Biden'ın ekibi, ABD Başkanı’nın yanlış adımlarını ve dil sürçmelerini nasıl kontrol altına almaya çalışıyor?

ABD Başkanı Joe Biden. (EPA)
ABD Başkanı Joe Biden. (EPA)
TT

Biden'ın ekibi, ABD Başkanı’nın yanlış adımlarını ve dil sürçmelerini nasıl kontrol altına almaya çalışıyor?

ABD Başkanı Joe Biden. (EPA)
ABD Başkanı Joe Biden. (EPA)

ABD Başkanı Joe Biden'ın yanlış adımları ve dil sürçmeleri artarken birçok seçmen ve vatandaş, 81 yaşındaki başkanın zihinsel ve fiziksel durumundan endişe duyuyor.

New York Times'ın yayımladığı habere göre Biden'ın yardımcıları, ABD Başkanı’nın hatalarından ve yanlış adımlarından mümkün olduğunca korumaya çalışırken, vatandaşları ve kamuoyu nezdindeki imajını korumak için çeşitli önlemler aldı.

Örneğin Biden'ın geçtiğimiz yıllarda birden fazla kayma ve takılma kazasına maruz kalmasının ardından, yardımcıları tarafından spor ayakkabı giymesi ve başkanlık uçağına kısa merdivenleri kullanarak binmesi istenmişti.

Biden Mart 2021'de, Atlanta gezisi öncesinde Andrews Ortak Hava Üssü'nden ayrılırken defalarca Air Force One'ın merdivenlerinde düştü. Beyaz Saray olaydan havaalanındaki fırtınalı havayı sorumlu tuttu.

Mayıs 2022'de ABD Başkanı, Illinois'e gittiği sırada Air Force One'a binerken dengesini kaybetti. Ayrıca aynı yılın haziran ayında Los Angeles uçuşu sırasında uçağa binerken yine tökezledi.

Biden geçtiğimiz yıl Hava Harp Okulu'nda bir kum torbasına takılıp yere düşmüştü.

Biden'ın yardımcıları, sık sık yaptığı dil sürçmelerinden kaçınmak için basın toplantıları sırasında soruları hızla bitirmek amacıyla yüksek sesle bağırıyor ve bazen de etkinliğin bittiğini anlatmak için yüksek sesle müzik çalıyor.

Başkanın ekibi aynı zamanda büyük haber yayın kuruluşlarının eski ABD başkanlarıyla büyük olaylar sırasında yaptığı röportajları da kendisinin yürütmesini engellemeye çalışıyor.

Şarku’l Avsat’ın New York Times gazetesinden aktardığına göre, ABD başkanlığını yürüten en yaşlı kişi olan Biden'ın yardımcılarının çoğu, onun eylemlerinden ve tepkilerinden her zaman korkuyor ve onun her zaman hata yapma riski taşıdığını düşünüyor.

Geçtiğimiz perşembe günü, özel savcı Robert Hoare, Washington'daki ofisinde ve Wilmington, Delaware'deki evinin garajında ​​bulunan gizli belgeleri yanlış kullanmasına ilişkin birkaç ay süren soruşturmanın ardından, başkana karşı suç duyurusunda bulunulmamasını tavsiye ettiği bir rapor yayınladı. Belgeler Afganistan'la ilgili askeri ve dış politika hakkında bilgiler içeriyordu. Hoare, jüriyi Biden'ın kasıtlı bir ruh hali gerektiren ciddi bir suçtan mahkum edilmesi gerektiğine ikna etmenin zor olacağını söyleyerek, yaşlı bir adam olduğuna ve hafızasının zayıf olduğuna dikkat çekti.

Hoare, Biden'ın sorgusu sırasında Başkan Yardımcısı olarak görev yaptığı dönem gibi bazı temel ayrıntıları hatırlayamadığını kaydetti. Ayrıca raporunda Biden'ın, oğlu Beau'nun ne zaman öldüğünü hatırlamadığını, Afganistan'daki duruma değindiğinde hafızasının bulanık göründüğünü bildirdi.

Ancak ABD Başkanı aynı gün hızla dikkate değer bir dil sürçmesi gerçekleştirdi. Biden, Gazze Şeridi'ndeki duruma ilişkin bir soruya yanıt olarak Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi'yi Meksika lideri olarak nitelendirdi.

Bu, Las Vegas'ta bir kalabalığın önünde yaklaşık 30 yıl önce ölen Fransa cumhurbaşkanı François Mitterrand'ı Emmanuel Macron ile karıştırdığı, ayrıca 2017'de ölen Almanya Başbakanı Helmut Kohl ile   Angela Merkel’i karıştırdığı açıklamalarından birkaç gün sonra geldi.

First Lady Jill Biden da dahil olmak üzere Biden'a en yakın kişilerden bazıları, yaklaşan başkanlık seçimlerinde aday olma niyeti sırasında tekrarlanan dil sürçmelerinden ve bunların imajı üzerindeki etkisinden oldukça endişe duyuyor.

Sonuç olarak, çifte yakın yardımcılar onun programını dikkatle izliyor ve yapmaması gereken açıklamalar ve değinmemeyi tercih ettiği konular da dahil olmak üzere en küçük ayrıntıları onunla tartışıyor.

New York Times'ın haberinde, Biden'ın Başkan Ronald Reagan döneminden bu yana seleflerine kıyasla daha az televizyon röportajı verdiği ve çok az basın toplantısına katıldığı belirtildi.

