عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
YAŞAM Sağlık

MR cihazıyla uyarım depresyon tedavisinde umut ışığı oldu

Manyetik uyarım tedavisiyle birlikte kullanıldığında depresyon belirtilerini 6 aya kadar hafifletebiliyor

Hedefe yönelik TMS'nin, 26 hafta boyunca daha iyi işlev ve yaşam kalitesiyle birlikte hastaların depresyon ve anksiyete şiddetinde "önemli iyileşmeler" sağladı (WVU Rockefeller Nörobilim Enstitüsü)
Hedefe yönelik TMS'nin, 26 hafta boyunca daha iyi işlev ve yaşam kalitesiyle birlikte hastaların depresyon ve anksiyete şiddetinde "önemli iyileşmeler" sağladı (WVU Rockefeller Nörobilim Enstitüsü)
TT
TT

MR cihazıyla uyarım depresyon tedavisinde umut ışığı oldu

Hedefe yönelik TMS'nin, 26 hafta boyunca daha iyi işlev ve yaşam kalitesiyle birlikte hastaların depresyon ve anksiyete şiddetinde "önemli iyileşmeler" sağladı (WVU Rockefeller Nörobilim Enstitüsü)
Hedefe yönelik TMS'nin, 26 hafta boyunca daha iyi işlev ve yaşam kalitesiyle birlikte hastaların depresyon ve anksiyete şiddetinde "önemli iyileşmeler" sağladı (WVU Rockefeller Nörobilim Enstitüsü)

Yeni bir araştırma, MR taramalarının depresyon belirtilerini 6 ay boyunca hafifletmek amacıyla kullanılabileceğini öne sürdü.

Birleşik Krallık'taki Nottingham Üniversitesi'nden akademisyenler, depresyondaki kişilerin beyin bölgelerini uyarmak üzere hedefli manyetik uyarım sağlamak için taramaların kullanılmasının semptomları 6 aya kadar hafifletebileceğini ortaya koydu.

Transkraniyal Manyetik Uyarım (TMS) denen bu yöntem genellikle 4 ila 6 haftalık seanslar halinde uygulanıyor ve her seansta beynin aynı bölgesinin hedeflendiğinden emin olmak için MR kullanıldığında faydaları birkaç ay daha uzatılabiliyor.

BRIGhTMIND adlı çalışmanın arkasındaki ekip, TMS'ye başlamadan önce hastalara MR taraması yaptı ve bu da araştırmacıların depresyonla ilgili farklı beyin sistemlerinin buluştuğu noktayı hedeflemelerini sağladı.

İkinci tarama, ilk TMS seansından 16 hafta sonra yapıldı ve ekibin hastanın tedaviye nasıl yanıt verdiğini anlamasına yardımcı olmak amacıyla beyindeki kimyasallar incelendi.

DAHA FAZLA OKU

Mevsimsel depresyonla mücadelede 4 faydalı besin

Mevsimsel depresyonla mücadelede 4 faydalı besin

Uzmanlar özellikle fermente gıdalara dikkat çekiyor (Unsplash)

Bilimsel araştırmalara göre mutlu olmanızı sağlayacak 7 yiyecek

Çalışmada, TMS'yi uygulamak için ışık kullanan bilgisayarlı bir izleme sistemi olan nöronavigasyon kullanıldı.

Nottingham Üniversitesi'nden psikiyatri profesörü Richard Morriss, "Tercihen hastalar TMS seansı için geldiklerinde tam olarak aynı yerde otururlar ancak bu nadiren gerçekleşir" dedi.

Bu yöntem, hastanın tedaviyi ilk kez gördüğü andan itibaren uyarım noktasını ölçmek için her iki kulak lobundan ve burnun üstünden gelen ışığı kullanır.

Çalışmaya 255 kişi katıldı ve 20 TMS seansı tamamladı. Hedefe yönelik TMS'nin, 26 hafta boyunca daha iyi işlev ve yaşam kalitesiyle birlikte hastaların depresyon ve anksiyete şiddetinde "önemli iyileşmeler" sağladığı tespit edildi.

Zihin Sağlığı Enstitüsü'ndeki Duygudurum Bozuklukları Merkezi'nin yöneticisi şunları ekledi:

MR, stimülasyon bölgesini kişiselleştiriyor ve ardından nöronavigasyon her tedavi seansında aynı bölgenin uyarılmasını sağlıyor. Bu, her seansta stimülasyondaki değişkenliği azaltıyor. Manyetik darbeler hedeflenen alana odaklanabildiği için genellikle sadece kısa süreli ve küçük yan etkiler görülüyor ve kişi hastaneden çıkar çıkmaz günlük aktivitelerine geri dönebiliyor.

Araştırmacılar hastaların üçte ikisinden fazlasının tedaviye yanıt verdiğini ve beşte birinin remisyona girip o durumda kaldığını söyledi.

