Sevginin 5 dili: Mesajlaşma biçiminiz ilişkilerinizi nasıl etkiliyor?

İster tek kelimelik yanıtları isterseniz de çok uzun ve karmaşık mesajlar göndermeyi tercih edin, mesajlaşma şekliniz sıradaki ilişkinizi anlamanın anahtarı olabilir

Sevginin 5 dilinin yeni bir formu oluşuyor (Unsplash)
Sevginin 5 dilinin yeni bir formu oluşuyor (Unsplash)
TT

Sevginin 5 dili: Mesajlaşma biçiminiz ilişkilerinizi nasıl etkiliyor?

Sevginin 5 dilinin yeni bir formu oluşuyor (Unsplash)
Sevginin 5 dilinin yeni bir formu oluşuyor (Unsplash)

Olivia Petter 

"Kaliteli bir mesajcı" mısınız? Peki "hafif dokunuşa" ne dersiniz? Belki de daha ziyade "hizmet mesajları" kişisisinizdir?

Sevgi dillerine aşinaysanız veya yakın zamanda TikTok'ta vakit geçirdiyseniz, yukarıda bahsi geçen terimlerin günlük sözcük dağarcığınızda çoktan yerleşmiş olması muhtemel. Değilse, açıklamama izin verin. Çünkü bir etiketle özdeşleştiğiniz vakit bunun aşk hayatınızı dönüştürme potansiyeli var.

Basitçe söylemek gerekirse sevgi diliniz, sevgiyi ifade etme ve alma yolunuzdur. Evlilik danışmanı Gary Chapman'ın ilk kez 1992'de ifade ettiği üzere, bunlardan 5 tane var: Onaylama sözcükleri, kaliteli zaman, fiziksel dokunuş, hizmet eylemleri ve hediye alma. TikTok'ta "sevgi dilleri" diye arattığınızda, her bir dilin sonsuz açıklamalarının yanı sıra, 20'li yaşlardaki ukala gençlerin hangileriyle özdeşleştiklerini ve bunun neden önemli olduğunu uzun uzadıya açıklayan monologlarını bulacaksınız.

Ancak şimdi, sevginin 5 dilinin yeni bir formu oluşuyor. Bence bu, modern flört ortamının tuhaflık ve karmaşıklıklarını daha doğru yansıtıyor. Arkadaşlık uygulaması Badoo'nun Chapman'dan esinlenen yeni araştırması, bir kişinin sevdiği kişiyle nasıl iletişim kurmayı tercih ettiğinin ayrımı yapmayı sağlayan, mesajlaşmadaki 5 sevgi dilini belirledi.

Örneğin, "kaliteli mesajlaşan" bir kişi ayrıntılı ve kapsamlı mesajlar isterken, "onaylama mesajları" atan bir kimse sevgilisiyle her gün ve tüm gün mesajlaşmak istiyor. "Hizmet mesajları" atan bir kişi mesajlaşmayı yalnızca plan yapmak için kullanırken, "hafif dokunuş" kişileri telefon yerine gerçek hayatta iletişim kurmayı tercih ediyor. Bir de "GIF alan" kişiler var ki bunlar genelde gerçek cümleler yerine GIF'ler veya emojilerle iletişim kuruyor.

Konuya uzak kişilere (ve çiftlere) tüm bunlar sıkıcı ve alakasız gelebilir. Ama yanılıyorsunuz. Çünkü Badoo'nun araştırması, insanların üçte birinden fazlasının (yüzde 36) kısa mesajlarının içeriği üzerine fazlaca düşündüğünü, diğer üçte birininse (yüzde 31) geciken bir yanıtın gönderen kişinin kendinden hoşlanmadığı anlamına geldiğinden kaygılandığını ortaya koydu. Öte yandan araştırma kapsamındaki kişilerin 4'te biri (yüzde 29) çok fazla mesajlaştığından veya çok hızlı cevap verdiğinden endişe ederken, diğer 4'te biri de (yüzde 26) sadece mesaj beklerken bile endişeli hissediyor.

