Binlerce mayın İsrail ordusunun Gazze’deki ilerleyişini engelliyor

ABD’nin yol haritasına göre, savaş önümüzdeki yıl boyunca başka şekillerde mi sürecek?

İsrail askerleri 8 Aralık’ta Gazze Şeridi’ndeki Şucaiye mahallesinde arama yaptı (Reuters)
İsrail askerleri 8 Aralık’ta Gazze Şeridi’ndeki Şucaiye mahallesinde arama yaptı (Reuters)
TT

Binlerce mayın İsrail ordusunun Gazze’deki ilerleyişini engelliyor

İsrail askerleri 8 Aralık’ta Gazze Şeridi’ndeki Şucaiye mahallesinde arama yaptı (Reuters)
İsrail askerleri 8 Aralık’ta Gazze Şeridi’ndeki Şucaiye mahallesinde arama yaptı (Reuters)

İsrail’in Gazze Şeridi’ndeki savaşın birkaç ay daha sürdürülmesi konusundaki ısrarını doğrulayan siyasi ve askeri açıklamalarına bakılmaksızın, ABD’nin savaşa yönelik ‘yol haritasının’ yürürlüğe gireceği iddia ediliyor.

Söz konusu yol haritasında, bu ayın sonuna kadar yıkıcı bombardıman ve kara işgallerinin eşlik ettiği yoğun askeri operasyonlara son verilmesi ve önümüzdeki yıl boyunca savaşın başka şekillerde sürdürülmesi öngörülüyor.

Gazze Şeridi’ni işgal eden, kuzey, güney ve merkezde faaliyet gösteren, ev ev mahallelere baskınlar düzenleyen İsrail güçlerinden gelen sızıntılara göre, kara operasyonu yürüten İsrail kuvvetlerinin ilerleyişinin önünde ‘mayınlar’ gibi ciddi bir engel bulunuyor.

Hamas ve diğer Filistinli örgütler, yüz binlerce mayın ve el yapımı patlayıcıyı yerleştirerek, İsrail güçleri yaklaştığında onları patlatıyor ve çok sayıda can kaybı ve yaralıya neden oluyor.

FOTO: İsrail bombardımanının yol açtığı yıkımın ortasında Gazze şehrine dönüş (AP)
İsrail bombardımanının yol açtığı yıkımın ortasında Gazze şehrine dönüş (AP)

Ekim ayı sonunda kara işgalinin başlamasından bu yana Gazze’ye giren İsrail askerlerinin sayısı, düzenli ve yedek kuvvetler olmak üzere yaklaşık 100 bine ulaştı.

Şarku’l Avsat’ın Yediot Ahronot gazetesine ait ‘Ynet’ adlı internet sitesinden aktardığı, askeri konularda yorumcu olan Ron Ben Yishai imzalı analize göre, askeri operasyonların uygulanması sırasında acil çalışma ve rotanın düzeltilmesini gerektiren kayıplar konusunda rahatsız edici olaylar var.

Bunlardan en dikkat çekeni, yedek kuvvetler arasındaki çok sayıda yaralanma, özellikle de özel koruyucu gözlük takmamaktan kaynaklanan göz yaralanmaları.

Hamas’ın çöküşü doğru değil

Bazı İsrailliler, ordu ve siyasi liderlerin Hamas’ın yenilgi gösterdiğine dair söylemlerinin ‘yanlış ve fazlasıyla abartılı’ olduğunu düşünüyor.

Her ne kadar bir kısım Hamas destekçisi savaşı terk etmiş, teslim olmuş ya da askeri üniformalarını çıkarıp halka katılarak savaş alanının dışına çıkmış olsa da hala azim, güç ve cesaretle savaşan pek çok kişi var.

Bunlar sanki, “Sırtımız duvara dayalı. Hala kaybedecek bir şeyimiz yok. İsrail’e mümkün olan en büyük kayıpları verelim” diyerek savaşıyor.

Bu nedenle var güçleriyle savaşıyorlar, yüksek kabiliyetlere sahipler ve profesyonel bir askeri organizasyona göre hareket ediyorlar.

Durumu denetlemek amacıyla gözlem için bazen kadınları gönderiyorlar ve İsrail güçleri yaklaştığında yerleştirdikleri büyük miktardaki patlayıcıları uzaktan patlatarak can kayıplarına neden oluyorlar.

İsrailliler bu tablodan ‘ordunun kesinlikle kazanacağı ancak bunu başarmasının uzun zaman alacağı’ sonucunu çıkarıyor.

