İsrail, Hamas'ı 'ölümcül darbeyle' tehdit etti

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters
TT

İsrail, Hamas'ı 'ölümcül darbeyle' tehdit etti

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters

Yedi gün süren ateşkesin ardından bu sabah Gazze’de savaş yeniden başladı. İsrail uçakları, onlarca kişinin ölümüne yol açan şiddetli saldırılar düzenlerken, Filistinli grupların Gazze'den İsrail kasabalarına füze fırlattığı bildirildi. Gazze'deki Sağlık Bakanlığı, İsrail uçakları ve topçuları Gazze Şeridi'nin kuzey, güney ve merkezindeki birçok bölgeye saldırı düzenlemesinin ardından 60 kişinin öldüğünü duyurdu.

Bu, İsrail hükümeti sözcüsü Hamas'ın ateşkesin sona ermesinden saatler sonra "ölümcül bir darbe" tehdidinde bulunduğu bir zamanda gerçekleşti. İsrail hükümeti sözcüsü Elon Levy basın açıklamasında, Hamas’ın ölümcül bir darbe alacağını ifade ederek, Hamas’ı ateşkesin yürürlükteki anlaşma uyarınca uzatılması halinde Filistinli tutuklular karşılığında serbest bırakmayı planladığı rehinelerin listesini teslim etmemekle suçladı. Levy, “Ne yazık ki Hamas, kaçırılan kadınların tamamını serbest bırakmayarak ateşkesi sona erdirmeye karar verdi” dedi. Ancak İsrail Yayın Kurumu daha sonra adı açıklanmayan bir İsrailli kaynağın, Hamas'ın "kaçırılan kadınları" serbest bırakma sözü vermesi halinde İsrail'in çatışmaları bir gün durdurmaya hazır olduğunu söylediğini aktardı. Kaynak, "Gazze Şeridi'ndeki savaşın Hamas hareketi ortadan kaldırılıncaya kadar devam edeceğini" ve İsrail'in müzakerelere dönme niyetinde olmadığını söyledi. Ancak Hamas'ın kaçırılan kadınları geri vermesi halinde İsrail'in savaş operasyonlarını bir gün askıya almaya hazır olduğunu bildirdi. Kaynak, “Tahminler, Hamas'ın kaçırılan kişileri serbest bırakma isteğini açıklamasına kadar birkaç gün süren çatışmaların sürebileceğini gösteriyor” dedi.  AWP’nin haberine göre, kaynak Hamas hareketine on kadından oluşan bir liste sunmaya çağrısında bulunulduğunu ve "ardından üzerinde anlaşılan kriterlere göre bir günlük ateşkesin uygulanabileceğini söyledi.

Bombalamaların yeniden başlamasıyla birlikte Mısırlı ve Katarlı kaynaklar, ateşkesin sona ermesine ve bombalamaların yeniden başlamasına rağmen şu anda askeri operasyonların durdurulmasından bahsedildiğini belirtti.

frgth
İsrail ile Hamas arasındaki geçici ateşkesin sona ermesinin ardından bir İsrail askeri, silahını Gazze Şeridi'ndeki bir noktaya doğrultuyor ( Reuters)

Hamas ise askeri operasyonların yeniden başlamasından İsrail'i sorumlu tuttu ve İsrail'in gece boyunca daha fazla rehinenin serbest bırakılması yönündeki tekliflere yanıt vermediğini vurguladı. Hamas açıklamasında, “Mahkumların ve yaşlıların değişimini teklif ettik, ayrıca İsrail bombardımanı sonucu öldürülen mahkumların cenazelerinin teslim edilmesini de teklif ettik” diyerek, İsrail'in bu teklifleri reddettiğini, çünkü "suç niteliğindeki saldırganlığa devam etme konusunda önceden bir kararı olduğunu" doğruladı. Filistin İslami Cihad hareketinin askeri kanadı olan Kudüs Tugayları, Gazze Şeridi'nin orta bölgesinde bir İsrail insansız hava aracını düşürdü. Kudüs Tugayları, ayrıntıya girmeden İHA’nın "Skylark" tipinde olduğunu belirtti.

24 Kasım'da başlayan ve iki kez uzatılan yedi günlük ateşkes, Gazze'de tutulan onlarca rehinenin yüzlerce Filistinli mahkumla takas edilmesine olanak sağladı ve insani yardımın Gazze Şeridi’ne girişini kolaylaştırdı.

