Washington savaşın süresine ilişkin tutumunu değiştiriyor, Filistin Otoritesi'ni "ertesi gün"e dahil etmekte ısrar ediyor

Sullivan, Lübnan'la kuzey sınırında barışçıl bir çözüm konusunda iyimser, ancak İsrailliler başka bir yolu tercih ediyor

(AA)
(AA)
TT

Washington savaşın süresine ilişkin tutumunu değiştiriyor, Filistin Otoritesi'ni "ertesi gün"e dahil etmekte ısrar ediyor

(AA)
(AA)

ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı Jake Sullivan'ın, Gazze'deki savaşın zaman dilimine ilişkin Washington ile İsrail arasında mutabakata varıldığını ifade etmesine, zaman diliminin ayrıntılarını ve kararda üzerinde mutabakata varılan hususları açıklamayı reddetmesine rağmen, İsrail'deki karar vericiler, bunun Hamas hareketinin yararına olduğunu iddia ederek, İsrail'in Gazze'de uzun süre savaşması gerektiğine ilişkin derin anlaşmazlıkların ortasında İsrail'deki toplantılarını sonlandırdı.

İsrail güvenlik yetkilileri, Amerika'nın Gazze Şeridi'ne yönelik gelecekteki çözümlere ilişkin planlar geliştirme talebini kabul ederken, Başbakan Binyamin Netanyahu hâlâ savaşın "ertesi günü"ne ilişkin herhangi bir müzakere yapmayı reddediyor.

Bazıları, Amerikalılar İsrail'in yararına olacak değişiklikler ve başarılarla ilgili bir soruşturma başlatsa bile Netanyahu'nun onları engellemeye çalışacağına inanıyor.

Sullivan'ın askeri kabine ile yaptığı görüşmeler ve Hamas'ın ortadan kaldırılmasının gerekliliği konusunda Washington'la aynı fikirde olduklarını öne sürmek isteyen kabine üçlüsü Netanyahu, Savunma Bakanı Yoav Galant ve kabine üyesi Benny Gantz'ın yaptığı açıklamalar sonrasında bu durum netleşti. Bu daha sonra Sullivan tarafından da doğrulandı. 

Ancak ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı, Gantz'ın durumun sadece aylar değil yıllar alacağını açıklamasının ardından Gazze'deki kara operasyonunun gidişatına açıklık getirdi.

Sullivan, Tel Aviv'deki karar vericilere, yoğun çatışmalarla devam eden ve aynı zamanda sivilleri de hedef alan çatışmaların mevcut aşamasını sona erdirmek için hızlı bir şekilde çalışmaya çağrıda bulundu.

Sullivan, şu sözleri dile getirdi:

Şu anda Gazze'nin kuzey yarısı ve güney yarısında askeri kara operasyonlarının devam ettiği yüksek yoğunluklu bir aşamanın ortasındayız. Bu savaşın, daha kesin yollarla liderliği hedef almaya ve Hamas'ın oluşturduğu süregelen tehditle mücadele etmeye devam eden istihbarat operasyonlarına odaklanan başka bir aşamasına geçiş olacak.

Farklı bir pozisyon

Bu bağlamda Sullivan, ABD'nin daha önceki açıklamalarının aksine, savaşın aylarca sürmesi konusunda hemfikir olunduğunu açıkladı.

"Ertesi gün" konusuna gelince Sullivan, "Filistin Yönetimi'nin merkezi bir rolü olmadan çözüm olmayacağını" vurguladı.

Sullivan sözlerini şöyle sürdürdü:

Batı Şeria ve Gazze Şeridi'nin yönetiminin, Filistin yönetimi altında köklü bir reform sürecinden geçtikten sonra bağlanmasına acil ihtiyaç var. Nihayetinde Batı Şeria ve Gazze yönetiminin yenilenmiş ve canlandırılmış bir Filistin Yönetimi altında birbirine bağlanması gerekiyor. Böyle bir konu öncelikle Filistinlilerle ve İsrail hükümetiyle kapsamlı istişareleri gerektirir. Ancak bu, reform gerektirecek ve Filistin Yönetimi'nin yönetişimle nasıl ilgilendiğine ilişkin bir güncellemenin yanı sıra, bölgedeki diğer ülkelerin mali kaynaklara ve diğer destek biçimlerine katkıda bulunmak üzere katılımını gerektirecek.

