ABD yaptırımlarla Lübnan hükümetini cezalandırıyor

ABD yaptırımlarla Lübnan hükümetini cezalandırıyor
TT

ABD yaptırımlarla Lübnan hükümetini cezalandırıyor

ABD yaptırımlarla Lübnan hükümetini cezalandırıyor

İsrail, Lübnan’da Hizbullah’la olan çatışmalarını mümkün olan en az zararla sürdürmesine rağmen, Lübnan’ı yakından takip eden yabancı diplomatlar, sahne arkasında fırtınalar koptuğunu düşünüyor.  
Batılı bir diplomat, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada “Lübnan’da iki tane ordu var. Bunlardan biri illegal ordu ve bu ordunun kararları dışarıdan veriliyor. Oradan emrin verilmesi yeterli oluyor. Ancak bazı milis üyeleri ise Lübnan’ı akıbetinin iyi olmayacağı büyük bir çatışmaya sürüklemek için liderlerinin kısıtlamalarından kaçıyor” ifadelerini kullandı. Diplomat, Lübnan liderlerinin devlet içinde paralel devlet kurulmasına göz yumarak Lübnan’ın güvenlik ve istikrarını tehdit ettiklerini belirterek atılabilecek ilk adımın sorunun varlığını kabul etmek olduğunu ifade etti.
Adının verilmesini istemeyen diplomat, ABD’de Lübnan konusunda çok fazla tartışma olduğunu, Washington’un Lübnan’a yaptırım uygulamasını destekleyenler olduğu gibi Lübnan liderlerinin tutumları değişmediği sürece sert bir tavır takınılmasını destekleyenlerin de olduğunu belirtti.
Diplomat, açıklamasında “Washington Lübnan’daki durumun kötüye gittiği konusunda, terör listesine ilk defa iki milletvekilini alarak Lübnan halkı ve hükümetine açık sinyaller gönderdi. Lübnanlı yetkililer bunun farkında olmalı. Hizbullah siyasi bir örgüt değil aksine bütünüyle silahlı bir örgüttür. Bu örgütün unsurlarının Lübnan hükümetinde barınıyor olması tehlikeyi arttırıyor” dedi. 
Batılı diplomat, “ABD yaptırımları net bir şekilde ilerliyor. Ancak Lübnanlı yetkililer, ABD Hükümeti’nin tüm uyarılarına rağmen bunu dikkate almak istemiyor. Yaptırımlar Lübnan Şii toplumuna, liderlerine ve Şii toplumuna ait bankalara yönelik değil, Hizbullah’a, üyelerine ve onu destekleyen herkese yönelik. Siyasi, dinî ya da mezhebî bağlılıklarına bakılmaksızın bu örgütü herhangi bir destekleyen herkes, ABD yaptırımlarına maruz kalabilir” dedi.
ABD’nin Lübnan ile daha iyi ilişkiler kurmak istediğini vurgulayan kaynak, bir tanesi hariç tüm Lübnan siyasi partilerinin iç savaş sonrası silahsızlandığını belirtti.
“Örgütün değişmeyeceğini bilen Batılı ülkeler, Lübnan ordusunun Beyrut’un güney banliyölerine zorla girmesini beklemiyor fakat devletin burada etkisiz kalmamasını istiyorlar. Lübnan’ı kontrol etmeyi amaçlayan Hizbullah’ ait faaliyetlerin kısıtlanması gerekiyor. Lübnan Hükümeti ve liderleri, örgütün gelişmiş silahlar edinmesini engellemek için kılını kıpırdatmıyor. Lübnan, muazzam potansiyellere sahip ancak bu konuda hiçbir şey yapılmazsa yaptırımlar altında ezilen İran gibi olacak” dedi.
Diplomat, Lübnanlıların yeniden bir iç savaş gerçekleştirmelerini ima etmediğini ancak bu konuda bir şeyler yapmaları gerektiğini belirtti. Aynı zamanda diplomat, Beyrut’taki Batı büyükelçilerinden birinin, Hizbullah’ın sınır boyunca tünel inşa ettiği İsrail tarafından ortaya çıkarıldığında Lübnanlı yetkililere bu konuda ne yapacaklarını sorduğunu ve “Hiçbir şey yapamayacağız” cevabını aldığını nakletti.
Hizbullah’ın Lübnan’ı koruduğu iddiasını “Hizbullah, Lübnan’ı koruyamaz ancak işleri daha da zorlaştırabilir. Hizbullah olmasaydı İsrail Lübnan’a saldırmazdı” diyerek reddetti.
“Lübnan ordusunun, büyük ordularla çarpışabilecek güçte olması gerekmiyor. Ancak bu ordunun kendi görevlerini yerine getirme kabiliyeti bulunuyor” açıklamalarında bulunan diplomat, Washington’un Lübnan ordusunun nitelikli silahlarla donatılmasına veto koyduğu iddiasını da reddetti.



