Mali, Fransa'dan kopmak için yapay zekayı kullanıyor

Teknolojik gelişmeler, Afrika dillerine nasıl yarayacak?

Paris'e yönelik öfke, geçen sene Fransızca'nın resmi dil olmaktan çıkarılmasıyla da ifade edilmişti (AFP)
Paris'e yönelik öfke, geçen sene Fransızca'nın resmi dil olmaktan çıkarılmasıyla da ifade edilmişti (AFP)
TT

Mali, Fransa'dan kopmak için yapay zekayı kullanıyor

Paris'e yönelik öfke, geçen sene Fransızca'nın resmi dil olmaktan çıkarılmasıyla da ifade edilmişti (AFP)
Paris'e yönelik öfke, geçen sene Fransızca'nın resmi dil olmaktan çıkarılmasıyla da ifade edilmişti (AFP)

Mali bir yandan Fransa'yla ilişkileri keserken diğer yandan da eski sömürgecisinin dilinden de kurtulmaya çalışıyor. 

Cunta yönetiminin iktidarda olduğu Batı Afrika ülkesi, bölgedeki en popüler dil Bambara'yı yaygınlaştırmak için yapay zekayı kullanıyor. 

Konuyu haberleştiren Washington Post, anadillerini yazılı görmeyen pek çok öğrencinin artık dizüstü bilgisayarlarla bu olanağa sahip olduğunu bildirdi.

Amerikan gazetesi, öğrencilerin okudukları metinlerin yapay zekayla Bambara gibi yerel dillerde oluşturulduğunun altını çizdi. 

Geçen yıl Mali'deki cunta yönetimi Fransızca'yı resmi dil olmaktan çıkararak yerine Bambara'nın da aralarında olduğu 13 dili koymuştu. Ancak Fransızca okullarda ve devlet dairelerinde hâlâ konuşuluyor. 

Eğitim Bakanlığı'ndan Séni Tognine halkın artık yerel dillere rağbet ettiğini savunarak 2023'te başlatılan RobotsMali adlı girişimle yapay zeka 140'tan fazla kitabı Bambara diline çevirdiklerini söylüyor. 

RobotsMali ekibi, Küçük Prens'i yerel dillere çevirmektense yapay zekanın sıradan Malililerin hayatına ve kültürüne dair hikayeler yazmasını tercih ediyor. 

Ortaya çıkan metin elden geçirilip Google Translate'le Bambara'ya çevriliyor. Tognine gibi uzmanlar çevirideki hataları düzeltiyor. 

Ayrıca yine yapay zekayla metinlere uygun görseller üretiliyor. 

Sonrasında da ChatGPT öğrenciler için okuduğunu anlama testleri hazırlıyor. 

1960'ta Fransa'dan bağımsızlığını kazanan Mali'de yaşayanların yüzde 70'i okumayı ya da yazmayı bilmiyor. 21 milyonu aşkın kişinin yaşadığı ülkede 70'ten fazla dilin konuşulduğu tahmin ediliyor. 

ChatGPT gibi yapay zeka platformları, Afrika'da konuşulan bine yakın dil için bir şans olabilir. İngilizce ve Etiyopya dillerini birbirine çevirmek üzere makine öğrenimini kullanan bir girişim başlatan Asmelash Teka Hadgu bu konu hakkında şöyle konuşuyor:

Bu projeler doğru yapılırsa eğitime erişimi demokratikleştirmek için muazzam potansiyele sahip.

Independent Türkçe, Washington Post, Africa News

 



İngiltere: Ukrayna'yı desteklemek için yeni bir balistik füze geliştireceğiz

Ukraynalı askerler, Zaporijya bölgesindeki cephe hattı yakınlarında yapılan eğitim sırasında Javelin tanksavar füze sistemlerini hazırlıyorlar (AP)
Ukraynalı askerler, Zaporijya bölgesindeki cephe hattı yakınlarında yapılan eğitim sırasında Javelin tanksavar füze sistemlerini hazırlıyorlar (AP)
TT

İngiltere: Ukrayna'yı desteklemek için yeni bir balistik füze geliştireceğiz

Ukraynalı askerler, Zaporijya bölgesindeki cephe hattı yakınlarında yapılan eğitim sırasında Javelin tanksavar füze sistemlerini hazırlıyorlar (AP)
Ukraynalı askerler, Zaporijya bölgesindeki cephe hattı yakınlarında yapılan eğitim sırasında Javelin tanksavar füze sistemlerini hazırlıyorlar (AP)

İngiliz hükümeti dün, Ukrayna'nın Rusya'ya karşı savaş çabalarına destek olmak için yeni bir balistik füze geliştireceğini açıkladı.

“Nightfall” adlı projenin bir parçası olarak, İngiliz hükümeti 200 kilogramlık savaş başlığı taşıyabilen ve 500 kilometreden fazla menzile ulaşabilen kara fırlatmalı balistik füzeler geliştirmek için bir yarışma başlattığını açıkladı.