Gantz yıllar süren savaş bekliyor

Askeri kabineye katıldığından bu yana her görünümünde İsrail'de özellikle rehine dosyasında kamuoyunun ve çoğunluğun arzusu doğrultusunda dengeli bir duruş sergilemeye özen gösteren ve rehinelerin bir an önce geri getirilmesi konusunda büyük bir istek gösteren Gantz'a gelince, askeri personelin kendisinin çizdiği kırmızı çizgileri aştığını ifade ettiği açıklamalarda bulunarak, İsrail'in Gazze'de bir bölge üzerinde güvenlik kontrolünü garanti altına alacağını duyurdu ve savaşın uzun bir süre daha devam edeceğini değerlendirdi.

Gantz, yaptığı açıklamada şu sözlere dikkat çekti:

Bu savaş uzun sürecek ve devam edecek. İsrail, Hamas'ın liderliğini ortadan kaldırmadan ve kendi uygun göreceği şekilde güvenliğini sağlamadan Gazze'den çekilmeyi kabul etmeyecektir. Mücadele etmeye devam edeceğiz ve aynı zamanda mücadelenin meşruiyetini ve hareket özgürlüğünü koruyacağız ve bu savaşın amacına ulaşana kadar devam etmesini planlayacağız.

Öncekinin aksine, savaşı sükunet-sakinlik denklemiyle bitirmeyeceğiz ve ertesi gün de olmayacak, aksine değişen güçlerle uygulanması gereken uzun ve zorlu bir yol olacak.

Günlere, aylara ve yıllara ihtiyacımız olabilir ve Gazze'nin güneyindeki mevcut misyonun tamamlanmasının ardından, savaşı sürdürmemize yardımcı olacak bir alanın muhafaza edilmesi de dahil olmak üzere bölge üzerinde tam bir güvenlik kontrolü sağlayacağız.

İsrail bunu güvenlik açısından kontrol edecek, ordusunun hareket özgürlüğünü koruyacak ve gerektiğinde bunu bölge genelinde uygulayacaktır.

Güneyde güvenliği ve sivil istikrarı sağlayacak çerçevenin temeli, İsrail toplumunun çoğu kesiminin yanı sıra Amerikalı ortaklarımızın büyük bir kısmı tarafından da kabul ediliyor.

Otoriteyi dahil etmeyi reddetme

Filistin Yönetimi'nin hükümeti yönettiği veya Sullivan'ın söylediği gibi, "Batı Şeria ile Gazze arasında bir birleşme olacağı" herhangi bir çözümü reddetmesine atıfta bulunan Gantz, şöyle konuştu:

İsrail güvenlik durumunu kontrol edecek, hareket özgürlüğünü koruyacak ve bunu tüm bölgelerde (Batı Şeria ve Kudüs) uygulayacak. Han Yunus ve Şucaiya'nın durumu Nablus'taki Kasbah'ın durumu gibi olacak. Oradaki durumu yönetmeye yönelik planımız şudur: Sivil düzeyde çoğunlukla ılımlı Arap ülkelerinden oluşan ve bazıları bu çabalara katılmaya istekli olduklarını zaten göstermiş olan bir yönetimin desteğiyle, sanitasyon, sağlık durumu ve sivil konularla ilgilenecek yerel birimleri belirlemek için çalışacağız. Hepsinden önemlisi normalleşme süreçlerini ileriye taşımak ve bunları uzun vadede Gazze'deki gerçekliği değiştirecek şekilde kullanmak istiyoruz.

Lübnan'a yönelik durum

Kuzeydeki Lübnan bölgesine gelince Sullivan, İsrail'in askeri operasyonla ilgili konuşmalarına değinmedi.

Bunun yerine, diplomatik bir çözüm sağlamak için yürütülen müzakerelerdeki ilerlemenin kendisini kuzey sınırlarında sükuneti ve kuzeydeki yerleşim yerlerinde yaşayanların kasabalarına dönüşünü garanti altına alacak bir anlaşmaya varılması konusunda iyimser kıldığını vurguladı.

