Azerbaycan'ın 19 Eylül'de Dağlık Karabağ'a yönelik operasyonundan önce İsrail'in Bakü'ye silah sevkiyatı yaptığı öne sürüldü.
Times of Israel'in uçuş verileri ve Ermeni diplomatlara dayandırdığı haberine göre, 19 Eylül'deki operasyondan haftalar önce Azerbaycan'a ait askeri kargo uçakları İsrail'in güneyindeki Ovda Hava Üssü'nden Dağlık Karabağ yakınlarındaki bir havaalanına defalarca kez uçuş yaptı.
Konuyu gündeme taşıyan Ermenistan'ın İsrail Büyükelçisi Arman Akopiyan, "Bizim için, İsrail silahlarının halkımıza ateşlenmesi büyük bir endişe kaynağı. İsrail'in en azından yurtlarından sürülen insanların kaderiyle ilgili kaygılarını neden açıklamadığını anlamıyorum" diye konuştu.
Uçuş verilerini inceleyen AP'nin aktardığına göre Azerbaycan'ın Silk Way Havayolları'na ait 6 uçak 1-17 Eylül tarihleri arasında Ovda Hava Üssü'ne iniş yaptı. Bu üs, İsrail sınırları içinde patlayıcı ihracatının yapılabileceği tek üs konumunda.
Akopiyan konuyla ilgili, "2020'de savaş sırasında, her gün uçuşlar yapıldığını görüyorduk. Şimdi yeniden bu uçuşların yoğunlaştığını görüyoruz. Neler olduğunun farkındayız" ifadelerini kullandı.
Martta İsrail merkezli Haaretz gazetesinin yayınladığı haberde 2016-2020 periyodunda Azerbaycan'a ait 92 askeri kargo uçağının Ovda'dan havalandığına dikkat çekilmiş ve savaş dönemi yaklaştıkça uçuşların yoğunlaştığı öne sürülmüştü.
İsrail savunma ve dışişleri bakanlıkları, Dağlık Karabağ'a silah sevkiyatıyla ilgili yorum yapmayı reddetti.
Ancak iki ülkenin uzun süredir stratejik bir ortaklık geliştirdiği biliniyor.
İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant, temmuzda Bakü'ye bir ziyaret düzenlemiş ve iki ülkenin askeri işbirliğiyle ilgili övgü dolu ifadeler kullanmıştı.
İsrail'in eski Azerbaycan Büyükelçisi Arkady Milman konuyla ilgili, "Azerbaycan'ın savunmasını destekleme pozisyonumuzla ilgili herhangi bir şüphe yok. İran'ı izole etmek için stratejik bir işbirliğimiz var" diye konuştu.
İsrail-Azerbaycan ilişkilerinde İran'ı bölgede yalnızlaştırma hedefinin yanı sıra, enerji de önemli rol oynuyor.
İsrail yönetimi son yıllarda ülkenin Akdeniz kıyılarında önemli doğalgaz yatakları keşfetse de, petrol ihtiyacının yüzde 40'ı halen Azerbaycan tarafından karşılanıyor.
DAHA FAZLA OKU
İran'a karşı işbirliği ve silah ticareti
Azerbaycan ve İran arasındaki ilişkiler uzun süredir gerilimli bir seyir izliyor.
Bakü yönetimi İran'ın Ermenistan'la olan yakın ilişkilerinden duyduğu rahatsızlığı gizlemezken, Tahran ise Azerbaycan'ı İsrail istihbaratına üs sağlamakla suçluyor.
İran'ın geniş bir Azerbaycan Türkü nüfusuna ev sahipliği yapması da, Bakü'nün bölgede etki alanını genişletmesini Tahran için olumsuz kılan nedenlerden biri.
Ermeni diplomat Tigran Balayan, "İsrail'in Azerbaycan'da askeri varlığını sürdürerek İran'ı gözlemlediği çok açık" ifadelerini kullandı.
İki ülke arasındaki stratejik ilişkilerden en çok fayda sağlayanlardan biri de İsrailli silah üreticileri oldu. Uzmanlara göre Azerbaycan'ın sahip olduğu silah ve mühimmat envanterinin yaklaşık yüzde 70'i İsrail savunma sanayii tarafından sağlandı.
Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü'nden Pieter Wezeman, "İsrail silahları Azerbaycan'ın hedeflerine ulaşmasında büyük rol oynadı" ifadelerini kullandı.
Wezeman, Azerbaycan'ın İsrail'den uzun menzilli füzeler ve kamikaze drone'lar aldığına dikkat çekerken, Azerbaycan hava sahasının da İsrail yapımı Barak-8 füzeleriyle korunduğunu söyledi.
Independent Türkçe
