ABD Dışişleri Bakanlığı Baş Müfettişi Suudi Arabistan’la silah anlaşmasının yasal uygunluğunu doğruladı

Dışişleri Bakanı Mike Pompeo
Dışişleri Bakanı Mike Pompeo
TT

ABD Dışişleri Bakanlığı Baş Müfettişi Suudi Arabistan’la silah anlaşmasının yasal uygunluğunu doğruladı

Dışişleri Bakanı Mike Pompeo
Dışişleri Bakanı Mike Pompeo

ABD Dışişleri Bakanlığı, bakanlığın baş müfettişinin nihai raporuna göre Suudi Arabistan, BAE ve Ürdün’le yapılan silah anlaşmalarında hukuki prosedürlere uygunluğun tespit edildiğini bildirdi. Raporda ayrıca, Dışişleri Bakanı'nın acil durumlarda kullandığı yetkilere dayanarak kararın ABD yasalarına uygun olduğunu ve Silahların Kontrolü ve İhracatı Yasası’nda herhangi bir ihlal bulunmadığını doğruladı. Böylece Bakanlık, bu anlaşmaların sahiplerine yönelik  bir yıl boyunca süren tartışmalara son verdi.
Bakanlık’tan üst düzey bir yetkili ile dün telefonla yapılan basın toplantısındaki açıklamada, raporlarda elde edilen esas bulgunun Dışişleri Bakanı Mike Pompeo'nun geçen yılın Mayıs ayında, söz konusu satışlar ve ABD savunma teçhizatı malzemelerinin 22 teklifle Suudi Arabistan, BAE ve Ürdün'e sevk edilmesi ve satışlarıyla alakalı Mayıs 2019’da olağanüstü yetkilerini kullanımına ilişkin onayı olduğu belirtildi. Toplam 8 milyar 100 milyon dolarlık anlaşma satışlarının, tüm yasal gereklilikler ve bakanın yetkileri dahilinde tamamen tutarlı olduğu kaydedildi.
Yetkili açıklamasında, baş müfettişin nihai raporunun acil durum operasyonuna ve dışişleri bakanına verilen yetkilere atıfta bulunduğunu ve bakanın bunu kötüye kullanmadığını belirtti. Buna delil olarak, eski ABD Başkanı Ronald Reagan'ın Suudi Arabistan'a, İran’ın altyapısına yönelik tehditlerine karşılık vermesi için Stinger füzeleri sağlamaya çalıştığı 1984 yılındaki bu olay da dahil olmak üzere geçmişte yaşanan olaylara dikkat çekti. Ardından 1990'da Başkan George W. Bush döneminde yaşananlara atıfta bulunarak, dönemin Dışişleri Bakanı’nın, Körfez Savaşı'ndan ve Saddam Hüseyin rejiminin Kuveyt'i işgalinden önce askeri teçhizatının Suudi Arabistan'a gelişini hızlandırmaya çalıştığını belirtti. Açıklamasında şu ifadeler yer aldı:
“Bu tarihi olaylara ve ABD hükümetinin aldığı yasal önlemlere bakacak olursak, bu alıntıların tümü son raporlarda yer aldı. Başmüfettişlik Ofisi, acil durum yetkilerinin uygulanmasına ilişkin söz konusu tarihsel olaylara atıfta bulundu ve bunu delil gösterdi. Müfettişlik Ofisi, bakanın bu yetkilerini yasaya uygun olarak kullandığına ve onayının Dışişleri Bakanlığı tarafından uygun şekilde yerine getirildiğine karar verdi.”
Üst düzey yetkili açıklamasının devamında, eski baş müfettişin bu konudan çekilip sorumluluğu kendisine devrettiği Baş Müfettiş Yardımcısı Diana Shaw'ın onayının  ardından raporun yayınlanacağını belirtti. Ayrıca raporun, Kontrol yasasına göre Pompeo'nun onayının ve silah ihracatına yönelik gereksinimlerin uygunluğunu doğruladığını kaydetti.
Dışişleri bakanının satış anlaşmasını hızlandırmak için kullandığı acil durum yetkisinin Körfez'de bölgedeki sıkıntılar ve sorunlar nedeniyle olduğunu belirten yetkili, geçen yıl İran'ın kötü niyetli faaliyetleri ve vekilleri tarafından gelen saldırıların doğrudan bir sonucu olduğunu, bu kararların uygun önlemlerin alınması gerektiği için uygulandığını belirtti.  Aynı zamanda, “Bakanlık ve ortak kurumları, devletin sivillere zarar vermeyerek ABD savunma mekanizmalarının risklerini azaltmak için ek hafifletme önlemleri uygulaması ve böylece sivillere zarar verme riskini de azaltacağı rapor üzerinde zaten çalışıyorlardı” dedi. Ayrıca, müttefiklerle güvenlik alanlarında işbirliği konusunda çok sayıda katılım sağlamanın yanı sıra daha iyi ekipman sağlayarak koalisyona ek eğitim sunmayı hedeflediğini kaydetti.
ABD Dışişleri Bakanlığı yaptığı basın açıklamasında, Temsilciler Meclisi ve Senato'daki Kongre üyelerini, asılsız bulduğu beyan ve medya açıklamalarını geri çekmeye çağırdı. Ayrıca bu iddiaları ve açıklamaları destekleyen ABD medyasına da, rapor yayınlanmadan önce raporla ilgili suçlamalarda bulunan yasama üyelerinin isimleri de dahil olmak üzere söz konusu medya açıklamalarını geri çekmesi için  çağrıda bulundu. Açıklamada şu ifadeler yer aldı:
“Temsilci Eliot Engel, yönetimin İran acil durumuyla ilgili yalan söylediğini, bunun "yasanın ihlali" olduğunu iddia ederken, Temsilci Bob Menendez de "yasayı görmezden geldiği için” Pompeo'nun hatalı olduğunu vurguladı. Baş Müfettişlik Ofisi, bakanın Kongre tarafından kendisine verilen yetkileri kullandığını kanıtladı. The New York Times gazetesi Haziran 2020'de Baş Müfettişin incelemesi henüz tamamlanmadı halde Pompeo'nun "yasadışı hareket etmiş olabileceğini" beklediklerini belirtti. Bu yanlış ifadelerden çekilmeleri gerekiyor.”