Trump-Şi Zirvesi: Çin ne istiyor?

Donald Trump ve Şi Cinping, Güney Kore'nin Busan kentinde gerçekleştirilen ABD-Çin Zirvesi görüşmelerinin ardından tokalaşırken, 30 Ekim 2025 (AP)
Donald Trump ve Şi Cinping, Güney Kore'nin Busan kentinde gerçekleştirilen ABD-Çin Zirvesi görüşmelerinin ardından tokalaşırken, 30 Ekim 2025 (AP)
TT

Trump-Şi Zirvesi: Çin ne istiyor?

Donald Trump ve Şi Cinping, Güney Kore'nin Busan kentinde gerçekleştirilen ABD-Çin Zirvesi görüşmelerinin ardından tokalaşırken, 30 Ekim 2025 (AP)
Donald Trump ve Şi Cinping, Güney Kore'nin Busan kentinde gerçekleştirilen ABD-Çin Zirvesi görüşmelerinin ardından tokalaşırken, 30 Ekim 2025 (AP)

ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik savaş nedeniyle mart ayında ertelenen ziyaretin ardından 14-15 Mayıs tarihlerinde Çin'e gidecek ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile bir araya gelecek. Aşağıda Pekin'in bu zirveden elde etmeyi umduğu kazanımları ele aldık:

Çin ne istiyor?

Analistlere göre Pekin, diplomatik nezaket gösterilerinin ötesinde sınırlı ama somut kazanımlar elde etmeyi amaçlayacak, ancak Trump'ın öngörülemeyen tutumu göz önüne alındığında ‘gerçekçi ve pragmatik’ bir çizgide kalacak.

Singapur'daki S. Rajaratnam Uluslararası Çalışmalar Okulu'ndan (RSIS) Dr. Benjamin Ho, Çin'in ilişkilerde kapsamlı bir yeniden düzenleme istediğini ancak bunun şu an için ulaşılabilir olmadığını fark ettiğini vurguluyor. Nitekim iki süper güç, ABD'nin bazı Çin mallarına uyguladığı tarifelerin yüzde 145'e tırmandığı sert bir ticaret savaşı yaşadı.

Bununla birlikte tırmanma, Trump ile Şi'nin ekim ayında bir yıllık ateşkes üzerinde anlaşmasının ardından yatıştı. Uzmanlar, söz konusu ateşkesin uzatılmasının Çin'in yaklaşan zirveden beklentileri arasında birincil sırada yer aldığının düşünüyor.

Ekonomi İstihbarat Birimi'nden (EIU) Yue Su, yaptığı değerlendirmede, "Çin'in ihtiyacı olan şey, Trump'ın diyaloğa katılma sözünü tutması ve en azından bazı somut sonuçların en üst düzeyde müzakere edilmesidir” ifadelerini kullandı.

Yue Su, Pekin'in kendi gümrük vergisi tarifelerinden ya da ihracat kısıtlamalarından kademeli geri adımını meşrulaştıracak sınırlı bir tarife indirimi gibi ‘hedef odaklı’ sonuçlarla yetineceğini belirtti.

İran savaşı meselesine gelince...

Uzmanlar, Trump-Şi zirvesinde İran dosyasından ‘kaçınılmasının’ mümkün olmayacağını öngörürken bunun ‘Çin'in güçlü biçimde dahil olmak istediği bir alan olmadığına’ da dikkat çektiler.

Asya Toplum Politikası Enstitüsü'nden (ASPI) Lizzi C. Lee ise ABD'nin zirve öncesinde Çin'i, Tahran ile olan ekonomik ilişkilerini hedef alarak baskı altına aldığını vurguluyor.

Trump geçtiğimiz ay, Pekin'in İran'a askeri destek sağlaması halinde Çin mallarına yüzde 50 oranında ek tarife uygulayacağı uyarısında bulunmuştu.

cdvsv
ABD Başkanı Donald Trump ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Güney Kore'nin Busan kentindeki Gimhae Uluslararası Havalimanı'nda ikili görüşme sırasında, 30 Ekim 2025 (Reuters)

Pekin, müttefiki İran'a yönelik ABD-İsrail savaşını yasadışı ilan ederek kınadı; öte yandan İran'ın Körfez ülkelerine yönelik saldırılarını da eleştirerek Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması çağrısında bulundu.