Haberde, görev süresinin başında ‘şeffaflık ve doğruluk’ sözü veren Biden’ın  bunu başarmak ve kararlarını kamuoyuna açıklamak konusunda yeterli çabayı göstermediği yönündeki eleştirilerin yaygınlaşmasının nedeninin bu konu olduğu kaydedildi.

Sık sık yaşadığı fiziksel tökezlemelerle ilgili olarak Beyaz Saray yetkilileri, Biden'ın ne zaman yeni bir fizik muayeneye tabi tutulacağını söylemedi çünkü Biden'ın son muayenesi neredeyse bir yıl önce kişisel doktoru Kevin O'Connor tarafından yapılmıştı

Beyaz Saray dışında Biden'ın destekçileri onun sağlığı konusunda endişeli. NBC News tarafından yakın zamanda yapılan bir anket, Demokrat seçmenlerin yarısının Biden'ın zihinsel ve fiziksel sağlığıyla ilgili endişeleri olduğunu söylediğini gösterdi.

Ancak Biden'ın bazı yardımcıları, restoranlara ve mağazalara plansız ziyaretler de dahil olmak üzere halkla doğrudan etkileşim kurmasına olanak tanıyan görünümlerin sayısını kamuoyunda artırmaya devam edeceğini söylüyor.

Beyaz Saray ayrıca başkanın zihinsel yeteneklerinin sorgulanmasına da karşı çıktı.



ABD, Gazze'ye havadan insani yardım atmaya başlayacak

Gazze Şeridi üzerinden yardım malzemeleri dağıtan uçak (Reuters)
Gazze Şeridi üzerinden yardım malzemeleri dağıtan uçak (Reuters)
TT

ABD, Gazze'ye havadan insani yardım atmaya başlayacak

Gazze Şeridi üzerinden yardım malzemeleri dağıtan uçak (Reuters)
Gazze Şeridi üzerinden yardım malzemeleri dağıtan uçak (Reuters)

ABD Başkanı Joe Biden, ilerleyen günlerde, Gazze'ye havadan insani yardım atmaya başlayacaklarını ve bölgeye daha fazla insani yardım ulaştırılabilmesi için İsrail ile yakın temasta olduklarını açıkladı.

Biden, İtalya Başbakanı Georgia Meloni'yi Beyaz Saray'da kabulünde basın mensuplarına gündemi değerlendirdi.

Joe Biden, Oval Ofis'te yaptığı açıklamada, yardım beklerken İsrail tarafından vurularak öldürülen Gazzeli sivillerle ilgili olarak, "Gazze'nin kuzeyinde (Filistinlilerin) insani yardıma ulaşmaya çalışırken yaşanan olay trajik ve korkutucu. Oradaki hayatların kaybı çok üzücü." ifadesini kullandı.

Masum insanların yiyecek bulmak için çabalarken "savaşa yakalandığını" ifade eden Biden, "Onların yardıma ulaşmaya çalışırken karşılaştıkları durumu gördünüz. Daha fazlasını yapmalıyız ve ABD olarak yapacağız." dedi.

Biden, "Önümüzdeki günlerde, Ürdün'e katılarak (Gazze'ye) havadan insani yardımları atmaya başlayacağız." şeklinde konuştu.

Gazze'ye havadan atacakları yardımla ilgili cümlesinde Biden'ın sehven Gazze yerine "Ukrayna" demesi de dikkati çekti.

Biden, İsrail tarafıyla daha fazla insani yardımın bölgeye gönderilebilmesi için görüşmelerini sürdürdüklerini de sözlerine ekledi.


Dünya Sağlık Örgütü: Gazze'de 10 çocuğun açlıktan öldüğü kayıtlara geçti

Gazze Şeridi'nin güneyindeki Refah'ta gıda sıkıntısı çeken Filistinliler, yardım mutfağından yiyecek almayı bekliyor (Reuters)
Gazze Şeridi'nin güneyindeki Refah'ta gıda sıkıntısı çeken Filistinliler, yardım mutfağından yiyecek almayı bekliyor (Reuters)
TT

Dünya Sağlık Örgütü: Gazze'de 10 çocuğun açlıktan öldüğü kayıtlara geçti

Gazze Şeridi'nin güneyindeki Refah'ta gıda sıkıntısı çeken Filistinliler, yardım mutfağından yiyecek almayı bekliyor (Reuters)
Gazze Şeridi'nin güneyindeki Refah'ta gıda sıkıntısı çeken Filistinliler, yardım mutfağından yiyecek almayı bekliyor (Reuters)

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Sözcüsü Christian Lindmeier, Gazze'de 10 çocuğun "açlık" nedeniyle öldüğünün bir hastane tarafından kayıt altına alındığını bildirdi.

Lindmeier, Birleşmiş Milletler (BM) Cenevre Ofisi Sözcüsü Alessandra Vellucci ve BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA) Sözcüsü Jens Laerke, BM Cenevre Ofisinin haftalık basın toplantısında değerlendirmelerde bulundu.

Gazze'de 100'den fazla sivilin yardım beklerken İsrail tarafından öldürüldüğü saldırıya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Laerke, bu yardım tırlarının BM ile koordineli olmadığını belirtti.

