Biden'ın ekibi, ABD Başkanı’nın yanlış adımlarını ve dil sürçmelerini nasıl kontrol altına almaya çalışıyor?

ABD Başkanı Joe Biden. (EPA)
ABD Başkanı Joe Biden. (EPA)
TT

Biden'ın ekibi, ABD Başkanı’nın yanlış adımlarını ve dil sürçmelerini nasıl kontrol altına almaya çalışıyor?

ABD Başkanı Joe Biden. (EPA)
ABD Başkanı Joe Biden. (EPA)

ABD Başkanı Joe Biden'ın yanlış adımları ve dil sürçmeleri artarken birçok seçmen ve vatandaş, 81 yaşındaki başkanın zihinsel ve fiziksel durumundan endişe duyuyor.

New York Times'ın yayımladığı habere göre Biden'ın yardımcıları, ABD Başkanı’nın hatalarından ve yanlış adımlarından mümkün olduğunca korumaya çalışırken, vatandaşları ve kamuoyu nezdindeki imajını korumak için çeşitli önlemler aldı.

Örneğin Biden'ın geçtiğimiz yıllarda birden fazla kayma ve takılma kazasına maruz kalmasının ardından, yardımcıları tarafından spor ayakkabı giymesi ve başkanlık uçağına kısa merdivenleri kullanarak binmesi istenmişti.

Biden Mart 2021'de, Atlanta gezisi öncesinde Andrews Ortak Hava Üssü'nden ayrılırken defalarca Air Force One'ın merdivenlerinde düştü. Beyaz Saray olaydan havaalanındaki fırtınalı havayı sorumlu tuttu.

Mayıs 2022'de ABD Başkanı, Illinois'e gittiği sırada Air Force One'a binerken dengesini kaybetti. Ayrıca aynı yılın haziran ayında Los Angeles uçuşu sırasında uçağa binerken yine tökezledi.

Biden geçtiğimiz yıl Hava Harp Okulu'nda bir kum torbasına takılıp yere düşmüştü.

Biden'ın yardımcıları, sık sık yaptığı dil sürçmelerinden kaçınmak için basın toplantıları sırasında soruları hızla bitirmek amacıyla yüksek sesle bağırıyor ve bazen de etkinliğin bittiğini anlatmak için yüksek sesle müzik çalıyor.

Başkanın ekibi aynı zamanda büyük haber yayın kuruluşlarının eski ABD başkanlarıyla büyük olaylar sırasında yaptığı röportajları da kendisinin yürütmesini engellemeye çalışıyor.

Şarku’l Avsat’ın New York Times gazetesinden aktardığına göre, ABD başkanlığını yürüten en yaşlı kişi olan Biden'ın yardımcılarının çoğu, onun eylemlerinden ve tepkilerinden her zaman korkuyor ve onun her zaman hata yapma riski taşıdığını düşünüyor.

Geçtiğimiz perşembe günü, özel savcı Robert Hoare, Washington'daki ofisinde ve Wilmington, Delaware'deki evinin garajında ​​bulunan gizli belgeleri yanlış kullanmasına ilişkin birkaç ay süren soruşturmanın ardından, başkana karşı suç duyurusunda bulunulmamasını tavsiye ettiği bir rapor yayınladı. Belgeler Afganistan'la ilgili askeri ve dış politika hakkında bilgiler içeriyordu. Hoare, jüriyi Biden'ın kasıtlı bir ruh hali gerektiren ciddi bir suçtan mahkum edilmesi gerektiğine ikna etmenin zor olacağını söyleyerek, yaşlı bir adam olduğuna ve hafızasının zayıf olduğuna dikkat çekti.

Hoare, Biden'ın sorgusu sırasında Başkan Yardımcısı olarak görev yaptığı dönem gibi bazı temel ayrıntıları hatırlayamadığını kaydetti. Ayrıca raporunda Biden'ın, oğlu Beau'nun ne zaman öldüğünü hatırlamadığını, Afganistan'daki duruma değindiğinde hafızasının bulanık göründüğünü bildirdi.