Profesör Morriss, Nature Medicine dergisinde yayımlanan sonuçları "ümitlendirici" diye nitelendirdi.

"Bu hastaların daha önceki iki tedavi girişimine yanıt vermemiş ve ortalama 7 yıldır hasta olan kişiler olduğu düşünüldüğünde, bu kadar önemli bir yanıt oranı elde etmek ve beşte birinin tedaviye sürekli yanıt vermesi gerçekten ümitlendirici" dedi.

Tedaviye yanıt veren hastalar, yılda bir ya da iki tedaviyle daha önceki durumlarına kıyasla nispeten daha iyi kalabiliyordu. Gördüğümüz değişiklikler, depresyon semptomlarını azaltmakla kalmayıp, konsantrasyon, hafıza ve anksiyeteyi iyileştirerek yaşam kalitelerini de önemli ölçüde artırdı.

BRIGhTMIND çalışması Ulusal Sağlık ve Bakım Araştırmaları Enstitüsü (NIHR) ve Tıbbi Araştırma Konseyi (MRC) tarafından finanse edildi.

NIHR Programları Bilimsel Direktörü Profesör Danny McAuley şunları söyledi:

Bunlar, bu yeni tekniğin diğer tedavilere yanıt vermeyen ağır depresyon hastalarına büyük ölçüde fayda sağlayabileceğini gösteren önemli bulgular.

Independent Türkçe

Daha fazlasını oku

 
 
YAŞAM Sağlık

Acı yiyecekler ve içecekler egzersiz gibi beyni uyarabilir

Bazı acı yiyecek ve içecekler, egzersizle benzer şekilde beyni uyarabilir. (AP)
Bazı acı yiyecek ve içecekler, egzersizle benzer şekilde beyni uyarabilir. (AP)
TT
TT

Acı yiyecekler ve içecekler egzersiz gibi beyni uyarabilir

Bazı acı yiyecek ve içecekler, egzersizle benzer şekilde beyni uyarabilir. (AP)
Bazı acı yiyecek ve içecekler, egzersizle benzer şekilde beyni uyarabilir. (AP)

Yeni bir araştırma, bitter çikolata, yeşil ve siyah çay ile böğürtlen gibi bazı acı tatlı gıdaların ve içeceklerin, egzersiz yaparken görülen beyin aktivasyonuna benzer şekilde beyni uyarabileceğini ortaya koydu.

Şarku’l Avsat’ın Fox News’ten aktardığına göre, Japonya’dan araştırmacılar tarafından yapılan çalışma, bu yiyeceklerde bulunan flavanol adlı bitkisel bileşiklerin beynin uyarılmasını yalnızca kana karışarak değil, acı tatla ilişkili duyusal tepki aracılığıyla da tetikleyebileceğini gösterdi.

Çalışmada fareler üzerinde yapılan deneylerde, tek bir flavanol dozu, farelerin doğal hareketliliğini artırdı ve hafıza testlerinde performanslarını iyileştirdi. Bulgular, Current Research in Food Science (CRFS) dergisinde yayımlandı.

Araştırmacılar ayrıca dikkati, uyanıklığı ve stres düzenlemesini kontrol eden beyin bölgelerinin hızlı şekilde aktive olduğunu gözlemledi.

İnsanların tükettiği flavanollerin yalnızca çok küçük bir kısmı kana geçtiği için, etkilerin büyük olasılıkla duyusal sinirler aracılığıyla beyin ve kalbi etkilediği düşünülüyor.

Araştırmacılar, bu yaklaşımı ‘duyusal beslenme’ olarak adlandırılan yeni bir alanın parçası olarak değerlendiriyor. Bu fikir, yiyeceklerin tadı ve beraberindeki fiziksel hislerin biyolojik işlevleri doğrudan düzenleyebileceğini öne sürüyor.

Bu etki, hafif egzersiz sırasında yaşanan uyarılmaya benziyor; kısa süreli sempatik sinir sistemi aktivasyonu, bazen ‘savaş ya da kaç’ tepkisi olarak tanımlanıyor ve kısa vadeli stres, odaklanma ve uyanıklığı artırabiliyor.

Japonya’daki Shibaura Teknoloji Enstitüsü’nden Prof. Dr. Naomi Osakabe, çalışmaya katıldığını belirterek, “Bu deneyin en önemli bulgusu, flavanol açısından zengin acı yiyeceklerin uyarımının ilk kez merkezi sinir sistemine nasıl iletildiğini göstermesi. Bu uyarım, kısa süreli hafızayı geliştiren bir stres tepkisi oluşturuyor ve dolaşım sistemi üzerinde olumlu etkiler yaratıyor” dedi.

Osakabe, flavanolün beyin aktivitesini artırıcı etkisinin çok düşük bir dozda bile ortaya çıkmasının şaşırtıcı olduğunu vurguladı.

