Trump ve Pelosi'nin çatışması şiddetlendi

ABD Başkanı Donald Trump ve ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi, Çarşamba günü yapılan Beyaz Saray toplantısında gergin anlar yaşadı (Beyaz Saray)
ABD Başkanı Donald Trump ve ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi, Çarşamba günü yapılan Beyaz Saray toplantısında gergin anlar yaşadı (Beyaz Saray)
TT

Trump ve Pelosi'nin çatışması şiddetlendi

ABD Başkanı Donald Trump ve ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi, Çarşamba günü yapılan Beyaz Saray toplantısında gergin anlar yaşadı (Beyaz Saray)
ABD Başkanı Donald Trump ve ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi, Çarşamba günü yapılan Beyaz Saray toplantısında gergin anlar yaşadı (Beyaz Saray)

Soruşturma komisyonları huzurunda ‘Ukrayna davası’ suçlamalarıyla ilgili ifadeleri devam ederken ABD Başkanı Donald Trump üzerindeki baskı yoğunlaştı. ABD’li bir diplomat, dün konuyla ilgili ABD Kongresi’ne yaptığı açıklamada, Trump ve kişisel avukatı Rudy Giuliani’nin Trump’ın siyasi rakibi Joe Biden’la bağlantılı bir Ukrayna şirketini araştırmalarını isteyip Ukrayna’yı ABD iç politikasına müdahil ederek ABD politikasını ihlal ettiğini ifade etti.
Avrupa Birliği (AB) Büyükelçisi Gordon Sundland, azil soruşturmaları yürüten ABD Kongresi komisyonlarına, Trump’ın mayıs ayında diplomatlara kişisel avukatı Giuliani'yi de Ukrayna’yla ilgili tartışmalara dahil etmelerini emrettiğini söyledi. Sundland, “Giuliani, Trump’ın Ukrayna’nın yolsuzlukla mücadele davalarını soruşturması gerektiğine dair Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy'den bir açıklama istediğini doğruladı. Giuliani, Trump için özellikle 2016 seçimleri ve Borisma davalarının yolsuzlukla mücadele soruşturmalarında önemli olduğunu zikretti” dedi. Joe Biden’ın oğlu Hunter Biden, Ukrayna şirketi Borisma’nın yönetim kuruluna katılmıştı.
Bu açıklama Trump’a yakın olan iki isim Giuliani ve Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Danışmanı John Bolton arasında Ukrayna konusundaki eski bir anlaşmazlığa ilişkin sızıntıların yayınlanmasından sonra geldi. New York Times gazetesine göre, Bolton’un yardımcısı pazartesi günü Kongre’ye yaptığı açıklamada Beyaz Saray’ın Ukrayna’yı baskı altına alma çabalarının Bolton’u endişelendirdiğini ifade etti.
Gazetenin haberine göre Bolton, Rudy Giuliani’nin, “herkesi havaya uçuracak bir el bombası” olduğu konusunda uyardı.
Diğer yandan, çarşamba günü Beyaz Saray toplantısında ABD’nin Suriye politikasının görüşüldü. Toplantıda Trump’ın ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi’ye sert sözler sarf etmesinin ardından Demokrat yetkililer, toplantıyı terk etti.
Trump, Twitter hesabından toplantıda Nancy’nin kendisine parmak uzattığı bir fotoğrafı paylaşarak “Nancy’nin acilen bir yardıma ihtiyacı var. Ya kafasında bir şey var ya da sözün kısası ülkemizden hoşlanmıyor. Bugünkü Beyaz Saray toplantısında çok sinirlendi. İzlemesi üzücüydü. Lütfen Nancy için dua edin çünkü o çok hasta” dedi.
