ABD Dışişleri Bakanlığı Baş Müfettişi Suudi Arabistan’la silah anlaşmasının yasal uygunluğunu doğruladı

Dışişleri Bakanı Mike Pompeo
Dışişleri Bakanı Mike Pompeo
TT

ABD Dışişleri Bakanlığı Baş Müfettişi Suudi Arabistan’la silah anlaşmasının yasal uygunluğunu doğruladı

Dışişleri Bakanı Mike Pompeo
Dışişleri Bakanı Mike Pompeo

ABD Dışişleri Bakanlığı, bakanlığın baş müfettişinin nihai raporuna göre Suudi Arabistan, BAE ve Ürdün’le yapılan silah anlaşmalarında hukuki prosedürlere uygunluğun tespit edildiğini bildirdi. Raporda ayrıca, Dışişleri Bakanı'nın acil durumlarda kullandığı yetkilere dayanarak kararın ABD yasalarına uygun olduğunu ve Silahların Kontrolü ve İhracatı Yasası’nda herhangi bir ihlal bulunmadığını doğruladı. Böylece Bakanlık, bu anlaşmaların sahiplerine yönelik  bir yıl boyunca süren tartışmalara son verdi.
Bakanlık’tan üst düzey bir yetkili ile dün telefonla yapılan basın toplantısındaki açıklamada, raporlarda elde edilen esas bulgunun Dışişleri Bakanı Mike Pompeo'nun geçen yılın Mayıs ayında, söz konusu satışlar ve ABD savunma teçhizatı malzemelerinin 22 teklifle Suudi Arabistan, BAE ve Ürdün'e sevk edilmesi ve satışlarıyla alakalı Mayıs 2019’da olağanüstü yetkilerini kullanımına ilişkin onayı olduğu belirtildi. Toplam 8 milyar 100 milyon dolarlık anlaşma satışlarının, tüm yasal gereklilikler ve bakanın yetkileri dahilinde tamamen tutarlı olduğu kaydedildi.
Yetkili açıklamasında, baş müfettişin nihai raporunun acil durum operasyonuna ve dışişleri bakanına verilen yetkilere atıfta bulunduğunu ve bakanın bunu kötüye kullanmadığını belirtti. Buna delil olarak, eski ABD Başkanı Ronald Reagan'ın Suudi Arabistan'a, İran’ın altyapısına yönelik tehditlerine karşılık vermesi için Stinger füzeleri sağlamaya çalıştığı 1984 yılındaki bu olay da dahil olmak üzere geçmişte yaşanan olaylara dikkat çekti. Ardından 1990'da Başkan George W. Bush döneminde yaşananlara atıfta bulunarak, dönemin Dışişleri Bakanı’nın, Körfez Savaşı'ndan ve Saddam Hüseyin rejiminin Kuveyt'i işgalinden önce askeri teçhizatının Suudi Arabistan'a gelişini hızlandırmaya çalıştığını belirtti. Açıklamasında şu ifadeler yer aldı:
“Bu tarihi olaylara ve ABD hükümetinin aldığı yasal önlemlere bakacak olursak, bu alıntıların tümü son raporlarda yer aldı. Başmüfettişlik Ofisi, acil durum yetkilerinin uygulanmasına ilişkin söz konusu tarihsel olaylara atıfta bulundu ve bunu delil gösterdi. Müfettişlik Ofisi, bakanın bu yetkilerini yasaya uygun olarak kullandığına ve onayının Dışişleri Bakanlığı tarafından uygun şekilde yerine getirildiğine karar verdi.”
Üst düzey yetkili açıklamasının devamında, eski baş müfettişin bu konudan çekilip sorumluluğu kendisine devrettiği Baş Müfettiş Yardımcısı Diana Shaw'ın onayının  ardından raporun yayınlanacağını belirtti. Ayrıca raporun, Kontrol yasasına göre Pompeo'nun onayının ve silah ihracatına yönelik gereksinimlerin uygunluğunu doğruladığını kaydetti.
Dışişleri bakanının satış anlaşmasını hızlandırmak için kullandığı acil durum yetkisinin Körfez'de bölgedeki sıkıntılar ve sorunlar nedeniyle olduğunu belirten yetkili, geçen yıl İran'ın kötü niyetli faaliyetleri ve vekilleri tarafından gelen saldırıların doğrudan bir sonucu olduğunu, bu kararların uygun önlemlerin alınması gerektiği için uygulandığını belirtti.  Aynı zamanda, “Bakanlık ve ortak kurumları, devletin sivillere zarar vermeyerek ABD savunma mekanizmalarının risklerini azaltmak için ek hafifletme önlemleri uygulaması ve böylece sivillere zarar verme riskini de azaltacağı rapor üzerinde zaten çalışıyorlardı” dedi. Ayrıca, müttefiklerle güvenlik alanlarında işbirliği konusunda çok sayıda katılım sağlamanın yanı sıra daha iyi ekipman sağlayarak koalisyona ek eğitim sunmayı hedeflediğini kaydetti.
ABD Dışişleri Bakanlığı yaptığı basın açıklamasında, Temsilciler Meclisi ve Senato'daki Kongre üyelerini, asılsız bulduğu beyan ve medya açıklamalarını geri çekmeye çağırdı. Ayrıca bu iddiaları ve açıklamaları destekleyen ABD medyasına da, rapor yayınlanmadan önce raporla ilgili suçlamalarda bulunan yasama üyelerinin isimleri de dahil olmak üzere söz konusu medya açıklamalarını geri çekmesi için  çağrıda bulundu. Açıklamada şu ifadeler yer aldı:
“Temsilci Eliot Engel, yönetimin İran acil durumuyla ilgili yalan söylediğini, bunun "yasanın ihlali" olduğunu iddia ederken, Temsilci Bob Menendez de "yasayı görmezden geldiği için” Pompeo'nun hatalı olduğunu vurguladı. Baş Müfettişlik Ofisi, bakanın Kongre tarafından kendisine verilen yetkileri kullandığını kanıtladı. The New York Times gazetesi Haziran 2020'de Baş Müfettişin incelemesi henüz tamamlanmadı halde Pompeo'nun "yasadışı hareket etmiş olabileceğini" beklediklerini belirtti. Bu yanlış ifadelerden çekilmeleri gerekiyor.”