Sullivan, "Mümkün olduğu kadar çabuk bir anlaşmaya varılmasını sağlamak için çabaların devam ettiğini ve yoğun olduğunu" ifade etti.

Tünellere su pompalama

İsrail'in geri dönüp Gazze tünellerini deniz suyuyla doldurma planını uygulamaya başladığını doğrulaması dikkat çekici.

İsrail radyosu da ordunun gerçekleştirdiği girişimleri başarılı olarak nitelendirdi.

Rehine ailelerinin protestosu ve tünellerde İsrailli rehinelerin bulunduğu yönündeki korkuları üzerine İsrail ordusu sözcüsü Daniel Hagari, ordunun rehine dosyasından sorumlu merkezden aldığı istihbarat bilgilerine dayanarak çalıştığını dile getirdi:

Elimizde istihbarat bilgileri var ve mümkün olduğu kadar yerlerini biliyoruz. Rehinelerin zarar görmemesi için elimizden geleni yapıyoruz ama bu çok önemli bir operasyon, çünkü Hamas'a aralarında hiç kimsenin, hatta yeraltında bulunanların bile güvende olmayacağına dair açık bir mesaj veriyor.

Independent Arabia - Independent Türkçe



ABD, Filistin Ulusal Yönetimi’yle ilişkileri geliştiriyor

Donald Trump ve Mahmud Abbas, 8 yıl aradan sonra 13 Ekim 2025'te Mısır'daki Gazze zirvesinde bir araya gelmişti (AP)
Donald Trump ve Mahmud Abbas, 8 yıl aradan sonra 13 Ekim 2025'te Mısır'daki Gazze zirvesinde bir araya gelmişti (AP)
TT

ABD, Filistin Ulusal Yönetimi’yle ilişkileri geliştiriyor

Donald Trump ve Mahmud Abbas, 8 yıl aradan sonra 13 Ekim 2025'te Mısır'daki Gazze zirvesinde bir araya gelmişti (AP)
Donald Trump ve Mahmud Abbas, 8 yıl aradan sonra 13 Ekim 2025'te Mısır'daki Gazze zirvesinde bir araya gelmişti (AP)

ABD, Gazze'deki Barış Kurulu'nu ve İbrahim Anlaşmaları'nı ilerletmek için Filistin Ulusal Yönetimi'yle ilişkilerini güçlendirmek istiyor.

Times of Israel'in (ToI) aktardığına göre Donald Trump yönetimi, son yıllarda Filistin Ulusal Yönetimi'yle gerilen ilişkileri düzelterek bir mutabakat metni imzalamak için birkaç aydır Ramallah'la görüşme yapıyor.

ABD'nin, İsrail'in bloke ettiği yaklaşık 5 milyar dolarlık Filistin vergi gelirinin bir kısmını Gazze'nin yeniden inşası için Barış Kurulu'na aktarmaya çalıştığı belirtiliyor.

Ancak radikal sağcı İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich plana karşı çıkıyor. İsrail'de ekimde yapılması planlanan seçimlerden önce fonların serbest bırakılmasının öngörülmediği aktarılıyor.

Trump'ın arabuluculuğunda oluşturulan 20 maddelik barış planında, kapsamlı reformların ardından bölgenin Filistin Ulusal Yönetimi'ne devredilmesi planlanıyor.

Adlarının paylaşılmaması şartıyla konuşan Filistin Ulusal Yönetimi'nden yetkililer, Suudi Arabistan'ın Ramallah'ın reform sürecine destek verdiğini söylüyor. Riyad'ın, Filistin devletinin kurulmasına yönelik bir yol haritası oluşturulabilmesi için bu reformları gerekli gördüğü ifade ediliyor.

ABD'li bir yetkiliye göre Suudi Arabistan, Filistin devletine giden "geri döndürülemez bir süreç" oluşturulması halinde İsrail'le normalleşmeye sıcak bakıyor. Riyad ve Tel Aviv arasında Washington arabuluculuğunda yürütülen normalleşme görüşmeleri, 7 Ekim 2023'te patlak veren Gazze savaşı nedeniyle askıya alınmıştı.

Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas'ın liderliğindeki Fetih hareketinde kapsamlı reformlar yapılması karşılığında Trump'ın Filistin Ulusal Yönetimi'ne yönelik yaptırımları kaldırmayı planladığı belirtiliyor.

