Erkeklere yönelik doğum kontrol hapı farelerde işe yaradı

Etki tersine çevrilebiliyor

Doğum kontrol hapları, düzensiz veya sancılı regl için de kullanılıyor (Unsplash)
Doğum kontrol hapları, düzensiz veya sancılı regl için de kullanılıyor (Unsplash)
TT

Erkeklere yönelik doğum kontrol hapı farelerde işe yaradı

Doğum kontrol hapları, düzensiz veya sancılı regl için de kullanılıyor (Unsplash)
Doğum kontrol hapları, düzensiz veya sancılı regl için de kullanılıyor (Unsplash)

Erkeklere yönelik doğum kontrol hapına bir adım daha yaklaşan araştırmacılar, yeni bir yöntemle spermlerin hareketini geçici olarak sınırlamayı başardı. 

Halihazırda erkeklerin kullanabileceği doğum kontrol yöntemleri arasında prezervatif, ameliyatla sperm akışını kesen vazektomi ve spermleri öldüren spermisit yer alıyor. Son yıllarda erkeklere yönelik haplar üzerine yapılan çalışmalar hız kazandı. Hormonları etkilememeleri ve mümkün olduğunca az yan etki göstermeleri hedefleniyor. 

Kadınların kullandığı doğum kontrol haplarıysa yumurta üretimini engellediğinden etkili olmasına karşın çeşitli yan etkilere sahip. Haptan hapa ve kişiden kişiye değişen bu etkiler arasında genellikle akıntı, mide bulantısı, baş ağrısı ve ruh halindeki değişiklikler yer alıyor. 

Hakemli dergi Science'ta perşembe günü yayımlanan çalışma, erkeklere yönelik hormonal olmayan ilk hap denemesi değilse de yeni bir yöntemi içeriyor. Araştırmanın yazarlarından Dr. Martin Matzuk şöyle diyor:

Araştırmacılar erkek doğum kontrol yöntemleri geliştirmek için çeşitli stratejilerin peşine düşse de halen erkeklere yönelik bir hap yok.

Bu eksikliği gidermeye çalışan Dr. Matzuk ve ekip arkadaşları, STK33 adlı protein kodlayan bir geni hedef aldı. Bu gendeki mutasyonların erkekleri kısırlaştırdığı önceden biliniyordu. 

Araştırmacılar, farelerde de devre dışı bırakıldığında bu etkiyi yarattığı bilinen STK33'ü kısıtlayacak bir bileşik arayışına girdi. En iyi sonucu veren CDD-2807 adlı bileşik, farelerde denendiğinde spermlerin sayısını düşürdü ve hareketini kısıtladı. 

Düşük dozda bile bu etkiyi yaratan bileşiğin fareleri zehirlemediği, beyinde birikmediği ve testisleri küçültmediği kaydedildi. Çalışmanın ortak yazarı Courtney M. Sutton "Daha da önemlisi, doğum kontrol etkisi tersine çevrilebildi" diyerek şöyle ekliyor:

Bir süre CDD-2807 bileşiği kullanılmayınca, fareler sperm hareketliliği ve sayısını geri kazanarak tekrar doğurgan hale geldi.

Yeni çalışmanın sonuçları umut verici olmasına karşın, erkeklere yönelik doğum kontrol haplarının yakın bir zamanda kullanıma sunulması beklenmiyor. 

Araştırmacılar farelerin ardından bu bileşiği ve benzerlerini farklı primat türlerinde test etmeyi planlıyor.

Independent Türkçe, New Atlas, Newsweek, Science, Medical News Today



Alzheimer tedavisinde yeni umut: Burun damlaları hafızayı güçlendirip yeni sinir hücrelerinin oluşumunu destekliyor

Araştırmacılar, hafızayı güçlendirdiği ve yeni sinir hücrelerinin oluşumunu teşvik ettiği deneylerle ortaya konulan burun damlaları geliştirdi (Pexels)
Araştırmacılar, hafızayı güçlendirdiği ve yeni sinir hücrelerinin oluşumunu teşvik ettiği deneylerle ortaya konulan burun damlaları geliştirdi (Pexels)
TT

Alzheimer tedavisinde yeni umut: Burun damlaları hafızayı güçlendirip yeni sinir hücrelerinin oluşumunu destekliyor

