İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) Genel Sekreteri Hüseyin İbrahim Taha, halkı Müslüman ülkelerdeki yetkililerin, gönderecekleri hacı sayısının Kovid-19 pandemisinden önceki sayılara döndüğünü açıkladı. 2023 Hac mevsiminde yurt dışından gelecek hacı sayısının 57 ülkeden iki milyon hacı olduğunu açıkladı.
Taha, Şarku’l Avsat ile yaptığı bir röportajda Suudi Arabistan’ın bu yıl hacıları ağırlama hazırlıklarının bir parçası olarak çok büyük bir çaba sarf ettiğini belirtti. Hac ve Umre Bakanlığı’nın, daha fazla hacı ve umre yapan kişiyi barındırabilecek bir altyapı oluşturmak için entegre bir stratejik plan kapsamında burada yürütülen büyük imar projeleri aracılığıyla hacı sayısı ile kutsal yerleri barındırma kapasitesi arasında gerekli dengeyi oluşturmak için çalıştığını belirtti.
Mekke Yolu Projesi hakkında
Taha, projenin öncü bir uygulama olduğunu ve Suudi 2030 Vizyonu çerçevesinde yer alan Rahman Misafirlerine Hizmet Verme Programları kapsamında geldiğini belirtti. 6 ülkede kullanılan bu uygulamanın, elektronik ortamda vizelerinin verilmesi ve kalkış ülkesinin havaalanındaki pasaport işlemlerinin tamamlanmasının yanı sıra hac için gerekli işlemlerin tamamlanması için gereken sürenin kısaltılmasında çok iyi bir iş çıkardığını anlattı.
Taha, salı günü Suudi Hac ve Umre Bakanı Tevfik er-Rabia ile yapılacak görüşmeyle ilgili olarak, toplantıya üye ülkelerin delege, temsilci ve konsoloslarının katılacağını ve bu toplantının Suudi Arabistan’ın hacılara hizmet vermek için gösterdiği muazzam çabaya ışık tutmayı ve hacılara en iyi koşulları sağlamak için uygulanan girişimleri ve önlemleri anlatmayı amaçladığını belirtti.
Salgınla mücadele
Hac ibadetinin dünyada en büyük ibadetlerden biri olduğunu belirten Taha, 2019 yılında yaklaşık 2,5 milyon hacının ağırlandığını ve ikametlerini kolaylaştırmak için gereken yoğun hazırlıklar, çabalar ve pandemi ile birlikte işlerin biraz karmaşıklaştığını belirtti. Artık yurt dışından gelen tüm hacıların aşılarını tam olarak yaptırmaları şartı olduğunu belirtirken, bu karar ile Krallık’a gelen ziyaretçilerin hayatlarının korunduğunu ve ziyaretçilerin virüsün olumsuz etkilerine maruz kalmamalarının sağlandığını vurguladı.
Taha konuşmasına devam ederek, Suudi Arabistan, epidemiyolojik durumdaki iyileşmenin ardından pandemiyle ilgili kısıtlamaların çoğunu iptal ettiğini hatırlattı. Kovid-19 salgınının patlak vermesi nedeniyle hacı sayısının 3 yıl önemli sayıda azalmanın ardından, bu yıl hacı sayısı pandemi önceki haline döneceğini ve hac ibadetinin hacı sayısı ve yaş sınırlaması olmaksızın gerçekleştirilmesine izin vereceğini duyurdu.
Hacı dağılım payları
Taha’nın belirttiğine göre, Suudi Arabistan’ın bu yıl hacıları kabul etme hazırlıkları kapsamında büyük çaba sarf ettiği söylemek mümkün. Taha birçok İslam ülkesindeki yetkililerin, Kovid-19 salgınından önce olduğu gibi 2023 hac sezonunda yurtdışından gelen hacı sayısının 57 İslam ülkesinden iki milyon hacı ve Suudi Arabistan içinden yaklaşık 200 bin hacı olarak eski hacı dağılım oranının yeniden geçerli olacağını doğruladıklarını belirtti.
İİT Genel Sekreteri hacı sayısındaki artışın onlara verilen hizmetlerin düzeyine bağlı olduğunu da sözlerine ekledi. Bu bağlamda Hac Bakanlığı’nın, daha fazla umre ve hacı yapan kişiyi barındırabilecek bir altyapı oluşturmak amacıyla entegre bir stratejik plan kapsamında, burada yürütülen büyük imar projeleri aracılığıyla hacı sayısı ile kutsal yerleri barındırma kapasitesi arasında gerekli dengeyi oluşturmaya çalıştığını belirtti.