Suudi Arabistan: Topraklarımıza ve ulusal varlıklarımıza yönelik hiçbir saldırıya müsamaha göstermeyeceğiz

Kral Abdullah Finans Bölgesi'ndeki (KAFD) Finans Merkezi'ndeki bir kulenin bazı katlarında maddi hasar meydana geldi. (Suudi Sivil Savunması)
Kral Abdullah Finans Bölgesi'ndeki (KAFD) Finans Merkezi'ndeki bir kulenin bazı katlarında maddi hasar meydana geldi. (Suudi Sivil Savunması)
TT

Suudi Arabistan: Topraklarımıza ve ulusal varlıklarımıza yönelik hiçbir saldırıya müsamaha göstermeyeceğiz

Kral Abdullah Finans Bölgesi'ndeki (KAFD) Finans Merkezi'ndeki bir kulenin bazı katlarında maddi hasar meydana geldi. (Suudi Sivil Savunması)
Kral Abdullah Finans Bölgesi'ndeki (KAFD) Finans Merkezi'ndeki bir kulenin bazı katlarında maddi hasar meydana geldi. (Suudi Sivil Savunması)

Suudi Arabistan, dün yaptığı açıklamada, egemenliğini savunmak amacıyla gerekli bütün önlemleri alma konusunda tam ve meşru hakka sahip olduğunu vurguladı. Riyad yönetimi, uluslararası hukuk kuralları çerçevesinde topraklarını ve ulusal varlıklarını hedef alan hiçbir saldırıya müsamaha göstermeyeceğini bildirdi.

Suudi Arabistan Sivil Savunma Müdürlüğü, dün sabah saatlerinde Riyad'daki Kral Abdullah Finans Merkezi'nde (KAFD) bulunan bir kulenin Husilere ait terör saldırısına maruz kaldığını açıkladı. Saldırı sonucunda kulenin bazı katları ile çevredeki binalarda maddi hasar meydana geldiği, herhangi bir can kaybı veya yaralanmanın yaşanmadığı belirtildi.

Yemen'de Meşru Yönetime Destek Koalisyonu ise hava savunma sistemlerinin Husiler tarafından Riyad'a yöneltilen füze tehdidine müdahale ettiğini duyurdu. Açıklamada, Suudi Arabistan'ın güney bölgesine doğru fırlatılan beş balistik füze ile bir seyir füzesinin de (Cruise) hedef alındığı bildirildi.

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, uluslararası topluma sorumluluklarını yerine getirme, ilgili Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararlarını uygulama ve Husi saldırılarını kınama çağrısında bulunuldu. Açıklamada ayrıca, Husilerin bölge ve dünya güvenliği açısından oluşturduğu tehlikeye dikkat çekildi.

