ABD Başkanlık seçimleri süreci, aşırı sağcı bir grup yarattı: PB

Aşırı sağcı Proud Boys’un bir üyesi protesto gösterisi sırasında grubun bayrağını taşıyor (AP)
Aşırı sağcı Proud Boys’un bir üyesi protesto gösterisi sırasında grubun bayrağını taşıyor (AP)
TT

ABD Başkanlık seçimleri süreci, aşırı sağcı bir grup yarattı: PB

Aşırı sağcı Proud Boys’un bir üyesi protesto gösterisi sırasında grubun bayrağını taşıyor (AP)
Aşırı sağcı Proud Boys’un bir üyesi protesto gösterisi sırasında grubun bayrağını taşıyor (AP)

Amerika Birleşik Devleri’nde (ABD) Afro-Amerikan George Floyd'un beyaz bir polis tarafından gözaltına alındığı sırada boğularak öldürülmesi, ülkedeki tüm dengeleri değiştirmiş olabilir. ABD, anayasanın izin verdiği ölçüde, barışçıl ve demokratik bir çerçeve içinde siyasi anlaşmazlıkları ve sürtüşmeleri özümsemeye alışık bir ülkedir.
Ancak bugün protestolar farklı bir karaktere bürünmeye başladı. Protestoların büyük bir bölümünde şiddetli olaylarına sıkça rastlanır bir hal alırken ülkede silah satışları da artıyor. Ülkede 6 ayı aşkın bir süredir sokaklarda daha fazla şiddeti olaylarına tanık olunan bir bölünme söz konusu ve tüm bu gelişmeler, Kasım ayındaki başkanlık seçimlerinin arifesinde yaşanıyor.
ABD Federal Soruşturma Bürosu’na (FBI)  göre ülke, siyaset sahnesinde aşırılık yanlısı grupların ve bireylerin ortaya çıkışına tanık oluyor. Fikirlerinde aşırı sağ veya sol eğilimli olan söz konusu grupların ve bireylerin ellerinde bol miktarda silah bulunması nedeniyle bu grupların milislere dönüşeceğinden endişe ediliyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın başkanlık seçimlerindeki rakibi Demokrat Parti’nin adayı Joe Biden ile karşı karşıya geldiği ilk münazara sırasında beyaz ırkın üstünlüğünü destekleyen aşırı sağcı bir grup olan ‘Proud Boys’u (Gururlu Çocuklar - PB) kınamayı reddetmesinin, son zamanlarda dünyanın dikkatini üzerlerine çeken bu grupların isimlerinin sık sık duyulmasına neden olduğuna dair yaygın bir inanç bulunuyor. Diğer tarafta da Başkan Trump'ın son protesto gösterileri sırasında yaşanan sabotaj olaylarından sorumlu tuttuğu aşırı sol-anarşist grup ‘ANTİFA’ var.
Geçtiğimiz aylarda ABD'nin kuzeybatı sınırındaki Oregon eyaletinin en büyük kenti Portland ve eyaletin diğer bazı şehirlerinde, PB ve ANTİFA arasında doğrudan çatışmalar çıktı. Bu çatışmalar, resmi makamların protesto gösterilerini sona erdirmek için doğrudan müdahale etmesine neden oldu. Bir PB destekçisi sosyal medya üzerinden bir video yayınlayarak, eğer Başkan Trump Kasım ayında yeniden seçilmezse bir iç savaşın patlak vereceği uyarısında bulundu ve insanlara silah stoklamalarını tavsiye etti. PB destekçisi, Başkan Trump’ın istemesi halinde grubun sokaklara çıkmaya hazır olduğunu ve ondan sadece bir sinyal beklediklerini söyledi.
Proud Boys, radikal bir grup olarak sınıflandırılıyor
Aşırı sağcı aktivist Gavin McInnes tarafından 2016 yılında, Trump'ın ABD Başkanı seçilmesinin hemen öncesinde kurulan PB’nin ana özellikleri göçmen karşıtı olması ve tamamen erkeklerden oluşmasıdır. Bununla birlikte PB, FBI tarafından 2018 yılında beyazların üstünlüğünü savunanlarla olan ilişkisi nedeniyle ‘aşırılıkçı’ bir grup olarak sınıflandırıldı. İftira ve İnkarla Mücadele Birliği (The Anti-Defamation League-ADL) grubu ise, kadın düşmanı, İslam karşıtı ve göçmen karşıtı olarak tanımlıyor.