Laerke, Gazze Şeridi'ndeki, özellikle de kuzeydeki gıda güvenliğiyle ilgili yaşanan olumsuz duruma dikkati çekerek "Şu anki gidişatta eğer bir şeyler değişmezse kıtlık neredeyse kaçınılmaz." dedi.

BM'nin, bu durumun değişmesi için bir şeyler yapabileceğini ve bu konuda istekli olduklarını söyleyen Laerke, bunun için koşulların uygun olması gerektiğinin altını çizdi.

- "Resmi olmayan rakamların ne yazık ki daha yüksek olması beklenebilir"

DSÖ Sözcüsü Lindmeier, Gazze'de yaşanan açlıkla ilgili "Resmi kayıtlar, bir hastanede 10'uncu çocuğun açlıktan öldüğünü söylüyor." dedi.

Bu durumun, Gazze'de 30 binden fazla kişinin ölmesi gibi çok üzücü bir durum olduğunu aktaran Lindmeier, "Bunlar, resmi kayıtlar. Resmi olmayan rakamların ne yazık ki daha yüksek olması beklenebilir." ifadesini kullandı.

Gazze'deki sağlık sisteminin çok zor durumda olduğuna işaret eden Lindmeier, neredeyse tüm yaşam hatlarının kesildiğini vurguladı.

Lindmeier, Gazze'deki bu durumun, dün yaşanan (İsrail'in yardım için toplanan sivilleri öldürmesi) yüzlerce kişinin öldürüldüğü talihsiz ve dehşet verici olaylara neden olduğunu vurguladı.

- "Gazze'de insani bir ateşkese ihtiyacımız var"

AA muhabirinin, "İsrail ordusu, gıda yardımı için bekleyen 100'den fazla Filistinliyi öldürdü. Uluslararası anlaşmalarla güvence altına alınan insani yardımlara erişim imkanının yeni bir katliamla engellendiğine şahit olduk. İsrail'in bu saldırılarına sadece söylemle karşılık veriliyor. Sizce bu katliamların örtbas edilmesine neden olmuyor mu?" sorusunu yanıtlayan Vellucci, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in dün Gazze'de yaşanan olayı çok net ve güçlü şekilde kınadığını belirtti.

Vellucci, "BM olarak orada yaşananları konuşuyoruz. (Gazze'de) İnsani bir ateşkese ihtiyacımız var. Özellikle Gazze'deki kıtlık söz konusu olduğunda bu durumu değiştirmek için ihtiyacımız olan şey bu. Savaşın yaşandığı bir durumda hareket edemiyoruz." ifadesini kullandı.


"Pentagon muhbiri" suçunu itiraf edecek

Teixeira'nın savcılarla nasıl bir anlaşma yapacağı henüz belli değil (Reuters)
Teixeira'nın savcılarla nasıl bir anlaşma yapacağı henüz belli değil (Reuters)
TT

"Pentagon muhbiri" suçunu itiraf edecek

Teixeira'nın savcılarla nasıl bir anlaşma yapacağı henüz belli değil (Reuters)
Teixeira'nın savcılarla nasıl bir anlaşma yapacağı henüz belli değil (Reuters)

Pentagon sızıntısından sorumlu tutulan Jack Teixeira'nın suçlu olduğunu kabul edeceği bildirildi. 

Massachusetts Bölge Savcılığı'na perşembe günü yapılan başvuruda, Teixeira'nın hakkındaki suçlamaları kabul edeceği belirtilerek, pazartesi günü yeni bir duruşma düzenlenmesi istendi. 

22 yaşındaki genç, Pentagon'a ait gizli belgeleri internette paylaştığı gerekçesiyle nisanda FBI tarafından yakalanmıştı. 

Massachusetts eyaletindeki Cod Burnu yarımadasında yer alan ABD Hava Ulusal Muhafızları Otis Üssü'nde görev yapan Teixeira, aynı ay katıldığı duruşmada suçsuz olduğunu savunmuştu. 

Ulusal Muhafızlar, ABD Hava Kuvvetleri'nin yedek bir askeri kuvveti olarak faaliyet gösteriyor. Teixeira, söz konusu üsteki 102. İstihbarat Birimi'nde çalışıyordu. 

New York Times'ın aktardığına göre, ulusal savunmaya ilişkin gizli bilgileri kasıtlı olarak saklamak ve sızdırmak suçlarından yargılanan Teixeira'nın 60 yıla yakın hapis cezası alması öngörülüyordu. Fakat nisandan beri cezaevinde tutulan gencin suçunu itiraf edip anlaşmaya varması halinde bu sürenin kısalabileceği aktarıldı. 

Massachusetts Bölge Savcılığı, başvuru detaylarına ilişkin açıklama yapmayı reddetti.

Belgeler nasıl sızdırıldı?

Araştırmacı gazetecilik platformu Bellingcat'in incelemesine göre ilk olarak "Thug Shaker Central" isimli sohbet odasında paylaşılan belgeler, daha sonra buradan Discord'daki "WowMao" isimli bir odaya taşındı. Belgeler, bu odada paylaşılmasının ardından hızlı şekilde diğer sosyal medya platformlarına da yayıldı.

Burada belgeleri "O.G" kullanıcı adına sahip bir kişinin sızdırdığı belirlendi. ABD istihbaratı, bu kişinin Teixeira olabileceği ihtimali üzerinde duruyor. 