Los Angeles'ta İran karşıtı gösteri yapan protestocuların arasına bir kamyon daldı

Los Angeles polisi, İran rejimine karşı protesto gösterisi düzenleyen kalabalığın içine dalan kiralık bir kamyoneti kuşattı (Reuters)
Los Angeles polisi, İran rejimine karşı protesto gösterisi düzenleyen kalabalığın içine dalan kiralık bir kamyoneti kuşattı (Reuters)
TT

Los Angeles'ta İran karşıtı gösteri yapan protestocuların arasına bir kamyon daldı

Los Angeles polisi, İran rejimine karşı protesto gösterisi düzenleyen kalabalığın içine dalan kiralık bir kamyoneti kuşattı (Reuters)
Los Angeles polisi, İran rejimine karşı protesto gösterisi düzenleyen kalabalığın içine dalan kiralık bir kamyoneti kuşattı (Reuters)

ABD medyası, dün öğleden sonra Los Angeles'ın Westwood semtinde bir kamyon şoförünün İran rejimine karşı protesto eden kalabalığın üzerine sürdüğü araçta en az iki kişinin yaralandığını bildirdi.

Gösteri, saat 14:00'te Wilshire Federal Binası önünde başlayacaktı. Binlerce kişi, İran'da devam eden protestolara destek vermek için burada toplandı. ABD'de bulunan aktivistlere göre İran’daki protestolar sırasında çıkan şiddet olaylarında 580'den fazla kişi hayatını kaybetti.

dfg
Sosyal medyada dolaşan bir videodan alınan bir karede, Los Angeles'ta İran karşıtı protestocuların bir araç tarafından ezildiği görülüyor (Reuters)

Los Angeles İtfaiye Departmanı sağlık görevlileri, iki kişinin olay yerinde tedavi edildiğini, üçüncü bir kişinin yaralandığını ancak bulunamadığını bildirdi.

Şarku’l Avsat’ın CBS News'ten aktardığına göre, Los Angeles polis müfettişleri bölgeyi inceledi ve yetkililer olayla ilgili henüz herhangi bir gözaltına alma açıklamadı.


ABD Merkez Bankası Başkanı Powell, Adalet Bakanlığı'ndan mahkeme celbi aldığını açıkladı

Powell, 24 Temmuz'da Trump'a Federal Rezerv binasının yenilenmesi için maliyet tahminleri hakkında bilgi verdi (AP)
Powell, 24 Temmuz'da Trump'a Federal Rezerv binasının yenilenmesi için maliyet tahminleri hakkında bilgi verdi (AP)
TT

ABD Merkez Bankası Başkanı Powell, Adalet Bakanlığı'ndan mahkeme celbi aldığını açıkladı

Powell, 24 Temmuz'da Trump'a Federal Rezerv binasının yenilenmesi için maliyet tahminleri hakkında bilgi verdi (AP)
Powell, 24 Temmuz'da Trump'a Federal Rezerv binasının yenilenmesi için maliyet tahminleri hakkında bilgi verdi (AP)

ABD Merkez Bankası Başkanı Jerome Powell dün, Adalet Bakanlığı'ndan suçlamaya yol açabilecek bir celp aldığını açıkladı. Powell, bu hamleyi ABD Başkanı Donald Trump'ın Merkez Bankası’na (Federal Rezerv Bankası/FED) uyguladığı baskının bir parçası olduğunu değerlendirerek eleştirdi.

Powell dün, FED genel merkezinden yaptığı videolu açıklamasında, “Ceza davası açılma tehdidi, FED Başkanı’nın tercihlerini takip etmek yerine, halka en iyi şekilde hizmet edecek şekilde faiz oranlarını belirlemesinin bir sonucudur” dedi.

Powell, geçtiğimiz cuma günü teslim edilen mahkeme celbinin, haziran ayında FED genel merkezinin yenilenmesi ile ilgili ifadesine ilişkin cezai suçlamalara yol açabileceğini de sözlerine ekledi. FED Başkanı, bunu yalnızca bir ‘bahane’ olarak değerlendirdi.

ABD Başkanı Trump, FED’i Washington'daki genel merkezinin yenilenmesi için ayrılan bütçeye uymamakla suçlamış ve dolandırıcılık imasında bulunmuştu. Trump, toplam maliyetin 3,1 milyar dolar olduğunu, oysa başlangıçtaki bütçenin 2,7 milyar dolar olduğunu belirtmiş, Jerome Powell ise bunu yalanlamıştı. Powell, ‘daha önce eşi ve benzeri görülmemiş bu eylemin, yönetimin tehditleri ve süregelen baskısı bağlamında değerlendirilmesi gerektiğini’ belirtmişti.

Powell, “Dört yönetim altında, Cumhuriyetçi ve Demokrat, Federal Rezerv Kurulu'nda görev yaptım. Her seferinde, korku veya siyasi kayırma olmadan, yalnızca misyonumuza odaklanarak görevimi yerine getirdim. Bu çalışmaya devam etmeyi planlıyorum” diye devam etti.

FED’in fiyat istikrarını ve düşük işsizliği oranını korumak gibi ikili bir görevi var ve borçlanma maliyetini etkileyen faiz oranlarını belirliyor. Trump, Powell ve Fed'e faiz indirimlerini hızlandırmaları için defalarca kez baskı yapmıştı. Powell'ın Fed başkanı olarak görevi önümüzdeki mayıs ayında sona eriyor.