Grubun merkezi ve destekçilerinin çoğu ABD’nin batı bölgelerinde bulunuyor. PB destekçileri, adlarını genellikle büyük provokatif olaylarla ve sokak kavgalarıyla sık sık duyururken PB’nin sadece birkaç yüz üyeli küçük bir grup olduğu düşünülüyor. Grup, ırkçı olmadığını ve sadece geleneksel ‘Batılı değerlere’ dönülmesini istediğini iddia ediyor. Üyelik koşullarından biri olarak ise silah taşıma ruhsatı şart koşuyor ve cinsiyet eşitliğini reddediyor. Grup son aylarda düzenlenen ‘Siyahların hayatı önemlidir’ (Black Lives Matter) gösterilerini veya kendileri için bir fırsat olarak gördükleri herhangi bir gösteriyi, aşırı sol görüşlü aktivistlere karşı şiddeti araç olarak kullanıyor.
Anti-Faşizm (ANTİFA) hareketi, radikal sol ve anarşist çizgide ırkçılık karşıtı bir grup. Bazıları, ANTİFA’nın merkezi bir idari organa sahip olmadığına ve üyeleri için belirli bir rol biçilmediğine, grup içinde tanınan gizlilik nedeniyle kaç kişinin kendisini grubun üyesi olarak gördüğünü bilmenin ise neredeyse imkansız olduğuna inanıyor.
Portland Eyalet Üniversitesi'nde sosyal protesto hareketleri konusunda uzmanlaşmış bir tarih profesörü olan Mark Rodriguez konuya ilişkin değerlendirmesinde, “Yeni ANTİFA hareketinin başlangıcı, 1999 yılındaki Dünya Ticaret Örgütü’ne (DTÖ) karşı düzenlenen protestolara dayanıyor. Prof. Rodriguez, ABD merkezli bir haber sitesi tarafından aktarılan yorumunda, “Bunun ardından ANTİFA, anti-faşist bir hareket haline geldi ve bu protestoları, Hong Kong'da halkın Çin otoritesine karşı savaştığı aktif protesto hareketlerinin bir benzeri olarak görüyor.
Ancak ANTİFA’nın organize ettiği gösteriler ve sokaktaki hareketler sırasında kamu ve özel mülkler zarar görürken polisle çatışmalara giriliyor. Aynı şekilde ANTİFA destekçileri, genellikle otoriter, ırkçı, homofobik veya yabancı düşmanı inançları desteklediklerini düşündükleri işletmelere, kişilere ve kuruluşlara karşı zaman zaman şiddet kullanılan protesto gösterileri düzenliyor. FBI Direktörü Christopher Wray, ABD Kongresi'nde düzenlenen bir oturumda, ANTİFA’nın bir örgüt değil, bir ideoloji olduğunu söylemesi, ülkede tartışmalara yol açtı. Wray’in bu sözleri, ANTİFA’yı bir terör örgütü olarak sınıflandıracağını söyleyen Başkan Donald Trump ile arasında anlaşmazlığa neden oldu.
Oturumdan saatler sonra Trump, Twitter hesabından açıklamaları nedeniyle FBI direktörünü eleştirerek,  “ANTİFA’yı iyi finanse edilmiş ve onların mali kaynaklarını bulmada tamamen yetersiz ya da isteksiz kalan FBI tarafından korunan anarşist grup olarak görüyorum” ifadelerini kullandı. Wray ise FBI’ın ANTİFA’ya sempati duyanlarda dahil olmak üzere birçok kişi hakkında bir dizi soruşturma yürüttüğünü, bu kişilerin şiddet yanlısı anarşist aşırılıkçılar olarak sınıflandırılabileceği sonucuna vardığını, ancak ANTİFA’nın ‘bir grup veya örgüt değil, ideolojik bir hareket’ olduğunu söyledi.
 



