Güneş'i karartmanın sonuçları değerlendirildi: Bin yıl sürecek

Plan, hava araçlarıyla stratosfere sis yayıp Güneş ışığını engellemeyi içeriyor

Bong Joon-ho'nun 2013 yapımı Snowpiercer filminde insanlar Güneş'i kararttığı için Dünya soğumuş ve yaşanılmaz bir hal almıştı (CJ Entertainment)
Bong Joon-ho'nun 2013 yapımı Snowpiercer filminde insanlar Güneş'i kararttığı için Dünya soğumuş ve yaşanılmaz bir hal almıştı (CJ Entertainment)
TT

Güneş'i karartmanın sonuçları değerlendirildi: Bin yıl sürecek

Bong Joon-ho'nun 2013 yapımı Snowpiercer filminde insanlar Güneş'i kararttığı için Dünya soğumuş ve yaşanılmaz bir hal almıştı (CJ Entertainment)
Bong Joon-ho'nun 2013 yapımı Snowpiercer filminde insanlar Güneş'i kararttığı için Dünya soğumuş ve yaşanılmaz bir hal almıştı (CJ Entertainment)

Yeni bir araştırma iklim krizine çözüm olarak sunulan son derece tartışmalı "Güneş'i karartma" projesinin Antarktika'yı kurtarmaya yetmeyeceğini ortaya koydu.

Buna göre projenin işe yaraması için Güneş'in bin yıl boyunca karartılması gerekecek. Bu da Dünya üzerindeki canlıları krizden korumak için çok geç kalınacağı anlamına geliyor.

Bern Üniversitesi'nden buzulbilimci Johannes Sutter ve meslektaşları, Güneş'in karartılmasının Antarktika'da endişe verici derecede hızla eriyen buzullar üzerindeki etkisini araştırdı.

Zira Antarktika buzullarının kaybedilmesi iklim krizi açısından en önemli dönüm noktası olarak görülüyor.

Öte yandan hakemli bilimsel dergi Nature Climate Change'de yayımlanan bulgular, bölgedeki buzulları korumak için gereken eşiklerin çoktan aşıldığını ortaya koydu.

Sutter, "Batı Antarktika'daki buz akışlarına ilişkin gözlemler, devrilme noktasına çok yakın olduğumuzu veya bu noktayı çoktan geçtiğimizi gösteriyor" dedi.

Bilim insanı, "Bu nedenle çalışmamızda Güneş radyasyonunu engelleme yönetimiyle buz tabakasının çökmesinin teorik olarak önlenip önlenemeyeceğini bulmak istedik" diye ekledi.

Bölgede halihazırda kış ortası olmasına rağmen ciddi oranda buz eksikliği yaşanıyor. Batı Antarktika'daki buzullara karada baraj oluşturan deniz buzu da azaldı.

Bu durum, deniz seviyesinin metrelerce yükselmesine yol açacak ve okyanusa karışacak ekstra tatlı su, halihazırda yavaşlayan okyanus akıntılarını bozacak.

Erime beklenenden daha hızlı gerçekleşiyor ve yaban hayatı şimdiden yok oluyor.

Güneş'i karartmak ne demek?

Bu etkileri önlemeye yönelik en popüler planlardan biri Güneş'i karartmak. Planı, Güneş ışığını uzaya geri yansıtmak için atmosfere partiküller püskürtmeyi ve bunun Dünya üzerindeki olası sonuçlarını değerlendirmeyi içeriyor.

Halihazırda Beyaz Saray ve çeşitli araştırma kurumları bu plan üzerinde çalışıyor.

Bu yöntem hava araçlarıyla atmosferin stratosfer katmanına çeşitli gaz ve partiküllerden oluşan ince bir sis yaymak demek. Bazı bilim insanları bu sayede Güneş ışığının bir kısmının uzaya geri yansıyacağına ve gezegenin soğuyacağına inanıyor.

Ancak böyle bir senaryoda hangi gaz ve partiküllerin kullanılması gerektiği yıllardır tartışma konusu.

Söz konusu fikir ilk kez 1989'da Harvard Üniversitesi'nde görev alan Prof. David Keith tarafından incelenmişti. O zamandan beri zaman zaman dile getirilse de birçok uzman bu fikre şüpheyle yaklaşıyor.

Örneğin Carnegie İklim Yönetişim Girişimi'nin yöneticisi Janos Pasztor, "Bir ülkenin önce emisyon azaltımlarında ne yaptığına bakılmalı. Buna bakmadan diğer adımlarını değerlendiremezsiniz" ifadelerini kullanıyor:

Güneş radyasyonunu değiştirmek asla iklim krizine çözüm olmayacak.