FOTO: İsrail güçleri Gazze Şeridi’ne girmeden önce sınırdaki çitte (AFP)
İsrail güçleri Gazze Şeridi’ne girmeden önce sınırdaki çitte (AFP)

Yediot Ahronot gazetesinin askeri muhabiri Yossi Yehoshua konuya ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:

“ABD’li müttefiklere saygısızlık etmek istemesek de onların büyük askeri operasyonların ay sonuna kadar durdurulması yönündeki talepleri, Hamas’ın yok edilmesi yönünde ilan edilen hedeflere ulaşılmasına izin vermiyor. Ancak ABD’lileri kendi bakış açısına ikna etmeye çalışan İsrail ordu liderliği, Washington ile çatışmaya izin vermeyeceğini, bunun yerine saygıyla ilgileneceğini ve çoğu zaman ABD’nin arzusunu kabul edeceğini de doğruluyor.”

Yerel ve somut operasyonlar

Siyasi kaynaklara göre, Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Danışmanı Jill Sullivan’ın Tel Aviv’de yapacağı görüşmelerde diğer konuların yanı sıra bu konu da ele alınacak.

Hedef, büyük miktarda yedek askerin geri çekilmesi, Gazze Şeridi’ndeki kuvvetlerin yeniden konuşlandırılması, yerel ve somut operasyonların gerçekleştirilmesine başlanması yoluyla savaşın bir sonraki aşamasına hazırlanmak yönünde.

Aynı zamanda, Hamas liderlerini yakalamak ve tünelleri yok etmek de en büyük hedef.

Haaretz gazetesinde dün yayımlanan askeri muhabir Amos Harel imzalı analizde şu ifadelere yer verildi:

“İsrail ordusu artık neredeyse her gün Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Filistinlilerin teslim olduklarını gösteren fotoğraflar yayınlıyor. Ellerini kaldırırken fotoğrafı çekilen ya da gözaltına alınan herkesin mutlaka Hamaslı olması gerekmiyor. Çoğunlukla kendilerini bu duruma sıkışmış bulan siviller gibi görünüyorlar. Cibaliye kampında güneyden daha fazla ilerleme kaydedildi ve Şuacaiye’de çatışmalar hala yoğun. Ancak yavaş yavaş, İsrail’in yoğun saldırıları yerel Hamas tugaylarını yoruyor. Bunlardan bazıları ölümüne savaşıyor, bazıları ise tüneller üzerinden bölgeden kaçmayı başaramazsa teslim oluyor. Genelkurmay’dan üst düzey bir yetkili, Hamas’ın erozyona uğradığına dair işaretler gördüklerini, zira hasar ve yıkım boyutunun komuta ve kontrolde sorunlar yarattığını söyledi. Gazze Şeridi’nde artık Hamas’ın askeri kontrolünün olmadığı alanlar var.”

Daha temkinli ve mantıklı bir tanımın, çöküşten ziyade ‘erozyon belirtileri’ gibi olacağını vurgulayan Harel, analizini şöyle sürdürdü:

“Bu daha sonra Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki güçlerin yeniden konuşlandırılmasına olanak tanıyabilir, ancak çatışmaların sona erdiği diğer bölgelerde de güçlerin kuyruğunu ısırmaya yönelik girişimlerin olması bekleniyor. Esasen, çabalarımızı mevcut taarruzun kalbi olan ve önceden tahmin edilenden biraz daha küçük bir ilerlemenin olduğu Han Yunus’a odaklamak mümkün olacak. Aynı zamanda operasyonun güneye doğru, Refah ve Gazze merkezindeki mülteci kampları gibi İsrail ordusunun henüz faaliyet göstermediği bölgelere genişletilmesi konusunda da bir karar alınması gerekecek.”

Harel son olarak, bu karmaşık operasyonun ordu tarafından yaklaşık bir buçuk ayda tamamlanabileceğinin belirtildiğini hatırlatarak, “ABD yönetimi ise bu sürecin 3 hafta içinde tamamlanmasını umuyor” diye ekledi.



Meşal: Hamas silahlarını bırakmayacak ve Gazze’de yabancı yönetimi kabul etmeyecek

Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)
Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)
TT

Meşal: Hamas silahlarını bırakmayacak ve Gazze’de yabancı yönetimi kabul etmeyecek

Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)
Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)

Hamas liderlerinden Halid Meşal bugün yaptığı açıklamada, Hamas’ın silahlarını bırakmayacağını ve Gazze Şeridi’nde ‘yabancı bir yönetimi’ kabul etmeyeceğini söyledi. Açıklama, ateşkes anlaşmasının, Hamas’ın silahsızlandırılmasını ve Gazze Şeridi’nin yönetimi için uluslararası bir komite kurulmasını öngören ikinci aşamasının başlamasının ardından geldi.