Diğer yandan Trump’ın “Asabi Nancy” lakabını taktığı Temsilciler Meclisi Başkanı Pelosi de Trump’ın toplantıda sinirlendiğini belirtti. Söz konusu toplantı, 24 Eylül’de Trump’ın azli prosedürlerinin başlamasından bu yana ikili arasındaki ilk toplantıydı. Senato’daki Demokrat Parti liderlerinden Chuck Schumer’ın açıklamasına göre, Trump ‘yıkıcı ve bayağı’ eleştiriler yapmaya başladığında Pelosi de Başkan’ın sinirlendiğini belirtti.
Schumer, ABD birliklerinin Kuzey Suriye’den çekilme kararının tartışıldığı toplantıdan ayrıldıktan sonra “Trump, özellikle Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi’ye hakaretler yağdırdı. Nancy’nin üçüncü sınıf bir politikacı olduğunu ifade etti” dedi.
Nancy, Temsilciler Meclisi’nin ezici çoğunluğu ABD askerlerini Suriye’den çekme kararını kınayan karar tasarısını desteklediği için Trump’ın ‘oldukça sarsılmış’ göründüğünü belirtti.
Demokrat Partili milletvekili Steny Hoyer de kendisi ve diğer demokratların, Trump’ın Pelosi’ye karşı davranışı sebebiyle ‘aşağılanmış hissettiklerini’ ifade etti. Hoyer “Bu toplantılara daha önce birçok kez katıldım ancak paralel bir devlet kurumuna bu derece saygısızlık eden bir başkan görmedim” dedi.
Trump'ın Sözcüsü Stephanie Grisham da Başkan’ın sözlerinin ‘ölçülü ve belirleyici’ olduğunu, Pelosi’nin toplantıdan ayrılmasının ise şaşırtıcı olmamakla birlikte anlamsız olduğunu ifade etti. Grisham, Twitter adresinden yaptığı açıklamada “Demokrat liderleri ise toplantıdan hiddetle ayrılıp kameralara sızlanmayı seçerken diğer herkes ise ülkemiz adına çalışmaya devam etti” ifadelerinde bulundu.
Diğer yandan, ABD Başkanı Donald Trump’ın azli soruşturmasında kilit bir rol oynayan ABD Temsilciler Meclisi Üyesi Elijah Cummings ise dün 68 yaşında vefat etti. Maryland eyaletinden bir milletvekili, Cummings’in kronik sağlık durumunun kötüleşmesi nedeniyle öldüğünü ifade etti.
Konuşmasındaki belagat ve cumhuriyetçi sesiyle meşhur ve saygın bir şahsiyet olan Cummings, Temsilciler Meclisi Denetim ve Reform Komisyonu’na başkanlık etmişti. Cummings’in azil soruşturmasının kalbinde yer alması ve daha önce defalarca kendisiyle çatışmasına rağmen Trump, Twitter hesabından paylaştığı bir gönderide “Elijah Cummings’in ailesi ve arkadaşlarına en içten başsağlığı dileklerimi sunarım. Bu çok saygın siyasi liderin gücünü, tutkusunu ve bilgeliğini kendim de görmüştüm” ifadelerinde bulundu.
Temmuz ayında Trump, Elijah’ın temsil ettiği seçim bölgesi hakkında “Baltimore bölgesi çok kötü ve çok tehlikeli. Sıçanlar ve farelerle dolu. Elijah, Baltimore'da daha fazla zaman geçirmiş olsaydı, muhtemelen bu çok tehlikeli ve kirli yerin temizlenmesine yardımcı olabilirdi” demişti.
Cummings ise “Ben seçim bölgesindeki evime her gün gidiyorum. Her sabah kalkıp komşularım için mücadele veriyorum. Yürütme organını denetlemek benim anayasal görevim. Ancak seçmenlerim için mücadele etmek benim vicdani görevim” diyerek cevap vermişti.