Araştırmacılar, hafızayı güçlendirdiği ve yeni sinir hücrelerinin oluşumunu teşvik ettiği deneylerle ortaya konulan burun damlaları geliştirdi (Pexels)
Araştırmacılar, hafızayı güçlendirdiği ve yeni sinir hücrelerinin oluşumunu teşvik ettiği deneylerle ortaya konulan burun damlaları geliştirdi (Pexels)

Alzheimer hastalığının tedavisinde ilacın beyne ulaştırılması, kan-beyin bariyerinin pek çok maddenin geçişini engellemesi nedeniyle en büyük sorunlardan biri olarak görülüyor. Avustralyalı araştırmacılar ise burun hücrelerini doğrudan tedavi edici maddeler üreten bir sisteme dönüştürerek bu engeli aşmayı hedefleyen yeni bir yöntem geliştirdi.

Araştırmacıların geliştirdiği burun damlalarının, deneylerde yaşlı farelerde bilişsel yetenekleri ve hafızayı iyileştirdiği, yeni sinir hücrelerinin oluşumunu da teşvik ettiği belirlendi.

Şarku’l Avsat’ın Bilimsel yayın sitesi ScienceAlert'ten aktardığı habere göre teknik, burun hücrelerine genetik talimatlar taşımak için son derece küçük yağ parçacıklarının kullanılmasına dayanıyor. Bu talimatlar, burun hücrelerinin beyin kaynaklı nörotrofik faktör (BDNF) olarak bilinen bir proteini üretmesini sağlıyor.

Sinir hücrelerinin sağlıklı kalmasına yardımcı olan bu protein, öğrenme ve hafıza işlevlerini destekliyor, ayrıca sinir hücreleri arasında yeni bağlantıların kurulmasında önemli rol oynuyor.

18 aylık yaşlı fareler üzerinde gerçekleştirilen deneylerde, burun damlalarını kullanan hayvanların öğrenme ve hafıza becerilerinde belirgin iyileşme görüldü. Farelerin bilişsel performanslarının, genç farelerde gözlenen seviyelere yaklaştığı kaydedildi.

Araştırmacılar ayrıca, yeni sinir hücrelerinin oluşumuyla ilişkili bir protein olan çift kortin (doublecortin) taşıyan hücrelerin sayısının, tedavi uygulanmayan farelere kıyasla 2,4 kat arttığını tespit etti.

Alzheimer modeli farelerde de olumlu sonuçlar

Araştırma kapsamında Alzheimer hastalığına ilişkin değişiklikleri taklit eden ayrı bir fare modeli üzerinde de deneyler yapıldı. Bu deneylerde de benzer sonuçlar elde edildi. Farelerin bilişsel yetenekleri ve hafızaları iyileşirken, beynin öğrenme ve anıların depolanmasında önemli rol oynayan hipokampus bölgesinde yeni sinir hücresi oluşumuyla bağlantılı hücrelerin sayısı arttı.

Bununla birlikte tedavinin, hastalığın temel özelliklerinden biri olan beyindeki amiloid protein birikintilerinin seviyesinde azalma sağlamadığı belirlendi.

Araştırma ekibi, tekniği insanlar üzerinde klinik deneylere geçişe hazırlamak amacıyla geliştirme çalışmalarını sürdürüyor.

Sidney Üniversitesi'nden genetik bilimci Greg Neely, klinik deney aşamasına geçilmesinin, bu yöntemi kan-beyin bariyerini aşarak Alzheimer hastalığına karşı kullanılabilecek ilk cerrahi müdahale gerektirmeyen beyin ilaç taşıma sistemlerinden biri haline getirebileceğini söyledi.

Ancak yöntemin insanlarda uygulanabilmesi için daha uzun bir araştırma sürecine ihtiyaç bulunduğunu vurgulayan Neely, öncelikle hayvanlar üzerinde bir dizi güvenlik çalışmasının tamamlanması gerektiğini belirtti.

Neely ayrıca farelerin burun yapısıyla insanların burun yapısı arasındaki farklılıkların, tekniğin insanlarda da etkili olup olmayacağının belirlenmesi için ek testleri gerekli kıldığını ifade etti.