Hamas’ın yurt dışı sorumlusu ve eski Siyasi Büro Başkanı Meşal, 17. El Cezire Forumu’nda yaptığı konuşmada, “Direnişi, direnişin silahını ve direnişi gerçekleştirenleri suç saymak kabul edilemez” dedi.

Şarku’l Avsat’ın AFP’den aktardığına göre Meşal, “İşgal olduğu sürece direniş vardır. Direniş, işgal altındaki halkların bir hakkıdır; uluslararası hukukun, semavi dinlerin ve milletlerin hafızasının bir parçasıdır ve onunla gurur duyulur” ifadelerini kullandı.

İsrail ile Hamas arasında varılan ateşkes anlaşması, yıkıcı bir savaşın ardından, 10 Ekim’de yürürlüğe girdi. Anlaşma, Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi tarafından da desteklenen bir ABD planına dayanıyor.

Anlaşmanın ilk aşaması, 7 Ekim 2023’ten bu yana Gazze Şeridi’nde tutulan rehineler ile İsrail hapishanelerindeki Filistinli mahkûmların takasını, çatışmaların durdurulmasını, İsrail’in Filistin topraklarındaki yerleşim alanlarından çekilmesini ve Gazze Şeridi’ne insani yardımların girişini öngörüyordu.

İkinci aşama ise 26 Ocak’ta Gazze Şeridi’nde son İsrailli rehinenin cansız bedeninin bulunmasının ardından başladı. Bu aşama, Hamas’ın silahsızlandırılmasını, Gazze Şeridi’nin yaklaşık yarısını kontrol eden İsrail ordusunun kademeli olarak çekilmesini ve Gazze’nin güvenliğinin sağlanmasına ve Filistinli polis birimlerinin eğitilmesine yardımcı olmayı amaçlayan uluslararası bir istikrar gücünün konuşlandırılmasını içeriyor.

Plan kapsamında, Gazze Şeridi’nin yönetimini denetlemek üzere ABD Başkanı Donald Trump’ın başkanlığında, çeşitli ülkelerden isimlerin yer aldığı Barış Konseyi oluşturuldu. Ayrıca, Gazze Şeridi’nin günlük işlerini yürütmek üzere Filistinli teknokratlardan oluşan bir komitenin kurulması öngörüldü.

Meşal, Barış Konseyi’ne Gazze Şeridi’nin yeniden inşasını ve yaklaşık 2 milyon 200 bin nüfuslu bölgeye insani yardımların akışını mümkün kılacak ‘dengeli bir yaklaşım’ benimseme çağrısında bulundu. Meşal, aynı zamanda Hamas’ın Filistin topraklarında herhangi bir yabancı yönetimi kabul etmeyeceğini yineledi.

Meşal sözlerini şöyle sürdürdü: “Ulusal sabitelerimize bağlıyız; vesayet mantığını, dış müdahaleyi ve manda yönetimini kabul etmiyoruz… Filistinlileri Filistinliler yönetir. Gazze, Gazze halkınındır; Filistin, Filistinlilerindir. Yabancı bir yönetimi kabul etmeyeceğiz.”

Meşal’e göre bu sorumluluk yalnızca Hamas’a değil, ‘tüm canlı unsurlarıyla Filistin halkının liderliğine’ aittir.

İsrail ve ABD, Hamas’ın silahsızlandırılması ve Gazze Şeridi’nin askerden arındırılmış bir bölge haline getirilmesi talebini sürdürüyor. Hamas ise silahlarını gelecekte kurulabilecek bir Filistin yönetimine devretme ihtimalinden söz ediyor.

İsrailli yetkililer, Hamas’ın Gazze Şeridi’nde yaklaşık 20 bin savaşçıya sahip olduğunu ve hareketin elinde yaklaşık 60 bin kalaşnikof tüfek bulunduğunu öne sürüyor.

Ateşkes anlaşmasında öngörülen uluslararası gücü hangi ülkelerin oluşturacağı ise henüz netlik kazanmış değil.


Libya’da Yüksek Yargı Konseyi, Anayasa Mahkemesi kararlarına karşı muhalefetini artırıyor

BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)
BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)
TT

Libya’da Yüksek Yargı Konseyi, Anayasa Mahkemesi kararlarına karşı muhalefetini artırıyor

BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)
BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)

Libya Yüksek Yargı Konseyi, Trablus'taki Yüksek Mahkeme Anayasa Dairesi'nin kararlarına karşı tavrını katılaştırarak, ‘yargıyı siyasallaştırma girişimlerine’ karşı sert bir uyarıda bulundu. Konsey, ‘bu hassas aşamada yargıya müdahale etme’ konusunda sert bir uyarıda bulundu. Ülke, yargıya da neredeyse ulaşan kronik siyasi ve askeri bölünmelerden mustarip durumda.