Birleşmiş Milletler ( BM) Gazze'deki askeri operasyonların yeniden başlamasını kınayarak, buradaki düşmanlıkları "felaket bir mesele" olarak nitelendirdi ve tarafları ateşkese uymaya çağırdı. BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, " Gazze'de çatışmaların yeniden başlaması felakettir. Ateşkesin sağlanması için taraflara, çabaların acilen iki katına çıkarılması çağrısında bulunuyorum" ifadelerini kullandı. BM Genel Sekreteri Guterres ise sosyal medya platformu X hesabından yaptığı açıklamada, "Gazze'de askeri operasyonların yeniden başlamasından derin üzüntü duyuyorum" ifadelerini kullanarak, Gazze'de çatışmalara verilen insani aranın yenilenmesinin mümkün olacağını umduğunu söyledi. Guterres, çatışmaların yeniden başlamasının, gerçek bir insani ateşkesin ne kadar önemli olduğunu gösterdiğini vurguladı. BM Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF), Gazze Şeridi'ndeki ateşkesin sona ermesinden üzüntü duyarak "çocukların öldürülmesine yeniden başlamaya" karar verenleri kınadı. UNICEF Sözcüsü James Elder, Gazze'den görüntülü görüşme yoluyla Cenevre'deki gazetecilere "eylemsizliğin çocukların öldürülmesine yeşil ışık yaktığına” değinerek, Gazze'ye yapılacak daha fazla saldırının katliamdan başka bir şeye neden olmayacağını aktardı.



İspanya Başbakanı: ABD'nin Venezuela'ya müdahalesini tanımayacağız

İspanya Başbakanı Pedro Sanchez (X hesabı)
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez (X hesabı)
TT

İspanya Başbakanı: ABD'nin Venezuela'ya müdahalesini tanımayacağız

İspanya Başbakanı Pedro Sanchez (X hesabı)
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez (X hesabı)

İspanya Başbakanı Pedro Sanchez dün yaptığı açıklamada, ABD güçlerinin uzun süredir Venezuela'yı yöneten Venezüella Devlet Başkanı Nicolás Maduro'yu gece yarısı düzenlenen bir operasyonda tutuklamasının ardından, İspanya'nın uluslararası hukuku ihlal eden ABD'nin Venezuela'ya müdahalesini tanımayacağını söyledi.

Sanchez, X platformunda yaptığı paylaşımda, “İspanya, Maduro rejimini tanımamıştır. Ancak uluslararası hukuku ihlal eden ve bölgeyi belirsizlik ve düşmanlık ufkuna iten bir müdahaleyi de tanımayacaktır” ifadelerini kullandı.

Şarku'l Avsat'ın Reuters'ten aktardığına göre Sanchez ayrıca tüm tarafları “sivil halkı düşünmeye, Birleşmiş Milletler Şartı'na saygı göstermeye ve diyalog yoluyla adil bir geçiş süreci ifade etmeye” çağırdı.

ABD Başkanı Donald Trump dün, ABD'nin Venezuela'ya saldırı başlattığını ve uzun süredir iktidarda olan Nicolas Maduro'yu tutukladığını açıkladı. Bu, 1989'da Panama'nın işgalinden bu yana Washington'un Latin Amerika'ya yaptığı en doğrudan müdahale oldu.

Trump, Truth Social'da yaptığı paylaşımda şunları yazdı: “Amerika Birleşik Devletleri, Venezuela ve lideri Başkan Nicolás Maduro'ya karşı büyük çaplı bir saldırı düzenledi. Maduro, eşi ile birlikte yakalanarak ülke dışına çıkarıldı.”

Gece yarısı yapılan baskınlardan önce Washington, Maduro'yu “uyuşturucu devleti” yönetmek ve 2024 seçimlerini manipüle etmekle suçlamıştı.


Amerikan basını, Venezuela operasyonunu nasıl gördü?

ABD ordusu, Venezuela'nın en büyük askeri kompleksi Fuerte Tiuna' yı da vurdu (AFP)
ABD ordusu, Venezuela'nın en büyük askeri kompleksi Fuerte Tiuna' yı da vurdu (AFP)
TT

Amerikan basını, Venezuela operasyonunu nasıl gördü?

ABD ordusu, Venezuela'nın en büyük askeri kompleksi Fuerte Tiuna' yı da vurdu (AFP)
ABD ordusu, Venezuela'nın en büyük askeri kompleksi Fuerte Tiuna' yı da vurdu (AFP)

ABD'nin Venezuela lideri Nicolas Maduro'yu kaçırıp Latin Amerika ülkesini bombalaması dünya gündemine oturdu.

Başkent Karakas'ta yerel saatle saat 02.00 sularında gelen patlama sesleri, alçaktan uçtuğu gözlemlenen uçak ve helikopterlerle kentte paniğe yol açtı.  

