ABD, İran’ın insansız hava araçlarına yaptırım uygulayacak

İran’a ait bir insansız hava aracının geçen nisan ayında çektiği uçak gemisinin görüntüleri yayınlandı. (Tesnim)
İran’a ait bir insansız hava aracının geçen nisan ayında çektiği uçak gemisinin görüntüleri yayınlandı. (Tesnim)
TT

ABD, İran’ın insansız hava araçlarına yaptırım uygulayacak

İran’a ait bir insansız hava aracının geçen nisan ayında çektiği uçak gemisinin görüntüleri yayınlandı. (Tesnim)
İran’a ait bir insansız hava aracının geçen nisan ayında çektiği uçak gemisinin görüntüleri yayınlandı. (Tesnim)

ABD’nin İran’a ait insansız hava araçlarına (İHA) yönelik endişesi artıyor. Tahran ve bölgedeki vekillerinin saldırıları sürerken bir grup Demokrat ve Cumhuriyetçi temsilci, İran’ın insansız hava aracı programına ve tedarikçilerine karşı yaptırım çağrısında bulunan bir yasa tasarısı sundu.
Yasa koyucular, yaptırımların Kongre tarafından onaylanan ABD’nin Düşmanlarına Yaptırımlarla Karşı Koyma Yasası’na (CAATSA) dahil olduğunu belirterek ‘İran Uçak Programını Durdurma’ başlığı verilen yasayı sundu. CAATSA, ‘ABD’ye veya müttefiklerine karşı saldırılarda kullanılabilecek, İran’a veya İran’dan savaş uçağı tedarik eden, satan veya nakleden herkese’ yönelik yaptırımları kapsıyor.
Projeyi sunan ABD Kongresi Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komisyonu Başkanı Gregory Meeks konuya dair şunları söyledi:
“Dünyanın en büyük terör kaynağı olan İran’ın elindeki savaş uçakları, ABD’nin güvenliğini ve bölgedeki barışı tehdit ediyor. İran’ın ABD kuvvetlerine, ticaret gemilerine ve bölgedeki müttefiklerine yönelik son saldırıları ve çatışma bölgelerine İHA teknolojisi ihraç etmesi, büyük bir tehlike oluşturuyor.”
Demokrat temsilci tasarının amacının, yaptırımlar getirmenin yanı sıra uluslararası topluma ABD’nin İran İHA programına herhangi bir desteğe müsamaha göstermeyeceği yönünde güçlü bir mesaj göndermek olduğunu vurguladı.
Diğer yandan Komite’nin kıdemli üyesi Cumhuriyetçi Michael McCaul, İHA’ların ABD ve Ortadoğu’daki müttefikleri için tehlike arz ettiği konusunda uyarırken ‘İran, Husiler veya İran destekli milisler ve gruplar’ tarafından yapılan saldırıları ‘kabul edilemez’ olarak nitelendirdi. Ortadoğu’da yaşayanların İran’a ait İHA’ların saldırısına uğrarken özgürlük, istikrar ve refah içinde yaşayamayacaklarını vurgulayan McCaul, önerilen projenin, ABD’nin ‘İran’ın İHA sağlamasına son vermek ve yıkıcı etkilerine rağmen Tahran’a İHA sağlamaya devam edenleri cezalandırmak’ için gerekli tüm araçları kullanacağını açıkça gösterdiğine dikkat çekti.
Her iki partiden de yasa koyucular, İHA saldırılarının artmasından ve İran’ın bu programı geliştirmesinden derin endişe duyduklarını bildirdiler. Söz konusu endişelerin bölgedeki ABD’lilerin hedef alınması ve can kaybı riskinin artması nedeniyle arttığını ifade ettiler.
İsrail Savunma Bakanı Benny Gantz iki hafta önce, İran’ın güneyindeki Çabahar Limanı’nda (Umman Körfezi açıklarında) ve Keşm Adası’nda (Hürmüz Boğazı’nın batısında) deniz hedeflerine yönelik saldırıların başlatıldığı iki merkezi üssün kurulduğunu açıkladı.
İsrail Hava Kuvvetleri Komutanı Tümgeneral Amikam Norkin, İran’ın insansız hava aracı tehdidine karşı bölgesel ortaklarla iş birliği yapmayı önerdi.
ABD, İngiltere ve İsrail geçen ağustos ayında, Umman Körfezi’ndeki ‘Mercer Street’ isimli petrol tankerine düzenlenen ve iki İngiliz ve bir Romanyalı mürettebatın öldüğü saldırıdan İran’ı sorumlu tuttu. Beşinci Filo Merkez Komutanlığı, saldırıda ‘İran yapımı’ İHA’ların kullanıldığına dair ‘kanıtlar’ yayınladı.
ABD Hazine Bakanlığı geçen ekim ayının sonunda İran’ın İHA programına yaptırımlar uyguladı. Yaptırımlar, İHA programının beyni olan ve başka bir ABD kara listesinde bulunan Said Ağacani’yi ve Devrim Muhafızları’nda üst düzey yetkili Genral Abdullah Mahrabi’yi de hedef aldı.
Yaptırımlar, ABD’li yetkililerin İran’ı Suriye’deki bir ABD üssüne İHA saldırısı düzenlemekle suçlamasından bir hafta sonra geldi. Yetkililer, söz konusu dönemde ABD’nin  Tahran’ın saldırıya yataklık ettiğine inandığını ancak İHA’ların İran’dan fırlatılmadığını bildirdiler.