Bahreyn, İran kaynaklı hava saldırılarını hedeflerine ulaşmadan engelledi

Bahreyn hava savunma sistemleri, ülkeyi hedef alan çok sayıda İran kaynaklı hava saldırısını önleyerek etkisiz hale getirdi (Arşiv - Reuters)
Bahreyn hava savunma sistemleri, ülkeyi hedef alan çok sayıda İran kaynaklı hava saldırısını önleyerek etkisiz hale getirdi (Arşiv - Reuters)
TT

Bahreyn, İran kaynaklı hava saldırılarını hedeflerine ulaşmadan engelledi

Bahreyn hava savunma sistemleri, ülkeyi hedef alan çok sayıda İran kaynaklı hava saldırısını önleyerek etkisiz hale getirdi (Arşiv - Reuters)
Bahreyn hava savunma sistemleri, ülkeyi hedef alan çok sayıda İran kaynaklı hava saldırısını önleyerek etkisiz hale getirdi (Arşiv - Reuters)

Bahreyn Savunma Kuvvetleri Genel Komutanlığı, salı günü yaptığı açıklamada, hava savunma sistemlerinin ülkeyi hedef alan İran kaynaklı çok sayıda hava saldırısını hedeflerine ulaşmadan önlediğini, füzeleri ve hava araçlarını etkisiz hale getirdiğini bildirdi.

Genel Komutanlık, İran'ın Bahreyn'e yönelik saldırılarıyla sistematik düşmanca tutumunu sürdürdüğünü belirterek, hava savunma sistemlerinin saldırılara yüksek etkinlik ve muharebe hazırlığıyla karşılık verdiğini kaydetti.

Açıklamada ayrıca, Bahreyn Savunma Kuvvetleri'ne bağlı tüm silah ve birliklerin en üst düzeyde hazırlık içinde olduğu vurgulanarak, ülkenin güvenliğini, toprak bütünlüğünü, vatandaşlarını ve ülkede yaşayanları hedef alabilecek her türlü saldırıya karşı savunma için teyakkuzda bulunulduğu ifade edildi.


