Suudi Arabistan-Irak Koordinasyon Konseyi'nin beşinci oturum çalışmalarının sonuç bildirisi, her iki tarafın da iki ülke arasındaki ilişkileri her alanda güçlendirme kararlılığını yineledi. Oturum, başta güvenlik olmak üzere iki tarafın tartıştığı bir dizi ortak dosyayı da neticelendirdi. İki taraf, bölge ve dünya ülkeleri için varoluşsal bir tehdit oluşturdukları için radikalizm ve terör tehdidine karşı ortak iş birliğini sürdürme ve Irak'ın terörizm ve aşırıcılıkla mücadelede uluslararası koalisyonla iş birliği içindeki çabalarını destekleme konusunda mutabık kaldılar. Ayrıca, iki ülke arasındaki sınırların güvenliğinin sağlanmasında iş birliğinin önemi vurgulandı.
Cidde'de düzenlenen Ortak Koordinasyon Konseyi toplantısı, Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Prens Muhammed bin Selman ile Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani'nin direktiflerinin uygulanması ve bağları güçlendirmede ikili çalışmaların önemi üzerine gerçekleşti.
Suudi Arabistan tarafına Ticaret Bakanı Dr. Macid el-Kasabi, Irak tarafına ise Planlama Bakanı Dr. Muhammed Ali Temim başkanlık etti. İki taraf, Koordinasyon Konseyi çalışmalarının sonuçlarını ve ikili iş birliği ufuklarını genişletmenin ve çeşitli alanlarda iki ülkenin çıkarlarına hizmet edecek şekilde güçlendirmenin önemini vurgulayan alt komitelerin (Enerji ve Dönüşüm Endüstrileri, Siyasi, Güvenlik ve Askeri Komite, Kültür, Medya ve İslami İşler Komitesi, Tarım Komitesi, Ekonomi, Ticaret, Yatırım, Kalkınma ve Yardım Komitesi, Eğitim, Gençlik ve Spor Komitesi, Ulaştırma, Hudut Geçişleri ve Limanlar Komitesi, Finans ve Bankacılık Komitesi) sonuçlarını onayladı. Söz konusu komiteler, siyaset, güvenlik, ticaret, yatırım, kültür, eğitim, turizm ve enerji alanlarında, son dönemde iki ülke yetkilileri arasında gerçekleştirilen karşılıklı ziyaretlerde elde edilen olumlu sonuçlar üzerine inşa edilmişti.
İki ülke, OPEC+ grubu ülkelerinin küresel petrol piyasasının istikrarını artırmaya yönelik başarılı çabalarına övgüde bulundu. Ayrıca, küresel ekonominin büyümesini desteklemek için bu iş birliğini sürdürmenin önemini ve tüm katılımcı ülkelerin üretici ve tüketicilerin çıkarlarına hizmet edecek şekilde OPEC+ anlaşmasına uyması gerektiğini vurguladılar.
İki taraf, imzalanan anlaşmanın ilkelerine uygun olarak bin megavat kapasiteli ‘Suudi Arabistan-Irak elektrik ara bağlantı projesini’ hayata geçirmek için ortak ekibin çalışmalarındaki ilerlemeyi takdir etti. Projenin uygulanması için teklif verme ve ihale prosedürlerini, iki ülkenin liderlerinin ve halklarının arzularını gerçekleştirecek şekilde hızlı bir şekilde tamamlama konusundaki istekliliklerini vurguladılar. İki taraf, bin megavat kapasiteli yenilenebilir enerji projelerinin uygulanması için gerekli şartların sağlanmasının ve ‘Nebras eş-Şark petrokimya projesinin’ uygulanması için istişare ve toplantıların sürdürülmesinin önemini vurguladı.
Suudi Arabistan ve Irak, yatırım ilişkilerini her iki ülkenin sahip olduğu gelecek vaat eden yatırım fırsatları ve projeleri düzeyine ilerletmek için ekonomik ve yatırım iş birliğinin hızını artırma kararlılığını teyit ettiler. Bu ancak, verimli ve teşvik edici bir yatırım ortamı yaratmak, uygun yatırım koşulları oluşturmak, karşılıklı heyetlerin ziyaretlerini yoğunlaştırmak, gelecek vaat eden yatırım fırsatlarını tartışmak ve keşfetmek için periyodik olarak ortak yatırım faaliyetleri düzenlemek ve kaliteli ticarete ulaşmada devleti ve özel sektörü teşvik etmek için ortak çabalarla mümkün olabilir. Irak ayrıca, Suudi Arabistan şirketlerine Irak'ta çeşitli alanlarda gelecek vaat eden fırsatlara yatırım yapma davetini de yineledi.