Söz konusu belgelerde, Ukrayna'nın hava savunmasındaki güvenlik açıklarına, İsrail'in ulusal istihbarat servisi Mossad'ın faaliyetlerine, Çin-Nikaragua ilişkilerine ve Rusya'nın Arktika'daki askeri çalışmalarına ilişkin bilgiler yer alıyordu.

Independent Türkçe, New York Times, Guardian, Reuters


DEAŞ-Horasan Pakistan’da yeniden ortaya çıkar mı?

Pakistanlı güvenlik görevlileri Karaçi’de Muharrem yas alayı güzergahı boyunca duruyor (EPA)
Pakistanlı güvenlik görevlileri Karaçi’de Muharrem yas alayı güzergahı boyunca duruyor (EPA)
TT

DEAŞ-Horasan Pakistan’da yeniden ortaya çıkar mı?

Pakistanlı güvenlik görevlileri Karaçi’de Muharrem yas alayı güzergahı boyunca duruyor (EPA)
Pakistanlı güvenlik görevlileri Karaçi’de Muharrem yas alayı güzergahı boyunca duruyor (EPA)

Pakistan’daki güvenlik ortamı her geçen gün daha karmaşık hale geliyor.

Ülkenin kuzeybatısında Pakistan Talibanı (Tehrik-i Taliban Pakistan) ve DEAŞ-Horasan arasındaki rekabet, Pakistan güvenlik kurumları için ciddi bir ikilem oluşturuyor.

Bu ikilem, bazı Batılı uzmanların, Pakistan Talibanı ve Afganistan Talibanı’nın her iki ülkede de DEAŞ-Horasan’ın zayıflamasında büyük rol oynadığı yönündeki değerlendirmeleri ışığında, karmaşık bir güvenlik sorunu haline geliyor.

tt5hyt
Afganistan sınırındaki Pakistan kontrol noktası (Pakistan medyası)

ABD güçlerinin Afganistan’dan çekilmesinden bu yana, hem Afganistan Talibanı, hem de onun müttefiki olan Pakistan Talibanı, Afganistan’da DEAŞ-Horasan’a karşı kontrgerilla operasyonları başlattı.

Pakistan Talibanı, Pakistan-Afganistan sınır bölgelerinde DEAŞ-Horasan’ın faaliyet alanını daraltmayı başardı.

Bu durum, Pakistanlı güvenlik kurumları için ciddi bir güvenlik ikilemi oluşturuyor.

Çünkü eğer Pakistan Taliban hareketini ezmeyi (şu ana kadar göründüğü gibi) başarırlarsa, bu otomatik olarak Afganistan ve Pakistan’daki DEAŞ-Horasan’ı güçlendirecektir.

vgbtr
Pakistan askerleri, Peşaver’deki Polis Camisi’nin önünde meydana gelen terör saldırısının ardından alarma geçti (EPA)

Aynı şekilde Afganistan’daki Taliban hükümeti de, Pakistan Talibanı ve DEAŞ-Horasan’a yönelik politikası konusunda bir ikilemle karşı karşıya.

Taliban hükümeti, Pakistan’ın baskısı altında, Pakistan Talibanı’na karşı harekete geçti ve liderlerinin çoğunu tutukladı.

hy6j
Kandahar’da motosiklet sürücüleri ve insanlar denetleniyor (EPA)

Pakistan Talibanı, en büyük müttefiki Afganistan Talibanı’na, Afganistan’da baskıya maruz kalmaları halinde DEAŞ-Horasan ile ittifak yapmak zorunda kalacaklarını bildirdi.

DEAŞ-Horasan’ın Pakistan’da yeteneklerinin güçlendiğine dair ilk işaret, parlamento seçimlerinden bir gün önce, 7 Şubat'ta DEAŞ-Horasan’ın en yoğun olduğu bölge olan Belucistan’da gerçekleştirdiği iki terör saldırısıyla ortaya çıktı.

Pakistanlı uzmanlar, DEAŞ-Horasan’ın Pakistan topraklarına yönelik büyük bir terör tehdidi olarak yeniden ortaya çıktığına dikkat çekti.

Uzmanlara göre Pakistan’ın operasyonel ivmesi bu saldırılardan önce zayıflamıştı.

DEAŞ-Horasan, 2022’de düzenlediği saldırılara kıyasla, 2023’te Pakistan’da daha az sayıda terör saldırısı gerçekleştirdi.

Saldırılardaki düşüş en son, 2016 yılında Afganistan’da bulunan ABD ordusunun ve onun gözetimi altındaki Afganistan Ulusal Ordusu’nun, DEAŞ-Horasan’a güçlü baskı uyguladığı dönemde yaşandı.

ABD Hava Kuvvetleri ve Afgan Ulusal Ordusu’nun yoğun bombardıman operasyonları, DEAŞ-Horasan’ın, Afganistan’ın doğusundaki üssünden tahliye edilmesine yol açtı.

Bu, DEAŞ-Horasan unsurlarının Pakistan topraklarına doğru ilerlemeye başladığı dönemdi.

defvgre
Taliban unsurları, 11 Haziran 2023’te Kandahar şehrinin eteklerinde nöbet tutuyor (AP)

DEAŞ-Horasan, Pakistan Talibanı, El Kaide ve Afganistan Talibanı’nın üyeleri tarafından, 2014 yılında ana örgütlerinin bir kolu olarak kuruldu.

Grup öncelikle Taliban’a karşı şiddetli bir isyana karıştığı Afganistan’da, Hayber-Pahtunhva ve Belucistan eyaletlerinde ve daha az ölçüde Pakistan Pencap’ta faaliyet gösteriyor.

