ABD Eski Başkanı Joe Biden, Beyaz Saray'daki görev süresini anlattığı anılarında, kendisinden sonra başkanlık koltuğuna oturan ve daha sonra yeniden göreve gelen Donald Trump'ın, AP’nin değerlendirmesine göre “kurumları yıkmayı ve nefreti körüklemeyi” amaçlayan bir yönetim anlayışıyla ABD'ye ve dünyaya ciddi zararlar verdiğini yazdı.
83 yaşındaki Biden, 80 yaşındaki Trump'ın 2020 başkanlık seçimlerini kendisine karşı kaybetmesinin ardından ortaya attığı “yalanların” ve 6 Ocak'ta Kongre binasına düzenlenen saldırıların, Trump'ın peşini ölümüne kadar bırakmaması gerektiğini ifade etti.
Biden'ın bu kapsamlı suçlamaları, The Atlantic dergisinin pazartesi günü yayımladığı, “Promise Me, America” (Bana Söz Ver Amerika) başlıklı kitabından alınan ilk bölümlerde yer aldı. ABD'nin 46'ncı başkanının anılarının tamamının 17 Kasım'da yayımlanması planlanıyor.
Biden, kanser tedavisine verdiği yanıt konusunda doktorlarının iyimser olduğunu belirtirken, sağlık durumu nedeniyle kitabın tanıtım faaliyetlerine sınırlı ölçüde katılabileceğini belirtti.
Biden: Trump isyana öncülük etti
Biden, Trump destekçilerinin, 2020 seçim sonuçlarını onaylamak üzere ABD Kongresi'nin toplandığı sırada gerçekleştirdiği Kongre baskınına ilişkin şunları yazdı:
“Donald Trump bir isyana öncülük etti. Amacı, Amerikan halkı kendisini görevden uzaklaştırmak için oy kullandıktan sonra iktidarda kalmaktı.”
Biden sözlerini şöyle sürdürdü:
“İsyancılar yalnızca barışçıl protestocular değildi. Meşru bir seçimin resmî olarak onaylanmasını engellemek için silahlanarak gelmişlerdi.”
Biden, Trump'ı, söz konusu olaylara karışan bin 500'den fazla kişi için daha sonra af çıkarması nedeniyle de eleştirdi.
Eski başkan, “Bugün bile Trump ve destekçileri, kendilerini hukukun üstünlüğünü savunan kişiler gibi göstermeye devam ediyor. Benim görüşüm şu: Polislerin dövülmesine, bıçaklanmasına, zararlı maddelere maruz bırakılmasına ve kötü muamele görmesine göz yumup ardından kendinizi kolluk kuvvetlerinin dostu olarak tanımlayamazsınız” ifadelerini kullandı.
Biden, “Trump'ın 6 Ocak 2021'de yaptıkları asla unutulmamalı. Bu olay ölümüne kadar peşini bırakmamalı” diye yazdı.
Biden ayrıca Trump'ın kurduğu Hükümet Verimliliği Departmanı'nı (DOGE) ve Trump yönetiminin, özellikle iklim değişikliğiyle mücadele politikaları olmak üzere kendi döneminde hayata geçirilen çok sayıda uygulamayı geri çekmesini eleştirdi.
Biden, siyasi mirasa ilişkin değerlendirmesinde ise şu ifadeleri kullandı:
“Bütün başkanlar, siyasi miraslarının siyasetin değişkenliklerine ve haleflerinin tercihlerine bağlı olduğu hissiyle yüzleşmek zorundadır. Benim durumumda bu duygu, Donald Trump'ın aşağılayıcı ve yıkıcı tutumuyla daha da güçlendi. Trump, başka birinin başarılarının yıkılmak yerine üzerine inşa edilmeye değer olabileceği düşüncesini kabul edemiyor gibiydi.”
Demokratlar seçimlerde önemli kazanımlar elde etti ancak Biden'ın popülaritesi düşük
Şarku’l Avsat'ın AP’den aktardığı habere göre Biden'ın anılarının yayımlanması, Demokratların ara seçimlerde Cumhuriyetçilere karşı önemli bir başarı elde etmesinin ardından geliyor.
Demokratlar, Temsilciler Meclisi ve Senato'da beklenmedik ölçüde geniş bir çoğunluk kazanırken, bazı eyalet yasama meclislerinde de kontrolü ele geçirdi. Bu sonuçlar, Trump'ın ikinci başkanlık dönemine yönelik geniş çaplı bir tepki olarak değerlendirildi.
Ancak Trump'ın iki yıl önce yeniden başkan seçilmesi de Biden'ın dört yıllık başkanlık dönemine yönelik bir tepki niteliği taşıyordu. Çok sayıda seçmen, Biden'ın başkanlığı ve Demokrat Parti hakkındaki şüpheci tutumunu sürdürüyor.
Biden, pazar günü sosyal medyada yayımladığı uzun mesajında, anılarını başkanlık dönemini anlatmanın en iyi yolu olarak nitelendirdi.
Kitabın, “karşılaştığımız zorlukları, aldığım kararları ve bu kararları neden aldığımı” ele aldığını ifade etti.