Karakas'ın kuzeyindeki La Guaira eyaletinde, ülkenin kıyı kesimlerinde ve Miranda eyaletine bağlı sahil kenti Higuerote'de de patlama sesleri duyuldu. Higuerote Havalimanı'nın yanı sıra askeri tesisler de hedef alındı.

Maduro yönetimi olağanüstü hal ilan ederken, askeri birlikler ve yerel savunma birimleri konuşlandırıldı. Karakas, ABD ordusunun sivil bölgelere de saldırı düzenlediğini savundu. Operasyonda can kaybı olup olmadığı henüz bilinmiyor.  

Venezuela halkı daha saldırıların şokunu atlatamamışken ABD Başkanı Donald Trump, Maduro ve eşi Cilia Flores'in ülke dışına çıkarıldığını duyurdu.

Amerikan basınında gelişmelerle ilgili çeşitli analizler yayımlandı.   

Wall Street Journal: Usame bin Ladin'i öldüren ekip Maduro operasyonuna katıldı

CBS, ABD'nin Delta Gücü komandolarının Maduro'yu yakaladığını bildirdi. Bu özel harekatçılar, IŞİD lideri Ebubekir el Bağdadi'nin 2019'da Suriye'nin İdlib şehrinde ölümüyle sonuçlanan operasyona da imza atmıştı.

Wall Street Journal, operasyonda 160. Özel Harekât Havacılık Alayı'nın da yer aldığını aktarıyor.

ABD Kara Kuvvetleri'ne bağlı 160. Alay, 2011'de Pakistan'ın Abbottabad şehrinde Usame Bin Ladin'in öldürüldüğü operasyona da katılmıştı.

New York Times: Yasadışı ve akılsızca

New York Times'da (NYT) yayımlanan başyazıda, Trump'ın Venezuela'ya saldırı emrinin "yasadışı ve akılsızca olduğu" ifade ediliyor.

Maduro'nun "demokrasiden uzak ve baskıcı" bir rejime liderlik ettiği savunulurken, ABD'nin müdahaleci yaklaşımının her şeye rağmen gerekçelendirilemeyeceği belirtiliyor.

Analizde, Washington'ın 20 yıl boyunca Afganistan'da istikrarı sağlayamadığı ve 2003'teki Irak savaşının trajik sonuçlarının Amerika ve Ortadoğu'yu etkilemeye devam ettiği yazılıyor.

Beyaz Saray'ın geçmişte Şili, Küba, Guatemela ve Nikaragua'ya müdahaleleriyle Latin Amerika'yı istikrarsızlaştırdığına da dikkat çekiliyor.

Washington Post: Kongre, Maduro kaçırıldıktan sonra bilgilendirildi

Trump operasyonun ardından NYT'ye yaptığı açıklamada, ABD Kongresi'nden yetki alıp almadığı ve Venezuela'ya yönelik sonraki adımlarının ne olacağı hakkındaki sorulara yanıt vermedi.

Ancak kimliğinin paylaşılmaması şartıyla Washington Post'a konuşan bir yetkili, Kongre'nin Maduro yakalandıktan sonra bilgilendirildiğini söylüyor.

Kaynağa göre Trump, Maduro yönetiminin ABD için tehdit oluşturduğunu öne sürerek, Anayasa'nın ikinci maddesi uyarınca Başkomutan olarak yetkilerini kullandığını savunmuş.

CNN: Sınır tanımayan küresel gücün yeni bir boyutu

CNN'in analizinde, Trump'ın Venezuela operasyonunda "sonuçları ve uluslararası hukuku hiçe sayarak" hareket ettiği belirtiliyor.

Beyaz Saray'ın, Meksika ve Kolombiya'daki çok daha güçlü karteller yerine Venezuela'daki uyuşturucu kaçakçılığına odaklandığı ifade ediliyor. Trump'ın hamlesinin uyuşturucu kaçakçılığını engelleme kisvesi altında "ABD'nin arka bahçesi üzerindeki kontrolünü artırma" amacı taşıdığı yazılıyor.

Ayrıca Maduro'nun yerinden edilmesiyle Venezuelalı göçmenlerin ABD'den sınır dışı işlemlerinin daha da hızlandırılabileceğine işaret ediliyor.

Axios: Amerika'nın müdahaleci politikası yeniden sahnede

Axios, "Önce Amerika" sloganı altında Başkan Trump'ın dünyanın dört bir yanındaki ülkelere saldırdığını yazıyor.