Pakistan’da, Pakistanlı DEAŞ-Horasan üyelerinin ‘Pakistan’daki DEAŞ Vilayeti’ adı altında ayrı ayrı faaliyet göstermeye başlamasıyla bir başka bölünme daha yaşandı.

Bu grup, DEAŞ’ın Pakistan’da örgütsel varlığının olduğu 2016 yılından bu yana Ketta kenti ve çevresi ile Peşaver’de Şii ve Müslümanlara karşı saldırılar düzenliyor.

Ancak Taliban rejiminin Afganistan’da DEAŞ’a karşı başlattığı şiddetli operasyonun ardından, birçok örgüt üyesi Pakistan-Afganistan sınır bölgelerine ve Belucistan’a gitmeye başladı.

Pakistan ordusunun, geçtiğimiz on yılda, Kuzey Veziristan’da başlattığı askeri operasyon, aşiret bölgelerindeki Pakistan Talibanı’nın terör ağlarını ortadan kaldırmayı başardı.

Operasyon Pakistan hükümetinin belirttiği hedeflere ulaştı, ancak aynı zamanda bu terör grupları eylemlerini sürdürmek için başka ilham ve kaynak aramaya itti.

erfer
Kabil’de bir sokakta bulunan Taliban üyesi (AP)

Askeri yetkililere göre, yüzlerce Pakistanlı Talibanı üyesi, kaçıp DEAŞ’a katıldı.

Eylül 2014’ün sonlarında, Pakistan’daki Afgan mültecilerden DEAŞ’a bağlılık sözü vermeleri istendi.

Pakistan hükümeti, DEAŞ’ın Pakistan’daki varlığını her zaman reddetti.

Ancak DEAŞ, Karaçi’de 43 yolcunun ölümüne yol açan otobüs saldırısının sorumluluğunu üstlendiğinde Pakistan’daki varlığı doğrulandı.

Öte yandan DEAŞ-Horasan, Şii hedeflerin yanı sıra Afgan Talibanı ve Pakistan Talibanı’na sempati duyan dini gruplarla bağlantılı tarafları da hedef alıyor.

DEAŞ-Horasan, 30 Temmuz’da İslam Alimler Derneği'nin seçim mitingine intihar saldırısı düzenledi.

Saldırıda, aralarında derneğin bölge liderinin de bulunduğu en az 54 kişi öldü.

Şarku'l Avsat'ın Pakistanlı uzmanlardan edindiği bilgilere göre örgütün Pakistan’daki en önemli hedefi, hükümeti devirip yerine hilafet kurmak, ardından Avrupa ve ABD’de terör saldırıları gerçekleştirmek.

Askeri uzmanlar, DEAŞ-Horasan’ım Pakistan devletine ciddi bir askeri tehdit oluşturmadığına inansa da, örgütün eylemleri ülkede sivil yaşamını ciddi şekilde bozabilir.


İsrail Gazze’de sadece Filistinlileri değil tarihi de yok ediyor

Filistinli bir adam, İsrail’in Han Yunus yakınlarındaki Zahra şehrine düzenlediği saldırının ardından yıkıntıların arasında oturuyor (DPA)
Filistinli bir adam, İsrail’in Han Yunus yakınlarındaki Zahra şehrine düzenlediği saldırının ardından yıkıntıların arasında oturuyor (DPA)
TT

İsrail Gazze’de sadece Filistinlileri değil tarihi de yok ediyor

Filistinli bir adam, İsrail’in Han Yunus yakınlarındaki Zahra şehrine düzenlediği saldırının ardından yıkıntıların arasında oturuyor (DPA)
Filistinli bir adam, İsrail’in Han Yunus yakınlarındaki Zahra şehrine düzenlediği saldırının ardından yıkıntıların arasında oturuyor (DPA)

İsrail, Gazze Şeridi’nde beş aydır süren yıkıcı savaşında sadece insanlara değil, tarihi yapılara da ‘merhamet etmedi’.

ABD Başkanı Joe Biden, Hamas ile İsrail arasında önümüzdeki hafta başında ateşkese varılacağını beklese de, İsrail’in yürüttüğü asıl savaş ‘hafıza ve kimlik’ savaşı olarak görülüyor.

İsrail, savaşta çoğu çocuk ve kadın olmak üzere 30 binden fazla Filistinlinin hayatına mal olan, tüm bir halka karşı katliam gerçekleştirmenin yanı sıra, aynı zamanda Filistin hafızasını ve kimliğini silmeye yönelik eski bir plan çerçevesinde bölgedeki tarihi de silmeyi başardı.

İsrail’in her türlü silahla hedef aldığı Gazze Şeridi, yüzyıllar boyunca Bizans, Roma, Yunan ve Mısır hakimiyetinde önemli bir kültür ve ticaret merkezi oldu ve her medeniyet burada tarihin derinliğini gösteren izler bıraktı.

İsrail merkezli, arkeolojik konularda uzmanlaşmış sol örgüt Emek Shaveh’in X üzerinden yaptığı açıklamaya göre İsrail ordusu, Gazze Şeridi’ndeki yüzlerce arkeolojik, tarihi ve dinler açısından kutsal alanı hedef aldı.