Görevde bulunduğu dört yıl boyunca COVID-19 salgını ve salgının ekonomik sonuçlarıyla mücadele eden Biden, Trump döneminde zayıflayan uluslararası ittifakları yeniden güçlendirmeye çalıştı.
Ancak yaşı ve sağlık durumuna ilişkin endişelerle karşı karşıya kaldı. Haziran 2024'te Trump'la katıldığı televizyon tartışmasındaki performansının ardından yeniden başkanlık yarışından çekilmek zorunda kaldı.
Enflasyonun devam etmesi ve diğer ekonomik kaygılar nedeniyle, başkan yardımcısı Kamala Harris de aynı yıl kasım ayında yapılan seçimlerde Trump'a mağlup oldu.
Biden, Beyaz Saray'dan ayrılmasından birkaç ay sonra prostat kanserine yakalandığını açıkladı.
Pazar günkü paylaşımında sağlık durumuna da değinen Biden, kitabıyla ilgili etkinliklere umduğu kadar fazla katılamayacağını belirterek okuyucularına kitabın kendisi adına konuşmasına izin vermeleri çağrısında bulundu.
Doktorlarının tedaviye verdiği yanıt konusunda hâlâ iyimser olduğunu söyleyen Biden, şöyle devam etti:
“Bazı günler diğerlerinden daha iyi geçiyor. Bu durum beni durdurmadı ancak zaman zaman yavaşlatıyor.”
Biden, Trump'la yaptığı sıra dışı ve samimi görüşmeyi anlattı
Yayımlanan bölümde Biden, 2020 seçimlerinden birkaç gün sonra, 6 Ocak olaylarından çok önce, Trump'la Oval Ofis'te gerçekleştirdiği alışılmadık görüşmeyi de anlattı.
Biden'ın aktardığına göre Trump kendisine şöyle dedi:
“Biliyorsun Joe, siyaset olmasaydı sanırım çok iyi arkadaş olabilirdik.”
Trump'ın ayrıca Biden'a karşı seçim yarışına girmek zorunda kalmadığı için rahatladığını söylediği belirtildi.
Biden'ın adaylıktan çekildiğini açıkladığı dönemde yapılan kamuoyu araştırmaları, Trump'ın gerisinde olduğunu gösteriyordu. Demokratlar da seçimi kazanamayacağı endişesiyle, Biden üzerinde çekilmesi yönünde baskı kurmuştu.
Biden, söz konusu görüşmede Trump'a adeta bir “dünya turu” yaptırdığını belirtti. Bu kapsamda Rusya-Ukrayna Savaşı, NATO ittifakı, İsrail ve Gazze, ayrıca Çin-ABD ilişkileri hakkında bilgi verdiğini belirtti.
Ancak Biden'a göre Trump, uluslararası ilişkilerin özünden ziyade dünya liderlerinin kişiliklerine odaklandı.
Yaklaşık iki saat süren görüşmenin ardından Trump'ın başkanlık mirasının önemli bir bölümünü ortadan kaldıracağı yönündeki endişelerinin arttığını belirten Biden, şunları yazdı:
Trump'ın göreve başladığı ilk gün imzaladığı başkanlık kararnamelerinden sonraki kararlarına kadar uzanan ilk haftalar, Biden'ın kaygılarını doğruladı. Biden, Trump yönetimini “kurumları yıkmayı ve nefreti körüklemeyi” amaçlayan “daha sert bir hükümet” olarak tanımladı.
Trump'ın, Amerikan geleneklerine adeta dev bir yıkım topuyla saldırır gibi yaklaştığını ifade etti.
Kitabın adı, Biden'ın hayatını kaybeden oğluna adadığı anılarını hatırlatıyor
Biden'ın yeni kitabının adı, daha önce yayımladığı ve oğlu Beau'nun beyin kanseriyle mücadelesini ve ölümünü anlattığı Promise Me, Dad (Bana Söz Ver Baba) adlı kitabını hatırlatıyor.
Bu benzerlik, eski başkanın ilerleyen yaşına, sağlık durumuna ve başkanlık sonrasında ülkenin gidişatını ve siyasi mirasının geleceğini takip etmek için sınırlı bir zamana sahip olabileceğine dolaylı bir gönderme olarak değerlendiriliyor.
Biden'ın 2020'de başkanlığa aday olmasından önce, başkan yardımcılığı ile başkanlık adaylığı arasındaki dönemde yayımlanan ilk kitabının adı, 2014 yılındaki Şükran Günü'nde oğluyla yaptığı bir konuşmadan geliyor.
Biden, oğlu Beau'nun kendisine şu sözleri söylediğini hatırlatmıştı:
“Bana söz ver baba. Ne olursa olsun iyi olacağına dair söz ver.”
Beau Biden, bu konuşmadan altı ay sonra hayatını kaybetti.
Biden, pazar günkü sosyal medya paylaşımında, seçim kampanyaları ve başkanlık dönemi boyunca sık sık dile getirdiği bir düşünceyi de yineledi. ABD'nin, “hepimizin eşit yaratıldığı” fikri üzerine kurulmuş olması nedeniyle benzersiz bir ülke olduğunu söyledi.
Eski ABD Başkanı mesajını şu sözlerle tamamladı:
“Bana söz ver Amerika, bunu asla unutmayacağız.”