Karakas'a gece yarısı operasyonuyla Maduro'nun kaçırılmasının, "Amerika'nın müdahaleci politikasının geri döndüğünün" işareti olduğu belirtiliyor.

Politico: ABD halkının desteği yoktu

Politico, Trump'ın Amerikan halkının desteğini almadan Venezuela'ya operasyon düzenlediğine işaret ediyor.

ABD'deki Quinnipiac Üniversitesi'nin geçen ay düzenlediği ankete göndermeyle, Amerikan halkının büyük kısmının Venezuela'ya müdahaleye ve Karayipler'deki gemilerin vurulmasına karşı çıktığı hatırlatılıyor.

The Hill: Demokratlar, Venezuela operasyonunu "utanç verici" buluyor

The Hill, Venezuela operasyonuna karşı çıkan Demokrat siyasetçilerin tepkilerini derledi.

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Karayipler'deki gemilere düzenlenen saldırılarla ilgili aralıkta Kongre'de yaptığı açıklamada, bölgedeki operasyonların rejim değişikliğini hedeflemediğini iddia etmişti. Dışişleri Bakanı Marco Rubio da benzer açıklamalarda bulunmuştu.

Ancak Demokrat Senatör Andy Kim, X'teki gönderisinde Rubio ve Hegseth'i ABD Kongresi'ne yalan söylemekle suçladı.

Amerikan halkının böyle bir müdahaleye karşı çıktığını, Trump'ın da bu yüzden Kongre'den onay almadan davrandığını belirtti.

Demokrat Senatör Ruben Gallego da sosyal medya paylaşımında "Bu savaş yasadışıdır, bir yıldan kısa bir sürede dünya polisi konumundan dünyanın zorbası konumuna düşmemiz utanç verici" diye yazdı.

Independent Türkçe, CNN, New York Times, Wall Street Journal, Axios, The Hill, Politico


Maduro'nun yerine geçebileceği düşünülen 7 isim

Fotoğraf: X
Fotoğraf: X
TT

Maduro'nun yerine geçebileceği düşünülen 7 isim

Fotoğraf: X
Fotoğraf: X

Venezuela’nın başkenti Karakas’ta gece saatleri boyunca art arda meydana gelen patlamaların ardından Amerika Birleşik Devletleri yönetimi, hava saldırısının Başkan Donald Trump’ın talimatıyla gerçekleştirildiğini resmen teyit etti.

Donald Trump, Truth Social platformundaki kişisel hesabından yaptığı açıklamada, Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro ile eşi Cilia Flores’in yakalanarak ülke dışına çıkarıldığını öne sürdü.

Saldırıya dünya liderlerinden farklı ve çelişkili tepkiler gelirken, Nicolas Maduro ve Cilia Flores’in önümüzdeki günlerde New York’ta yargılanmasının beklendiği ifade ediliyor.

Venezuela Dışişleri Bakanı Yván Gil, Nicolas Maduro’nun yakalanmasına ilişkin yöneltilen bir soruya verdiği yanıtta, Maduro’nun halen Venezuela’nın anayasal cumhurbaşkanı olduğunu savundu.

Bazı siyasi yorumcular ise Donald Trump’ın Nicolas Maduro’nun görevden uzaklaştırılmasından memnuniyet duyması halinde askeri operasyonları sona erdirebileceğini değerlendiriyor. Ancak bu durum yeni bir soruyu da beraberinde getiriyor: Nicolas Maduro olmadan Bolivarcı sosyalist yönetim iktidarda kalmayı sürdürebilecek mi?

Hem muhalefet cephesinde hem de mevcut hükümet içinde Nicolas Maduro’nun yerine geçebileceği düşünülen çeşitli isimler gündeme geliyor.

Başkan Yardımcısı Delcy Rodriguez

Nicolas Maduro’nun olası halefleri arasında en çok konuşulan isimlerden biri olan Başkan Yardımcısı Delcy Rodriguez, 2018 yılından bu yana Maduro’nun yardımcılığı görevini yürütüyor ve Venezuela siyasetinde kilit bir aktör olarak değerlendiriliyor.

Maduro’nun yakalanması ya da görevinden ayrılması durumunda Delcy Rodriguez’in fiilen devlet başkanı olarak ülke yönetimini devralması ihtimaller arasında bulunuyor.

Ayrıca Nicolas Maduro’nun da daha önce selefi Hugo Chavez’in yardımcısı olduğu, Chavez’in ölümünün ardından 2010’lu yılların başında Venezuela’nın liderliğini üstlendiği hatırlatılıyor.