İran saldırılarının ardından Bahreyn'e Arap dünyasından geniş destek

Bahreyn'in başkenti Manama'nın havadan görünümü (Reuters)
Bahreyn'in başkenti Manama'nın havadan görünümü (Reuters)
TT

İran saldırılarının ardından Bahreyn'e Arap dünyasından geniş destek

Bahreyn'in başkenti Manama'nın havadan görünümü (Reuters)
Bahreyn'in başkenti Manama'nın havadan görünümü (Reuters)

Suudi Arabistan, İran'ın Bahreyn'e yönelik hava saldırılarını en sert ifadelerle kınayarak Riyad'ın, Manama'nın güvenliğini ve istikrarını korumak amacıyla alacağı tüm önlemlerde Bahreyn'le tam dayanışma içinde olduğunu bildirdi.

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı, pazar günü yayımladığı açıklamada, İran'ın saldırılarının uluslararası hukuku ve iyi komşuluk ilkelerini ihlal ettiğini belirtti. Açıklamada, İran'ın bölge ülkelerine yönelik saldırılarını derhal durdurmasının ve bölge ülkeleri ile halklarının güvenlik ve istikrarını sağlamaya yönelik ciddi adımlar atılmasının önemine dikkat çekildi.

Bahreyn Savunma Kuvvetleri Genel Komutanlığı da daha önce yaptığı açıklamada, hava savunma sistemlerinin İran kaynaklı bir dizi hava saldırısını hedeflerine ulaşmadan engelleyerek imha ettiğini duyurmuştu.

İran'ın saldırgan tutumuna tepki

Bahreyn Savunma Kuvvetleri Genel Komutanlığı, İran'ın Bahreyn'i hedef alan saldırılarıyla sistematik düşmanca tutumunu sürdürmesini kınadı. Açıklamada, tüm silah ve birliklerin en yüksek hazırlık seviyesinde bulunduğu ve ülkeyi korumak için savunma pozisyonunda hazır beklediği vurgulandı.

Bahreyn İçişleri Bakanlığı da X platformundan yaptığı paylaşımda vatandaşlara ve ülkede ikamet edenlere sakin olmaları, en yakın güvenli bölgeye gitmeleri ve resmî duyuruları takip etmeleri çağrısında bulundu.

Bahreyn, topraklarını hedef alan İran saldırılarının devam etmesini en sert ifadelerle kınadı. Son olarak pazar günü insansız hava araçlarıyla (İHA) düzenlenen saldırının, cuma günü şafak vakti gerçekleştirilen benzer saldırıdan iki gün sonra geldiği belirtildi. İran Devrim Muhafızları Ordusu her iki saldırıyı da açıkça üstlenirken Bahreyn, sonuçlarından İran'ı tamamen sorumlu tuttu.

İran Devrim Muhafızları Ordusu, pazar günü yaptığı açıklamada, Bahreyn'deki Riffa Helikopter Üssü'nde bulunan ABD hava savunma radar sistemini altı İHA ile hedef aldığını duyurdu. Devrim Muhafızları, cuma günü gerçekleştirdiği benzer saldırıyı da üstlenmişti. Bu saldırı, eylül ayının başından bu yana bir Körfez ülkesine yönelik gerçekleştirilen ilk saldırı olarak kayıtlara geçmişti. ABD güçleri ise İran birlikleri tarafından fırlatılan iki İHA'nın önlenerek düşürüldüğünü açıklamıştı.

Bahreyn'den asılsız iddialara tepki

Bahreyn Dışişleri Bakanlığı, yayımladığı açıklamada, İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun saldırıları gerekçelendirmek için öne sürdüğü temelsiz bahaneleri ve asılsız iddiaları kesin bir dille reddetti.

Açıklamada, hiçbir gerekçenin devletlerin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne yönelik saldırıları meşru kılamayacağı vurgulandı. Uluslararası seyrüsefere açık boğazlarda deniz ve hava ulaşımının serbestisinin uluslararası hukuk kurallarıyla güvence altına alınmış bir hak olduğu, hiçbir devletin iradesine veya şartlarına bağlı olmadığı belirtildi. Bahreyn'in topraklarının hesaplaşma alanına dönüştürülmesini kabul etmeyeceği ifade edildi.