Yüksek Yargı Konseyi’nin bu tutumu, Anayasa Mahkemesi'nin Temsilciler Meclisi tarafından çıkarılan ve Yargı Sistemi Kanunu'nda değişiklikler içeren iki kanunu geçersiz kılma kararının ardından daha da belirginleşti. Bu durum, mevcut Yargı Yüksek Konseyi’nin kurulduğu anayasal dayanağın ortadan kalktığı ve bu kanundan kaynaklanan statüsünü kaybettiği anlamına geliyor. Dolayısıyla, önceki hükümlere uygun olarak yeniden oluşturulması gerekiyor.

Yüksek Yargı Konseyi tarafından cuma akşamı yapılan açıklamada ‘anayasal çevreden’ doğrudan bahsedilmeden yargı alanında yaşananlara, özellikle de bazılarının, kurumu zararlı bir kurum ile değiştirmek için anayasal olarak ilgili olduğunu düşündükleri araçları kullanarak yargının birliğini ve bağımsızlığını zayıflatma girişimlerine ilişkin duyulan üzüntü ifade edildi.

Konsey, bu kişilerin amacının, diğer tüm yetkileri elinden almak suretiyle, yalnızca siyasi ve dar bir kişisel çıkar olarak nitelendirilebilecek hedefleri gerçekleştirmek olduğunu değerlendirdi.

Yargının birliğini korumak, sorumlu davranmak ve ülkenin yararına hizmet etmek için, sonuçsuz kalacak bir fiili durum dayatmaya çalışanların devam eden uzlaşmaz tavırları karşısında bir süre en yüksek disiplin seviyesini uyguladığını da ekleyen Konsey, ülkenin tarihinde hassas ve tehlikeli bir dönemde, birliğin her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyulduğu bir zamanda yargıya müdahale etme girişimlerine işaret etti.

fdbfb
Libya Temsilciler Meclisi'nin önceki bir oturumundan bir kare (Libya Temsilciler Meclisi)

Bu gerginlik, Temsilciler Meclisi ile (yargı otoritesini oluşturan üç sütundan biri olan) Devlet Konseyi arasındaki hukuki ve siyasi çatışmanın bir parçası olarak görülüyor. Bu çatışma, siyaset koridorlarından yargının kalbine taşınırken Temsilciler Meclisi, bazı yasal değişikliklerle Yüksek Yargı Konseyi'ni yeniden yapılandırarak yargı üzerinde daha fazla etki sahibi olmaya çalışıyor. Devlet Konseyi bu hamleyi yargının ‘siyasileştirilmesi’ olarak değerlendirdi.

Bu turda, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri'nin Libya Özel Temsilcisi ve Libya'daki BM Destek Misyonu (UNSMIL) Başkanı Hanna Serwaa Tetteh, bu diyaloğun yeni bir hükümet seçmek için bir organ olmaktan ziyade, Libyalıların kendi ülkelerinin geleceği için kendileri tarafından formüle edilen pratik çözümler geliştirmek amacıyla yürütülen bir ‘Libyalılar arası’ süreç olduğunu teyit etti.

Seçim çerçevesine ilişkin görüşmeler de “6+6” komitesinin kuralları ve danışma komitesinin tavsiyeleri temelinde, mevcut farklılıkların altında yatan garantileri ve siyasi endişeleri anlamaya odaklanarak yürütüldü.

Katılımcı üyeler ise, görüşmelerin genel ilkelerden usul ayrıntılarına doğru ilerlediğini belirttiler. Komisyon Yönetim Kurulu'ndaki boş koltuk krizinin çözülmesinin, gelecekteki seçimlere olan güveni güçlendirmek ve seçimlerin itiraz edilmesini veya kesintiye uğramasını önlemek için temel bir unsur olduğunu vurguladılar.

ert6y
Önceki belediye seçim kampanyasından (Komisyon Yönetim Kurulu)

Turun sonunda üyeler, Berlin Süreci Siyasi Çalışma Grubu'nun büyükelçilerine ve temsilcilerine ana önerilerini sundular. Büyükelçiler ve temsilciler, sürecin mart ayında yeniden başlaması ve uzun vadeli istikrarı sağlayacak ulusal bir vizyon etrafında uzlaşma sağlanmaya devam edilmesi koşuluyla, UNSMIL tarafından kolaylaştırılan yol haritasına destek verdiklerini teyit ettiler.