Kolesterolünüz yüksek ise peynir tüketmeden önce bilmeniz gerekenler

Peynir, yüksek miktarda tüketildiğinde kötü kolesterol (LDL) seviyesinin yükselmesine katkıda bulunabilecek doymuş yağlar içerir (Pexels)
Peynir, yüksek miktarda tüketildiğinde kötü kolesterol (LDL) seviyesinin yükselmesine katkıda bulunabilecek doymuş yağlar içerir (Pexels)
TT

Kolesterolünüz yüksek ise peynir tüketmeden önce bilmeniz gerekenler

Peynir, yüksek miktarda tüketildiğinde kötü kolesterol (LDL) seviyesinin yükselmesine katkıda bulunabilecek doymuş yağlar içerir (Pexels)
Peynir, yüksek miktarda tüketildiğinde kötü kolesterol (LDL) seviyesinin yükselmesine katkıda bulunabilecek doymuş yağlar içerir (Pexels)

Kolesterol seviyesini düşürmeye çalışırken dikkat edilmesi gereken en önemli unsurlardan biri, tüketilen gıdaların doymuş yağ içeriğidir. Çünkü bu yağların aşırı tüketilmesi, kanda kötü kolesterol olarak bilinen düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL) seviyesinin yükselmesine neden olabilir.

Kolesterolünüz yüksekse peynir tüketebilir misiniz?

Evet, kolesterolünüz yüksek olsa bile peynir tüketebilirsiniz. Ancak porsiyon miktarına dikkat etmeniz ve mümkün olduğunca az yağlı peynir çeşitlerini tercih etmeniz önemlidir. Bu bilgi, Healthline internet sitesinde de vurgulanıyor.

Peynir, fazla miktarda tüketildiğinde kötü kolesterol (LDL) seviyesinin yükselmesine katkıda bulunabilecek doymuş yağlar içeriyor. Amerikan Kalp Derneği (AHA), yüksek kolesterolü bulunan kişilerin günlük toplam kalori alımının yüzde 6'sından fazlasının doymuş yağlardan gelmemesini öneriyor. Bu miktar, günlük 2 bin kalorilik bir beslenme düzeninde yaklaşık 11-13 grama karşılık geliyor.

Az yağlı veya yağsız peynirleri tercih etmek, doymuş yağ tüketimini azaltmaya yardımcı olabilir. Ancak bu durum, tam yağlı peynirlerden tamamen uzak durmanızı gerektirmiyor. Günlük doymuş yağ tüketiminizi takip ederek ve beslenme düzeninizde yapacağınız değişiklikleri doktorunuzla değerlendirerek kolesterol seviyenizi kontrol altında tutarken peynir tüketmeye devam edebilirsiniz.

Piyasada çok sayıda peynir çeşidi bulunuyor. Peynirlerin tamamı iyi birer kalsiyum kaynağı olsa da doymuş yağ içerikleri birbirinden farklılık gösteriyor.

Örneğin, yaklaşık 28 gramlık peynir porsiyonundaki doymuş yağ miktarı şöyle:

Çedar peyniri: 5,29 gram

Mozzarella peyniri: 3,94 gram

İsviçre peyniri: 5,16 gram

Mavi küflü peynir: 5,3 gram

2021 yılında gerçekleştirilen bir araştırmada, bazı peynir çeşitlerinin tüketilmesinin kötü kolesterol (LDL) seviyesindeki artışla ilişkili olmadığı sonucuna ulaşıldı. Ancak bu bulguların doğrulanması için daha kapsamlı araştırmalara ihtiyaç duyuluyor.

Kolesterol seviyenizi takip ederken nasıl peynir tüketmelisiniz?

Peynir tüketiminde aşırıya kaçmamak önemli olsa da bu, besini beslenme düzeninizden tamamen çıkarmanız gerekmiyor. Peynir seçerken ve tüketirken aşağıdaki önerileri dikkate alabilirsiniz:

Porsiyon miktarına dikkat edin

Birçok peynir çeşidi için önerilen tek porsiyon miktarı yaklaşık 28 gramdır. Ancak peynirler genellikle büyük kalıplar halinde satıldığı için tüketilen miktarı doğru belirlemek zor olabilir.

Önceden belirlenmiş porsiyonlarda paketlenen peynir çubukları, miktarı kontrol altında tutmak açısından pratik bir seçenek olabilir. Favori peyniriniz tek porsiyonluk paketlerde satılmıyorsa 28 gramlık miktarın üst üste dizilmiş yaklaşık üç zar büyüklüğünde olduğunu göz önünde bulundurabilirsiniz.

Porsiyon miktarını daha kolay ve doğru şekilde belirlemek için mutfak tartısından da yararlanabilirsiniz.