Tüm bunlar, özellikle de benim gibi kendini "onaylama mesajları" ve "kaliteli mesajlaşma" kombinasyonu diye tanımlayan biri için son derece ilişkilendirilebilir şeyler. Başka bir deyişle, çıktığım biriyle çok fazla iletişime ihtiyaç duyuyorum. Ben böyle bir yapıya sahibim: Birinden etkilendiğimde, onunla günün küçük ayrıntılarını analiz etmek ve sindirmekten daha fazla zevk aldığım bir şey yok. Sürekli bilinç akışı almak ve göndermek düzensiz düşüncelerin, lezzetli ve hayal kırıklığı yaratan yemeklerin, işteki iniş çıkışların ve aradaki her şeyin üzerinden geçmek istiyorum.

Ama tabii herkes böyle değil. "Hafif dokunuş" gibi diğer sevgi dili kategorilerine giren kimselerle çıktığımda, bu bende ciddi bir endişe yaratıyor. Neden bana geri mesaj atmıyorlar? Neden son mesajımı okuyup yanıtlamadılar? Tüm bunlar ne demek oluyor?

Gerçek şu ki bunların hiçbir anlamı olmayabilir, çünkü insanlar farklı şekilde mesajlaşıyor.  Mesajlaşmada farklı sevgi dillerine sahipler. Bunu ne kadar çabuk anlar, tanımlar ve kabul ederseniz, modern flört dünyasının labirent benzeri yollarında yönünüzü o kadar çabuk ve iyi bulursunuz.

Biriyle mesajlaşmaya başlar başlamaz, nasıl iletişim kurduklarına dair ipuçları aramalısınız. Dilleri sizinkiyle eşleşirse, lütfen devam edin. Eğer uyuşmuyorsanız, henüz yolun başındayken vazgeçmeniz ve olmadığınız biri gibi davranmaya çalışırken aylarca acı ve işkence çekmekten kendinizi kurtarmanız daha iyi olacaktır.

Birkaç günde bir mesaj mı? Ya da gerçek konuşmayı gerçek hayata saklarken plan yapmak için birkaç kısa, amaca yönelik konuşma mı? Hayır teşekkürler. Sorun sen ya da ben değil, sorun sadece mesajlaşırken kullandığımız sevgi dilinin uyumsuzluğu.

Independent Türkçe



Stonehenge'i inşa edenlerin yerini alan göçmenlerin kökeni ortaya çıktı

Yaz gündönümü kutlamaları sırasında Stonehenge'de güneş batıyor (Reuters)
Yaz gündönümü kutlamaları sırasında Stonehenge'de güneş batıyor (Reuters)
TT

Stonehenge'i inşa edenlerin yerini alan göçmenlerin kökeni ortaya çıktı

Yaz gündönümü kutlamaları sırasında Stonehenge'de güneş batıyor (Reuters)
Yaz gündönümü kutlamaları sırasında Stonehenge'de güneş batıyor (Reuters)

Arkeologlar, Britanya'ya göç ederek Neolitik Stonehenge'i inşa edenlerin yerini 100 yıl içinde alan, çan biçimli çömlek kültürüne (Bell Beaker) sahip halkın kökenlerini ortaya çıkardı.

DNA çalışmaları, çan biçimli çömlek kültürüyle bağlantılı topluluğun Britanya'ya göç etmesinin ardından, MÖ 2400 civarında Britanya'da büyük bir demografik değişim yaşandığını göstermişti. 

İsimlerini, yaptıkları son derece özgün çömleklerden alan bu göçmenler, bu dönemde Avrupa'ya hızla yayılmıştı ancak tam olarak nereden geldikleri ve nüfuslarının nasıl şekillendiği bugüne kadar bilinmiyordu.

Araştırmacılar yeni çalışmada MÖ 8500 ila MÖ 1700'de Hollanda, Belçika ve Almanya'nın batısında yaşamış 112 bireyin DNA'sını analiz ederek çan biçimli çömlek nüfusunun kökenlerini gözler önüne serdi.