"Antarktika'yı kurtaramaz"

Sutter ve meslektaşları da planın Antarktika'daki erimeyi durdurup durdurmayacağını görmek için 4 farklı senaryoyu analiz etti.

Simülasyonlar, 2050'ye kadar stratosfere milyonlarca ton kükürt dioksit püskürterek Güneş'i karartmanın buzun çökmesini geciktirebileceğini gösterdi. Ancak bunun yalnızca karbondan arındırmayla birlikte işe yarayabileceği anlaşıldı.

Diğer bir deyişle bu planın işe yaraması için de insanların fosil yakıtlardan vazgeçmesi ve atmosfere çok daha az sera gazı salması gerekiyor.

Araştırma makalesinde, "Atmosferdeki sera gazı yoğunluğu yüksek kaldığı sürece, Güneş radyasyonu yönetiminin büyük olasılıkla yüzyıllar, hatta belki de bin yıl boyunca sürdürülmesi gerekecek" ifadeleri yer aldı.

Araştırmacılar ayrıca, bu planın henüz bilinmeyen etkilere sahip olabileceğini ve okyanuslarda biriken karbon sorununa da herhangi bir çözüm sunmadığını vurguladı.

Dahası, Batı Antarktik buz tabakasının çöküşünü durdurma ihtimalini ortaya koyan tek senaryo, karbon emisyonlarının azaltılmasını içeriyordu.

Sutter, "Simülasyonlarımız, Batı Antarktika buz tabakasının uzun vadeli çöküşünü önlemenin en etkili yolunun hızlıca karbondan arınma olduğunu gösteriyor" diye konuştu.

Independent Türkçe



Apple, Vision Pro gözlükleri nihayet ABD dışında da satışa çıkarıyor

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters
TT

Apple, Vision Pro gözlükleri nihayet ABD dışında da satışa çıkarıyor

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters

Apple, Vision Pro başlığını nihayet başka ülkelerde de satışa sunacak.

Şirket bu duyuruyu, başlığa güç veren VisionOS işletim sisteminin ilk büyük yazılım güncellemesini açıklarken yaptı.

Güncellemeler, Apple'ın geçen yıl Dünya Geliştiriciler Konferansı etkinliğinde başlığı piyasaya sürmesinden bir yıl sonra geldi. Vision Pro ilk olarak şubatta ABD'de piyasaya sürülmüştü.

Apple, başlığın 8 ülkeye daha geleceğini söyledi. Birleşik Krallık'taki (BK) fiyatı ABD'deki dolar fiyatıyla aynı olacak: 3 bin 499 sterlin (yaklaşık 145 bin TL).

Bu uluslararası dağıtım 28 Haziran'da Çin, Japonya ve Singapur'da başlayacak. Ardından başlık 12 Temmuz'da Avustralya, Kanada, Fransa, Almanya ve BK'ye gelecek.

Vision Pro, uygulamaları ve yazılımı gerçek dünyanın üzerine, kullanıcının gözlerinin önüne yerleştiren ve kullanıcının gözleri, elleri ve sesiyle kontrol edilen bir başlık halindeki giyilebilir bir bilgisayar.

Başlıkta dahili hoparlörler bulunuyor ve ayarlanabilir bir kafa bandı kullanılarak takılıyor, bir kabloysa cihazdan kullanıcının cebine yerleştirilen bir pil takımına uzanıyor ve kullanıcıların bunu takarken hareket etmesini sağlıyor.

Apple, cihazın eğlence ve oyun alanlarında daha etkileyici deneyimler sunmanın yanı sıra kullanıcıların çalışabileceği ve başkalarıyla etkileşime geçebileceği yeni bir platform olarak tasarlandığını söylüyor.

Apple CEO'su Tim Cook konuyla ilgili şöyle konuştu: 

Apple Vision Pro'ya gösterilen ilgi olağanüstü ve uzamsal bilişimin büyüsünü dünya çapında daha fazla müşteriyle buluşturacağımız için çok heyecanlıyız. İster uygulamalar için sonsuz bir tuvalle çalışıp işbirliği yapmak, ister değerli anıları üç boyutlu olarak yeniden yaşamak, ister türünün tek örneği bir kişisel sinemada dizi ve film izlemek, ister hayal gücüne meydan okuyan yepyeni uzamsal deneyimlerin tadını çıkarmak olsun, daha fazla insanın imkansızın mümkün hale geldiğini görmesi için sabırsızlanıyoruz.

Apple, şubatta ABD'de piyasaya sürülmesinden bu yana Vision Pro için 2 binden fazla uygulamanın piyasaya sürüldüğünü ve 1,5 milyon iPhone ve iPad uygulamasının da başlıkla uyumlu olduğunu söylüyor.

Ajanslardan da yararlanılmıştır

Independent Türkçe