Panama Kanalı krizinde karar: Çin’e diplomatik darbe vuruldu

Çin devletine ait şirketler de Panama Kanalı'ndaki ihalelere girmişti (Reuters)
Çin devletine ait şirketler de Panama Kanalı'ndaki ihalelere girmişti (Reuters)
TT

Panama Kanalı krizinde karar: Çin’e diplomatik darbe vuruldu

Çin devletine ait şirketler de Panama Kanalı'ndaki ihalelere girmişti (Reuters)
Çin devletine ait şirketler de Panama Kanalı'ndaki ihalelere girmişti (Reuters)

ABD ve Çin arasındaki Panama Kanalı tartışması, Hong Kong merkezli CK Hutchison şirketiyle ilgili verilen kararın ardından tekrar alevleniyor. 

Panama Yüksek Mahkemesi'nin sitesinde dün gece açıklanan kararda, CK Hutchison'ın liman sözleşmesinin "Anayasa'ya aykırı olduğu" hükme bağlandı.  

Çinli iş insanı Li Ka-shing'in sahibi olduğu şirket, kanalın her iki yakasında da tesise sahip. Balboa ve Cristobal adlı limanları işleten firma, ABD Başkanı Donald Trump'ın Çin'in Panama Kanalı'nın kontrolünü ele geçirdiğini iddia etmesiyle başlayan diplomatik krizin ortasında kalmıştı. 

Buna çözüm olarak firma Panama Kanalı'nın iki yakasındaki stratejik limanlara ait hisselerini, Amerikan varlık yönetim şirketi BlackRock liderliğindeki konsorsiyuma 22,8 milyar dolar karşılığında satmayı 4 Mart'ta kabul etmişti.

Ancak Pekin, sert tepki gösterdiği satış işlemleri hakkında inceleme başlatmıştı. Ayrıca CK Hutchison Holdings'in limanlarla ilgili Panama yönetimine 300 milyon dolara yakın borcu olduğu da bildirilmişti.

New York Times (NYT) ve Wall Street Journal (WSJ), henüz tamamlanmayan anlaşmanın mahkeme kararından nasıl etkileneceğinin belirsiz olduğunu yazıyor. 

WSJ'nin analizinde, firmanın limanlardaki faaliyetlerini durdurmak zorunda kalabileceğine dikkat çekiliyor. Şirketin, Yüksek Mahkeme kararına itiraz hakkı yok ancak kararla ilgili çeşitli açıklamalar isteyerek lisans iptal sürecini uzatabilir. 

Panama yönetiminin, lisans iptalinin ardından yeni ihale süreci başlatılana kadar limanları yönetmesi için bir şirketi görevlendirebileceği belirtiliyor.

Panama Yüksek Mahkemesi'nin kararında "siyasi baskının önemli rol oynadığı" savunuluyor. Kararın "Başkan Trump için Batı Yarımküre'deki güvenlik hedeflerinde bir zafer kazandırdığı, Çin'in ise bölgedeki etkisini zayıflattığı" ifade ediliyor. 

ABD'nin 3 Ocak'ta Venezuela'ya düzenlediği baskında lider Nicolas Maduro ve eşi Cilia Flores'i kaçırmasıyla Çin'in halihazırda Latin Amerika'daki önemli bir müttefikini yitirdiği hatırlatılıyor.

Independent Türkçe, Wall Street Journal, New York Times


İran senaryoları: Trump, Amerikan komandolarını gönderebilir

Trump, İran'a saldırı planlarını askıya aldığını söyledikten sonra bile askeri müdahale tehditlerini sürdürüyor (Reuters)
Trump, İran'a saldırı planlarını askıya aldığını söyledikten sonra bile askeri müdahale tehditlerini sürdürüyor (Reuters)
TT

İran senaryoları: Trump, Amerikan komandolarını gönderebilir

Trump, İran'a saldırı planlarını askıya aldığını söyledikten sonra bile askeri müdahale tehditlerini sürdürüyor (Reuters)
Trump, İran'a saldırı planlarını askıya aldığını söyledikten sonra bile askeri müdahale tehditlerini sürdürüyor (Reuters)

ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’a kara harekatı seçeneğini değerlendirdiği belirtiliyor.