Toplantıda, tamamı Suudi Arabistan Kamu Yatırım Fonu'na ait olan Suudi Arabistan-Irak Yatırım Şirketi'nin kurulması ve Irak'ta yatırım ortaklıkları kurma fırsatlarının tartışılmasına ve çeşitli sektörlerdeki çeşitli yatırım fırsatlarının gözden geçirilmesine tanık olundu.
İki taraf, iki kardeş ülke arasındaki ticaret hacminin büyümesine övgüde bulundu. 2022 yılında ticaret hacminin 2021 yılına göre yüzde 50 artışla 1,5 milyar dolara ulaşması, Suudi Arabistan ile Irak arasındaki ekonomik ilişkilerin derinliğini ve sürdürülebilirliğini yansıtıyor. Suudi Arabistan ve Irak, iki ülke arasındaki ticaret alışverişini geliştirmeye devam etme ve yeni Arar Limanı’nın açılışından yararlanma ve Cumeyme Sınır Kapısı’nın açılışını hızlandırma konusunda anlaştılar.
Suudi Arabistan, toplantıda Irak hükümeti tarafından sürdürülen ekonomik reformlara övgüde bulundu. İki taraf, iki halk için istikrar ve ekonomik refah sağlamayı amaçlayan ve son uluslararası krizlerin yol açtığı zorlukların üstesinden gelme yeteneklerini artıran ortak ekonomik iş birliğini geliştirmeye olan isteklerini yineledi. İki taraf ayrıca, Suudi Arabistan şirketlerinin Irak Cumhuriyeti'nde şube açmasını ve yatırım fırsatları ve projeler sağlayarak ve erişimi kolaylaştırarak iki ülke arasındaki ticaretin ve yatırımların gelişmesine katkıda bulunan Suudi Arabistan Ticaret Ataşesi ve Bağdat'taki Suudi Arabistan Şirketler Merkezi'nin rolüne övgüde bulundu.
Irak Ulusal Bankası iki ülke arasındaki ticaret sürecini kolaylaştırmaya katkı sağlayacağından finans sektöründe elde edilen başarılardan da övgüyle söz edildi. Irak Ticaret Bankası şubesinin faaliyete geçmesi de bir başka olumlu adım olarak öne çıkıyor. Suudi Arabistan'daki Arab National Bank'ın stratejik ortağı Arab Bank ile iki taraf arasındaki yatırımların teşvikini desteklemek için ‘Arab Bank-Irak’ı kuracağını duyurması ve çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasının da yakında yürürlüğe girmesi bekleniyor. Diğer yandan iki ülkenin merkez bankaları arasındaki iş birliğinin, Irak Merkez Bankası çalışanlarına bankacılık alanında eğitim kursları verilmesini içerdiğine dikkat edilmelidir. Diğer finans kuruluşları, maliye bakanlıkları ve finansal piyasa otoriteleri arasındaki koordinasyonun yanı sıra iki merkez bankası arasında finansal teknolojiler alanında iş birliği yapılması konusunda da mutabakata varıldı.
İki taraf, iş birliği perspektiflerini ve entegrasyon fırsatlarını tartışmanın ve iki ülkenin sınırlarında özel bir ekonomik bölge kurmaya çalışarak Suudi Arabistan ile Irak arasındaki özel ekonomik bölgelerde stratejik ortaklıklar kurmaya çalışmanın önemini vurguladı.
Irak, 12-14 Şubat 2018 tarihlerinde düzenlenen Irak'ın Yeniden İnşası için Kuveyt Konferansı'nda Suudi Arabistan'ın Irak'ın yeniden inşası için 1,5 milyar dolarlık yatırım açıklamasını, taahhütlerini ve katkılarını takdir etti.
Suudi Arabistan-Irak Koordinasyon Konseyi’nin beşinci oturum çalışmalarında, Suudi Arabistan hükümeti tarafından Suudi Arabistan Kalkınma Fonu aracılığıyla sunulan ve Irak Cumhuriyeti'nde sürdürülebilir kalkınmanın sağlanmasına katkıda bulunmayı amaçlayan mevcut kalkınma projeleri de görüşüldü. Suudi Arabistan Kalkınma Fonu tarafından finanse edilen kalkınma projelerine övgüde bulunularak, kalkınma çalışmalarının karşılaştığı zorluklar ve büyüme hedeflerine ulaşmak için bunların nasıl aşılacağı tartışıldı.