Yue Su'ya göre Çin, ABD baskısından bağımsız olarak İran ve Rusya aleyhine adım atmayı kabul etmeyecek gibi görünüyor. Zira her ne kadar bu iki ülke üzerinde ‘belirli bir nüfuza sahip olsa da bu nüfuz, tam anlamıyla bir kontrol gücüne ulaşmıyor’.

Pekin ayrıca İran ile ilişkileri gerekçesiyle yeni ABD’nin gümrük tarifelerine maruz kalmak gibi ‘ek komplikasyonlardan’ da kaçınmaya çalışacak.

Çinli müzakerecinin elindeki kozlar neler?

Çin'in en önemli baskı araçlarından biri nadir toprak elementleri, akıllı telefonlardan elektrikli araçlara kadar pek çok ürünün üretiminde vazgeçilmez olan bu maddeler kritik bir öneme sahip.

Çin’in bu sektördeki üstünlüğü, doğal rezervlerden madenciliğe, işlemeden yenilikçiliğe uzanan uzun vadeli bir stratejinin ürünüdür.

Yue Su’ya göre ABD’den gerçek anlamda taviz koparmak söz konusu olduğunda bu elementler ‘Çin'in elindeki en güçlü koz’ olmaya devam ediyor.

Pekin merkezli Trivium China analistlerinden Joe Mazur ise Trump'ın bu kaynakları ‘son derece önemsediğini’ belirterek “Bu, ABD'nin açık bir çözümü olmayan bir mesele olduğunu düşünüyorum” tespitinde bulundu.

Mazur, Çin'in ziyaret öncesinde daha fazla ABD tarım ürünü veya Boeing uçağı satın almak gibi ‘hızlı kazanımlar’ elde etmeye çalışacağını öngörüyor.

Pekin zirveye nasıl hazırlandı?

ASPI’den Lee, Çin'in Trump'ın yaratabileceği istikrarsızlığa karşı önlem almak amacıyla ticaretini Güneydoğu Asya ve Küresel Güney'e çeşitlendirdiğini ve bölgesel ilişkilerini güçlendirdiğini belirtiyor.

Pekin ayrıca hukuki ve düzenleyici araçlarını da geliştirdi. Öyle ki Meta'nın yapay zeka (AI) şirketi Manus'u satın almasını engelleyen son kararında da görüldüğü üzere elinde geniş bir araç seti bulunuyor.

Çin ne kadar güveniyor?

Lee'ye göre Pekin, baskılara daha iyi dayanabilir hale geldikten sonra görüşmelere temkinli bir güvenle girecek. Üstelik ara seçim baskısıyla karşı karşıya olan Trump'a kıyasla uzun vadeli bir stratejiyi sürdürmeye çok daha hazır görünüyor.

Öte yandan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in de Pekin'i ziyaret etmesi bekleniyor. Nisan ayında Şi ile görüşen Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, ziyaretin bu yılın ilk yarısında gerçekleşeceğini açıkladı.

Mazur ise böyle bir ziyaretin “Şi ile Trump arasında iyi bir görüşme yapılmış olması, Çin'in Rusya'ya verdiği desteğin değişeceği anlamına gelmiyor” mesajı vereceğine dikkati çekti.

Mazur sözlerini, "Bu ilişki son derece köklü ve sağlam" diyerek sonlandırdı.


Trump’tan Hürmüz'de "Özgürlük Plus” operasyonunu devreye sokabileceklerini iması

Umman (Arap) Denizi'ni geçerek Hürmüz Boğazı'na doğru ilerleyen USS George H.W. Bush uçak gemisinin bölgedeki operasyonları sırasında çekilmiş bir fotoğraf (CENTCOM)
Umman (Arap) Denizi'ni geçerek Hürmüz Boğazı'na doğru ilerleyen USS George H.W. Bush uçak gemisinin bölgedeki operasyonları sırasında çekilmiş bir fotoğraf (CENTCOM)
TT

Trump’tan Hürmüz'de "Özgürlük Plus” operasyonunu devreye sokabileceklerini iması

Umman (Arap) Denizi'ni geçerek Hürmüz Boğazı'na doğru ilerleyen USS George H.W. Bush uçak gemisinin bölgedeki operasyonları sırasında çekilmiş bir fotoğraf (CENTCOM)
Umman (Arap) Denizi'ni geçerek Hürmüz Boğazı'na doğru ilerleyen USS George H.W. Bush uçak gemisinin bölgedeki operasyonları sırasında çekilmiş bir fotoğraf (CENTCOM)

Washington, dün sona eren süre öncesinde İran'ın yanıtını beklerken, ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'nda daha önce askıya aldığı deniz güvenliği operasyonuna ek önlemler ekleyebileceğini ima etti. ABD Başkanı Donald Trump, Tahran’ın gerilimi azaltmaya yönelik öneriye ‘ciddi’ bir yanıt vermemesi halinde ‘Özgürlük Plus’ operasyonunu başlatabileceklerini açıkladı.