Ancak ABD Başkanı aynı gün hızla dikkate değer bir dil sürçmesi gerçekleştirdi. Biden, Gazze Şeridi'ndeki duruma ilişkin bir soruya yanıt olarak Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi'yi Meksika lideri olarak nitelendirdi.

Bu, Las Vegas'ta bir kalabalığın önünde yaklaşık 30 yıl önce ölen Fransa cumhurbaşkanı François Mitterrand'ı Emmanuel Macron ile karıştırdığı, ayrıca 2017'de ölen Almanya Başbakanı Helmut Kohl ile   Angela Merkel’i karıştırdığı açıklamalarından birkaç gün sonra geldi.

First Lady Jill Biden da dahil olmak üzere Biden'a en yakın kişilerden bazıları, yaklaşan başkanlık seçimlerinde aday olma niyeti sırasında tekrarlanan dil sürçmelerinden ve bunların imajı üzerindeki etkisinden oldukça endişe duyuyor.

Sonuç olarak, çifte yakın yardımcılar onun programını dikkatle izliyor ve yapmaması gereken açıklamalar ve değinmemeyi tercih ettiği konular da dahil olmak üzere en küçük ayrıntıları onunla tartışıyor.

New York Times'ın haberinde, Biden'ın Başkan Ronald Reagan döneminden bu yana seleflerine kıyasla daha az televizyon röportajı verdiği ve çok az basın toplantısına katıldığı belirtildi.

Haberde, görev süresinin başında ‘şeffaflık ve doğruluk’ sözü veren Biden’ın  bunu başarmak ve kararlarını kamuoyuna açıklamak konusunda yeterli çabayı göstermediği yönündeki eleştirilerin yaygınlaşmasının nedeninin bu konu olduğu kaydedildi.

Sık sık yaşadığı fiziksel tökezlemelerle ilgili olarak Beyaz Saray yetkilileri, Biden'ın ne zaman yeni bir fizik muayeneye tabi tutulacağını söylemedi çünkü Biden'ın son muayenesi neredeyse bir yıl önce kişisel doktoru Kevin O'Connor tarafından yapılmıştı

Beyaz Saray dışında Biden'ın destekçileri onun sağlığı konusunda endişeli. NBC News tarafından yakın zamanda yapılan bir anket, Demokrat seçmenlerin yarısının Biden'ın zihinsel ve fiziksel sağlığıyla ilgili endişeleri olduğunu söylediğini gösterdi.

Ancak Biden'ın bazı yardımcıları, restoranlara ve mağazalara plansız ziyaretler de dahil olmak üzere halkla doğrudan etkileşim kurmasına olanak tanıyan görünümlerin sayısını kamuoyunda artırmaya devam edeceğini söylüyor.

Beyaz Saray ayrıca başkanın zihinsel yeteneklerinin sorgulanmasına da karşı çıktı.



Uygur kamplarını ifşa eden Çinli, ABD’de sığınma hakkı kazandı

Uluslararası kamuoyu, Uygurların tutulduğu gözaltı kamplarının kapatılması çağrısında bulunmuştu (AP)
Uluslararası kamuoyu, Uygurların tutulduğu gözaltı kamplarının kapatılması çağrısında bulunmuştu (AP)
TT

Uygur kamplarını ifşa eden Çinli, ABD’de sığınma hakkı kazandı

Uluslararası kamuoyu, Uygurların tutulduğu gözaltı kamplarının kapatılması çağrısında bulunmuştu (AP)
Uluslararası kamuoyu, Uygurların tutulduğu gözaltı kamplarının kapatılması çağrısında bulunmuştu (AP)

Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde gizlice görüntü çeken Guan Heng'e ABD'de sığınma hakkı tanındı. 

New York şehrinde 28 Ocak'ta düzenlenen duruşmada yargıç Charles Ouslander, Guan'ın Çin'e geri gönderilmesi halinde zulüm göreceğine dair "haklı bir korkusu" olduğunu söyleyerek kendisine sığınma hakkı tanınmasına karar verdi. 