Bilim insanları Ren-Maas sulak alanlarında yaşayan, büyük ölçüde avcı-toplayıcı soyundan gelen, kendine özgü niteliklere sahip bir topluluğun, çan biçimli çömlek kültürüyle bağlantılı insanlarla karıştığını saptadı.

Hakemli dergi Nature'da yayımlanan yeni araştırmaya göre, MÖ 2500 civarında gerçekleşen bu olay sonucu ortaya çıkan nüfus daha sonra Avrupa'nın kuzeybatısına yayıldı.

Önceki araştırmalar, çan biçimli çömlek kültürünün tek bir yerden ve çoğunlukla da günümüzün İspanya ve Portekizi'ni içeren İberya'dan çıkarak her yere yayıldığını ima ediyordu.

Ancak son DNA analizleri, yerel avcı-toplayıcıların torunlarıyla Avrupa'ya yeni gelen, bozkırlarla bağlantılı atalara sahip grupların karışımı sonucu çan biçimli çömlek kültürü nüfusunun ortaya çıktığını gösteriyor.

Çoğunlukla modern Hollanda, Belçika ve Batı Almanya'yı içeren Ren-Maas'ın aşağısındaki bölgede, birden fazla atadan gelen grupların karışımından oluşmuşlar.

Araştırmacılar, bozkır göçmenlerinin de MÖ 3000 civarında bu grup karışımına katıldığını söylüyor.

Çan biçimli çömlek kültürüyle ilişkili bu gruplar Britanya'ya geldiklerinde, bölgede Stonehenge'i inşa eden mevcut Neolitik çiftçilerin yerini neredeyse tamamen aldılar; bu, arkeolojik zaman ölçeğinde çarpıcı bir değişimdi.

Bilim insanları araştırmada şöyle yazıyor:

Daha sonra bölgeye yayılmaları, Avrupa'nın kuzeybatısının çok daha geniş bir kısmında, özellikle de yerel Neolitik ataların yüzde 90-100'ünün yerine geçtikleri Büyük Britanya'da, yıkıcı bir etki yarattı.

Bilim insanları, bu dönüşümün muhtemelen veba gibi bir hastalık tarafından tetiklendiğini ve Avrupa kıtasındaki insanlar bu hastalığa karşı bağışıklık gösterirken, Britanya'dakilerin gösterememiş olabileceğini düşünüyor.

Ancak çan biçimli çömlek kültürüyle ilişkili topluluklar yayıldıkça, bu yapıları inşa eden gruplar gitmiş olsa da Stonehenge ve Avebury gibi mevcut anıtları kullanmaya başladılar.

Çan biçimli çömlek kültürüyle bağlantılı topluluk metal işçiliği, okçuluk ve kendilerine özgü çömlek tarzlarını da Britanya'ya götürdü.

Huddersfield Üniversitesi'nden çalışmanın yazarı Maria Pala, "Antik DNA çalışmaları genellikle geçmişimizin beklenmedik sayfalarını gün ışığına çıkarır... Bu tür bulguların bizi hâlâ şaşırtabilmesi, antik DNA çalışmalarının gücünü kanıtlıyor" diyor.

Independent Türkçe


Antik Roma'nın kayıp oyunu yapay zekayla ortaya çıkarıldı

Bilim insanları 1500 yıllık taş levhanın oyun tahtası olduğunu söylüyor (Antiquity)
Bilim insanları 1500 yıllık taş levhanın oyun tahtası olduğunu söylüyor (Antiquity)
TT

Antik Roma'nın kayıp oyunu yapay zekayla ortaya çıkarıldı

Bilim insanları 1500 yıllık taş levhanın oyun tahtası olduğunu söylüyor (Antiquity)
Bilim insanları 1500 yıllık taş levhanın oyun tahtası olduğunu söylüyor (Antiquity)

Bilim insanları Antik Roma'dan kalma bir oyunun kurallarını yapay zeka yardımıyla çözdü. 