İçişleri Bakanı Diosdado Cabello

Bazı siyasi analizlerde, Nicolas Maduro sonrası dönemde sosyalist yönetim içerisinde daha sert ve radikal politikaları sürdürebilecek bir isim olarak İçişleri Bakanı Diosdado Cabello öne çıkarılıyor.

Cabello’nun, parti örgütlenmeleri ve güvenlik yapıları üzerinde önemli bir nüfuza sahip olduğu yönünde iddialar bulunuyor.

Muhalif çevreler ise Diosdado Cabello’nun iktidara gelmesi halinde ülkede daha fazla otoriterleşme yaşanabileceğini ileri sürüyor.

Savunma Bakanı Vladimir Padrino Lopez

Maduro sonrası süreçte devletin başına geçebileceği konuşulan bir diğer isim ise Savunma Bakanı Vladimir Padrino Lopez. Padrino Lopez, cumartesi günü yayımladığı bir video mesajda, Venezuela’nın yabancı askeri varlığa karşı direniş göstereceğini açıklamıştı.

Venezuela basınına yansıyan haberlere göre, cumartesi sabah erken saatlerde Amerika Birleşik Devletleri’nin Karakas’a düzenlediği hava saldırıları sırasında Savunma Bakanı Vladimir Padrino Lopez’in konutu da hedef alınan noktalar arasında yer aldı.

İstihbarat lideri Iván Hernández Dala

Bazı kaynaklar, Venezuela’daki askeri bürokrasinin geçiş sürecinde belirleyici bir rol üstlenmesi durumunda Iván Hernández Dala’nın halef olma ihtimalinin güçlenebileceğini belirtiyor.

Iván Hernández Dala, devlet başkanının muhafız birliğinin komutanı ve askeri istihbaratın başı olarak ülkede son derece etkili bir konumda bulunuyor.

“Kriz yöneticisi” Jorge Rodríguez

Hugo Chavez döneminde siyaset sahnesinde yükselen Jorge Rodríguez, özellikle 2000’li yılların ortalarından itibaren hükümetin “kriz yöneticisi” olarak ön plana çıktı. O dönemde Ulusal Seçim Konseyi başkanlığı görevini yürüten Rodríguez’in etkisi, Nicolas Maduro döneminde daha da arttı. İletişim ve Enformasyon Bakanlığı görevinde bulunduğu süreçte devlet medyasının yeniden yapılandırılmasında ve hükümetin kriz dönemlerindeki söylem stratejisinin oluşturulmasında kilit rol üstlendi.

2020 yılından itibaren Ulusal Meclis Başkanı olarak görev yapması, Jorge Rodríguez’i ülke siyasetinin merkezindeki en önemli figürlerden biri haline getirdi. Ayrıca Maduro hükümetinin muhalefetle yürüttüğü çeşitli diyalog ve müzakere süreçlerinde başmüzakereci olarak görev aldı.

Muhalefetin öne çıkan iki ismi: María Corina Machado ve Edmundo González

Sosyalist yönetimin devrilmesi halinde ise Venezuela’nın en güçlü muhalefet liderlerinden biri olarak María Corina Machado’nun adı öne çıkıyor. Uluslararası alanda tanınan muhalif siyasetçinin 2023 seçimlerinde aday olması hükümet tarafından engellenmişti.

Fox News tarafından yayımlanan analizde, Venezuela’da Nicolas Maduro sonrası oluşabilecek iktidar boşluğunu doldurabilecek en güçlü isimler arasında María Corina Machado ve onun müttefiki Edmundo González gösteriliyor.

Edmundo González, 2024 seçimlerinde Nicolas Maduro’nun karşısında muhalefetin ortak adayı olarak yarışmıştı.

Amerika Birleşik Devletleri, González için bir plan mı hazırladı?

CNN International’ın haberine göre, Donald Trump yönetimi, Nicolas Maduro’nun görevden alınması halinde Venezuela’da ortaya çıkabilecek iktidar boşluğunu nasıl dolduracağı konusunda haftalardır perde arkasında planlamalar yapıyor.

Ancak geçtiğimiz ay Dışişleri Bakanı Marco Rubio’ya, Maduro’nun görevden alınması durumunda Venezuela’da istikrarın nasıl sağlanacağı sorulmuş, Rubio bu soruya yanıt vermekten kaçınmıştı.

Haberde görüşlerine yer verilen kaynaklardan birine göre, daha önce hazırlanan taslak planlar, Venezuela muhalefetinin lideri Edmundo González’i destekleyecek bir siyasi yapı oluşturulmasına odaklanıyordu.

Independent Türkçe, Euronews