Han Yunus'taki Mısır kampları yerinden edilme endişesini azaltıyor mu?

Kahire, Gazzelilerin Sina'ya sürülmesinden korkuyor

Han Yunus'taki Mısır kampı (Mısır Kızılayı)
Han Yunus'taki Mısır kampı (Mısır Kızılayı)
TT

Han Yunus'taki Mısır kampları yerinden edilme endişesini azaltıyor mu?

Han Yunus'taki Mısır kampı (Mısır Kızılayı)
Han Yunus'taki Mısır kampı (Mısır Kızılayı)

Refah Sınır Kapısı aracılığıyla yardımlar Gazze Şeridi'ne neredeyse her gün girmeye devam ederken Mısır, Kahire'den sonra gelen bir adımla "Mısır Kızılayı" aracılığıyla güney Gazze Şeridi'ndeki ilk geçim kampını hayata geçirmek için çalışırken İsrail'in, Gazzelileri Sina'ya sürmeye yönelik "planlarını" reddetti.

Mısır Kızılayı, Filistinli mevkidaşı ile iş birliği içinde, Han Yunus'un güneybatısında yaklaşık 6 bin yerinden edilmiş kişiyi barındıracak bir kamp uygulamaya başladı. Bu kampta, yüzlerce yerinden edilmiş ailenin barınması için bin adet çadır kuruluyor ve bu kampın ilk aşaması birkaç aşamadan geçiyor. Sağlık ve ambulans ekiplerinin yerinden edilmiş aileleri için 300 çadır tahsis edildi ve yaklaşık bin 500 kişi burada konaklayabilecek.

Yerel basında çıkan haberlere göre Mısır Kızılayı, kampın işletilmesi için gerekli malzemeleri sağlayacak ve kampta kalacak ailelere lojistik hizmet verecek. İnşaat sürecinde, kampın müsaitliği de dikkate alınarak uluslararası standartlar dikkate alınacak. Çadırlarda tüm su, yiyecek ve elektrik hizmetleri verilebilecek.

Mısır Milletvekili Zeki Abbas, kampın "Filistin halkını kendi topraklarından çıkarmaya yönelik girişimlerle mücadele çerçevesi içinde" olduğuna inanıyor. Şarku’l Avsat'a konuşan Abbas, "Mısır, kriz zamanlarında birçok ülkeden Arap kardeşlerini kabul etti. Ancak Filistin halkının durumu farklı çünkü Filistinli, yerlerinden edilme ve topraklarını terk etmeye zorlanma planlarıyla karşı karşıya; bu, Mısır'ın ilk günden itibaren reddettiği bir şey ve bunun olmasına izin verilmeyeceğini” vurguladı.
Savaşın başlangıcından bu yana Mısır, İsrail'in Filistinlileri zorla yerinden etmeye veya onlara yönelik saldırılar nedeniyle onları kendi topraklarına göç etmeye zorlamaya yönelik her türlü tedbirine karşı defalarca uyardı. Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi, ülkesinin "Filistin meselesinin komşu ülkeler pahasına tasfiye edilmesine izin vermediğini ve vermeyeceğini" ve "ulusal güvenliği koruma konusunda rehavete kapılmayacağını" birçok kez vurguladı.

Mısırlıların endişeleri, İsrail raporlarının Filistinlileri Kuzey Sina'ya gönderme planını belirtmesi ve Birleşmiş Milletler Yakın Doğu’daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı (UNRWA) Genel Komiseri Philippe Lazzarini'nin daha önce Gazze Şeridi'nde meydana gelen gelişmelere ilişkin uyarıda bulunmasının ardından geldi. Bu plan, Filistinlileri Mısır'a gönderme girişimlerini gösteriyor.

Filistinli siyasi analist Abdulmehdi Mutava, kampın inşasını "Filistinlilerin sahadaki gerçek kararlılığını destekleyen en önemli adımlardan biri olarak tanımlarken “Bu,  Şeridi yok etme ve sakinlerini tahliye etme konusunda , İsrail'in hedeflenen yerinden etme planlarına dayanabilmeleri için asgari yaşam ihtiyaçlarının sağlanmasına yardımcı oluyor" dedi.

Filistinli analist, Şarku’l Avsat'a "yardım sağlamaya ve geçim kampları gibi temel yaşam ihtiyaçlarını sağlamaya devam ederek Filistin halkının kararlılığını destekleyen sloganları pratik gerçekliğe dönüştürmenin" önemini vurguluyor.

