir kare (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)
TT

Erdoğan’ın ziyareti sonrası Ankara-Riyad hattında ekonomik sıçrama

3 Şubat’ta Riyad’da Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yapılan görüşmeden bir kare (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)
3 Şubat’ta Riyad’da Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yapılan görüşmeden bir kare (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Suudi Arabistan’a gerçekleştirdiği ziyaret, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerde yeni bir ivme sağladı ve ticaret, enerji ile ortak yatırımlar alanlarında yeni iş birliği ufukları açtı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın çarşamba günü Riyad’a yaptığı ziyaretin ardından yayımlanan ortak bildiride, iki ülkenin siyasi ve ekonomik ortaklıklarını ileriye taşıma konusundaki kararlılığı vurgulandı.

Bildiride, Riyad’ın Suudi Arabistan 2030 Vizyonu ile Ankara’nın Türkiye Yüzyılı Vizyonu’nun sunduğu fırsatlardan yararlanarak ekonomik ve yatırım ortaklığını derinleştirme konusunda mutabık kaldığı belirtildi. Bu çerçevede, petrol dışı ticaretin geliştirilmesi, özel sektörün rolünün güçlendirilmesi ve Suudi-Türk İş Konseyi’nin etkinleştirilmesi öncelikler arasında yer aldı.

Enerji alanında iş birliği

Enerji alanı, iki tarafın da özel önem verdiği başlıklar arasında öne çıktı. Ortak bildiride; petrol, petrokimya ve yenilenebilir enerji alanlarında iş birliğinin yanı sıra elektrik enterkoneksiyonu, temiz hidrojen ve enerji tedarik zincirleri konularının ele alındığı, bunun enerji güvenliği ve sürdürülebilirliğini güçlendireceği vurgulandı.

xdfvgthy
Erdoğan’ın ziyareti kapsamında Riyad’da yenilenebilir enerji alanında iş birliği anlaşmasının imzalanması sırasında Suudi Arabistan ve Türkiye enerji bakanları (Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı’nın X hesabından)

Taraflar ayrıca, küresel enerji dönüşümünü desteklemek amacıyla madencilik ve kritik mineraller alanında iş birliğini teyit etti. Ziyaret kapsamında toplanan Suudi-Türk Koordinasyon Konseyi toplantısında enerji, adalet, uzay ile araştırma-geliştirme alanlarını kapsayan çok sayıda anlaşma ve mutabakat zaptı imzalandı.

Bu çerçevede, enerji alanındaki stratejik iş birliğini somutlaştırmak amacıyla Suudi Arabistan Enerji Bakanı Prens Abdülaziz bin Selman ile Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar arasında, 2 milyar dolarlık yenilenebilir enerji yatırımlarını kapsayan bir anlaşma imzalandı. Anlaşma, yenilenebilir enerji santrali projelerinde iş birliğini öngörüyor.

Anlaşmanın; yenilenebilir enerji, yeşil teknolojiler alanlarında iş birliğini güçlendirmeyi, yüksek kaliteli projelerin geliştirilmesi ve hayata geçirilmesini desteklemeyi, enerji arz güvenliğini artırmayı ve düşük karbonlu ekonomiye geçişi hızlandırmayı hedeflediği belirtildi.

dfgthy
Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Riyad’da Suudi ve Türk heyetlerinin katılımıyla gerçekleştirilen geniş kapsamlı toplantıda (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)

Bu kapsamda, Türkiye’de toplam 5 bin megavat kurulu güce sahip güneş enerjisi santrali projelerinin iki aşamada geliştirilmesi planlanıyor. İlk aşamada Sivas ve Karaman illerinde toplam 2 bin megavat kapasiteli iki güneş enerjisi santrali kurulacak. İkinci aşamada ise taraflar arasında belirlenecek çerçeve doğrultusunda 3 bin megavat ilave kapasite hayata geçirilecek.

İlk aşama projelerinin, Türkiye’deki diğer yenilenebilir enerji santrallerine kıyasla son derece rekabetçi elektrik satış fiyatları sunacağı belirtilirken, yaklaşık 2 milyar dolarlık yatırımla hayata geçirilecek bu santrallerin 2 milyondan fazla Türk hanesine elektrik sağlayacağı ifade edildi. Üretilen elektriğin, devlete ait bir Türk şirketi tarafından 30 yıl süreyle satın alınacağı, projelerin uygulanması sırasında yerli ekipman ve hizmetlerden azami ölçüde yararlanılacağı kaydedildi.