Kimliklerinin paylaşılmaması şartıyla New York Times'a (NYT) konuşan yetkililer, İran'a saldırı seçenekleri arasında Amerikan komandolarının ülkeye gönderilmesinin yer aldığını söylüyor. 

Bu plana göre özel harekatçılar, ABD'nin haziranda düzenlediği saldırıda hasar görmeyen nükleer tesislere saldırı düzenleyecek. 

NYT, Amerikan komandolarının İran ve benzeri hedef ülkelere girerek nükleer tesisleri veya diğer stratejik değere sahip hedefleri vurmak için uzun süredir özel eğitim aldığını yazıyor. 

Analizde "en riskli seçenek" diye nitelenen alternatifle ilgili Beyaz Saray'ın net bir karara varmadığı aktarılıyor. 

Trump, önceden İran'a kara saldırısı hakkında çekincelerini dile getirmiş, 1979 İslam Devrimi'nin ardından patlak veren rehine krizini hatırlatmıştı. 

ABD'nin Tahran Büyükelçiliği'ni basan İranlılar, 52 Amerika vatandaşını 444 gün boyunca rehin tutmuştu. Dönemin ABD Başkanı Jimmy Carter, 1980'de Kartal Pençesi Operasyonu'nu başlatarak Delta Force birliklerini İran'a göndermiş, başarısız harekatta bir İranlı sivil ve 8 Amerikan askeri ölmüştü.

Trump, 11 Ocak'ta NYT'de yayımlanan söyleşisinde, Venezuela'ya düzenledikleri kara operasyonunun Carter'ın harekatı gibi başarısızlığa uğramadığını vurgulayarak övünmüştü. 

Amerikan gazetesinin analizine göre Pentagon'un Trump'a sunduğu seçenekler arasında, ülkedeki askeri ve güvenlik tesislerine saldırı düzenleyerek dini lider Ali Hamaney'in devrileceği koşulları oluşturmak da yer alıyor. 

İsrail ise hazirandaki saldırıların ardından İran'ın balistik füze programını büyük ölçüde yeniden inşa ettiğini savunuyor. Tel Aviv yönetimi, ABD'nin İran'a saldırması halinde Tahran'dan kuvvetli bir misilleme geleceğini düşünüyor. 

Bu nedenle İsrail'in, ABD'yle ortak operasyon düzenleyerek İran'ın balistik füze tesislerini vurmak istediği aktarılıyor.

Wall Street Journal'ın 28 Ocak'taki analizinde, Devrim Muhafızları'nın elinde İsrail'e ulaşabilecek yaklaşık 2 bin adet orta menzilli balistik füze ve önemli miktarda kısa menzilli füze stoku bulunduğu belirtilmişti.

Trump, İran riyalinin döviz karşısında çakılmasıyla 28 Aralık'ta patlak veren eylemlerde, göstericilerin vurulması veya idam edilmesi halinde askeri müdahale tehdidinde bulunmuş, daha sonra operasyonu askıya almıştı.

İran devleti eylemlerdeki can kaybına dair ilk açıklamayı 21 Ocak'ta yapmıştı. Güvenlik güçleri ve siviller dahil 3 bin 117 kişinin hayatını kaybettiği duyurulmuştu. 

Ancak ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), gösterilerde çıkan olaylarda 6 bin 373 kişinin hayatını kaybettiğini, 42 bin 486 kişinin gözaltına alındığını savunmuştu.