El-Ahram Siyasi ve Siyasi Araştırmalar Merkezi Filistin ve İsrail Çalışmaları Programı başkanı Sabhi Asile'ye göre, Mısır'ın kamp kurma adımı, savaşın patlak verdiği ilk günden itibaren insani çabaların yollarını desteklemekle tutarlı. Şark’ul Avsat’a yaptığı açıklamada, "Kışın başlaması ve vaların soğuması, sürekli bir destek ve yardım olarak kampın hızla hayata geçirilmesine öncelik verilmesine yol açtığını” söyledi.

Bu adımın "Filistin halkını desteklemek için durgun sularda atılmış bir adım" olarak değerlendirilebileceğini belirterek "Mısır kampı ve onu daha fazla sayıda insanı barındıracak şekilde genişletme olasılığı, hatta bazı ülkelerin benzer kamplar kurması gerektiğini" vurguladı. Bu adımın Gazze Şeridi'ndeki Filistinliler için kalıcı bir durum olmayacağını” ifade etti.

Kuzey Sina'daki Mısır Kızılayı'nın başkanı Halid Zayed'e göre, Pazartesi günü Refah sınır kapısından 80 insani ve tıbbi yardım kamyonu ve beş yakıt kamyonu Gazze Şeridi'ne girdi. Mısırlılardan oluşan yeni bir grup yabancı ve çifte vatandaş, yan tarafa geçmeye hazırlanıyor.

Aynı bağlamda, Pazartesi günü Kuzey Sina'daki El Ariş Uluslararası Havalimanı, Gazze Şeridi'ndeki Filistinlilere insani yardım taşıyan bir Suudi yardım uçağını kabul etti. Mısır Kızılayı'na göre Suudi uçağı, Gazze Şeridi'ndeki Filistin halkına sağlanan 24 ton tıbbi ve gıda malzemesini taşıyor.

Eski Hollanda Bakanı Sigrid Kaag'ın, Gazze'de İnsani İşler ve Yeniden Yapılanma Koordinatörü olarak BM destekli bir mekanizma kurulmasına yönelik BM Güvenlik Konseyi kararına dayanarak yeni göreve atanmasının ardından, görevine 8 Ocak Pazartesi gününden itibaren başlaması planlanıyor. Gazze Şeridi'ne insani yardımın uygulanması, Mısır Dışişleri Bakanlığı'nın "yardım girişini hızlandırmaya katkıda bulunacağını umduğu" bir karar.



İsrail ordusu, Gazze'de kendi adına çalışan 5 milis gücüne sahip olmakla övünüyor

 Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
TT

İsrail ordusu, Gazze'de kendi adına çalışan 5 milis gücüne sahip olmakla övünüyor

 Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)

İsrail ordusu, Gazze Şeridi’nde Hamas’a karşı faaliyet gösteren 5 Filistinli milis grubun oluşturulmasıyla övünürken, iktidardaki sağ çevreler bu grupların rolü konusunda uyarılarda bulunuyor. Sağcı çevreler, bu tür yapılanmaların en iyi ihtimalle para hırsıyla hareket ettiğini, daha fazla ödeme yapan bir taraf bulmaları hâlinde İsrail’e karşı da dönebilecekleri görüşünü dile getiriyor.

Ordu bu eleştirilere verdiği yanıtta, söz konusu güçlerin yakından izlendiğini ve dikkatli davranıldığını vurguladı. Açıklamada, bu milislerin bugün “sarı hat” olarak adlandırılan bölgede Hamas hücrelerine karşı görevler yürüttüğü, bu görevlerin İsrail ordusu tarafından yapılması hâlinde askerlerin hayatının ciddi risk altına gireceği ifade edildi.

Ordu, bu grupların Hamas’a yönelik suikastlar gerçekleştirdiğini ve onları kamuoyu önünde küçük düşürdüğünü ileri sürdü.

Ancak sağ kanat bu değerlendirmelere temkinli yaklaşıyor. Bu milislerin kişisel çıkarlara, aşiretler arası çatışmalara ve suç çeteleri arasındaki rekabete dayandığını savunan sağcılar, bu yapılarla güvenli ilişkiler kurulamayacağını belirtiyor.