Türkiye’ye doğrudan yatırımlar ivme kazandı

Türkiye Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, anlaşmanın imzalanmasına ilişkin değerlendirmesinde, bunun Türkiye’ye yönelik doğrudan yabancı yatırım akışına önemli bir katkı olduğunu söyledi.

Şimşek, çarşamba günü X platformundaki paylaşımında, Türkiye’ye yönelik doğrudan yabancı yatırımların hızlandığını ve bunun uygulanan ekonomik programa duyulan güveni yansıttığını belirtti. Suudi Arabistan ile imzalanan anlaşma kapsamında yenilenebilir enerji projelerine yönlendirilecek 2 milyar dolarlık yatırımın, yeşil dönüşümü hızlandıracağını, enerji güvenliğini güçlendireceğini ve enerji ithalatına olan yapısal bağımlılığı azaltacağını vurguladı.

Şimşek, 2025 yılının ilk 11 ayında Türkiye’ye gelen doğrudan yabancı yatırımların 12,4 milyar dolara ulaştığını, bunun 2024’ün aynı dönemine göre yüzde 28 artış anlamına geldiğini kaydetti.

Son iki yılda Suudi Arabistan-Türkiye ekonomik ilişkilerinde kaydedilen hızlı gelişme, ticaret hacmine de yansıdı. Türkiye’nin bu ilişkilere verdiği önemin bir göstergesi olarak Cumhurbaşkanı Erdoğan, Riyad ziyaretine, Suudi Arabistan ile ticari ve ekonomik ilişkileri geliştirmekle ilgilenen yaklaşık 200 şirket temsilcisinden oluşan geniş bir iş heyetiyle katıldı.

Özel sektörün iki ülke arasındaki ortaklıkta kilit rol oynadığı vurgulanırken, Erdoğan’ın ziyareti kapsamında toplanan Suudi-Türk Ekonomi Forumu Konseyi’nde, ortak projelerin uygulanmasında yeni bir aşamaya geçilmesi hedefi dile getirildi.

Ticarette hızlanan büyüme

Türk şirketlerinin Suudi Arabistan’daki doğrudan yatırımları 2 milyar doları aşmış durumda. Bu yatırımlar; imalat, gayrimenkul, inşaat, tarım ve ticaret gibi çeşitli sektörlere yayılıyor.

Türkiye Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Başkanı Nail Olpak, Suudi Arabistan ile ticaretin hızla büyüdüğünü belirterek, yurt dışında Türk müteahhitlik şirketlerinin faaliyetlerinde bir miktar yavaşlama görülmesine rağmen, Suudi Arabistan’da hâlen çok önemli projeler yürütüldüğünü söyledi.

Şarku'l Avsat'ın Suudi Arabistan’ın resmi kurumlarından aktardığı verilere göre, iki ülke arasındaki ticaret hacmi 2025 yılında yaklaşık 8 milyar dolara ulaştı ve bir yıl içinde yüzde 14 büyüme kaydetti. Geçen yılın sonuna kadar Suudi Arabistan’da faaliyet gösteren Türk şirketleri için 1473 yatırım kaydı düzenlendi.

fgt
3 Şubat’ta Riyad’da gerçekleştirilen Suudi-Türk Yatırım İş Birliği Forumu’ndan bir kare (Türkiye Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın X hesabından)

Suudi Arabistan, Türkiye’ye ham petrol ve petrokimya ürünleri ihraç ederken; Türkiye’den halı, inşaat amaçlı işlenmiş taşlar, tütün ürünleri, gıda ve mobilya gibi çeşitli ürünler ithal ediyor.

Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, iki ülke arasındaki ticaret hacmi 2015’te 5,59 milyar dolar, 2016’da 5,007 milyar dolar, 2017’de 4,845 milyar dolar, 2018’de 4,954 milyar dolar ve 2019’da 5,107 milyar dolar oldu.

Kovid-19 salgını nedeniyle 2020 ve 2021’de yaşanan düşüşün ardından ticaret yeniden yükselişe geçti; 2022’de 6,493 milyar dolar, 2023’te 6,825 milyar dolar olan ticaret hacmi, 2024’te 7 milyar doların üzerine çıktı.

2025’te Türkiye’nin Suudi Arabistan’a ihracatı 3 milyar 149,6 milyon dolara ulaştı; toplam ticaret hacmi ise yaklaşık 8 milyar dolar olarak kaydedildi.