Suudi rolü
Suudi Arabistan’ın tüm enerjisini hacılara hizmet için seferber etmesinin yanı sıra Taha, modern teknolojinin kullanılması ve hacıların ibadetlerini kolay ve rahat bir şekilde yapabilmeleri için büyük çaba sarf edildiğini vurguladı. Ayrıca prosedürlerin ve yapay zeka tekniklerinin dijitalleştirildiğini, bu teknolojilerin yazılımlar aracılığıyla herkesin tüm prosedürleri rahat ve basit bir şekilde gerçekleştirmesini kolaylaştırdığı belirtti. Taha’ya göre, teknolojilerin önemi ve Hac konusunda iyi bir şekilde kullanılması, bunların geliştirilmesine devam edilmesi gerekliliği ortaya çıkardı. Düzen sağlayan uygulamaların yanı sıra, hacıların güvenliğini ve sağlığını korumayı amaçlayan eğitim ve tıbbi programlar da kullanıma sunuldu.
Şeffaflık ve gözetim
Hac ve Umre Bakanlığı'nın akıllı sistemlerden oluşan bir paketi benimsediğini söyleyen Taha, bunun yurtdışındaki hacılar için barınma, ulaşım dahil olmak üzere zorunlu işlemlerin başlangıcından hacıların ülkeden ayrılışına kadar ele alan entegre bir sistem olan ‘elektronik yol’ sistemi aracılığıyla, hacıların ibadetlerini kolaylaştırmak için geldiğini vurguladı.
Taha Suudi Arabistan içinden gelen hacılar için elektronik yol programının, şirket ve kurumlar tarafından yurt içinden hacılar için sunulan çeşitli hizmet programlarını görüntülemek için gelişmiş bir elektronik portaldaki sistem ve veriler topluluğu olduğunu, yurt içinden gelenlerin çeşitli hizmetler için şirket ve kurumlarla elektronik olarak sözleşme yapmalarını sağladığını sözlerine ekledi. Bakanlık ayrıca hacıların haklarını korumak amacıyla, yapılan anlaşmaların bedelinin ödenmesi için elektronik bir sistem de sunuyor. Ayrıca, Bakanlığın elektronik portalı aracılığıyla, sözleşme yapıldıktan sonra Hac izni taleplerinin İçişleri Bakanlığı sistemlerine aktarılmasına olanak tanıdığını belirtti.
Taha, Dışişleri Bakanlığı’nın Kraliyet direktifleri kapsamında, hacılar ve umrecilerin kişisel bilgilerini kaydetmek için akıllı telefonlar aracılığıyla kendi kendine kayıt uygulamasını kullanmalarını amaçlayan elektronik programlar başlattığını, böylece Krallığın, vize başvurusunda bulunanların kişisel bilgilerinin akıllı telefonlar aracılığıyla kaydedilmesi yöntemini kullanan ilk ülke olacağını belirtti.
Akıllı uygulamalar
Taha, hacı adaylarına akıllı cihaz uygulamaları aracılığıyla hizmet veren birçok elektronik hizmet olduğuna inanıyor. Akıllı uygulamalar Apple ve Android uygulama satın alma mağazaları üzerinden indiriliyor ve bu uygulamalar arasında, hac hizmetleri, umre hizmetleri ve ibadetler, en yakın cami, restoran, hamam, alışveriş merkezi gibi genel ilgi alanlarını bulmak ve mümkün olan en kısa rotayı arama uygulamaları da bulunuyor. Ayrıca hacıların ve umre yapanlarını bilekliklerini okumak için bir uygulamanın yanı sıra, Arapça bilmeyen hacılar için internet kullanmadan talimat işaretlerinin tercümesi için bir uygulama da kullanılıyor.
Uygulamalar kutsal mekanların ve Medine’nin dijital haritalarına ek olarak, binalar, tesisler, kutsal alanlar, yollar, sokaklar, mahalleler, sitelerin sınırları, hizmetler, kamu hizmetleri ve önemli noktalar hakkında mekansal bilgileri içeriyor ve teknolojinin ve teknik programların akıllı kullanımı sayesinde etkin hale gelen diğer hizmetlere de yer veriliyor.