Dışişleri Bakanlığı ayrıca Bahreyn Savunma Kuvvetleri'nin saldırıları püskürtmedeki etkinliğini ve teyakkuz halini överek olası her türlü saldırıyı caydırmaya yönelik tam hazırlığını vurguladı.

Bahreyn Dışişleri Bakanlığı, söz konusu tırmanışın İran'ın Bahreyn'e ve bölge ülkelerine yönelik saldırılarının yeniden başlaması anlamına geldiğini belirtti. Açıklamada, bunun ülkenin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne yönelik açık bir saldırı, uluslararası hukuk ile Birleşmiş Milletler (BM) Şartı'nın ve İran'ın saldırılarını derhal durdurmasını talep eden 2817 sayılı BM Güvenlik Konseyi kararının ağır bir ihlali olduğu kaydedildi.

Bakanlık, Bahreyn'in BM Şartı'nın 51'inci maddesi uyarınca bireysel ve kolektif meşru müdafaa hakkını saklı tuttuğunu yineledi. Ülkenin güvenliğini korumak için gerekli tüm önlemlerin, Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) üyesi ülkelerle ortak savunma anlaşması çerçevesinde yakın koordinasyon içinde, ayrıca müttefik ve ortaklarıyla iş birliği halinde alınacağı belirtildi.

Bahreyn, BM Güvenlik Konseyi'ne tekrarlanan saldırıları kınama ve İran'ın 2817 sayılı karara tam olarak uymasını sağlayacak, saldırılarını ve bölgedeki vekil gruplara verdiği desteği durdurmasını temin edecek kararlı adımlar atma çağrısında bulundu.

Dışişleri Bakanlığı, Bahreyn'in güvenliğinin kırmızı çizgi olduğunu ve egemenliğinin pazarlık konusu yapılamayacağını vurgularken, ülkenin iyi komşuluk ilkelerine bağlılığını ve Arap Körfezi'nin güvenliği ile istikrarını koruma yönündeki kararlı tutumunu sürdüreceğini bildirdi.

Saldırıların yayılmasını önlemek için geniş çaplı diplomatik temaslar

Kuveyt, Katar, Mısır, Ürdün, Yemen ve Filistin'in yanı sıra çok sayıda Körfez, Arap ve İslam ülkesi ile kuruluş, İran'ın düşmanca eylemlerini sürdürmesini en sert ifadelerle kınadı.

Söz konusu saldırıların bölgenin güvenlik ve istikrarını tehdit eden tehlikeli bir tırmanış olduğu belirtilirken, Bahreyn'le dayanışma içinde olunduğu ve ülkenin egemenliğini, güvenliğini ve istikrarını korumak için alacağı tüm önlemlerin desteklendiği ifade edildi.

Mısır ise son saatlerde gerilimin düşürülmesi ve bölgesel istikrarın yeniden sağlanması amacıyla yoğun diplomatik temaslarda bulundu. Kahire, çatışmanın bölgeye yayılmasını önlemek amacıyla Türkiye ve Pakistan'la istişarelerde bulunurken Bahreyn'i hedef alan saldırıları da kınadı. Mısır, Bahreyn'in ve Körfez ülkelerinin güvenliğinin Mısır'ın ulusal güvenliğiyle yakından bağlantılı olduğunu ve Arap ulusal güvenliğinin temel dayanaklarından birini oluşturduğunu vurguladı.

Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdülati, Türk mevkidaşı Hakan Fidan ve Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammed İshak Dar ile telefon görüşmeleri gerçekleştirdi. Görüşmelerde, uluslararası ve bölgesel düzeyde gerilimi düşürmeye yönelik yoğun çabalar kapsamında tansiyonun kontrol altına alınması ve çatışmanın yayılmasının önlenmesi için ortak girişimler ele alındı.