Tükettiklerinizi not edin

Günlük ne kadar doymuş yağ tükettiğinizi takip etmekte zorlanıyorsanız besin takibi uygulamalarından yararlanabilirsiniz. Bunun yanı sıra telefonunuzdaki notlar uygulamasını kullanabilir veya yediklerinizi kalem ve kâğıt yardımıyla kaydedebilirsiniz.

Her lokmanın tadını çıkarın

Tam yağlı peynir tüketmeyi tercih ediyorsanız porsiyon miktarını küçük tutmaya ve her lokmanın tadını çıkarmaya özen gösterin. Bu yaklaşım, daha az miktarda peynir tüketmenize rağmen kendinizi daha fazla tatmin olmuş hissetmenize yardımcı olabilir.


Bağırsak bakterileri ve kanser... Kapsamlı araştırma dikkat çekici bağlantıları ortaya koydu

Sindirim sistemini etkileyen kanser türlerinin bağırsak mikrobiyomuyla ilişkili olduğu belirlendi.
Sindirim sistemini etkileyen kanser türlerinin bağırsak mikrobiyomuyla ilişkili olduğu belirlendi.
TT

Bağırsak bakterileri ve kanser... Kapsamlı araştırma dikkat çekici bağlantıları ortaya koydu

Sindirim sistemini etkileyen kanser türlerinin bağırsak mikrobiyomuyla ilişkili olduğu belirlendi.
Sindirim sistemini etkileyen kanser türlerinin bağırsak mikrobiyomuyla ilişkili olduğu belirlendi.

Bağırsaklarımızda yaşayan bakteriler, kişinin yakalandığı kanser türü, hastalığın ortaya çıktığı yaş ve hatta hastanın kemoterapiyi ne ölçüde tolere edebildiği konusunda ipuçları taşıyor olabilir mi? İlk bakışta şaşırtıcı görünen bu soru, son yıllarda tıp araştırmalarının önemli gündem maddelerinden biri haline geldi. Bilim insanlarının bağırsak mikroplarına ve bunların sindirim, metabolizma ve bağışıklık sistemi üzerindeki geleneksel etkilerine yönelik ilgisi, kanser başta olmak üzere karmaşık hastalıklarla ilişkilerinin araştırılmasına kadar genişledi.

Bu kapsamda ABD'deki Mayo Clinic araştırmacıları tarafından yürütülen ve Eylül 2026'da Cell dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, bağırsak mikrobiyomu ile bazı kanser türleri ve bu hastalıkların tedavi sonuçları arasında dikkat çekici bağlantılar ortaya koydu. Şarku’l Avsat’ın Cell dergisinden aktardığı araştırmaya göre, bağırsak bakterilerindeki farklılıklar kanserin türü, teşhis yaşı, hastaların yaşam süresi ve kemoterapinin bazı yan etkileriyle ilişkili olabilir.

Araştırmada 1364 kanser hastasından alınan örnekler, kanser hastası olmayan 287 kişinin örnekleriyle karşılaştırıldı. Elde edilen bulgular, bağırsak mikrobiyomundaki farklılıkların erken yaşta ortaya çıkan kanser, yaşam süresi ve kemoterapinin bazı yan etkileriyle ilişkili olabileceğini gösterdi.

Bununla birlikte araştırmanın sonuçları, bağırsak bakterilerinin kansere neden olduğunu veya hastalığın seyrini öngörmek için şu anda kullanılabileceğini kanıtlamıyor. Söz konusu bulgular, daha kapsamlı araştırmalarla doğrulanması gereken bilimsel ilişkiler niteliği taşıyor.

Bağırsak mikropları ve kanser

Bağırsak mikroplarının kanserle ilişkisi nedir?

Sindirim sistemi; bakteriler, virüsler, mantarlar ve diğer mikroorganizmalardan oluşan geniş bir topluluğa ev sahipliği yapıyor. Bağırsak mikrobiyomu (Gut Microbiome) olarak adlandırılan bu topluluk, besinlerin sindirilmesi, besin öğelerinin metabolizması, bağışıklık tepkilerinin düzenlenmesi ve vücudun işleyişini etkileyen kimyasal bileşiklerin üretilmesi gibi önemli görevler üstleniyor.

cdvfgb
Dr. Purna Kashyap

Son yıllarda yapılan çok sayıda araştırma, bağırsak mikrobiyomunun bileşimindeki ve işlevlerindeki farklılıkların vücuttaki iltihaplanma ve bağışıklık ortamıyla, bazı tümör özellikleriyle ve hastaların tedaviye verdiği yanıtla ilişkili olabileceğine işaret ediyor.

