Şarku’l Avsat gazetesinin, Mescid-i Haram mimarisinin bin 400 yılda yaşadığı değişime ilişkin haberi yayınlamasının ardından, tasarımın öyküsü ve buna dahil olan tarafların rolüyle ilgili daha fazla detay açıklanması yönünde gazeteye talepler geldi.
Bu nedenle gazete, Suudi yazar ve araştırmacı Bender bin Abdurrahman bin Muammer tarafından sunulan, Mescid-i Haram’ın Suudi Arabistan yönetiminde yapılan üçüncü genişletme projesine ilişkin bilgileri yayımladı.
Söz konusu bilgiler, Kraliyet emirleri ve 2008 yılında genişletme projesini incelemekle görevlendirilen Suudi Arabistan Yüksek Öğretim Bakanlığı’nın belgelerine dayanıyor.
Suudi Arabistan, Kral Abdulaziz tarafından kurulduğundan beri, en büyük özeni Mescid-i Haram ve Mescid-i Nebevi’ye verdi ve onlara hizmet etme şerefi, en önemli önceliklerinden biri oldu.
Suudi döneminde, Mescid-i Haram ve Mescid-i Nebevi’nin genişletilmesine başlanmasından bu yana bu projelere özel bir ilgi gösterildi ve diğer projelerden farklı bir çalışma mekanizması yürütüldü.
Kral Abdullah bin Abdulaziz döneminde Mescid-i Haram’ın genişletilmesi ihtiyacı ortaya çıkınca, kuzeyinde kalan mahalleler (Şamiye ve çevresi) kamulaştırılmaya ve kuzey meydanlarının genişletilmesine başlandı.
Suudi Bin Ladin Grubu, genişletme çalışması için önerilen bir tasarım üzerinde çalıştı.
Grup ile Şeyh Salih Hüseyin başkanlığındaki Mescid-i Haram ve Mescid-i Nebevi İşleri Genel Başkanlığı arasında çok sayıda görüşme gerçekleştirildi.
Mescid-i Haram ve Mescid-i Nebevi İşleri Genel Başkanlığı, ibadet edenlerin konforu, hizmet güncellemeleri ve güvenliğin yönetimi gibi değişen gereksinimler göz önüne alındığında, sunulan tasarımın mevcut ve gelecekteki veriler ve gelişmeler doğrultusunda ihtiyaçları tam olarak karşılamadığını düşündü.
Şeyh Salih Hüseyin, Mescid-i Haram ve Mescid-i Nebevi İşleri Genel Başkanlığı ve Bin Ladin Grubu tarafından hazırlanan ortak raporun, inceleme ve değerlendirme için Suudi üniversite profesörlerinden oluşan bir uzmanlar ekibine gösterilmesini önerdi.
27 Ağustos 2008 tarihli Kraliyet emriyle, Yüksek Öğretim Bakanlığı, Bin Ladin Grubu tarafından önerilen projeyi incelemek üzere nitelikli uzmanlardan oluşan bir çalışma grubu oluşturmakla görevlendirildi.
Rekor bir sürede, ülke içi ve dışından yüksek yetkinliklere sahip uzman ekipler oluşturuldu.
Bu ekipler, teknik disiplinleri, entegre ekip çalışması metodolojisi ve tek ekip ruhuyla, Bin Ladin Grubu tarafından önerilen tasarımın yanı sıra, Mescid-i Haram ve çevresinin mevcut durumunu incelemeye çalıştı.
İdari, teknik ve lojistik görev ve sorumluluklara sahip birkaç yüz kişi, üç ay boyunca farklı aşamalarda görev aldı.
Yüksek Öğretim Bakanlığı, bağımsız uluslararası incelemeyi uygulamak için Bin Ladin Grubu tarafından Mescid-i Haram’ın genişletilmesi için önerilen tasarımın bir değerlendirmesini yapmak üzere ABD merkezli altyapı danışmanlık firması AECOM ile sözleşme yaptı.
Yüksek Öğrenim Bakanlığı, 28 Kasım 2008’de üç aylık sürenin bitimiyle, danışmanlık ofisleri ve Suudi üniversiteleri tarafından sunulan mimari vizyonlar, tasarım fikirleri ve gelecek vizyonlarına ek olarak, Mescid-i Haram’ın mevcut durumu üzerine yapılan çalışmanın analiz sonuçları ve Bin Ladin Grubu tarafından önerilen tasarımın değerlendirilmesine ilişkin sonuçları Kral Abdullah bin Abdulaziz’e sundu.
Bu arada, yeni genişleme önerisini destekleyebilecek fikirleri teşvik etmek için, dünyanın önde gelen mimarlık liderlerinden Mescid-i Haram tasarımı talep edildi.
Kral Abdullah ve ilgili çalışma görevlileri, projenin kapsamlı mimari, kentsel, sanatsal ve teknik vizyonları hakkında bilgilendirildikten sonra, 21 Şubat 2009’da genişletme projesi için Kral Saud Üniversitesi tarafından sunulan tasarım seçildi.
Kral Saud Üniversitesi tarafından sunulan temel tasarım fikrine dayalı tasarım geliştirme görevi, bir grup öğretim üyesi tarafından üstlenildi.
Konuya ilişkin yayınlanacak yeni bölümde diğer detaylar ele alınacak.