Trump, ilk döneminde 2018'de Filistin Kurtuluş Örgütü'nün Washington'daki ofisini kapatmıştı. Ramallah yönetimi ofisin tekrar açılmasını da talep ediyor.

Diğer yandan Tel Aviv, terör suçlarından hüküm giyen Filistinlilere sosyal yardım sistemi aracılığıyla ödeme yaptığı gerekçesiyle Filistin Ulusal Yönetimi'ni eleştiriyor. Ramallah ise sistemi 2025'te değiştirerek sadece maddi açıdan yardıma muhtaç kişilere finansal destek verileceğini bildirmişti.

Ancak Tel Aviv, İsrail'e saldırı düzenlemekten suçlu bulunan hiçbir Filistinlinin ailesinin yardımlardan faydalanmamasını talep ediyor. Kaynaklara göre reform görüşmeleriyle ilgili en büyük engellerden birini bu sosyal yardım sistemi hakkındaki anlaşmazlık oluşturuyor.

Independent Türkçe, Times of Israel, Reuters


Trump’ın “Hizbullah’ı Suriye’ye bırakın” mesajı ne anlama geliyor?

İsrail ordusunun saldırıları nedeniyle Lübnan'da en az 1 milyon kişi yerinden edildi (Reuters)
İsrail ordusunun saldırıları nedeniyle Lübnan'da en az 1 milyon kişi yerinden edildi (Reuters)
TT

Trump’ın “Hizbullah’ı Suriye’ye bırakın” mesajı ne anlama geliyor?

İsrail ordusunun saldırıları nedeniyle Lübnan'da en az 1 milyon kişi yerinden edildi (Reuters)
İsrail ordusunun saldırıları nedeniyle Lübnan'da en az 1 milyon kişi yerinden edildi (Reuters)

ABD Başkanı Donald Trump’ın Hizbullah’la mücadeleyi İsrail yerine Suriye’nin üstlenmesi gerektiğini söylemesinin yankıları sürüyor.

Trump, G7 zirvesinde yaptığı açıklamada, İran’la mutabakat metni üzerinde anlaşmalarının ardından İsrail’in 14 Haziran’da Lübnan’ın başkenti Beyrut’a saldırmasını eleştirdi.

ABD Başkanı, İsrail lideri Binyamin Netanyahu’yla telefonda görüşerek "Hizbullah meselesini Suriye'nin halletmesini" önerdiğini belirtti. Ahmed Şara yönetiminin, Tahran destekli örgüte karşı "daha iyi iş çıkardığını" vurguladı.

CNN’in analizine göre Suriye’nin Hizbullah’la mücadelede ağırlığını artırması durumunda Şam ordusu Lübnan’ın güneyine girebilir ya da Şii örgüte silah akışının kesilmesine yönelik faaliyetler hızlandırılabilir.

Suriye ordusu 1976'da Lübnan iç savaşına müdahil olmuş, daha sonra yaklaşık 30 yıl boyunca ülkede kalmıştı.

Diğer yandan Şara, geçen haftaki açıklamasında Lübnan’a müdahale edilebileceği iddialarının asılsız olduğunu söylemişti.

Hizbullah, Suriye iç savaşında devrik lider Beşar Esad’ı destekleyerek İran'dan gelen silah tedariki koridorunun korunmasında kritik rol oynamıştı. Ancak Şara liderliğindeki isyancıların Aralık 2024’te Esad’ı devirmesiyle bu hatlar kesildi.

ABD merkezli düşünce kuruluşu Carnegie Ortadoğu Merkezi’nden Michael Young, Trump’ın teklifini "tamamen saçma" diye niteleyerek, Suriye ordusunun ülkeye girmesinin Lübnan’daki mezhepsel gerilimleri daha da artıracağını belirtti.

Hıristiyan, Dürzi ve Şii kesimlerin böyle bir müdahaleye karşı çıkacağını söylerken, hamlenin Hizbullah’ı daha da güçlendirebileceğine dikkat çekti.