Suudi Arabistan ve Türkiye’den bölgesel ve küresel gelişmeler üzerine görüşme

Suudi Arabistan Veliaht Prensi, Salı günü Riyad’daki El-Yemame Sarayı’nda Cumhurbaşkanı Erdoğan’la bir araya geldi (SPA)
Suudi Arabistan Veliaht Prensi, Salı günü Riyad’daki El-Yemame Sarayı’nda Cumhurbaşkanı Erdoğan’la bir araya geldi (SPA)
TT

Suudi Arabistan ve Türkiye’den bölgesel ve küresel gelişmeler üzerine görüşme

Suudi Arabistan Veliaht Prensi, Salı günü Riyad’daki El-Yemame Sarayı’nda Cumhurbaşkanı Erdoğan’la bir araya geldi (SPA)
Suudi Arabistan Veliaht Prensi, Salı günü Riyad’daki El-Yemame Sarayı’nda Cumhurbaşkanı Erdoğan’la bir araya geldi (SPA)

Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, bugün (Salı) Riyad’daki El-Yemame Sarayı’nda bir araya geldi. Görüşmede bölgesel ve küresel gelişmeler ile bu konularda yürütülen çalışmalar ele alındı. Ayrıca liderler, iki ülke arasındaki ikili ilişkilerin durumu ve iş birliği fırsatlarını değerlendirdi.

Veliaht Prens Muhammed bin Selman, görüşmenin başında Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı karşılarken, Erdoğan da ziyaretten ve Suudi yetkililerle bir araya gelmekten duyduğu memnuniyeti ifade etti. Erdoğan, Riyad’a gelişinde El-Yemame Sarayı’nda resmi törenle karşılandı.

fedvfedv
Suudi Arabistan Veliaht Prensi, Salı günü Riyad’daki El-Yemame Sarayı’nda Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı (SPA)

Görüşmeye Suudi tarafında Enerji Bakanı Prens Abdülaziz bin Selman, Devlet Bakanı ve Bakanlar Kurulu Üyesi Prens Turki bin Muhammed bin Fahd, Riyad Bölge Valisi Prens Muhammed bin Abdulrahman bin Abdulaziz, Spor Bakanı Prens Abdülaziz bin Turki bin Faysal, Ulusal Muhafızlar Bakanı Prens Abdullah bin Bandar, Savunma Bakanı Prens Halid bin Selman, Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Farhan, Kültür Bakanı Prens Badr bin Abdullah bin Farhan, Devlet Bakanı ve Güvenlik Danışmanı Dr. Musaad el-‘Aiban, Ticaret Bakanı Dr. Macid el-Kasbi, Maliye Bakanı Muhammed el-Ced’an, Yatırım Bakanı Müh. Halid el-Falih, Ulaştırma ve Lojistik Hizmetler Bakanı Müh. Saleh el-Casser ile Türkiye Büyükelçisi Fahd Ebü’n-Nasr katıldı.

bgtbhgt
Suudi Arabistan Veliaht Prensi, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın huzurunda tokalaştı. (SPA)

Türk tarafında ise Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Gençlik ve Spor Bakanı Osman Aşkın Bak, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Adalet ve Kalkınma Partisi Başkan Yardımcısı Efkan Ala, milletvekili İsmet Büyükataman, Türkiye’nin Riyad  Büyükelçisi Emrullah İşler, Milli İstihbarat Başkanı İbrahim Kalın, Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Cumhurbaşkanlığı Ofisi Müdürü Hasan Doğan ve Cumhurbaşkanlığı Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç hazır bulundu.

dcdc
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Riyad’a ulaştığında bölge valisi yardımcısı tarafından karşılandı. (SPA)

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Riyad’a resmi ziyaret kapsamında bugün (Salı) geldi. Havalimanında kendisini Riyad Bölge Valisi Prens Muhammed bin Abdulrahman, Riyad Belediye Başkanı Prens Faysal bin Abdulaziz bin Ayaf, Ticaret Bakanı Dr. Macid el-Kasbi, Türkiye Büyükelçisi Emrullah İşler  ve Suudi yetkililer karşıladı.