Öte yandan, ABD'nin Riyad Büyükelçiliği, yerleşkesinin insansız hava aracıyla (İHA) hedef alındığı yönündeki iddiaları yalanladı.


Arap ve İslam ülkelerinden, İngiltere ve Avustralya'nın İsrail'in yerleşim politikalarına yönelik yaptırım kararına destek

İsrail askerleri, işgal altındaki Batı Şeria'nın Nablus kentinde düzenlenen askerî baskın sırasında mevzileniyor (EPA)
İsrail askerleri, işgal altındaki Batı Şeria'nın Nablus kentinde düzenlenen askerî baskın sırasında mevzileniyor (EPA)
TT

Arap ve İslam ülkelerinden, İngiltere ve Avustralya'nın İsrail'in yerleşim politikalarına yönelik yaptırım kararına destek

İsrail askerleri, işgal altındaki Batı Şeria'nın Nablus kentinde düzenlenen askerî baskın sırasında mevzileniyor (EPA)
İsrail askerleri, işgal altındaki Batı Şeria'nın Nablus kentinde düzenlenen askerî baskın sırasında mevzileniyor (EPA)

Suudi Arabistan ile 14 Arap ve İslam ülkesi, İngiltere ve Avustralya hükümetlerinin, işgal altındaki Filistin topraklarında sürdürülen yasa dışı İsrail yerleşim faaliyetlerine karşı yaptırım uygulama kararlarını memnuniyetle karşıladı. Söz konusu yaptırımların, yerleşimlerin inşasına katılan şirketleri hedef alan önlemleri de kapsadığı belirtildi.

Suudi Arabistan, Ürdün, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Kuveyt, Endonezya, Pakistan, Türkiye, Katar, Mısır, Filistin, Cezayir, Nijer, Maldivler, Libya ve Somali dışişleri bakanları ayrıca, İngiltere'nin Gazze Şeridi'ne insani yardım ulaştırılmasını engellediği gerekçesiyle İsrailli bir gruba yaptırım uygulama kararını da memnuniyetle karşıladı.

Bakanlar, dün yayımladıkları ortak açıklamada, hesap verebilirliğin sağlanmasına yönelik bütün çabalara destek verdiklerini bildirdi. Açıklamada, E1 yerleşim planı da dahil olmak üzere yerleşim faaliyetlerinden sorumlu kuruluş ve kişilere, ayrıca ilhak ve yerleşimlerin genişletilmesi politikalarını destekleyen, kolaylaştıran veya uygulayan taraflara karşı uygun uluslararası tedbirlerin alınması ve yaptırımlar uygulanması çağrısında bulunuldu.

Ortak açıklamada, İsrail'in işgal altındaki Filistin topraklarında sürdürdüğü yerleşim politikaları, özellikle E1 planı ve işgal altındaki Doğu Kudüs'ün doğusunda yürütülen bağlantılı faaliyetler şiddetle kınandı. İngiltere ve Avustralya'nın attığı adımın, uluslararası toplumdaki diğer ülkeleri de benzer kararlar almaya teşvik etmesi temennisinde bulunuldu.

Bakanlar, söz konusu tedbirlerin uluslararası hukuka ve Birleşmiş Milletler'in (BM) ilgili kararlarına uygun olduğunu belirtti. Bu kapsamda, 2016 tarihli BM Güvenlik Konseyi'nin 2334 sayılı kararı ile Uluslararası Adalet Divanı'nın 19 Temmuz 2024 tarihli danışma görüşüne atıfta bulunuldu. Açıklamada, tüm devletlerin İsrail'in yasa dışı işgalinden kaynaklanan durumun meşruiyetini tanımama, bu durumun sürdürülmesine yönelik yardım veya destek sağlamama yükümlülüğü bulunduğu vurgulandı.

Bakanlar ayrıca İsrail'e, yerleşim faaliyetleri kapsamında alınan bütün kararları ve işgal altındaki Filistin topraklarının coğrafi ve demografik yapısını değiştirmeyi amaçlayan diğer uygulamaları iptal etme çağrısını yineledi.