Gazze’de silahlı bir milis gruba liderlik eden ve yakın zamanda öldürülen Yasir Ebu Şebab (Yediot Aharonot)

Gazze’de silahlı bir milis gruba liderlik eden ve yakın zamanda öldürülen Yasir Ebu Şebab (Yediot Aharonot)

İsrailli kaynaklara göre Gazze’de hâlihazırda faaliyet gösteren 5 silahlı milis grubu bulunuyor: İlki kuzeyde Beyt Lahiya bölgesinde ve Eşref el-Mansi tarafından yönetiliyor. İkincisi Gazze kentinin kuzeyindeki Şucaiyye Mahallesi yakınlarında, lideri Rami Adnan Halis. Üçüncüsü orta kesimde Deyr el-Belah civarında ve Şevki Ebu Nasira tarafından yönetiliyor. Dördüncüsü Han Yunus’ta, lideri Husam el-Esdal. Beşinci milis ise Refah’ta faaliyet gösteriyordu ve Yasir Ebu Şebab tarafından yönetiliyordu; Şebab’ın öldürülmesinin ardından yerini Gassan ed-Dehini aldı. Gazze’de son dönemde ed-Dehini’nin bir suikast girişiminde yaralandığına dair söylentiler yayıldı.

Yediot Aharonot gazetesine konuşan güvenlik kaynakları, kuzey ve güneyde faaliyet gösteren milislerin aşiretlere dayandığını ve suç geçmişi olan kişiler tarafından kontrol edildiğini belirtirken, orta kesimdeki iki grubun liderlerinin geçmişte Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) ile bağlantılı isimler olduğunu belirtti. Bu nedenle söz konusu iki grubun ulusal saiklerle hareket ediyor olabileceği ve İsrail ordusunun aslında Filistin çıkarları doğrultusunda kullanılıyor olabileceği ihtimali dile getirildi.

Gazete, İsrail çevrelerinde bu silahların kontrolden çıkabileceği ve ister milis liderlerinin elinden çıksın isterse bölgedeki diğer tarafların eline geçsinler, işgal ordusuna karşı kullanılmaları olasılığı konusunda endişeler olduğunu belirtti.

Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)

Gazete ayrıca, işgal ile iş birliği yapan Gassan ed-Dehini’nin yayımladığı ve Hamas ile direniş güçlerini tehdit ettiği videoya da değindi. Videoda ed-Dehini’nin, Refah’ta İsrail hava desteği altında esir alınan Kassam Tugayları saha komutanı Edhem el-Aker’e hakaret ettiği görülüyor. Videoda ed-Dehini’nin, Gazze’de daha önce bulunmayan kamuflajlı askeri üniforma ve kurşun geçirmez yelek giydiği, nadir ve pahalı bir sigara içtiği, arka planda ise modern “pick-up” araçların ve yakın mesafede İsrail askeri mevzisi olduğu tahmin edilen bir binanın yer aldığı ifade edildi.

Öte yandan, CNN ve Wall Street Journal, İsrail kaynaklarına atıfta bulunarak, İsrail’in bu milisleri çok sayıda tüfek ve mühimmatla silahlandırdığını yazdı. Bu durum, Oslo Anlaşmaları döneminde İsrail’in Filistin Yönetimi’ne silah edinme izni vermesini ve sağ kesimin o dönemde dile getirdiği “Onlara silah vermeyin” sloganını hatırlattı.

Wall Street Journal, yedek subaylara dayandırdığı haberinde, İsrail’in Hamas’a karşı faaliyet gösteren bu milislere yaptığı yatırımları artırdığını, askeri teçhizat sağladığını, üyelerini İsrail’deki hastanelerde tedavi ettirdiğini ve ailelerine destek verdiğini belirtti. Gazete, bu kişilerin bazılarının Filistin Yönetimi ile bağlantılı olduğunu, özellikle Refah’taki bazı unsurların ise suç kayıtlarının bulunduğunu yazdı.

Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)

Haberde, İsrail’in bu gruplara yakıt, gıda, araç, hatta sigara sağladığı; onları İsrail askerlerine yakın “sarı hat” bölgesinde konuşlandırmaya yardımcı olduğu ve bu desteğin maliyetinin İsrail güvenlik bütçesinden on milyonlarca şekele ulaşabileceği ifade edildi.

Şarku’l Avsat’ın Yediot Aharonot'tan aktardığına göre İsrail güvenlik kurumları içinde bu milislerin desteklenmesi konusunda görüş ayrılığı bulunuyor. Destekleyenler, bu yaklaşımın Hamas’a karşı taktiksel fayda sağladığını ve askerler üzerindeki riski azalttığını savunurken; karşı çıkanlar, silahların başka ellere geçmesi ya da bazı unsurların Filistin toplumuna yeniden entegre olabilmek için İsrail’e karşı dönmesi ihtimaline dikkat çekiyorlar.