38 yaşındaki Çinli, Sincan'da Uygurların tutulduğu gözaltı merkezleriyle bölgedeki yoğun güvenlik uygulamalarının görüntülerini 2020'de çekmişti. 

Yaklaşık 20 dakikalık videoları yayımladıktan sonra tutuklanma korkusuyla ülkeyi 2021'de terk etmiş, Hong Kong'dan Ekvador'a oradan da Bahamalar'a geçip küçük bir şişme botla ABD'ye ulaşarak iltica başvurusunda bulunmuştu. 

Guan, geçen yıl ağustosta Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) ekipleri tarafından New York'ta yakalanıp gözaltına alınmıştı. 

Donald Trump yönetimi, Guan'ın Uganda'ya sınır dışı edileceğini duyurmuş, insan hakları örgütleri de karara tepki göstermişti. 

New York Times'ın aktardığına göre Guan henüz serbest bırakılmadı. İç Güvenlik Bakanlığı'nın mahkeme kararına itiraz etmeyi planladığı, bu süre zarfında Çin vatandaşının gözaltında tutulacağı belirtiliyor. 

Guan, videokonferans yöntemiyle katıldığı duruşmada Bahamalar'dan Florida'ya geçerken yaşamını yitirebileceği için videoyu YouTube'dan yayımlama kararı aldığını söyledi. Görüntüleri paylaşmasının ardından, Çin'de yaşayan babasının polis tarafından üç kez sorgulandığını ifade etti. 

Guan'ın avukatı Chen Chuangchuang, ABD'nin müvekkiline sığınma hakkı sağlamakta "ahlaki ve hukuki bir sorumluluğu" olduğunu vurguladı. 

Göçmenlere karşı sert uygulamalarıyla gündemden düşmeyen Trump yönetiminde iltica başvuruları da iyice zorlaştı. 

ABD merkezli kâr amacı gütmeyen Mobile Pathways'in derlediği federal verilere göre, sığınma başvurularının onaylanma oranı 2010-2024'te yüzde 28 iken, bu oran geçen yıl yüzde 10'a kadar geriledi. 

Çin, Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde zorla çalıştırma, işkence ve "yeniden eğitim kampı" adı altında alıkoyma suçlamalarıyla karşı karşıya.

İnsan hakları örgütleri, bölgedeki yaklaşık 1 milyon kişinin zorla toplama kamplarına ve hapishanelere yerleştirildiğini öne sürüyor. ABD de Uygurlara yönelik muameleyi "soykırım" diye niteliyor.

Pekin yönetimiyse iddiaların gerçeği yansıtmadığını savunuyor.

Independent Türkçe, Guardian, New York Times


Rusya-Ukrayna savaşının geleceğine dair üç senaryo

Analize göre Ukrayna, piyade açığını insansız hava araçlarıyla (İHA) kapatmaya çalışıyor (Reuters)
Analize göre Ukrayna, piyade açığını insansız hava araçlarıyla (İHA) kapatmaya çalışıyor (Reuters)
TT

Rusya-Ukrayna savaşının geleceğine dair üç senaryo

Analize göre Ukrayna, piyade açığını insansız hava araçlarıyla (İHA) kapatmaya çalışıyor (Reuters)
Analize göre Ukrayna, piyade açığını insansız hava araçlarıyla (İHA) kapatmaya çalışıyor (Reuters)

ABD arabuluculuğundaki ateşkes müzakerelerinden henüz sonuç çıkmazken, Rusya ve Ukrayna karşılıklı saldırıları sürdürüyor. 

Washington merkezli düşünce kuruluşu Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi'nin (CSIS) raporuna göre, Rusya'nın Şubat 2022'deki saldırısıyla başlayan savaşta yaklaşık 2 milyon kişi öldü, yaralandı ya da kayboldu. 

Çalışmada, Rusya'nın yaklaşık 1,2 milyon kayıp verdiği ifade ediliyor. Ukrayna içinse bu rakam 600 bin civarında. 