Ancak bilimsel açıdan en önemli sorun, mikrobiyal değişimlerin hastalığın gelişimine katkıda bulunup bulunmadığını ya da kanserin kendisi veya hastalığa eşlik eden diğer faktörler nedeniyle mi ortaya çıktığını belirlemek.

Mayo Clinic araştırması da mikrobiyom analizlerini kanser türü, teşhis yaşı ve tedavi sonuçları gibi klinik verilerle ilişkilendirmesi bakımından önem taşıyor.

Kanser türlerine göre farklı mikrobiyal izler

Araştırma, bağırsak mikropları ile kanser arasındaki ilişkinin tümörün türüne göre değiştiğini ortaya koydu. Araştırmacılar, eşlik eden sağlık sorunlarının ve diğer faktörlerin etkisini dikkate aldıktan sonra beş kanser grubuyla ilişkili 341 mikrobiyal tür belirledi.

Bulgulara göre bazı tümör türlerinde normalde sağlıklı bağırsaklarda bulunan bakteri türlerinin azaldığı, bazılarında ise belirli bakteri türlerinin arttığı görüldü.

Nöroendokrin tümörlerde bağırsak sağlığıyla ilişkili bakterilerde yaygın bir azalma tespit edildi. Karaciğer ve intrahepatik safra yolu kanserlerinde Enterococcus faecalis bakterisinin seviyeleri daha yüksek bulundu. Yemek borusu kanseri ise aralarında Streptococcus cinsine ait türlerin de bulunduğu altı bakteri türündeki artışla ilişkilendirildi.

Ayrıca lenfositik lösemi ve multipl miyelom gibi bazı kan kanserlerinde de kendilerine özgü mikrobiyal bağlantılar saptandı.

Bu sonuçlar, Mayo Clinic Mikrobiyom Araştırma Programı Direktörü ve Mayo Clinic Kişiselleştirilmiş Tıp Merkezi Mikrobiyom Bilimleri Programı Başkanı, araştırmanın başlıca yürütücülerinden Dr. Purna Kashyap'ın değerlendirmeleri ışığında da önem taşıyor.

Araştırma, çok sayıda kanser hastasında bağırsak mikroplarının incelenmesinin, tümör türlerine göre farklılık gösteren mikrobiyal örüntülerin belirlenmesine ve bunların hastalığın özellikleri ile tedavi sonuçlarıyla ilişkilendirilmesine imkân sağladığını ortaya koyuyor.

Bu yaklaşımın önemi, yalnızca belirli bakterileri araştırmakla sınırlı kalmaması, bağırsak mikrobiyomu ile kanser arasındaki ilişkinin daha geniş bir çerçevede anlaşılmasını hedeflemesinden kaynaklanıyor.

Elde edilecek bilgiler gelecekte hastaların değerlendirilmesinde kullanılabilecek yeni biyolojik göstergelerin belirlenmesine yardımcı olabilir. Ayrıca mikrobiyomdan kanser hastalarının bakımında daha hassas tedavi stratejileri geliştirmek amacıyla yararlanılmasına yönelik araştırmaların önünü açabilir.

Kanserin tespiti ve tedavi başarısı

Erken yaşta ortaya çıkan kanserlerde farklı mikrobiyal izler

Araştırmanın dikkat çekici bulgularından biri, erken yaşta kanser teşhisi konulan hastalar ile hastalığın daha ileri yaşlarda ortaya çıktığı kişiler arasında bağırsak mikropları bakımından farklılıklar bulunması oldu.

Araştırmacılar, kolon, rektum ve meme kanserlerine odaklanarak 50 yaşında veya daha önce teşhis konulan hastalarla 50 yaşından sonra teşhis konulan hastaları karşılaştırdı.

Erken başlangıçlı kolorektal kanserde, Veillonella parvula bakterisinin seviyelerinin ileri yaşta teşhis konulan hastalara kıyasla daha yüksek olduğu belirlendi.