Şarku'l Avsat'a konuşan Cumhurbaşkanı Erdoğan: Türkiye-Suudi Arabistan ilişkileri bölgesel barış ve istikrar için stratejik öneme sahip

Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Cidde’de gerçekleştirilen önceki bir görüşmeden bir kare (Arşiv - SPA)
Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Cidde’de gerçekleştirilen önceki bir görüşmeden bir kare (Arşiv - SPA)
TT

Şarku'l Avsat'a konuşan Cumhurbaşkanı Erdoğan: Türkiye-Suudi Arabistan ilişkileri bölgesel barış ve istikrar için stratejik öneme sahip

Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Cidde’de gerçekleştirilen önceki bir görüşmeden bir kare (Arşiv - SPA)
Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Cidde’de gerçekleştirilen önceki bir görüşmeden bir kare (Arşiv - SPA)

Suudi Arabistan’a resmi ziyaret gerçekleştiren Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye-Suudi Arabistan ilişkilerinin bölgesel barış, istikrar ve refah açısından stratejik öneme sahip olduğunu vurguladı. Erdoğan, İran ve ABD arasında arabuluculuk yapmaya hazır olduklarını belirterek, gerilimi artıracak adımlardan kaçınılması gerektiğini ifade etti.

Bölgesel güvenlik mekanizmaları önerisi

Erdoğan, krizlerin önlenmesine yönelik bölgesel güvenlik mekanizmalarının kurulması çağrısında bulundu. Ziyaretinin gündeminde, başta Gazze’deki ateşkes ve Suriye’deki durum olmak üzere bölgesel meselelerin görüşülmesi, ikili ilişkilerin güçlendirilmesi ve somut adımlar atılması hedeflerinin bulunduğunu aktardı.

Türkiye-Suudi Arabistan İşbirliği

Şarku'l Avsat'a konuşan Cumhurbaşkanı Erdoğan Türkiye ve Suudi Arabistan’ın tarihi ve köklü ilişkilere sahip iki dost ülke olduğunu belirterek, savunma sanayii işbirliğinin güven tesis etmeyi, kapasiteyi artırmayı ve teknolojiyi geliştirmeyi amaçladığını söyledi. Erdoğan, “Bu ilişkiyi yalnızca ikili gündemle sınırlı görmedik; bu değerli dostluk, bölgemizde barış, istikrar ve refah için stratejik öneme sahiptir” dedi.

fergb
Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Haziran 2022’de Ankara’daki görüşmeleri sırasında (SPA)

Erdoğan, ekonomik ilişkilerin ötesinde, koordinasyon ve ortak akılla istikrar sağlayacak bir yaklaşımın benimsendiğini ifade ederek, Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile önceki görüşmelerde bölgesel ve uluslararası meselelerin ele alındığını ve ortak çalışmanın artırılmasına yönelik kararlılığın teyit edildiğini söyledi.

İkili ve bölgesel gündem

Cumhurbaşkanı, ziyaretin temel amacının bölgesel konularla ilgili istişareleri derinleştirmek ve ikili ilişkileri ileriye taşımak olduğunu belirtti. Ziyaret kapsamında iş dünyasıyla toplantıların da yapılacağı, ekonomik işbirliğinin güçlendirilmesinin hedeflendiği vurgulandı.

Gazze’de kalıcı ateşkesin sağlanması, sivillerin korunması, insani yardımların kesintisiz ulaştırılması ve zorunlu göçlerin sona erdirilmesi gerektiğini ifade eden Erdoğan, ikinci aşama barış planının başarısının ateşkesin güçlendirilmesine ve yeniden imar çalışmalarına bağlı olduğunu söyledi. Türkiye’nin BM Güvenlik Konseyi üyesi olarak bu süreçte aktif rol oynayacağını belirtti.

efgthju
Erdoğan, geçen ekim ayında Gazze’de barış için Şarm El-Şeyh Anlaşması’na katılmıştı (Mısır Cumhurbaşkanlığı)

Erdoğan, İsrail’in Gazze’deki saldırıları ve yerinden edilmeleri sona erdirmeden herhangi bir çözümün mümkün olamayacağını vurguladı. Ateşkesin güçlendirilmesi, insani yardımların ulaştırılması ve yeniden imarın acilen başlatılması gerektiğini söyledi. BM Güvenlik Konseyi kararına uygun olarak İsrail’in Gazze’den kademeli şekilde çekilmesi gerektiğini belirten Erdoğan, Türkiye’nin bu süreçte aktif rol oynayacağını ifade etti.

Güvenlik ve insanî önlemler

Erdoğan, barış gücü veya uluslararası misyon tartışmalarına ilişkin olarak, bu tür mekanizmaların yalnızca sivilleri koruma, insani yardımları ulaştırma ve kalıcı barışı sağlama amacıyla anlamlı olacağını ifade etti. Türkiye’nin gerekli koşullar sağlandığında, Gazze’de barışı sağlamak için askerî katkı da dahil olmak üzere her türlü desteğe hazır olduğunu söyledi.

