Şam’daki lise sınav merkezlerinden birinin önünde toplanan öğrenci ailelerinin çoğunda gerginlik ve endişe belirtileri görülüyor. Kızının sınavından emin olmak için sorular soran, tüm soruları cevaplasa bile süre bitmeden salondan ayrılmamasını tavsiye eden bir kadın, bekleyenlerin arasında dolaşarak oğluna sınavda yardımcı olması için acı kahve ve su veriyor.
Öğrencilerden birinin babası kaşları çatık ve gergin bir şekilde cep telefonunun saatine bakıyordu. Randevusu olduğu için oğlu sınavı geçmeden gitmek istemiyor. Sınav merkezlerinin çevresinde gerginlik ve endişenin hakim. Eğitim Bakanlığı'nın verilerine göre,
Suriye'nin tüm vilayetlerindeki 2 bin 332 sınav merkezinde sınava giren yaklaşık 256 bin 924 kız ve erkek öğrenci bulunuyor.
Fen ve edebiyat dallarında genel ortaöğretim sınavları (Lise) ve meslek lisesi sınavları (endüstri, ticaret ve kız) bu ayın 7'sinde başladı ve 24'üne kadar devam edecek. Şu anda öğrencilerin aileleri yüksek alarm durumundalar. Çünkü sonuç, çocuklarının geleceğini belirliyor; ya yüksek bir not alarak iyi bir üniversite kazanma yolunda önemli bir adım elde edecek ya da düşük bir puan alıp, oldu bittiyi kabul edip tekrar sınava hazırlanacak ve başarısız olup hüsran sarmalına girmek arasında gidip gelecek.
İç savaş yıllarında lise diploması almak, özellikle devletin zorunlu askerlik hizmeti baskısı altında yaşayan erkekler için kurtuluş yollarından biri haline geldi. Öğrenci, eğitimini tamamlayana kadar askere gitmeyi erteleyebiliyor. Bir erkek ya da kız öğrenci, yurtdışına göç etmelerine olanak tanıyan burslar elde ederek üniversite diplomasından da faydalanabiliyor. Ancak, ebeveynlerin çocuklarının okuması ve yüksek puan alması konusundaki ısrarı, genellikle Suriyelilerin çoğunun kapasitesini aşan özel üniversite ve enstitülerdeki yüksek eğitim maliyetlerinden sonra devlet üniversitelerine kayıt fırsatlarının teşvik edilmesinden kaynaklanıyor.
Sınav fobisi, fahiş ulaşım masrafları bir yana, sınav merkezlerine ulaşmak için yüzlerce kilometre yol kat etmek ve kontrol noktalarında beklemek zorunda kaldıkları için hükümet kontrolü dışındaki bölgelerdeki öğrenciler arasında katlanarak arttı.
Halep'teki hastahane kaynakları, sınavların başlamasıyla birlikte, çoğu hükümetin kontrolü dışındaki bölgelerden gelen öğrenciler olmak üzere, korku ve psikolojik gerginliğin hakim olduğu 800'den fazla hasta vakası olduğunu açıkladı. Bu vakalar arasında titreme, karın ağrısı ve baş ağrısı yer alıyor.
Şam'da lise öğrencisi Ahmed el-Mısrî’nin sınavdan günler önce kalbinin aniden durması sonucu öldüğü kaydedildi. Ailesinin, öğretmenlerinin ve arkadaşlarının ifadelerine göre Ahmed'de herhangi bir hastalık belirtisi yoktu. Ders çalışmaya çok ilgiliydi ve mükemmel bir puan almayı takıntı haline getirmişti, bu da onda kaygıya neden oluyordu, ancak ona yakın olanlardan biri sınav kaygısı ile ani kalp durması arasındaki ilişkiyi dışladı.
Aile içi bir fobi
“Psikopat bir doktor değil, normal bir oğul istiyorum” diyen Eczacı Muhammed, doktor eşine, bilim dalında lise sınavlarına girecek olan oğulları üzerinde baskı kurmaktan vazgeçmesini rica ediyor.
Şarku’l Avsat’a konuşan Eczacı, büyük oğlunun ortaokula başlaması ve final sınavına hazırlanması nedeniyle ailenin bir yıl önce girdiği korkunç gerginlik ve psikolojik baskıdan şikayetçi: “Altı ay önce eşim bizi evin içinde alarma geçirdi, kimseyi ziyaret etmiyoruz ve kimse bizi ziyaret etmiyor, tıpkı sınavdan önceki son ayda kliniğinin kapalı olması gibi. Eczacı, annenin oğlunun başarısız olacağına ya da Tıp veya Mühendislik Fakültesine girmek için gereken ortalamanın altında notlar alacağına dair korkuları nedeniyle bu atmosferin aileyi yorduğunu söylüyor. “Bu durum oğlumuza da yansıdı ve oğlumuz bize birden fazla kez tıp okumak istemediğini söyledi.”
Soruların çalınmasını önlemek için iletişimi kesintisi
Sınav fobisi, hükümetin soruların sızdırılmasını veya kopya çekilmesini önlemek için sınav zamanlarında iletişimi ve interneti kesme ısrarı nedeniyle tüm ülkeyi etkiliyor. Son sınavlardan önce Eğitim Bakanı öğrencilere tavsiyelerde bulundu: “Öğrencilere kopya çekmeyi düşünmemelerini tavsiye ediyorum çünkü çok iyi bir izleme cihazı var.”
Suriye'de eğitim süreci 2011'den bu yana bombardıman, yıkım, sığınma, yerinden edilme ve 6 Şubat'taki deprem felaketiyle derinleşen ve okul terk oranlarının yüksek olmasına yol açan ekonomik bozulma nedeniyle zorlu bir yol izliyor. Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) 2021 yılı için Suriye'de eğitimden mahrum kalan çocuk sayısının iki milyondan fazla olduğunu tahmin ediyor.