İran anlaşması: İmza öncesinde yorum savaşları yaşanıyor

İran'ın Bandar Abbas şehrinden Hürmüz Boğazı (AP)
İran'ın Bandar Abbas şehrinden Hürmüz Boğazı (AP)
TT

İran anlaşması: İmza öncesinde yorum savaşları yaşanıyor

İran'ın Bandar Abbas şehrinden Hürmüz Boğazı (AP)
İran'ın Bandar Abbas şehrinden Hürmüz Boğazı (AP)

ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile bir mutabakat zaptı imzalayarak "savaşın sona ermek üzere olduğunu" duyurmasının ardından yaşanan büyük iyimserlik, yerini imza öncesi son dakikalarda kartları yeniden karan karşılıklı açıklamalara ve bu açıklamaların arkasındaki yorumlara bıraktı.

Trump’ın mutabakat zaptının hafta sonu bir Avrupa ülkesinde imzalanacağını açıklamasının ardından İran medyası, Washington’un onayladığını iddia ettiği 14 maddelik bir taslak metin yayımladı. Söz konusu taslakta öne çıkan en önemli maddeler; İran petrolüne yönelik yaptırımların kaldırılması ve deniz ablukasına katılan ABD güçlerinin geri çekilmesi karşılığında Hürmüz Boğazı'nın trafiğe açılması oldu.

"İran taslağı" ayrıca, dondurulmuş milyarlarca dolarlık fonun serbest bırakılmasını ve Lübnan da dahil olmak üzere bütün cephelerde çatışmaların durdurulmasını içeriyor. Taslakta, nükleer program konusunda nihai bir anlaşmaya varılması amacıyla müzakereler için 60 günlük bir ateşkes öngörülürken, İran’ın füze programının müzakere dışı bırakıldığı belirtiliyor.

Ancak ABD Başkanı, kendi sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda bu iddialara hızla şüphe düşürdü ve "İran tarafından sızdırılan maddelerin, üzerinde yazılı olarak anlaşılan maddelerle hiçbir alakası olmadığını" belirtti. Trump, İranlıların "müzakerelerde dürüstlükten yoksun olduğunu ve iyi niyetle hareket etmenin ne anlama geldiğini bilmediklerini" ifade etti.

Diğer taraftan, Trump’ın bu açıklamalarının ardından İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, X platformu üzerinden yaptığı paylaşımda, ABD ile bir mutabakat zaptına varılmasının "hiç olmadığı kadar yakın" olduğunu ifade etti. Arakçi, medyayı anlaşma nihai olarak imzalanana kadar metnin içeriği hakkında spekülasyon yapmaktan kaçınmaya çağırdı.

Şarku’l Avsatın Reuters'ten aktardığına göre dün Trump yönetiminden üst düzey bir yetkili ise Washington’un, Tahran üzerinde anlaşılan mutabakat kapsamındaki taahhütlerini yerine getirmeden, dondurulan hiçbir varlığına erişimine imkan tanımayacağını  net bir dille ortaya koydu.