Vücuttaki metabolik süreçler sonucunda ortaya çıkan laktat maddesini kullanabilme özelliğine sahip bu bakterinin görüldüğü hastaların dışkı örneklerinde de daha yüksek laktat seviyeleri tespit edildi. Bu bulgu, erken yaşta ortaya çıkan tümörlere eşlik eden metabolik değişikliklerle bağırsakların mikrobiyal ortamı arasında olası bir ilişkiye işaret ediyor.

Erken başlangıçlı meme kanserinde ise bağırsak mikroplarının çeşitliliği ve bileşiminde daha kapsamlı değişiklikler gözlendi. Bu değişiklikler arasında Collinsella cinsine ait bazı bakteri türlerinin artması ve diğer bazı türlerin azalması yer aldı.

Ayrıca karaciğer tarafından üretilen, yağların sindirilmesine yardımcı olan ve bağırsak bakterilerinin farklı bileşiklere dönüştürülmesine katkıda bulunduğu safra asitlerinin metabolizmasıyla ilişkili mikrobiyal süreçlerde de değişiklikler saptandı.

Bu farklılıklar, erken yaşta ortaya çıkan kanserlerle mikrobiyal bağlantıların etkilenen organa göre değişebildiğini ve tümörlerin tamamında aynı örüntünün görülmediğini ortaya koyuyor.

Bağırsak mikropları ve yaşam süresi

Araştırmada bağırsak mikrobiyomu ile hastaların yaşam süresi arasındaki ilişki de incelendi. Toplam 1345 hastanın takip verilerine ulaşıldı. Hastaların ortalama takip süresi yaklaşık 45 ay oldu.

Analizler, bazı mikrobiyal özelliklerin yaşam süresindeki farklılıklarla ilişkili olduğunu, ancak sonuçların kanser türüne göre değiştiğini gösterdi.

Karaciğer ve intrahepatik safra yolu kanserlerinde Bifidobacterium longum bakterisinin yüksek seviyeleri daha uzun yaşam süresiyle ilişkilendirilirken, Blautia massiliensis bakterisi daha olumsuz sonuçlarla bağlantılı bulundu.

Bu farklılık, aynı kanser grubunda bile çeşitli bakteri türlerinin farklı sonuçlarla ilişkili olabileceğini gösteriyor.

Araştırmacılar başka bir analizde, bağırsak mikrobiyomunun özelliklerine dayanan ve TOPOSCORE olarak adlandırılan bir gösterge kullandı.

Analiz sonucunda, daha sağlıklı bir mikrobiyal örüntüye sahip hastaların, çeşitli klinik faktörler dikkate alındıktan sonra diğer gruba kıyasla ölüm riskinin yüzde 32 daha düşük olduğu belirlendi.

Bu ilişki, immünoterapi gören hastaların analizden çıkarılmasının ardından da devam etti. Bu durum, söz konusu göstergenin öneminin yalnızca immünoterapiyle sınırlı olmayabileceğine işaret ediyor.

Burada ölüm riskinin azalması ile iyileşme olasılığının artması arasındaki farkı doğru değerlendirmek gerekiyor. Söz konusu yüzde 32'lik oran, takip süresi boyunca ölüm riskindeki göreceli azalmayı ifade ediyor. Bu oran, hastaların yüzde 32'sinin kanserden kurtulduğu veya belirli bir mikrobiyal örüntünün yaşam süresinin uzamasına doğrudan neden olduğu anlamına gelmiyor.

Bulgular, hastalığın seyrini etkileyebilecek faktörlerin anlaşılmasına yardımcı olabilecek istatistiksel bir ilişkiye işaret ediyor.

Araştırma sonuçları, bağırsak mikrobiyomunun analiz edilmesinin gelecekte kanserin seyrini değerlendirmede kullanılan göstergelere eklenmesi ihtimalini de gündeme getiriyor.

Bağırsak mikropları ve kemoterapinin yan etkileri

Araştırmanın uygulama açısından önem taşıyan bulgularından biri de bazı bağırsak bakterileri ile kemoterapiye bağlı ishal arasındaki ilişki oldu.

Kemoterapi sırasında ortaya çıkabilen ishal, hastaların yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilen ve tedaviyi tolere etme kapasitesini azaltabilen yan etkiler arasında yer alıyor.

Yazar: Toplum Hekimliği Uzmanı

Bağırsak mikrobiyomunun bileşimindeki ve işlevlerindeki farklılıklar, vücudun iltihaplanma ve bağışıklık ortamıyla ve bazı tümör özellikleriyle ilişkili olabili