İran yönetimi, ABD’yle anlaşma için İsrail’in Lübnan’daki saldırıları sonlandırmasını şart koşmuştu. Tahran ve Washington mutabakata varıldığını açıklarken, İsrail yönetimi anlaşmaya taraf olmadığını ve Lübnan’ın güneyinden çekilmeyeceğini duyurmuştu.

İran Devrim Muhafızları ise bugün yayımladığı açıklamada, İsrail’in Lübnan’a salı günü düzenlediği saldırıları kınayarak, Tel Aviv’in ateşkesi son iki günde en az 84 kez ihlal ettiğini bildirdi. İsrail ordusunun Lübnan’daki harekatı durdurmaması halinde "sert karşılık verileceği" ifade edildi.

Independent Türkçe, CNN, Iran Wire, Arab News


Eski Brezilya lideri Bolsonaro’nun oğluna hapis cezası

Eduardo Bolsonaro hakkındaki suçlamaları reddetti (Reuters)
Eduardo Bolsonaro hakkındaki suçlamaları reddetti (Reuters)
TT

Eski Brezilya lideri Bolsonaro’nun oğluna hapis cezası

Eduardo Bolsonaro hakkındaki suçlamaları reddetti (Reuters)
Eduardo Bolsonaro hakkındaki suçlamaları reddetti (Reuters)

Eski Brezilya Devlet Başkanı Jair Bolsonaro'nun oğlu Eduardo Bolsonaro'ya hapis cezası verildi.

Brezilya Yüksek Mahkemesi'nin salı günü açıkladığı kararda, geçen yıl babası hakkında yürütülen darbe komplosu davasında Donald Trump yönetiminin sürece müdahalesini istediği gerekçesiyle Eduardo'ya 4 yıl 2 ay hapis cezası verildiği bildirildi.

ABD'de yaşayan eski parlamenter Eduardo, Brezilya'ya döndüğünde tutuklanma riskiyle karşı karşıya.

Yüksek Mahkeme'nin Eylül 2025'te verdiği kararla Jair Bolsonaro, 2022 seçimlerini kaybettikten sonra "demokratik düzeni ortadan kaldırmaya yönelik darbe planı kurmak suçundan" 27 yıl 3 ay hapis cezasına çarptırılmıştı.

Eduardo ise karar açıklanmadan birkaç ay önce ABD'ye gitmişti.

ABD Başkanı Trump, sağcı Bolsonaro hakkındaki hukuki süreci "cadı avı" diye nitelemişti. Beyaz Saray, Yüksek Mahkeme Yargıcı Alexandre de Moraes'i de yaptırım listesine almış daha sonra kararı geri çekmişti.

Eduardo, Trump yönetiminin desteğiyle davanın düşürülmesi için Washington'da lobicilik yapmıştı. Brezilya'ya gümrük vergisi ve yaptırım uygulanmasını sağlamak için ABD'de faaliyet yürüttüğü gerekçesiyle geçen yıl hakkında hukuki süreç başlatılmıştı.

41 yaşındaki Eduardo, sosyal medyadan yaptığı açıklamada kararı "anlamsız ve asılsız" diye niteledi. Ayrıca süreçle ilgili kendisine resmi tebligat yapılmadığını, davadan yalnızca medya yoluyla haberdar olduğunu savundu.

Eduardo, Brezilya'da ekimde düzenlenecek devlet başkanlığı seçimlerinde, ülkenin lideri Luiz Inacio Lula da Silva'ya karşı aday olan kardeşi Flavio Bolsonaro'ya desteğini açıklamıştı. Trump, Flavio ve Eduardo'yu geçen ay Oval Ofis'te ağırlamıştı.

Brezilya'da iktidardaki İşçi Partisi, Trump'ın özellikle uyuşturucu kaçakçılığı ve organize suç meselelerini bahane ederek Lula'yı köşeye sıkıştırmayı deneyeceğini düşünüyor.

Flavio, Trump'la görüşmesinde kendisinden Brezilya'daki (Başkentin İlk Komandoları/Primer Comando de la Capital -PCC) ve Kızıl Komando (Comando Vermelho/CV) örgütlerini terör örgütü olarak tanımasını istediğini söylemişti. Beyaz Saray da 28 Mayıs'ta bunu yapmıştı.   

Independent Türkçe, BBC, Guardian, Agencia Brasil