Papa 14. Leo uçağında meydana gelen motor arızası nedeniyle İspanya'dan geç ayrıldı

Kral Felipe VI, Tenerife havaalanında Papa'ya veda etti (EPA)
Kral Felipe VI, Tenerife havaalanında Papa'ya veda etti (EPA)
TT

Papa 14. Leo uçağında meydana gelen motor arızası nedeniyle İspanya'dan geç ayrıldı

Kral Felipe VI, Tenerife havaalanında Papa'ya veda etti (EPA)
Kral Felipe VI, Tenerife havaalanında Papa'ya veda etti (EPA)

Katolik dünyasının ruhani lideri Papa 14. Leo’nun İspanya’ya gerçekleştirdiği tarihi ziyaret, Kanarya Adaları’ndan Roma’ya dönüşü sırasında yaşanan bir teknik aksaklıkla noktalandı. Papa’yı taşıyacak uçağın motorunda meydana gelen arıza nedeniyle rötar yaşanırken, İspanya Kralı VI. Felipe’nin tahsis ettiği özel uçak dün devreye girdi.

İspanya Kralı tarafından Tenerife Kuzey Havalimanı pistinde uğurlanan Papa, TSİ 18:15 sularında Roma’ya hareket edecek olan uçağa bindi. Ancak motordaki arıza nedeniyle birkaç dakika sonra uçaktan inmek zorunda kaldı. Yaşanan bu aksaklığın ardından, Kral VI. Felipe’nin sağladığı yedek uçak TSİ 20:10 civarında havalandı.

Papa ve yakın kurmayları bu özel uçakla ayrılırken; gazeteciler, Vatikan temsilcileri ve din görevlilerinden oluşan heyetin geri kalanı için Iberia hava yolları tarafından Madrid'den gönderilen ikinci bir uçağın kullanılacağı açıklandı.

7 günlük ziyarete yoğun katılım

Uçak arızası, yüz binlerce Katolik’in katılımıyla gerçekleşen ve büyük ilgi gören 7 günlük İspanya seyahatindeki tek olumsuzluk oldu. Madrid, Barselona ve Kanarya Adaları’nda düzenlenen etkinlikleri devasa kalabalıklar takip etti. Başkent Madrid’de pazar günü düzenlenen açık hava ayinine 1,5 milyondan fazla kişi katıldı.

Hepimiz göçmeniz

Papa 14. Leo, İspanya ziyareti kapsamındaki son gününde, Avrupa’ya ulaşmaya çalışan on binlerce düzensiz göçmenin geçiş noktası haline gelen ve Atlantik Okyanusu’nda yer alan Kanarya Adaları’nın Tenerife adasındaki bir kabul merkezini ziyaret etti. Burada göçmenlerle bir araya gelen Papa, "Hepimiz göçmeniz" mesajını verdi.

İspanya Kralı tarafından Papa'yı taşımak için tahsis edilen uçak, Tenerife havaalanından kalktıktan sonra (EPA).İspanya Kralı tarafından Papa'yı taşımak için tahsis edilen uçak, Tenerife havaalanından kalktıktan sonra (EPA).

Dünya genelindeki 1.4 milyar Katolik’in lideri, göç konusunun küresel siyasette sıcak gündem maddesi olmaya devam ettiği bir dönemde, seyahatini göçmenlere daha fazla yardım yapılması ve insan kaçakçılığıyla mücadele edilmesi çağrısıyla tamamladı.

Tenerife’de göçmen örgütleriyle gerçekleştirdiği buluşmada entegrasyonun hem ev sahibi toplumlar hem de yeni gelenler için "karşılıklı bir yolculuk" olduğunu belirten ruhani lider, göçmenlere ev sahibi ülkenin dilini öğrenme, "yasalarına saygı duyma" ve "örf ile adetlerini tanıma" çağrısında bulundu.

Denize çelenk bıraktı

Hafta başında Madrid ve Barselona’yı ziyaret ettikten sonra perşembe günü takımadaların bir diğer noktası olan Gran Canaria’ya geçen Papa, göçmenlere yönelik gösterilen "kayıtsızlığı" kınadı. Arguineguín Limanı’nda denize çelenk bırakan Papa 14. Leo, Kanarya Adaları’na ulaşmaya çalışırken hayatını kaybeden binlerce göçmenin anısını yad etti.