Hollanda'nın Heerlen kentindeki bir arkeolojik kazı alanında keşfedilen beyaz kireçtaşı levhanın ne amaçla kullanıldığı yıllardır merak konusuydu.

Bölge, İmparator Augustus'un (MÖ 27-MS 14) hükümdarlığı döneminde kurulan ve Batı Roma İmparatorluğu'nun MS 476'da yıkılmasına kadar varlığını sürdüren Coriovallum kasabasına ev sahipliği yapıyordu. Arkeologlar bu nedenle levhanın yaklaşık 1500 yıllık olduğunu tahmin ediyor.

Bazı uzmanlar kireçtaşı parçasının dekorasyon veya kaldırım taşı olarak kullanıldığını düşünürken, yeni çalışma daha keyifli bir işleve işaret ediyor.

Leiden Üniversitesi'nden Walter Crist ve ekibi, üç boyutlu görüntüleme tekniğinden yararlanarak levhaya oyulmuş çapraz ve düz çizgilerin bazılarının diğerlerinden daha derin olduğunu saptadı.

Araştırmacılar tahta üzerinde hareket ettirilen taşların buna yol açtığını düşünüyor.

Ekip daha sonra yapay zeka sistemi Ludii'ye binlerce olası kural setini test ettirerek levhadaki izlere en uygun versiyonu anlamaya çalıştı.

Ludii, iki sanal oyuncuyu karşı karşıya getirdiği binlerce senaryoda daha sonraki oyunlara dair bilgisinden yararlandı.

Crist, "Birçok farklı kombinasyon denedik: üç parçaya karşı iki parça, dört parçaya karşı iki parça veya iki parçaya karşı iki parça... Tahtadaki aşınmayı hangisinin ortaya çıkardığını test etmek istedik" diye açıklıyor.

Bulguları hakemli dergi Antiquity'te dün (11 Şubat) yayımlanan çalışmaya göre biri iki, diğeri 4 taşa sahip iki oyuncu taşlarını tahta üzerinde hareket ettirerek karşı tarafın hareketini sınırlamaya çalışıyor ve bunu ilk başaran oyunu kazanıyordu.

Ludus Coriovalli (Coriovallum Oyunu) adlı oyun internetten oynanabiliyor.

Bilim insanları bu tür engelleme oyunlarına Avrupa'da Ortaçağ'a kadar rastlanmadığını söylüyor. Go ve Domino bu tür oyunların bugün bilinen örnekleri arasında sayılabilir; ancak Ludus Coriovalli doğrudan bunlara benzemiyor.

Öte yandan oyunun Antik Roma'da gerçekten bu şekilde oynandığı da kesin bir şekilde söylenemiyor.

Çalışmanın yazarlarından Dennis Soemers şu ifadeleri kullanıyor: 

Ludii'ye bu levha üzerindeki gibi bir çizgi deseni sunulunca, her zaman oyun kurallarını bulacaktır. Bu nedenle Romalıların bunu tam olarak bu şekilde oynadığından emin olamayız.

Yine de yeni çalışma özellikle yapay zekayı kullanma biçimiyle önemli bir adıma işaret ediyor. Araştırmacılar bu yöntemin başka alanlarda da uygulanabileceğini düşünüyor.

Crist, "Yapay zekayla simüle edilen oyunun, bir kutu oyununu tanımlamak için arkeolojik yöntemlerle birlikte kullanıldığı ilk örnek bu" diyerek ekliyor: 

Bu araştırma, eski kültürlerden kalma alışılmadık oyunları tanımlamak için gereken araçları sunuyor. Çünkü mevcut tanımlama yöntemlerinde oyun yüzeyini oluşturan geometrik desenler, metinlerdeki referanslara veya sanatsal temsillerine dayanarak günümüzde bilinen oyunlarla ilişkilendiriliyor.