Gazete, bu milislerin Hamas ve askeri kanadıyla baş edebilecek birleşik örgütsel yapıya sahip olmadığını, fiilen sadece İsrail ordusu ve Şin Bet’in denetimi altında hareket ettiklerini vurguladı.

Sonuç bölümünde Yediot Aharonot, bu grupların kısa vadeli taktik çözüm sunabileceğini, özellikle geniş çaplı yıkım operasyonları öncesinde Hamas mensuplarını tünellerde veya enkaz altında aramak için kullanılabileceğini belirtti. Ancak, örgütsel çatıdan yoksun bu yapıların Hamas’ın yerine geçme şansının bulunmadığını, Hamas’ın ateşkes sürecinde gücünü yeniden toparladığını ve kontrolünü pekiştirdiğini kaydetti.

Gazeteye konuşan sağcı bir siyasi kaynak, bu milislerin İsrail’e Lübnan Savaşı’nı hatırlattığını belirtti. O dönemde İsrail’in Filistin Kurtuluş Örgütü’ne ve daha sonra Hizbullah’a karşı Lübnanlı milisleri devreye soktuğunu hatırlatan kaynak, bu milislerin Sabra ve Şatilla mülteci kamplarında katliamlar gerçekleştirdiğini ve bunun sorumluluğunun İsrail’e yüklendiğini belirtti. Bu nedenle aşırıya kaçılmaması ve bu tür gruplara bel bağlanmaması gerektiğini vurguladı.


Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı: Silahlarını bırakıp barış yolunu seçen herkesi memnuniyetle karşılıyoruz

Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
TT

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı: Silahlarını bırakıp barış yolunu seçen herkesi memnuniyetle karşılıyoruz

Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan yaptığı açıklamada, devletin barışı veya ateşkesi reddetmediğini, ancak ateşkesin "düşmanı yeniden güçlendirmek için bir fırsat" olmaması gerektiğini söyleyerek, Hızlı Destek Kuvvetleri'ne (HDK) atıfta bulundu.

Egemenlik Konseyi tarafından dün yayınlanan açıklamada belirtildiği üzere, Burhan Cezire Eyaleti'ne yaptığı ziyarette, "silahlarını bırakıp barış yolunu benimseyen herkesi memnuniyetle karşıladığını" ifade etti. Ayrıca, "ülkeye ve orduya karşı kışkırtıcılık yapanların hesap vereceğini" vurguladı.

ABD Başkanı Donald Trump perşembe günü yaptığı açıklamada, ülkesinin Sudan'daki savaşı sona erdirmek için yoğun çaba sarf ettiğini ve buna çok yaklaştığını söyledi.

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre Sudan ordusu ile HDK arasındaki savaş, sivil yönetime geçiş için seçimlere yol açması beklenen geçiş döneminde yaşanan iktidar mücadelesinin ardından 2023 Nisan ayının ortalarında patlak verdi.


Sudanlı doktorlar, Kuzey Kordofan'da HDK saldırısında 24 kişinin öldüğünü bildirdi

Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
TT

Sudanlı doktorlar, Kuzey Kordofan'da HDK saldırısında 24 kişinin öldüğünü bildirdi

Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)

Sudan Doktorlar Ağı'na göre Hızlı Destek Kuvvetlerinin (HDK yerinden edilmiş insanları taşıyan bir araca saldırısı sonucu, aralarında sekiz 8 çocuğun ve birkaç kadının da bulunduğu 24 kişi hayatını kaybetti.

Ağ, aracın Güney Kurdufan eyaletinden kaçan yerinden edilmiş insanları taşıdığını ve el-Rahad şehrine geldiğinde hedef alındığını, bunun sonucunda ikisi bebek olmak üzere 24 kişinin öldüğünü ve çok sayıda kişinin de tedavi için şehrin hastanelerine kaldırıldığını belirtti.

Doktorlar Ağı, bölgenin ciddi tıbbi kaynak sıkıntısı çektiği, bu durumun yaralı ve yerinden edilmiş kişilerin acılarını daha da artırdığı son derece karmaşık sağlık ve insani koşullar altında saldırının gerçekleştiğini ifade etti.