Libya seçimleri için gerekli mevzuatla ilgili ortak ‘6+6’ komitesinin çıktıları, ülkede Devlet Yüksek Konseyi ile Yüksek Seçim Komisyonu temsilcileri arasında tırmanan bir anlaşmazlık ortamına neden oldu. Öte yandan Birleşmiş Milletler (BM) misyonu, bu faydaların başarısının ‘tüm büyük tarafların kabulünü gerektirdiğini’ vurguladı.
Yüksek Seçim Komisyonu Başkanı Imad es-Sayeh cumhurbaşkanlığı ve Güvenlik Konseyi yasaları hakkında yorum yaparken, Devlet Yüksek Konseyi temsilcileri de kabul edilmeden önce seçim yasalarının resmi bir kopyasının teslim edilmediği konusunda Sayeh’in ifadeleri karşısında şaşkınlıklarını belirtti. Temsilciler Meclisi ve Devlet Yüksek Konseyi tarafından oluşturulan heyet, iki konseye yönelik bir mesajda daha önce komite ile temas kurduğunu duyuran Sayeh’in açıklamasının kendisiyle çeliştiğini belirtti. Mesajda ayrıca, cumhurbaşkanlığı ve millet meclisi seçimlerine ilişkin kanunların son iki nüshasının komisyona gönderildiği ve gözlemlerinin not edildiği aktarıldı.
Komite, cumhurbaşkanlığı, milletvekili ve senatör seçimlerinin aynı anda yapılmasının komite tarafından onaylanmadığını, ancak 13. anayasa değişikliğinde belirtildiğini söyledi. Ayrıca komisyonun ‘seçimler için önerilen aday listelerinin ilanının oylama sürecinde gizlilik ilkesinin ihlali olduğu’ yönündeki ifadelerini ‘yanlış’ olarak nitelendirdi. Ancak komite, komisyon tarafından yapılan başka bir gözleme yanıt vermediğini kabul ederken, “Bunun dikkate alınması gerekirdi” dedi. Komite ayrıca, “Bir ifade hatası var” açıklaması yaptı. Yakın zamanda BM misyonu, BM Genel Sekreteri Özel Temsilcisi Yardımcısı Risdon Zeninga’nın, Libyalı 17 siyasi parti ve grubun temsilcileriyle bir araya geldiğini söylerken, bu partilerin ülke genelindeki siyasi partilerin çoğunluğunu temsil ettiklerini vurguladı. Misyon, söz konusu toplantının, misyon tarafından bu hafta Libya’daki mevcut gelişmeler ve 6+6 tarafından geliştirilen seçim yasa tasarıları hakkında çeşitli partilerin görüşlerini almak üzere düzenlenen bir dizi toplantıdan biri olduğunu söyledi. Toplantıda katılımcıların, komisyonun hazırladığı seçim yasa tasarısı ile ilgili görüşlerini dile getirdikleri kaydedildi. Ayrıca özellikle siyasi partilerin seçimlere katılımı gibi bazı olumlu unsurlara dikkat çekildi. Katılımcılar ayrıca, bu yasaların pratikte uygulanmasını engelleyebilecek hükümler hakkındaki endişelerini ve ayrıca önerilen bu yasalar nedeniyle ortaya çıkabilecek siyasi yönler hakkındaki anlaşmazlıkları dile getirdi. Katılımcılar, partilerinin tartışmalı konuları ele alma yollarına ve misyonun rolü de dahil olmak üzere 2023 seçimlerine giden yola ilişkin önerilerini sundular. BM Özel Temsilcisi Yardımcısı, seçim yasalarının uygulanmasını sağlamanın önemli olduğunu söylerken, “Bu faydaların başarısı, siyasi partiler de dahil olmak üzere tüm büyük partilerin kabulünü gerektirir” dedi.
Öte yandan BM Libya Özel Temsilcisi Abdullah Bathiliy, 16 Haziran’da BM misyonunun Tunus’taki ofisinde Kuveyt’in Libya Büyükelçisi Ziyad el-Meşan ile BM’nin seçimleri gerçekleştirme çabaları da dahil olmak üzere Libya’daki son siyasi ve güvenlik gelişmelerini görüştü.
Birleşmiş Milletler Libya Destek Misyonu (UNSMIL) da 16 Haziran’da Bathiliy’nin ülkedeki çeşitli partiler, liderler, bölgesel ve uluslararası ortaklar ile ‘Temsilciler Meclisi ve Devlet Yüksek Konseyi’nden doğan 6+6 komitesinin yayınladığı seçim yasa tasarılarını görüşmek’ üzere temasa geçtiğini açıkladı. Bathiliy’nin geçen hafta Temsilciler Meclisi Başkanı Akile Salih, Devlet Yüksek Konseyi Başkanı Halid el-Mışri ve Libya Ulusal Ordusu Komutanı Mareşal Halife Hafter ile ‘iki taslağı görüşmek üzere’ telefon görüşmeleri yaptığı belirtildi. Açıklamada, Bathiliy’nin tasarıdaki olumlu unsurlara övgüde bulunduğu ve yetkililerin seçimleri pratik ve siyasi açıdan raydan çıkarabilecek hükümler hakkındaki gözlemlerini dinlediği belirtildi. Ayrıca Siyasi İşlerden Sorumlu Özel Temsilci Yardımcısı Risdon Zeninga’nın Libya’nın dört bir yanından 17 siyasi parti ve grubun temsilcileriyle görüştüğü, öncesinde de Trablus’taki BM misyonu binasında bir dizi ileri gelenle bir araya geldiği ifade edildi. Aynı şekilde misyon, tüm taraflarla ‘seçim yasalarının Libyalı partilerin kabulünü almasını sağlamanın ve bu yasaların elverişli bir ortamda uygulanabilir olmasının önemini’ ele aldığını dile getirdi.