Şarku’l Avsat’ın İsrail medyasından aktardığı habere göre Gazze Şeridi’nde savaş nedeniyle tamamen veya kısmen yok edilen bazı arkeolojik ve kültürel miras anıtları şunlar;

Büyük Ömer Camii 

Filistin’in en önemli, en eski ve en büyük tarihi camilerinden biri olarak kabul edilen Büyük Ömer Camii tamamen yıkıldı.

Gazze’nin Eski Şehir kısmında Daraj mahallesinde yer alan, MS 12. yüzyıla ait bazilika tarzı mimariye sahip cami, 4 bin 100 metrekarelik bir alanı kaplıyordu.

bngtyn
Büyük Ömer Camii (AFP)

Tarihi kayıtlar, güçlü yapısı, mermer sütunları, Memluk ve Osmanlı dönemlerinden kalma kitabe ve süslemeleriyle ünlü olan caminin kademeli olarak inşa edildiğini ve tarihi boyunca farklı kullanımlara sahip olduğunu gösteriyor.

Cami başlangıçta tapınak iken daha sonra kiliseye, İslam fethinden sonra ise camiye çevrildi.

dfvdefv
Büyük Ömer Camii (X)

Seyyid Haşim Camii

Gazze şehrinin kısmen tahrip olmuş önemli tarihi camilerinden biri olan Seyydi Haşim Camii Gazze’nin Eski Şehir kısmında Daraj mahallesinde yer alıyor.

Gazze’nin büyük ve en eski camilerden biri olan cami, 2 bin 400 metrekarelik bir alana sahip.

Seyyid Haşim Camii’nin kubbesinin altında, Gazze’ye yaptığı bir ticaret seferinde ölen, Hz. Muhammed’in büyük dedesi Haşim bin Abdimenaf’ın mezarı olduğuna inanılan bir türbe bulunuyor.

Cami Osmanlı döneminde Memluk mimari tarzında inşa edildi.

rvfr
Seyyid Haşim Camii (X)

Camide kıbleye bakan bir mihrap ve MS 1850 yılında Osmanlı Sultanı Abdülmecid’in himayesinde yenilenen bir minber bulunuyor.

Aziz Porphyrius Rum Ortodoks Kilisesi

Aziz Porphyrius Kilisesi, Eski Gazze şehrinin en eski antik kiliselerinden biri ve en eski mahallelerden biri olan Zeytun mahallesinde yer alıyor.

MS 425 yılında adını aldığı Aziz Porphyrius tarafından yaptırılan kilise, onun mezarını da içeriyor.

sdfdfsr
Aziz Porphyrius Rum Ortodoks Kilisesi (AFP)

Doğrudan hedef alınması sonucu kilise neredeyse tamamen yıkıldı.

Es-Sammara Hamamı 

Tarihi Gazze şehrinin kalbi olan Zeytun mahallesinde yer alan bu hamam, Büyük Ömer Camii’nden sonra en eski ikinci simge yapı olarak kabul ediliyor.

Hamam, Osmanlı döneminde 500 metrekarelik alan üzerine kuruldu, daha sonra Memluk döneminde, Kral Sencer bin Abdullah El-Muaydi döneminde restore edilerek yenilendi.

Adını bir dönem orada çalışan Samiriyelilerden alan hamam, halen çalışır durumda olan tek tarihi hamamdı.

erfgr
Tarihi Sammara Hamamı (Facebook hesabı)

Paşa Sarayı

Eski Şehrin doğu tarafındaki Daraj semtinde yer alan Paşa Sarayı İsrail’in saldırılarında yıkıldı.

İslam mimarisinin simge yapılarından biri olarak kabul saray, ana girişindeki aslan ambleminin varlığından anlaşılacağı üzere, Memluk İslam mimarisine dayandığı söyleniyor.

yhnbytn
Paşa Sarayı (Facebook)

Deyr el-Balah Mezarlığı

Tamamen tahrip olan Deyr el-Balah Mezarlığı, Filistin halkının çeşitli dönemlere ait tarihini yansıtması nedeniyle Gazze’deki en önemli tarihi ve arkeolojik mezarlıklardan biri.

1972-1982 yılları arasında Deyr al-Balah kıyısında çok sayıda arkeolojik kazı yapıldı ve Geç Tunç Çağı’na (M.Ö. 1550-1200) uzanan mezarlık ortaya çıkarıldı.

Bizans Kilisesi

Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Cibaliye beldesindeki Bizans Kilisesi’nin tarihi MS 444 yılına kadar uzanıyor.

Kilise, İsrail bombardımanında tamamen yerle bir edildi.

yunu7n
Bizans Kilisesi (X)

Zafer ed-Demri Camii

Gazze’nin Şucaiyye bölgesinde yer alan Zafer ed-Demri Camii, en önde gelen tarihi yapılardan biriydi.

Caminin tarihi, Memluk dönemine kadar uzanıyor. İçerisinde içinde Şahab Zafer ed-Demri’nin türbesi bulunuyor.

vrtbtg
Aziz Hilarius Manastırı (Hızır’ın Türbesi)

Gazze Şeridi’nin orta kesimindeki Deyr el-Balah kentinde yer alan tarihi yapı, Bizans döneminde Aziz Hilarius’un (miladi 278-372) Filistin’de yaptırdığı ve ölümüne kadar ikamet ettiği ilk Hristiyan manastırıdır. 

rrb
Hızır’ın Türbesi’nin içi (Facebook)

İsrail ordusu ayrıca, Gazze Şehri'ndeki İngiliz mezarlığını, Deyr el-Balah Müzesi’ni ve Beni Süheyle’deki Hz. Yusuf Türbesi’ni de hedef aldı.