Rus ordusunda 275 bin ila 325 bin askerin hayatını kaybettiği, Ukrayna ordusundaysa 100 bin ila 140 bin askerin yaşamını yitirdiği aktarılıyor.

Wall Street Journal, bu yıl savaşın gidişatını değiştirebilecek üç senaryoyu inceledi.

Savaş sürecek, müzakereler devam edecek

Analize göre en muhtemel senaryo, görüşmelerin sonuçsuz kalırken savaşın 5. yılında da devam etmesi. 

Trump yönetimi, müzakereler kapsamında Donbas’ın geri kalanının Rusya’ya verilmesi halinde ateşkes sağlanabileceğini savunuyor ancak Kiev yönetimi toprak tavizine yanaşmıyor. 

Eski Ukrayna Savunma Bakanı Andriy Zahorodniyuk, “Ukrayna halkı, ABD öncülüğündeki görüşmelere büyük şüpheyle yaklaşıyor” diyor. 

Rusya'daki her askeri, endüstriyel ve siyasi gelişmenin savaşın süreceğini işaret ettiğini, Donbas’ın Moskova tarafından işgali tekrar başlatmak için kullanılabileceğini savunuyor. 

Ukrayna geri adım atacak

Yıllardır savaşan Ukrayna ordusunun gücünün nihayetinde tükenmesi de savaşın gidişatını belirleyecek olasılıklar arasında yer alıyor. 

Ukrayna ordusu, piyade açığını drone geliştirerek kapatmaya çalışsa da bu, Rusya’nın yıpratma taktikleri ve yoğun cephe saldırılarına karşı yeterli olmayabilir. 

Berlin merkezli düşünce kuruluşu Carnegie Rusya Avrasya Merkezi'nin direktörü Alexander Gabuev, şu değerlendirmeleri paylaşıyor: 

Yıpratma savaşları önce yavaş yavaş, sonra da aniden kaybedilebilir.

Askeri tarihçiler de I. Dünya Savaşı'nın sonunda Alman ordusunun, çatışmanın büyük bir bölümünde taktiksel üstünlüğüne rağmen yorgun düştüğünü hatırlatıyor.

Rusya saldırıları durduracak 

Analize göre Rus ekonomisi hem Batı yaptırımlarının hem de savaşın etkisiyle güçlük çekiyor.

Ukrayna’nın petrol rafinerilerine yönelik uzun menzilli saldırıları ve ABD’yle Avrupa’nın “gölge filoya” karşı aldığı önlemler de Kremlin’in enerji sektöründen elde ettiği gelirlere darbe vurdu. 

Rus iş insanları da savaşın ekonomiyi kötü etkilediğini, Moskova’yı parça tedariki ve petrol alımında Çin’e bağımlı hale getirdiğini söylüyor. 

Analizde, daha sıkı yaptırımlarla ekonomiye yük bindirilmesi halinde Rusya’nın savaşı uzatma kapasitesinin de zayıflayabileceği yorumu yapılıyor. 

Independent Türkçe, Wall Street Journal, New York Times


Trump, İran’da “rejim değişikliği” planlıyor

Trump, Basra Körfezi'ne "armada" gönderdiklerini söyleyerek, askeri yığınağın artırılacağı sinyalini vermişti (AFP)
Trump, Basra Körfezi'ne "armada" gönderdiklerini söyleyerek, askeri yığınağın artırılacağı sinyalini vermişti (AFP)
TT

Trump, İran’da “rejim değişikliği” planlıyor

Trump, Basra Körfezi'ne "armada" gönderdiklerini söyleyerek, askeri yığınağın artırılacağı sinyalini vermişti (AFP)
Trump, Basra Körfezi'ne "armada" gönderdiklerini söyleyerek, askeri yığınağın artırılacağı sinyalini vermişti (AFP)

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'da rejim değişikliği planladığı öne sürülüyor. 

Adlarının paylaşılmaması şartıyla Reuters'a konuşan ABD'li yetkililer, Washington'ın protestolardan sorumlu tuttuğu İranlı güvenlik kurumları ve komutanlara saldırı planladığını iddia ediyor. 