Abdülati ve Fidan, telefon görüşmelerinde Mısır ve Türkiye arasındaki koordinasyon ve istişarelerin, Katar'ın da iş birliğiyle Bölgesel Dörtlü Grubu çerçevesinde sürdürülmesinin önemini vurguladı. İki bakan, mevcut gerilimin kontrol altına alınması ve çatışmanın genişlemesinin önlenmesi amacıyla ABD ve İran taraflarıyla ortak girişimlerin yoğunlaştırılması gerektiğini belirtti.

Körfez İşbirliği Konseyi de İran'ın Bahreyn'e yönelik saldırılarını tekrarlamakta ısrar etmesini, bölgenin güvenlik ve istikrarına yönelik doğrudan bir tehdit olarak nitelendirdi. Konsey, bu tutumun iyi komşuluk ilkeleriyle bağdaşmadığını ve ilgili BM Güvenlik Konseyi kararlarını açıkça ihlal ettiğini belirterek saldırıların durdurulması ve sorumluların hesap vermesi için uluslararası toplumun kararlı bir tutum sergilemesi gerektiğini bildirdi.

KİK Genel Sekreteri Casim el-Budeyvi, Körfez ülkelerinin Bahreyn'le tam dayanışma içinde olduğunu ve ülkenin egemenliğini, güvenliğini, vatandaşlarının ve topraklarında yaşayanların emniyetini korumak amacıyla aldığı tüm önlemleri desteklediğini yineledi.

El-Budeyvi, Bahreyn'in güvenliğinin ortak Körfez güvenliğinin ayrılmaz bir parçası olduğunu belirterek, üye ülkelerden herhangi birinin egemenliğine yönelik müdahalenin tüm Konsey ülkelerinin güvenliğine yönelik bir müdahale anlamına geldiğini vurguladı.


Bahreyn, İran kaynaklı hava saldırılarını engelledi

Bahreyn'in başkenti Manama (Şarku'l Avsat)
Bahreyn'in başkenti Manama (Şarku'l Avsat)
TT

Bahreyn, İran kaynaklı hava saldırılarını engelledi

Bahreyn'in başkenti Manama (Şarku'l Avsat)
Bahreyn'in başkenti Manama (Şarku'l Avsat)

Bahreyn Savunma Kuvvetleri Genel Komutanlığı, pazar günü yaptığı açıklamada, hava savunma sistemlerinin İran kaynaklı çok sayıda hava saldırısını engellediğini ve hedeflerine ulaşmadan imha ettiğini duyurdu.

İran'ın Bahreyn Krallığı'nı hedef alan saldırılarla sistematik düşmanca tutumunu sürdürmesini kınayan Genel Komutanlık, tüm silahlı birlik ve unsurların en üst düzeyde hazırlık ve savunma alarmında olduğunu belirtti. Açıklamada, ülkenin korunması için gerekli tüm savunma tedbirlerinin alınmaya hazır olduğu vurgulandı.

İran daha önce Bahreyn'deki bir ABD üssünü insansız hava araçlarıyla (İHA) hedef aldığını açıklamıştı. Saldırı tehdidinin ardından ülkede sirenler çalarken, yetkililer sosyal medya üzerinden yaptıkları uyarılarda halka güvenli bölgelere yönelmeleri çağrısında bulundu. Ancak tehdidin kaynağına ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.

Bahreyn İçişleri Bakanlığı, ABD merkezli X platformundan yaptığı açıklamada, vatandaşlar ve ülkede yaşayan yabancılara sakin olmaları, en yakın güvenli bölgeye gitmeleri ve resmi duyuruları takip etmeleri çağrısında bulundu.

İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) ise Bahreyn'deki Riffa Helikopter Üssü'nde bulunan ABD hava savunma radar sistemini altı İHA ile hedef aldığını duyurdu.

DMO, cuma günü de Bahreyn'deki bir ABD radar sistemine yönelik saldırının sorumluluğunu üstlenmişti. Söz konusu saldırı, eylül ayının başından bu yana bir Körfez ülkesine yönelik gerçekleştirilen türünün ilk örneği olmuştu.

ABD güçleri ise İran birlikleri tarafından fırlatılan iki İHA'nın önlenerek düşürüldüğünü açıklamıştı.