Independent Türkçe, New York Times, Wall Street Journal


Ukrayna ordusunda insan gücü eriyor: “2 milyon kişi asker kaçağı”

ABD arabuluculuğundaki ateşkes anlaşmalarından sonuç çıkmazken, Rusya-Ukrayna cephesindeki kayıplar artıyor (Reuters)
ABD arabuluculuğundaki ateşkes anlaşmalarından sonuç çıkmazken, Rusya-Ukrayna cephesindeki kayıplar artıyor (Reuters)
TT

Ukrayna ordusunda insan gücü eriyor: “2 milyon kişi asker kaçağı”

ABD arabuluculuğundaki ateşkes anlaşmalarından sonuç çıkmazken, Rusya-Ukrayna cephesindeki kayıplar artıyor (Reuters)
ABD arabuluculuğundaki ateşkes anlaşmalarından sonuç çıkmazken, Rusya-Ukrayna cephesindeki kayıplar artıyor (Reuters)

Ukrayna ordusu, Rusya’ya karşı savaşacak asker bulmakta zorlanıyor. 

Wall Street Journal’ın analizinde, Ukrayna açısından bu yıl savaşın gidişatını belirleyecek en önemli unsurlar arasında insan gücünün yer aldığı belirtiliyor. 

Genç askerleri hızlı şekilde yetiştirip cepheye göndermek için tasarlanan "Sözleşme 18-24" programının, deneyimsiz kişileri tehlikeli savaş bölgelerine göndererek önemli kayıplara yol açtığına dikkat çekiliyor. 

18 yaşına girdiği gibi yoğun çatışmaların yaşandığı Pokrovsk cephesine gönderilen Kirilo Horbenko’nun ekimde ölmesi de buna örnek gösteriliyor. Genç asker sadece 6 ay görev yapabilmiş.

Program, genç askerlere yüksek maaş ve üniversite kontenjanı dahil çeşitli avantajlar sunarken, karşılığında 6 aylık askeri eğitim veriyor.

18 yaşındaki Vıyaçeslav Malets de ailesinin isteğine karşı gelerek geçen yıl Almanya'dan memleketi Ukrayna'ya dönüp savaşa girdi. Programa katılan ilk asker olan Malets, cephedeki hizmetlerinden dolayı Devlet Başkanı Volodimir Zelenski tarafından eylülde madalyayla ödüllendirildi.

Ancak genç savaşçı, bir ay sonra Pokrovsk cephesinde mayına basarak yaşamını yitirdi. 

Bu gelişmelerin ardından program, 18-24 yaşındaki gençleri cepheden uzaktaki drone operasyonu görevlerine yönlendirmeye başladı.

14 Ocak’ta göreve başlayan Savunma Bakanı Mihaylo Federov, bu pozisyondaki ilk açıklamasında insan gücü sıkıntısına dikkat çekmiş, 2 milyon Ukraynalının askerlikten kaçtığını söylemişti.

Ayrıca 200 binden fazla askerin firar ettiğini, bunun Ukrayna ordusunun beşte birine tekabül ettiğini vurgulamıştı. 

Ukrayna'nın cephe hatlarını düzenli olarak ziyaret eden ABD merkezli düşünce kuruluşu Dış Politika Araştırma Enstitüsü’nden Rob Lee, şunları söylüyor: 

İnsan gücü, 2026’da Ukrayna'nın savaş alanında nasıl bir performans göstereceğini belirleyecek en önemli unsur. Bu, aynı zamanda Rusya'nın ne kadar ilerleyebileceğini de belirleyecek.

Washington merkezli düşünce kuruluşu Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi'nin (CSIS) raporuna göre, Rusya'nın Şubat 2022'deki saldırısıyla başlayan savaşta yaklaşık 2 milyon kişi öldü, yaralandı ya da kayboldu. 

Çalışmada, Rusya'nın yaklaşık 1,2 milyon kayıp verdiği ifade ediliyor. Ukrayna içinse bu rakam 600 bin civarında. 

Rus ordusunda 275 bin ila 325 bin askerin hayatını kaybettiği, Ukrayna ordusundaysa 100 bin ila 140 bin askerin yaşamını yitirdiği aktarılıyor.

Independent Türkçe, Wall Street Journal, New York Times