İsrail heyeti takas anlaşmasını görüşmek üzere birkaç gün içinde Kahire’ye dönecek

7 Ekim saldırısından bu yana Gazze’de tutulan İsrailli rehinelerin fotoğrafları Tel Aviv’deki bir duvarda asılı (AFP)
7 Ekim saldırısından bu yana Gazze’de tutulan İsrailli rehinelerin fotoğrafları Tel Aviv’deki bir duvarda asılı (AFP)
TT

İsrail heyeti takas anlaşmasını görüşmek üzere birkaç gün içinde Kahire’ye dönecek

7 Ekim saldırısından bu yana Gazze’de tutulan İsrailli rehinelerin fotoğrafları Tel Aviv’deki bir duvarda asılı (AFP)
7 Ekim saldırısından bu yana Gazze’de tutulan İsrailli rehinelerin fotoğrafları Tel Aviv’deki bir duvarda asılı (AFP)

İsrail ile Hamas arasında rehine ve tutuklu takasına ilişkin olası bir anlaşmanın ayrıntılarını görüşmek üzere bu hafta Mısır’ı ziyaret eden İsrail heyeti, önümüzdeki hafta daha ayrıntılı görüşmeler için Kahire’ye dönecek.

Şarku’l Avsat’ın Times of Israel gazetesinden aktardığı habere göre İsrail merkezli Kanal 12, heyetin Mısır’a, Hamas’la anlaşmaya varılması halinde, İsrail’in serbest bırakmaya ‘istekli olmadığı’ Filistinli tutukluların isimlerinden oluşan bir liste sundu.

Hamas ile İsrail arasındaki müzakerelerin ayrıntılarını bilen bir Arap kaynak, Alemu’l Arabi haber ajansına (AWP) yaptığı açıklamada, önünde bazı engeller olmasına rağmen, anlaşmanın önümüzdeki günlerde tamamlanmasına yönelik ayrıntıları görüşmek üzere Katar’da müzakerelerin sürdüğü bilgisini verdi.

Kaynak, şu anda tartışılan konuların, serbest bırakılacak Filistinli tutuklular ve İsrailli rehinelerin isimlerinin belirlenmesiyle ilgili olduğunu sözlerine ekledi.


İsrailli aşırı sağcı Bakan Ben-Gvir, Filistinli tutukluların serbest bırakılmasına karşı çıktı

İsrail'in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir (Reuters)
İsrail'in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir (Reuters)
TT

İsrailli aşırı sağcı Bakan Ben-Gvir, Filistinli tutukluların serbest bırakılmasına karşı çıktı

İsrail'in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir (Reuters)
İsrail'in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir (Reuters)

İsrail'in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, işgal altındaki Batı Şeria'daki Filistinli tutukluların ordu ve İç Güvenlik Teşkilatı Şin-Bet (Şabak) talimatıyla serbest bırakılması kararına tepki gösterdi.

Ben-Gvir, X sosyal medya platformundan dün gece yaptığı paylaşımda, "Bu akşam serbest bırakılan idari tutuklular, aşırı kalabalık nedeniyle değil, Ramazan öncesinde bir 'jest' olarak Şin-Bet Başkanının doğrudan talimatıyla serbest bırakıldı." ifadesini kullandı.

İsrail Cezaevi Servisi’nin bu konuda "söz hakkı olmadığını" belirten Ben-Gvir, "Şin-Bet Başkanının, 2 Yahudi’nin öldürüldüğü gün jest yapmayı seçmesi kaygı verici" sözleriyle kararı eleştirdi.

Ordu ve Şin-Bet’ten yapılan açıklamada, İsrail hapishanelerinde yer kalmadığı için işgal altındaki Batı Şeria'da gelecek ay serbest bırakılacak bir dizi tutuklu Filistinlinin "daha yüksek tehdit oluşturanlara yer açmak amacıyla" serbest bırakılmasına karar verildiği belirtilmişti.

Filistin Esirler Cemiyeti’nden dün yapılan açıklamada, işgal altındaki Batı Şeria ve Doğu Kudüs'te 7 Ekim 2023'ten bu yana gözaltına alınan Filistinlilerin sayısının 7 bin 325'e çıktığı kaydedilmişti.

Gözaltına alındıktan sonra serbest kalanların da bu rakama dahil olduğuna işaret edilen açıklamada, İsrail güçlerinin baskınlar sırasında Filistinlilere ait evlere zarar verdiği ve aileleri korkuttuğu belirtilmişti.

İsrail ordusunun, Gazze Şeridi'ne saldırı başlattığı 7 Ekim'den bu yana işgal altındaki Batı Şeria ve Doğu Kudüs'te de Filistinlilere yönelik gözaltı, baskın ve saldırılarında artış yaşanıyor.


AB, Gazze'de insani yardıma erişimin sağlanması çağrısı yaptı

Fotoğraf: AA
Fotoğraf: AA
TT

AB, Gazze'de insani yardıma erişimin sağlanması çağrısı yaptı

Fotoğraf: AA
Fotoğraf: AA

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, dün İsrail'in Gazze'de yardım bekleyen Filistinlilere saldırısıyla ilgili, olayın araştırılması çağrısında bulunurken, insani yardıma erişimin sağlanması gerektiğini bildirdi.Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, X hesabından dün İsrail'in Gazze'de yardım bekleyen Filistinlileri hedef almasıyla ilgili açıklama yaptı.