Suudi Arabistan-Irak Koordinasyon Konseyi'nin iki tarafın iş sektörleri arasındaki ekonomik ilişkileri ve iş birliğini geliştirmede ve küçük-orta ölçekli işletmeleri desteklemede oynadığı aktif rolü gözden geçiren taraflar, iş dünyasının karşı karşıya olduğu zorlukların üstesinden gelmek için bu çabaları her iki taraftaki devlet kurumlarıyla koordinasyon içinde sürdürmenin önemini vurguladılar.
Ayrıca Suudi Arabistan'ın ulusal havayolları aracılığıyla iki ülke arasında direkt uçuşlar yeniden başladığından iki ülke arasında kara, hava ve deniz limanlarının hareketi, seyahat prosedürleri ve mal taşımacılığının kolaylaştırılması, iki ülke arasında ulaştırma ve lojistik hizmetler alanında iş birliğinin sürdürülmesine de vurgu yapıldı.
Suudi Arabistan-Irak Koordinasyon Konseyi’nin beşinci oturum çalışmalarında, bölgesel ve uluslararası arenalarda iki ülkeyi ilgilendiren meseleler hakkında iş birliğinin yoğunlaştırılması ve görüş alışverişinde bulunulması vurgulandı. Bölgede ve dünyada güvenlik ve istikrarın desteklenmesine ve güçlendirilmesine katkı sağlayacak şekilde, bölgenin gerginliklerden arındırılması ve sürdürülebilir güvenliğin tesisi için çaba sarf edilmesinin altı çizildi.
İki taraf, çok taraflı diplomasi çerçevesinde karşılıklı destek ve savunuculuk alanında koordinasyonu artırmanın yanı sıra, iki kardeş ülkenin çıkarlarına hizmet edecek şekilde, ortak iş birliği alanlarını genişletmek ve takip etmek amacıyla en üst düzeydeki ikili istişareleri tamamlamak için iletişim ve karşılıklı ziyaretleri sürdürme konusunda mutabık kaldı.
İki taraf, iki ülke arasındaki bilimsel ve eğitim iş birliğini yoğunlaştırma, önceki program ve girişimlerden azami fayda sağlama ve iki ülkedeki üniversiteler ve yüksek öğretim kurumları arasında akademik ortaklıklar kurma çağrısında bulundu. Bu bağlamda Irak’ta 20 eğitim binası inşa edilecek. Konsey sekretaryası, ilgili makamlarla koordineli olarak uygulamayı takip etmek üzere her iki tarafça görevlendirildi.
Irak, iki kutsal caminin hizmetkarı (Hadimü'l Harameyn-i Şerifeyn) Kral Selman bin Abdulaziz'in Irak halkına bir stadyum yaptırma sözünü ve Suudi Arabistan'ın Irak spor sektörüne verdiği desteği takdirle karşıladı. İki taraf, iki ülke arasında çeşitli spor etkinlikleri düzenleyerek spor alanındaki iş birliğini geliştirmeyi kabul etti. Suudi Arabistan tarafı, Irak'ın 25. Körfez Kupası’na ev sahipliği yapmasını ve bunun sonucunda bölge halkları arasındaki uyumun artmasına övgüde bulundu.
İki taraf, iki ülke arasında turizm alanında iş birliği ve yatırım teşviki için bir vizyon ve mekanizma belirleme konusunda anlaştılar. Ayrıca, 2023-2024 yılları için ortak çalışma planı ve Konsey'den çıkan alt komiteler aracılığıyla çalışmalarının başlatılması ve Konsey'in iki sekretaryası tarafından doğrudan takip edilmesi konusunda anlaşmaya varıldı.
İki taraf ayrıca, Konsey ve alt komitelerinin önceki oturumlarının toplantılarının sonuçlarının ve bunlardan kaynaklanan anlaşmaların uygulanmasının takip edilmesinin ve bu anlaşmaların onaylanması ve yürürlüğe girmesi için olağan prosedürlerin tamamlanmasının önemini vurguladı. Zira söz konusu girişimler, birçok alanda iş birliğinin genişletilmesine ve güçlendirilmesine katkı sağlayacak. Diğer yandan, iki taraf arasında turizm, kültür, medya ve haber alanlarında bir dizi mutabakat zaptı imzalandı.
Toplantının sonunda Suudi Arabistan ve Irak taraflarından konsey başkanları, iki kardeş halkı birbirine bağlayan ilişkileri her alanda güçlendirmenin ve ortak çıkarları sağlayacak, bölgenin güvenlik ve istikrarını artıracak, kalkınma çarkını iki kardeş halkın yararına olacak ve refahını sağlayacak şekilde iki liderin özlem ve vizyonları doğrultusunda ilerletmenin önemine vurgu yaptı.