Çalışmanın bazı sınırlamaları bulunuyor. Araştırma fareler üzerinde yapıldı ve kullanılan yiyecekler, birbirleriyle etkileşime girebilecek birçok bileşiğin karışımıydı.

Araştırmacılar, farelerde gözlemlenen etkilerin insanlarda da geçerli olup olmadığını belirlemek için daha geniş kapsamlı insan çalışmalarına ihtiyaç olduğunu belirtiyor.

YAŞAM Sağlık

Cilt kanserinin büyümesine yol açan molekül keşfedildi

Amerika kıtasındaki araştırmacılar, melanom tümörlerini daha iyi tedavi etmelerini sağlayabilecek anahtar bir protein keşfetti (ABD Ulusal Kanser Enstitüsü)
Amerika kıtasındaki araştırmacılar, melanom tümörlerini daha iyi tedavi etmelerini sağlayabilecek anahtar bir protein keşfetti (ABD Ulusal Kanser Enstitüsü)
TT
TT

Cilt kanserinin büyümesine yol açan molekül keşfedildi

Amerika kıtasındaki araştırmacılar, melanom tümörlerini daha iyi tedavi etmelerini sağlayabilecek anahtar bir protein keşfetti (ABD Ulusal Kanser Enstitüsü)
Amerika kıtasındaki araştırmacılar, melanom tümörlerini daha iyi tedavi etmelerini sağlayabilecek anahtar bir protein keşfetti (ABD Ulusal Kanser Enstitüsü)

Uluslararası bir araştırma ekibi, cilt kanserinin büyümesini neyin tetiklediğini ve tümörlerin bağışıklık sisteminin savunmasını nasıl atlattığını anlamada çığır açıcı bir adım attı.

New York, Meksika ve Brezilya'dan bir ekip, ABD'deki 200'den fazla melanom hastasının tümörlerini analiz ederek gen aktivitesini düzenlemeye yardımcı olan bir molekülün ("HOXD13" diye bilinen kilit bir protein) melanom tümör hücrelerini besleyen ve onlara oksijen ve besin maddeleri pompalayan kan damarlarının büyümesinde kritik rol oynadığını keşfetti.

Ayrıca sitotoksik "T hücreleri" diye bilinen kanser öldürücü beyaz kan hücrelerinin kan dolaşımındaki seviyelerinin, HOXD13 proteininin aktivitesinin yükseldiği melanom hastalarında daha düşük olduğunu ve bu hastaların T hücrelerinin tümörlere girme yeteneğinin azaldığını buldular.

Ancak araştırmacılar, HOXD13 proteininin aktivitesini baskılayınca tümörlerin küçüldüğünü gözlemledi.

Bu, en ölümcül cilt kanseri türü olan melanomla yaşayan 1 milyondan fazla Amerikalı için iyi haber.

Amerikan Kanser Derneği'ne göre, bu yıl ABD'de melanomla bağlantılı 8 bin 500'den fazla ölüm ve 112 bin yeni vaka bekleniyor.

New York Üniversitesi Grossman Tıp Fakültesi ve Perlmutter Kanser Merkezi'nde doktora sonrası araştırmacı olan Dr. Pietro Berico yaptığı açıklamada şöyle diyor:

Çalışmamız, HOXD13 transkripsiyon faktörünün melanom büyümesinde güçlü bir tetikleyici olduğunu ve hastalıkla savaşmak için gereken T hücresi aktivitesini bastırdığını gösteren yeni kanıtlar sunuyor.

Protein, tümörlerin çevresindeki alanı da değiştirerek bağışıklık sisteminin kanserle savaşma içgüdüsüne düşman hale getirdi ve kimyasal adenozin seviyelerini artıran CD73 proteini düzeylerini yükseltti.

Adenozin tümörler için bir kalkan görevi görerek T hücrelerinin geçmesini engelliyor.

Araştırmacılar HOXD13'ü kapattıklarında, tümörlere giren T hücrelerinde artış yaşandı.

New York Üniversitesi Grossman Tıp Fakültesi'nden öğretim üyesi Dr. Eva Hernando-Monge'ye göre bulgular, HOXD13'ün neden olduğu melanoma karşı yeni tedavi yollarının önünü açıyor.

Bu süreçleri hedef alan ilaçların güvenliğini ve etkinliğini değerlendirmek üzere ayrı klinik çalışmalar yürütülüyor.

Araştırmacılar, deneylerin başarıya ulaşması halinde HOXD13 seviyeleri yüksek kişilerde melanom tedavisi için bu ilaçları kullanmayı planladıklarını belirtiyor.

Mevcut melanom tedavileri hastanın teşhisine bağlı olmakla birlikte, ameliyat, kemoterapi, radyasyon ve hücreleri bulup yok eden kanser ilaçları, yani immünoterapi gibi çeşitli yöntemler var.