"Gazze'den gelen görüntüler derinden rahatsız etti." ifadesini kullanan von der Leyen, olayın araştırılmasını ve şeffaflığın sağlanmasını istedi.

Von der Leyen, sivillerin uluslararası hukuka uygun şekilde korunması ve insani yardıma erişimin sağlanması çağrısında bulundu.

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell de dün gece geç saatte yaptığı paylaşımda, şu ifadeleri kullanmıştı:

Gazze'de insani yardıma muhtaç sivillere yeni bir katliam haberi beni dehşete düşürdü. Bu ölümler kesinlikle kabul edilemez. İnsanları gıda yardımından mahrum bırakmak ciddi bir uluslararası insancıl hukuk ihlali teşkil etmektedir. Gazze'ye engelsiz insani erişime izin verilmelidir.

AB yetkililerinin, dün meydana gelen olaya tepki vermekte geç kalması dikkati çekti.

İsrail'in dün sabah erken saatlerde insani yardım bekleyen Filistinlilere yönelik düzenlediği saldırıda ölü sayısı 112'ye çıkmıştı.


Lavrov, Macron'un Ukrayna'ya asker gönderebilecekleri açıklamasına gülerek cevap verdi

Fotoğraf: Ömer Taha Çetin/AA
Fotoğraf: Ömer Taha Çetin/AA
TT

Lavrov, Macron'un Ukrayna'ya asker gönderebilecekleri açıklamasına gülerek cevap verdi

Fotoğraf: Ömer Taha Çetin/AA
Fotoğraf: Ömer Taha Çetin/AA

Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov, Fransa Cumhurbaşkanı Macron'un Ukrayna'ya asker göndermenin "ihtimal dışı" bırakılmaması gerektiğine ilişkin açıklamaları hakkındaki soruyu gülerek cevapladı.Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Anadolu Ajansının (AA) "Global İletişim Ortağı" olduğu, Belek Turizm Bölgesi'ndeki NEST Kongre Merkezi'nde düzenlenen Antalya Diplomasi Forumu 2024'te Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'la görüştü.

Görüşme çıkışında bekleyen basın mensupları, Lavrov'a gündemdeki konulara ilişkin sorular yöneltti.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un Ukrayna'ya asker gönderme açıklaması hakkındaki görüşü sorulan Lavrov, suali gülerek geçiştirdi.

Lavrov, gündeme ilişkin diğer soruları da yanıtsız bıraktı.

Fransa'nın ev sahipliğinde 26 Şubat'ta düzenlenen Ukrayna'ya destek konulu konferansın kapanışında konuşan Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, "Rusya'nın bu savaşı kazanmaması için ne gerekiyorsa yapacağız." demişti.

Bu amaca ulaşmak için "her şeyin mümkün olduğu" mesajını veren Macron, Ukrayna'ya asker göndermenin "ihtimal dışı" bırakılmaması gerektiğini belirtmişti.


BM raportörü, İtalyan gazetesinin Gazzelilere ateş açılması olayını aktarış şekline tepki gösterdi

Fotoğraf: AA
Fotoğraf: AA
TT

BM raportörü, İtalyan gazetesinin Gazzelilere ateş açılması olayını aktarış şekline tepki gösterdi

Fotoğraf: AA
Fotoğraf: AA

BM Filistin Özel Raportörü Albanese, İtalyan gazetesi Corriere della Sera'nın, İsrail'in Gazze'de insani yardım bekleyen sivillere düzenlediği saldırıyı sosyal medyadan okuyucularına duyururken kullandığı başlığa ve haberine tepki gösterdi.Birleşmiş Milletler (BM) Filistin Özel Raportörü Francesca Albanese, İtalyan gazetesi Corriere della Sera'nın, İsrail'in Gazze kentinin güneyinde insani yardım bekleyen sivillere düzenlediği saldırıyı sosyal medyadan okuyucularına duyururken kullandığı başlığa ve haberine tepki gösterdi.

Corriere della Sera'nın, X hesabından olayı takipçilerine duyururken "Filistinli kalabalık, Gazze'de insani yardım kamyonlarına saldırdı" başlığını kullanması, pek çok kişinin tepkisini çekti.

Albanese, X hesabından bu haberi etiketleyerek, "İsrail, Gazze'de milyonlarca Filistinliyi aç bırakıyor ve dün ordusu, çaresizce insani yardıma ulaşmaya çalışanların üzerine ateş açtı. Corriere della Sera, haberi Filistinlileri suçlayarak aktarıyor. Soykırımı da bu şekilde meşrulaştırıyor. Utanç." ifadelerini kullandı.

Pek çok sosyal medya kullanıcısı da Corriere della Sera'ya, kullandığı başlıktan dolayı "Utanın." ifadesiyle tepki gösterdi.

İsrail ordusu, dün Gazze kentinin güneyinde, Gazze Şeridi'ni kuzeyden güneye bağlayan Reşid Caddesi'ndeki Nablusi Kavşağı'nda insani yardım bekleyen Filistinlileri, bombalayarak ve ateş açarak hedef almış, saldırıda 112 kişi hayatını kaybetmiş, 760 kişi yaralanmıştı.