Bu saldırılarla protestoları kışkırtarak İran'da "rejim değişikliğinin önünü açacak koşulların oluşturulmasının" hedeflendiği savunuluyor. 

Yetkililer, İran'ın misilleme kapasitesini azaltmak için balistik füze tesislerine geniş çaplı saldırıların da masadaki seçenekler arasında yer aldığını söylüyor. Buna ek olarak uranyum zenginleştirilen nükleer tesislerin hedef alınabileceği aktarılıyor.

Diğer yandan kaynaklar, Beyaz Saray'ın askeri harekat da dahil henüz bir eylem planında karar kılmadığını belirtiyor. 

Trump, dünkü açıklamasında Tahran yönetimine nükleer anlaşma için müzakere çağrısı yapmış, herhangi bir saldırının hazirandaki askeri harekattan daha şiddetli olacağı tehdidinde bulunmuştu.

İran ve İsrail arasında Gazze savaşı nedeniyle tırmanan gerginlik haziranda sıcak çatışmaya dönüşmüştü. İsrail'in 13 Haziran'daki saldırısıyla başlayan çatışmalarda İran vakit kaybetmeden misilleme yapmıştı.

Çatışmalarda ABD'ye ait bombardıman uçakları İran'daki İsfahan, Fordo ve Natanz tesislerine 22 Haziran'da hava saldırısı düzenlemiş, operasyonda 14 "sığınak delici" GBU-57 bombası kullanılmıştı.

Kimliğinin gizli tutulmasını isteyen İranlı bir üst düzey yetkili, Tahran yönetiminin "hem çatışmaya hazırlandığını hem de diplomatik diyaloğu sürdürdüğünü" söylüyor.

Diğer yandan İsrailli bir üst düzey yetkiliyse Tahran yönetiminin sadece hava saldırılarıyla devrilemeyeceğine dikkat çekiyor: 

Rejimi devirmek istiyorsanız, asker göndermeniz gerekir.

Kaynak, İran'ın dini lideri Ali Hamaney'in öldürülmesi durumunda Tahran yönetiminin onun yerine birini geçireceğini belirtiliyor. Yalnızca dış baskı ve ülke içinde örgütlenmiş bir muhalefetin birlikte hareket ederek rejimi yıkabileceğini savunuyor.

"İran hâlâ ölümcül bir güç"

Wall Street Journal'ın analizinde, olası bir saldırıya karşı İran'ın kuvvetli misilleme yapabileceği yazılıyor. 

Devrim Muhafızları'nın elinde İsrail'e ulaşabilecek yaklaşık 2 bin adet orta menzilli balistik füze ve önemli miktarda kısa menzilli füze stoku bulunduğu belirtiliyor. 

Washington merkezli düşünce kuruluşu Demokrasileri Savunma Vakfı'nın İran programının kıdemli direktörü Behnam Ben Taleblu, "Tahran zayıf olabilir ancak füze gücü sayesinde hâlâ ölümcül bir güç" diyor. 

Trump, İran riyalinin döviz karşısında çakılmasıyla 28 Aralık'ta patlak veren eylemlerde, göstericilerin vurulması veya idam edilmesi halinde askeri müdahale tehdidinde bulunmuş, daha sonra operasyonu askıya almıştı.

İran devleti eylemlerdeki can kaybına dair ilk açıklamayı 21 Ocak'ta yapmıştı. Güvenlik güçleri ve siviller dahil 3 bin 117 kişinin hayatını kaybettiği duyurulmuştu. 

Ancak ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), gösterilerde çıkan olaylarda 6 bin 373 kişinin hayatını kaybettiğini, 42 bin 486 kişinin gözaltına alındığını savunmuştu.

BBC'nin aktardığına göre eylemlerde yakalananlar, polis tarafından gözaltına alınma endişesiyle hastanelere tedavi olmaya bile gidemiyor.

Independent Türkçe, Wall Street Journal, Reuters, Times of Israel, BBC