Independent Türkçe, Science Alert, IFLScience, Science News, Antiquity


Amerika'nın eski uygarlığı, yükselişini kuş dışkısına borçluymuş

Chincha Krallığı, deniz kuşlarının dışkısını kullanarak daha çok ürün elde etmeyi başarmış (Unsplash)
Chincha Krallığı, deniz kuşlarının dışkısını kullanarak daha çok ürün elde etmeyi başarmış (Unsplash)
TT

Amerika'nın eski uygarlığı, yükselişini kuş dışkısına borçluymuş

Chincha Krallığı, deniz kuşlarının dışkısını kullanarak daha çok ürün elde etmeyi başarmış (Unsplash)
Chincha Krallığı, deniz kuşlarının dışkısını kullanarak daha çok ürün elde etmeyi başarmış (Unsplash)

Amerika kıtasındaki eski uygarlıklardan birinin, kuş dışkısı sayesinde güç kazandığı ortaya çıktı.

Bugünkü Peru'nun güneyinde MS 900 civarında kurulduğu düşünülen Chincha Krallığı, 1480'de İnka İmparatorluğu'nun hakimiyetine girmişti.

Chincha bu tarihten önce İnkalarla mısır ticareti yaparak "chicha" adlı içkilerini ürettikleri hammaddeyi sağlıyordu.

Sidney Üniversitesi'nden Dr. Jacob Bongers ve ekibinin yeni çalışmasına göre Chincha halkı, ekonomilerini büyütmelerini sağlayan mısırı deniz kuşlarının dışkısı veya "guano" sayesinde yetiştiriyordu.

Bilim insanları, Chincha uygarlığı döneminde 100 bin kişinin yaşadığı düşünülen Chincha Vadisi'ndeki mezarlarda bulunan 35 mısır koçanı kalıntısını analiz etti.

Bulguları hakemli dergi PLOS One'da dün (11 Şubat) yayımlanan çalışmaya göre mısırlar son derece yüksek seviyede azot içeriyordu.

Deniz kuşlarının beslenme biçimi, dışkılarını azot bakımından zengin kılıyor; bu da Chincha'nın toprağı guanoyla verimlendirdiğine işaret ediyor.

Seramik, çömlek, duvar oymaları ve resimleri de inceleyen ekip,  deniz kuşlarıyla mısırın yan yana betimlendiğini ve Chincha toplumunda kültürel önem taşıdığını belirtiyor.

Kuş dışkısı, Chincha Krallığı'nın daha fazla mısır üretip ekonomilerini büyütmelerini, nüfuslarını artırmalarını ve Güney Amerika'da İnka öncesi refah düzeyi en yüksek toplumlardan biri haline gelmelerini sağlamıştı.

Dr. Bongers, "Deniz kuşu gübresi önemsiz görünebilir ancak çalışmamız bu güçlü kaynağın, And Dağları'nın Peru bölgesindeki sosyopolitik ve ekonomik değişimine önemli katkı sağladığına işaret ediyor" diyerek ekliyor: 

Eski And kültürlerinde gübre, güç demekti.

Araştırmacılar halkın kuş dışkılarını yakınlardaki Chincha Adaları'ndan topladığını tahmin ediyor.

Teksas A&M Üniversitesi'nden Dr. Jo Osborn, Chincha halkının bu kaynağa ulaşmasının ötesinde ekolojik bilgisinin, çalışmanın en ilginç kısmı olduğunu düşünüyor.

Makalenin ortak yazarı Dr. Osborn "Sahip oldukları geleneksel bilgi, deniz ve kara yaşamı arasındaki bağlantıyı görmelerini sağladı ve bu bilgiyi, krallıklarını kuran tarımsal üretim fazlasına dönüştürdüler" ifadelerini kullanıyor:

Sanatları bu bağlantıyı kutluyor ve bize güçlerinin sadece altın veya gümüşten değil, ekolojik bilgelikten kaynaklandığını gösteriyor.

Independent Türkçe, BBC Science Focus, Popular Science, PLOS One