İran ise Washington'ın samimiyetini sorguladı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, deniz alanındaki gerilimler sürerken ABD'nin diplomasiyi askeri baskı için bir kılıf olarak kullandığını savundu.

Kriz hassas bir evreye girerken Birleşik Krallık, deniz ulaşım hatlarını korumak amacıyla bölgeye HMS Dragon destroyerini gönderdi. Bu gelişme, Avrupa'nın enerji tedarikinin sekteye uğraması kaygılarının tırmandığı bir döneme denk geldi.

Öte yandan Berlin’de Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Avrupa ve ABD'nin ortak hedefinin çatışmayı sona erdirmek ve İran'ın nükleer silah edinmesini engellemek olduğunu vurguladı.

İsrail’de ise yerel medyaya konuşan kaynaklar, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun ABD yönetimine İran ile sürdürülen müzakerelerin uzatılmaması gerektiğini bildirdiğini aktardı. Netanyahu’nun, İran'ın nükleer programının tamamen çökertilmesini öngören herhangi bir anlaşmanın yeterli olmayacağına işaret ettiği de belirtildi.

Birleşmiş Milletler (BM) ise tarafları ihtiyatlı davranmaya çağırdı. Bölgenin, deniz ulaşımını ve küresel piyasaları tehdit edecek bir çatışmaya sürüklenmesinden duyulan kaygı giderek artıyor.

İran basınının aktardığına göre Tahran’da ise İran parlamentosunun bugün, güvenlik kaygılarıyla tarihi bir ilke imza atarak olağanüstü tam oturumunu video konferans yöntemiyle gerçekleştirmesi bekleniyor.


Putin: Ukrayna Savaşı’nın sona yaklaştığını düşünüyorum

Kiev'de Rusya tarafından İHA ile saldırı düzenlenen bir bölgede Ukrayna polisi ve yerel halk, 28 Nisan 2026 (AFP)
Kiev'de Rusya tarafından İHA ile saldırı düzenlenen bir bölgede Ukrayna polisi ve yerel halk, 28 Nisan 2026 (AFP)
TT

Putin: Ukrayna Savaşı’nın sona yaklaştığını düşünüyorum

Kiev'de Rusya tarafından İHA ile saldırı düzenlenen bir bölgede Ukrayna polisi ve yerel halk, 28 Nisan 2026 (AFP)
Kiev'de Rusya tarafından İHA ile saldırı düzenlenen bir bölgede Ukrayna polisi ve yerel halk, 28 Nisan 2026 (AFP)

Rusya ve Ukrayna dün birbirini, ABD’nin arabuluculuğunda Başkan Donald Trump tarafından açıklanan üç günlük ateşkesi ihlal etmekle suçladı. Bu gelişmeye Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in çatışmanın sona yaklaştığını düşündüğünü söylediği açıklaması eşlik etti.

Ukrayna Genelkurmay Başkanlığı’ndan yapılan açıklamada, "Bu sabahtan (cumartesi) itibaren saldırı sayısı 51'e ulaştı” denildi.

Rusya Savunma Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada ise “Ateşkes ilanına karşın Ukrayna silahlı grupları, insansız hava araçları ve topçu silahlarıyla mevzilerimize saldırı düzenledi” denildi.

Bu gelişmeler yaşanırken Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, dün gazetecilere Ukrayna'daki savaşın sona yaklaştığını düşündüğünü söyledi.

ffbvfb
Donetsk kentinin Kiyevski semtinde Rus insansız hava araçlarının saldırısına uğrayan bir evi inceleyen Ukraynalı bir kadın (DPA)

Avrupa ülkeleriyle görüşmeye hazır olup olmadığına ilişkin bir soruyu yanıtlayan Putin, muhatap olarak tercih ettiği ismin eski Almanya Başbakanı Gerhard Schröder olduğunu belirtti.

Putin ayrıca Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy ile ancak Rusya ile Ukrayna arasında kalıcı bir barış anlaşmasına varıldıktan sonra bir araya gelebileceğini ifade etti.

Öte yandan Putin, Rusya'nın Trump'ın cuma günü açıkladığı kapsamlı esir takası teklifine ilişkin Ukrayna'dan henüz herhangi bir öneri almadığını belirterek, “ABD Başkanı'nın sunduğu teklife yanıt vermesi için Ukrayna tarafını bekliyoruz. Ne yazık ki şimdiye kadar herhangi teklif tarafımıza ulaşmadı” ifadelerini kullandı.