Yapılandırılmış diyalogun yeni hükümetin seçimi konusunda kararlar alan bir organ olmadığını yineleyen USNMIL, devlet kurumlarını güçlendirmek amacıyla, seçimlere elverişli bir ortam yaratmak ve yönetişim, ekonomi ve güvenlik alanlarındaki en acil sorunları ele almak için pratik önerileri incelemekle ilgilendiğini belirtti. UNSMIL, bunun uzun vadeli çatışmanın nedenlerini ele almak için politika ve yasama önerilerini inceleyerek ve geliştirerek başarılacağının altını çizdi. Ayrıca, yapılandırılmış diyalogun istikrarın önünü açacak ulusal bir vizyon üzerinde uzlaşma sağlamayı amaçlayacağına da dikkati çekti.

Bu gelişme, cumartesi günü Tacura, Sayad ve el-Hashan belediyelerinde ve Tobruk'taki bir oy verme merkezinde, düzenli ve sakin bir atmosferde belediye meclisi seçimleri için oy kullanma işleminin başlamasıyla eş zamanlı gerçekleşti. Komisyon Yönetim Kurulu’nun ana operasyon odası, oy verme sürecinin disiplinli ve organize bir ortamda, önemli bir engel olmadan plana göre ilerlediğini belirtti.

Komisyon, 93 sandık merkezinden oluşan 43 merkezin tamamının açık olduğunu doğruladı. Bu tur, şeffaflığı artırmak ve her türlü sahtekarlık girişimini önlemek amacıyla Tacura belediyesinde elektronik doğrulama teknolojisi (parmak izi) kullanıldı.

u78ı9o
Huri, cumartesi günü belediye seçimlerinde bir oy verme merkezini ziyaret ederken (UNSMIL)

Öte yandan UNSMIL, sorumlu yerel yönetimin kurulmasına katkıda bulunmak için tüm kayıtlı seçmenleri oy kullanmaya çağırırken, misyonun başkan yardımcısı Stephanie Huri, Tacura'daki oy verme merkezlerini ziyaret ederek oy verme sürecini ve elektronik seçmen doğrulama sisteminin kullanımını yerinde gözlemledi.

Bu seçimler, oy vermeyi geciktiren bazı teknik ve hukuki engellerin aşılmasının ardından, Komisyonun ülke çapında belediye meclislerini seçme planını çerçevesinde gerçekleşirken söz konusu plan, son iki yılda uygulanan ve nihai sonuçların kabul edilmesi ve seçilmiş meclislerin oluşturulmasıyla sonuçlanan önceki aşamaların başarısının bir uzantısı olarak değerlendiriliyor.


Kasım, Hizbullah üzerindeki kontrolünü sıkılaştırıyor

Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)
Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)
TT

Kasım, Hizbullah üzerindeki kontrolünü sıkılaştırıyor

Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)
Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)

Hizbullah Genel Sekreteri Naim Kasım, örgütün idari kurumları üzerindeki kontrolünü sıkılaştırmaya çalışıyor. Bu yüzden söz konusu kurumlara, eski Genel Sekreter Hasan Nasrallah'ın liderliği döneminde marjinalleştirilen yakın arkadaşları ve din adamı olmayan politikacıları getirdi.

Şarku’l Avsat’a konuşan kaynaklara göre yapılan en önemli değişiklikler arasında, eski bakan ve milletvekili Muhammed Fneyş’in Hizbullah’ın ‘hükümeti’ olarak kabul edilen yürütme organının başına geçmesi, milletvekili ve parlamento grubu başkanı Muhammed Raad'ın ise genel sekreter yardımcılığına atanmasının bekleniyor.

Kaynaklar, Kasım'ın, daha önce partinin yürütme organının sorumluluğunda olan ayrıntılara girmeden liderliği elinde tutan genel sekreterlik ile örgütün tüm kurumlarını birbirine bağlayarak Hizbullah’ı kontrol etmeye çalıştığına işaret etti.

Öte yandan, Başbakan Nevaf Selam, çok sayıda kişinin İsrail'in tekrarlanan saldırılarının ardından halen yeniden inşa edilmesini beklediği güney bölgesine tarihi bir ziyaret başlattı. Başbakan Selam'ın, Hizbullah tarafından kendisine karşı başlatılan ihanet kampanyasına rağmen tüm köylerde sıcak bir şekilde karşılanması dikkati çekti.