Derneğe göre ilaçlar çoğu zaman ilk basamak tedavi olarak kullanılıyor ve tümörleri uzun süre küçültebiliyor.

Melanom, tüm cilt kanseri vakalarının sadece yüzde 1'ini oluştursa da Birleşik Devletler'deki cilt kanseri kaynaklı yıllık ölümlerin büyük çoğunluğuna yol açıyor.

Independent Türkçe

YAŞAM Sağlık

Beynin hafıza merkezinin yeni bir özelliği keşfedildi

Bilim insanları hipokampusta, Pavlov'un deneylerinde kanıtladığı sürecin daha ileri bir versiyonunun gerçekleştiğini söylüyor (Unsplash)
Bilim insanları hipokampusta, Pavlov'un deneylerinde kanıtladığı sürecin daha ileri bir versiyonunun gerçekleştiğini söylüyor (Unsplash)
TT
TT

Beynin hafıza merkezinin yeni bir özelliği keşfedildi

Bilim insanları hipokampusta, Pavlov'un deneylerinde kanıtladığı sürecin daha ileri bir versiyonunun gerçekleştiğini söylüyor (Unsplash)
Bilim insanları hipokampusta, Pavlov'un deneylerinde kanıtladığı sürecin daha ileri bir versiyonunun gerçekleştiğini söylüyor (Unsplash)

Beynin hafızadan sorumlu bölümü hipokampusun, anıları yeniden düzenleyerek gelecekteki sonuçları öngördüğü bulundu.

Hipokampus, fiziksel alan ve geçmiş deneyimlerin haritalarını oluşturarak kişinin, etrafındaki dünyayı anlamasını sağlıyor. 

Beyin aktivitesi kalıplarının değişmesiyle bu haritaların da zaman içinde değiştiği biliniyor. Ancak sözkonusu değişimin rasgele gerçekleştiği düşünülüyordu.

McGill ve Harvard üniversitelerinden bilim insanları, fareler üzerinde yaptıkları deneylerde bu sürecin rasgele değil, sistematik bir şekilde geliştiğini saptadı.

Araştırmacılar, nöronları yalnızca kısa süre izleyebilen yöntemler yerine, aktif nöronların parlamasını sağlayan yeni görüntüleme tekniklerine başvurdu. 

Bulguları hakemli dergi Nature'da yayımlanan çalışmada, bir görevi öğrenen ve ödül alan farelerin nöron aktivitesi izlendi.

Bilim insanları farelerin nöron aktivitesinin önceleri ödül verildiği sırada zirveye ulaştığını gözlemledi. Ancak daha sonra bu zirve gittikçe erken bir zamana kaydı ve nihayetinde, fare henüz ödülü almadan görülmeye başladı.

Bulgular, hipokampusun anıları depolamakla kalmadığını, aynı zamanda sonuçları aktif olarak tahmin ettiğini gösteriyor.

Makalenin kıdemli yazarı Mark Brandon bu durumun "şaşırtıcı" olduğunu ifade ediyor.

Daha önce Ivan Pavlov'un deneylerinde, beynin ödülleri öğrenme becerisi olduğu ve hayvanların, zil gibi bir ipucunu yiyecekle ilişkilendirebildiği saptanmıştı. 

Ancak yeni çalışma, Pavlov'un deneylerindeki basit ipucu-ödül ilişkisinin ötesine geçiyor ve hipokampusun, hafıza ve bağlamı kullanarak sonuçları tahmin ettiğini ortaya koyuyor.

Brandon, "Hipokampus genellikle beynin dünyaya ilişkin içsel modeli olarak tanımlanır" diyerek ekliyor: 

Burada bu modelin statik olmadığını görüyoruz; beyin tahminlerdeki hatalarından ders çıkararak bu modeli her gün güncelliyor. Sonuçlar beklendiği gibi gelmeye başladığında, hipokampustaki nöronlar bundan sonra ne olacağını öğreniyor ve daha erken tepki vermeye başlıyor.

Bulgular, Alzheimer gibi hastalıklardan muzdarip kişilere de yardım etme potansiyeli taşıyor.

Alzheimer hastaları genellikle sadece geçmişi hatırlamakta değil, deneyimlerden ders çıkarma ve karar vermekte de zorluk çekiyor.

Hipokampusun anıları tahminlere dönüştürdüğünü gösteren bu çalışma, Alzheimer'ın erken evrelerinde öğrenme ve karar verme süreçlerinin neden etkilendiğini anlama yolunda yeni bir çerçeve sunuyor. 

Bilim insanları bu becerinin nasıl bozulduğunu anlamanın yeni tedavilere kapı aralayabileceğini düşünüyor.

Independent Türkçe, McGill Üniversitesi, Quantum Zeitgeist, Nature