Şarku’l Avsatın AP’den aktardığına göre, ajansa konuşan İspanya İslam Komisyonu Temsilcisi 37 yaşındaki Muhammed Amjahdi de ziyaretin önemine değindi. Kendisi de çocuk yaşta derme çatma bir göçmen teknesiyle Kanarya Adaları'na ulaşan Amjahdi, "Hassas bir dönemde gerçekleştirilen bu ziyaret bizler için çok önemli. Katolik Kilisesi'nin göçmenler için yürüttüğü bu hayati çalışmayı yakından görüyor ve takdir ediyoruz" ifadelerini kullandı.


Ukrayna: Son 3 yılın en yüksek aylık sivil ölümü kaydedildi

Ukrayna kurtarma ekipleri, 6 Mayıs 2026'da Ukrayna'nın kuzeydoğusundaki Harkiv kentinde özel bir binaya düzenlenen Rus hava saldırısının ardından olay yerinde çalışıyor (EPA)
Ukrayna kurtarma ekipleri, 6 Mayıs 2026'da Ukrayna'nın kuzeydoğusundaki Harkiv kentinde özel bir binaya düzenlenen Rus hava saldırısının ardından olay yerinde çalışıyor (EPA)
TT

Ukrayna: Son 3 yılın en yüksek aylık sivil ölümü kaydedildi

Ukrayna kurtarma ekipleri, 6 Mayıs 2026'da Ukrayna'nın kuzeydoğusundaki Harkiv kentinde özel bir binaya düzenlenen Rus hava saldırısının ardından olay yerinde çalışıyor (EPA)
Ukrayna kurtarma ekipleri, 6 Mayıs 2026'da Ukrayna'nın kuzeydoğusundaki Harkiv kentinde özel bir binaya düzenlenen Rus hava saldırısının ardından olay yerinde çalışıyor (EPA)

Birleşmiş Milletler (BM), Ukrayna’da Nisan 2022'den bu yana bir ay içinde kaydedilen en yüksek sivil ölüm ve yaralanma sayısına ulaştı. BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği tarafından yayımlanan rapora göre, mayıs ayında ülkede en az 274 sivil hayatını kaybetti, bin 763 sivil ise yaralandı.

Dün yayımlanan raporda, bu verilere göre sivil kayıpların, 191 ölüm ve 865 yaralanmanın kaydedildiği Mayıs 2025'e kıyasla yüzde 93 oranında büyük bir artış gösterdiği belirtildi.

Uzaktan füze saldırıları ve cephede kısa menzilli İHA tehdidi

Rapora göre, sivil kayıpların yüzde 45’ine füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırıları neden oldu. Bu kayıpların büyük çoğunluğu Kiev ve Dnipro gibi cephe hattından uzak şehirlerde meydana geldi.Cephe hattına yakın bölgelerde ise sivil kayıpların ana nedeni kısa menzilli İHA'lar oldu. Mayıs ayında sadece İHA saldırıları nedeniyle 64 kişi hayatını kaybederken, 539 kişi de yaralandı. Bu sayı, savaşın

BM verilerine göre, savaşın başladığı Şubat 2022'den bu yana Ukrayna'da 16 binden fazla sivil yaşamını yitirirken, 46 binden fazla sivil de yaralandı.

başladığı günden bu yana bir ay içinde İHA'lar nedeniyle meydana gelen en yüksek sivil kayıp olarak kayıtlara geçti.

Toplam bilanço çok daha ağır olabilir

Şarku’l Avsat’ın rapordan aktardığına göre, Rusya işgali altındaki bölgelere erişim sağlanamaması nedeniyle, gerçek can kaybı ve yaralı sayısının BM istatistiklerine yansıyan bu rakamların çok daha üzerinde olabilir.