Ortak açıklamada, İsrail'in Gazze'deki askerî operasyonlarını artırması da kınandı. Gazze'de güvenlik ve istikrarın sağlanması, insani koşulların iyileştirilmesi, yeniden imar ve toparlanma sürecinin kolaylaştırılması ve kalıcı barışın temellerinin atılması amacıyla ABD Başkanı Donald Trump'ın çatışmayı sona erdirmeye yönelik kapsamlı planının eksiksiz ve derhal uygulanması istendi. Açıklamada ayrıca Gazze'nin, işgal altındaki Filistin topraklarının ayrılmaz bir parçası olduğu vurgulandı.

Bakanlar, adil, kalıcı ve kapsamlı bir barışın sağlanmasının tek uygulanabilir yolunun iki devletli çözümün hayata geçirilmesi olduğunu belirtti. Bu çerçevede, uluslararası hukuk ve BM kararları doğrultusunda, 4 Haziran 1967 sınırları temelinde, başkenti Doğu Kudüs olan, egemen, coğrafi bütünlüğe sahip ve yaşanabilir bağımsız bir Filistin devletinin kurulması gerektiğinin altı çizildi.


BAE’den Somali’ye sert tepki: Düşmanca tutum ikili ilişkilere zarar veriyor

BAE, uluslararası ilişkileri etkileyen kararların siyasi hesaplardan ve iç çekişmelerden uzak tutularak ortak çıkarlar doğrultusunda alınması gerektiğini vurguladı (Reuters)
BAE, uluslararası ilişkileri etkileyen kararların siyasi hesaplardan ve iç çekişmelerden uzak tutularak ortak çıkarlar doğrultusunda alınması gerektiğini vurguladı (Reuters)
TT

BAE’den Somali’ye sert tepki: Düşmanca tutum ikili ilişkilere zarar veriyor

BAE, uluslararası ilişkileri etkileyen kararların siyasi hesaplardan ve iç çekişmelerden uzak tutularak ortak çıkarlar doğrultusunda alınması gerektiğini vurguladı (Reuters)
BAE, uluslararası ilişkileri etkileyen kararların siyasi hesaplardan ve iç çekişmelerden uzak tutularak ortak çıkarlar doğrultusunda alınması gerektiğini vurguladı (Reuters)

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Somali hükümetinin kendisine yönelik tutumunu sert bir dille eleştirerek Mogadişu yönetimini gerilimi tırmandırmakla suçladı. Abu Dabi, Somali hükümetinin izlediği “tırmandırıcı ve gerekçesiz düşmanca yaklaşımın” iki ülke arasındaki ilişkilere ve iş birliğine zarar vereceği uyarısında bulundu.

BAE Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, Somali hükümetinin son dönemdeki tutumlarının “sorumsuzca” olduğu ve ikili ilişkilere zarar verdiği belirtildi. Uluslararası ilişkileri etkileyen kararların siyasi hesaplar ve iç çekişmeler doğrultusunda değil, ortak çıkarlar gözetilerek alınması gerektiği vurgulandı.

Açıklamada, Mogadişu yönetiminin iktidar mücadelesinden kaynaklanan iç anlaşmazlıklarına BAE’yi dahil etmeye çalışmasından duyulan rahatsızlık dile getirildi. Bu tutumun iki ülke halkının çıkarlarını olumsuz etkileyeceği ifade edildi.

BAE Dışişleri Bakanlığı, Somali hükümetinin büyükelçiliğe ve BAE’nin politikalarına yönelik tutumunu gerekçe göstererek Ocak 2026’da Mogadişu Büyükelçiliği’ni kapattığını ve diplomatik personelini ülkeden çektiğini hatırlattı. Bakanlık, bu süreçte Somali yönetiminin iki ülke arasında imzalanan ikili anlaşmaları iptal etme kararına da dikkat çekti.

Diplomatik krize rağmen Somali halkına yönelik tutumlarında bir değişiklik olmadığını belirten BAE, iki halk arasındaki bağlara önem verdiklerini bildirdi. Açıklamada, özellikle BAE’de yaşayan ve ülkeyi ziyaret eden Somalililerle ilişkilerin korunmasının önemine işaret edilerek, Abu Dabi’nin ortak çıkarları gözetme ve iki halk arasındaki ilişkileri güçlendirme konusundaki kararlılığı vurgulandı.

Somali hükümeti ise perşembe günü BAE Büyükelçisi’ni sınır dışı etme kararı aldığını açıklamıştı. BAE’nin Somali’nin içişlerine müdahale ettiği gerekçesiyle alınan karar kapsamında büyükelçiye ülkeyi terk etmesi için 72 saat süre verilmiş, Somali’nin Abu Dabi Büyükelçisi de geri çağrılmıştı.