Sıkıntı çeken ülkeler
Ekonomik olarak sıkıntı çeken İslam ülkelerinde bu teknolojiden nasıl yararlanılacağı konusunda, zamandan ve emekten tasarruf sağlayan ve kullanıcıları belirli bir departmana geçme veya belirli bir tarafla iletişim kurma ihtiyacından kurtaran bu akıllı prosedürler ve uygulamalardan, kalkınma ve gelişme treninin gerisinde kalmamak için teknik yeteneklerini geliştirmek üzere iki kat çaba sarf etmek zorunda kalan ve ekonomik sıkıntı yaşayanlar da dahil olmak üzere tüm İslam ülkelerinin mutlaka yararlanacağını belirtti.
Mekke Yolu Projesi
Taha, Suudi hükümetinin 5 yıl önce başlattığı Hac projesini Kovid-19 pandemisi nedeniyle iki yıl askıya aldıktan sonra yeniden piyasaya sürmeye çalıştığını söyledi. Suudi Arabistan’ın hacıların kendi ülkelerinde işlemlerini tamamlamaya yönelik Mekke Yolu Projesi ile gerekli prosedürleri tamamlama süreci, önceden saatler sürerken şimdi sadece birkaç dakikaya indirildi. Bu yıl programa Türkiye, Pakistan, Malezya, Endonezya, Fas ve Bangladeş dahil edildi. Söz konusu projeden 225 bin hacının faydalanması bekleniyor. Proje, Suudi 2030 Vizyonu çerçevesinde yer alıyor ve ‘Rahman Misafirlerine Hizmet Programları’ kapsamında öncü bir girişim olarak tasarlandı.
Taha başlangıcından bu yana toplam 6 ülkenin faydalandığı Mekke Yolu Projesi’nin, hac yapmak için gerekli prosedürleri tamamlama süresini kısalttığını zira, elektronik ortamda vizelerinin verilmesi, sağlık gerekliliklerinin uygunluğunun doğrulanması ve kalkış ülkesinin havaalanındaki gidiş salonunda pasaport işlemlerinin tamamlanmasının yanı sıra Suudi Arabistan’da ulaşım ve barınma düzenlemelerine göre bagajların kodlanması ve ayrılması gibi işlemlerin bu uygulamadan yapıldığını belirtti. Varışlarının ardından ise doğrudan Mekke-i Mükerreme ve Medine-i Münevvere’deki özel şeritli ikametgahlarına hareket edeceklerini ve servis acentelerinin bagajlarını konakladıkları yerlere teslim edeceğinden de bahsetti.
İİT toplantısı
İİT Genel Sekreterliği, salı günü Hac ve Umre Bakanı Tevfik er-Rabia’nın yanı sıra üye devletlerin delegeleri, temsilcileri ve konsolosları ile İİT yetkililerini içeren genişletilmiş bir toplantıya ev sahipliği yapacak. Taha toplantının, Suudi Arabistan’ın Mekke ve Medine’deki kutsal mekanları ziyaret edeceklere ve hacılara hizmet vermek üzere gösterdiği büyük çabaya ışık tutmayı ve bu bağlamda, dünyanın dört bir yanından ülkeye akın eden hacıların ibadetlerini rahat bir şekilde güvenlik, sakinlik ve güven ortamı içinde gerçekleştirmeleri için en iyi koşulları sağlamak üzere yapılacak girişimleri ve prosedürleri tanıtmayı amaçladığını vurguladı.
Toplantı, İİT Genel Sekreterliği’nin inisiyatifiyle gerçekleşiyor ve organizasyona ev sahipliği yapan Suudi Arabistan ile üye ülke temsilcileri arasında sürdürülebilir iletişim köprüleri kurulmasını, her iki tarafı da ilgilendiren konularda görüş alışverişinde bulunulmasını hedefliyor.
Son olarak, İİT Genel Sekreteri, Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdulaziz’e ve Veliaht Prens Muhammed bin Selman’a, Suudi hükümetine, Hac ve Umre Bakanlığına ve devletin tüm kesimlerine, Mescid-i Haram ve Mescid-i Nebevî’nin misafirlerine gösterdikleri ilgiden dolayı teşekkürlerini sundu.