Cumhurbaşkanı, çözümün tek bir ülkenin veya tarafın varlığıyla sınırlandırılamayacağını belirterek, barış planının doğru koşullar, doğru otorite ve doğru hedefler üzerine kurulması gerektiğini vurguladı. Erdoğan, çözümün meşruiyet kaynağının yalnızca Filistin halkının iradesi olduğunu ifade etti.

Türkiye’nin rolünün, kalıcı ateşkes, adil barış, insani yardımlara erişim ve yeniden imar ile siyasi çözümü desteklemek olduğunu söyledi.

Suriye’de barış ve birlik

Erdoğan, Suriye’de hükümet ile “Suriye Demokratik Güçleri” arasındaki uzlaşma çabalarına değinerek, ülkenin savaş ve bölünme yıllarının ağır bedellerini ödediğini belirtti. Türkiye’nin önceliğinin Suriye’nin toprak bütünlüğünü korumak, ulusal birliği güçlendirmek ve devlet otoritesini tüm ülkeye yaymak olduğunu vurguladı.

evfedrv
Erdoğan, 24 Mayıs 2025’te Dolmabahçe Sarayı’nda Şara’yi kabul ederken (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)

Cumhurbaşkanı, çatışma bölgelerinin daraltılması ve sağlanan anlaşmaların ilerleme kaydettiğini, ancak saha gelişmelerinin tek başına kalıcı kazanımlar için yeterli olmadığını ifade etti. Toplumsal uzlaşının sağlanması ve merkezi hükümete destek verilmesinin önemine işaret eden Erdoğan, bunun kuzeydoğu Suriye’den güneyine, sahil bölgelerinden tüm ülkeye uygulanması gerektiğini söyledi.

Erdoğan, Suriye’nin komşularına tehdit oluşturmayan, terör örgütlerine alan açmayan ve tüm toplumsal bileşenlerini eşit vatandaşlık temelinde kucaklayan bir ülke olmasının bölgesel istikrar açısından kritik önemde olduğunu vurguladı. Türkiye’nin bu sürece Suudi Arabistan ve diğer dost ülkelerle birlikte aktif destek sağlayacağını belirtti.

Sudan’da barış çabaları

Sudan’daki savaşın bininci gününe yaklaşılırken Erdoğan, Türkiye’nin diplomatik çabalarla barış ve istikrarın sağlanmasına katkıda bulunduğunu söyledi. Türkiye’nin Sudan’da güvenilir bir dış aktör olarak mevcut çabaları güçlendirdiğini belirten Erdoğan, TİKA ofisinin ve Türk Ziraat Bankası şubesinin açılması, THY seferleri ile bölgesel bağlantının artırıldığını ifade etti.

Türkiye’nin insani yardımlar kapsamında Sudan’a 12 bin 600 ton malzeme ve 30 bin çadır gönderdiğini hatırlatan Erdoğan, tarım, madencilik ve enerji alanlarındaki iş birliğinin sürdüğünü ve yeniden imar çalışmalarının değerlendirildiğini söyledi. Erdoğan, Türkiye’nin Suudi Arabistan, ABD ve Mısır ile iş birliğine de önem verdiğini belirtti.

Somali ve İsrail’in tanıma kararı

Erdoğan, İsrail’in Somaliland’ı tanıma kararının meşruiyetinin olmadığını ve Türkiye’nin Somali’nin toprak bütünlüğünü savunmaya devam edeceğini vurguladı. Erdoğan, Netanyahu hükümetinin eylemlerinin Afrika Boynuzu’nda istikrarı tehdit ettiğini ve bu adımların tüm Afrika kıtasına risk oluşturduğunu belirtti. Erdoğan, bölgesel aktörlerin ve uluslararası kuruluşların bu karara karşı tavır almasını desteklediklerini ifade etti.

İran ve bölgesel arabuluculuk

Erdoğan, ABD-İran geriliminin önlenmesine yönelik olarak Türkiye’nin, Suudi Arabistan ve Pakistan gibi bölge ülkeleriyle yürüttüğü istişare ve koordinasyon girişimlerine değindi. Türkiye’nin herhangi bir savaşın çıkmasına izin vermeyeceğini, diplomasi ve ortak akılla çözüm üretme ilkesini benimsediğini vurguladı. Erdoğan, Türkiye’nin İran’daki gelişmeleri yakından takip ettiğini ve istikrarın sağlanmasına önem verdiğini belirtti.