Husilerin saldırısı sonucu aylarca esir tutulan Rus denizci, Yemen'den ayrıldı

Husi milislerinin 9 Temmuz 2025'te yayınladığı videodan alınan sahnede, “Eternity C” gemisinin Kızıldeniz'de batışı görülüyor (Reuters)
Husi milislerinin 9 Temmuz 2025'te yayınladığı videodan alınan sahnede, “Eternity C” gemisinin Kızıldeniz'de batışı görülüyor (Reuters)
TT

Husilerin saldırısı sonucu aylarca esir tutulan Rus denizci, Yemen'den ayrıldı

Husi milislerinin 9 Temmuz 2025'te yayınladığı videodan alınan sahnede, “Eternity C” gemisinin Kızıldeniz'de batışı görülüyor (Reuters)
Husi milislerinin 9 Temmuz 2025'te yayınladığı videodan alınan sahnede, “Eternity C” gemisinin Kızıldeniz'de batışı görülüyor (Reuters)

Bir Rus denizci, bulunduğu gemiye Husi militanlarının düzenlediği saldırının ardından yaklaşık 8 ay rehin tutulduktan sonra Yemen'den ayrılarak ülkesine döndü.

Rus medyası tarafından kimliği Aleksey Galaktionov olarak belirtilen denizci, Temmuz 2025'te Husi saldırısı sonucu batan Yunan kargo gemisinin mürettebatı arasındaydı ve saldırıda yaralanmıştı.

Husi grubuna bağlı medya kaynaklarına göre Rus vatandaşı, BM elçisiyle koordineli olarak bir BM uçağıyla nakledildi ve tedavisi tamamlandıktan sonra ayrılması ayarlandı.

Şarku'l Avsat'ın Reuters'ten aktardığına göre gemiyi işleten şirketin yetkilisi ve bir deniz güvenlik kaynağı, gemi mürettebatının aralık ayında serbest bırakıldığını bildirdi.

İran ile ittifak halindeki Husi milisleri, Liberya bayrağı taşıyan ve 22 kişilik mürettebat ile üç silahlı güvenlik görevlisinin bulunduğu “Eternity C” gemisini, iki gün boyunca insansız deniz araçları ve füzelerle saldırdıktan sonra batırdı.

Husi milisleri, Gazze Savaşı sırasında Filistinlilerle dayanışma kampanyası olarak nitelendirdikleri eylem kapsamında 100'den fazla gemiye saldırdı. Geçen yılın Ekim ayında Filistin'in Gazze Şeridi'nde ateşkes ilan edilmesinin ardından saldırıları durdurdu.


Hürmüz Boğazı'nın açılması: Uluslararası konsensus ve Amerikan tehdidi

Keşm Adası'ndaki iskeleden yükselen alev ve dumanlar (sosyal medya)
Keşm Adası'ndaki iskeleden yükselen alev ve dumanlar (sosyal medya)
TT

Hürmüz Boğazı'nın açılması: Uluslararası konsensus ve Amerikan tehdidi

Keşm Adası'ndaki iskeleden yükselen alev ve dumanlar (sosyal medya)
Keşm Adası'ndaki iskeleden yükselen alev ve dumanlar (sosyal medya)

Hürmüz Boğazı'nın derhal ve koşulsuz olarak açılması konusunda uluslararası bir konsensüs oluşurken, ABD Başkanı Donald Trump İran'a “şiddetli bir şekilde” saldırmaya devam edeceğini ima etti ve savaşın sona ermesini Hürmüz’ün yeniden açılmasına bağladı. Tahran ise Kem Adası'na yapılan saldırılara misilleme yapacağı tehdidinde bulundu.

Suudi resmi kaynaklar, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Muhammed bin Selman ile yaptığı telefon görüşmesinde, Moskova'nın Suudi Arabistan'ın egemenliğini ve toprak güvenliğini korumaya yönelik desteğini vurguladığını doğruladı. İki taraf, bölgedeki askeri gerginliği ve bunun deniz seyrüsefer güvenliği ile küresel ekonomi üzerindeki etkilerini ele aldı.

Londra'da 40 ülke, “Hürmüz Boğazı'nın derhal ve koşulsuz olarak yeniden açılması” gerektiğini vurguladı; İran'ın boğazı kapatmasının “küresel refah için doğrudan bir tehdit” oluşturduğunu ve seyrüsefer özgürlüğü ile deniz hukukunu ihlal ettiğini belirtti.

Trump dün İran'a “çok geç olmadan” bir anlaşma imzalaması çağrısını yineledi. Tahran ile Kerec arasında inşa halindeki köprünün bombalanmasını överek, “İran'ın en büyük köprüsü”nün çöktüğünü ve “bir daha asla kullanılmayacağını” söyledi. Bundan birkaç saat önce ise İran'ın Hürmüz Boğazı'nı açma talebine yanıt vermemesi halinde, önümüzdeki iki veya üç hafta boyunca enerji santralleri de dahil olmak üzere, İran'a “şiddetli” saldırılar düzenlemeye devam edeceğini söyleyerek, İran'ı “taş devrine” geri döndürmekle tehdit etti.

Tahran sert bir karşılık verdi; Genelkurmay Başkanlığı, Washington ve Tel Aviv’in kendi yeteneklerine ilişkin değerlendirmesinin “eksik” olduğunu belirtirken, Ordu Komutanı Emir Hatemi ise herhangi bir kara saldırısında “kimsenin kurtulamayacağını” belirtti.

“Devrim Muhafızları”, savaşın genişlemesinin “hedef havuzunu genişleteceğini” açıkladı ve Keşm Adası'ndaki rıhtıma yapılan saldırılara misilleme yapacağı tehdidinde bulundu.


ABD'li uzmanlar: Washington'un İran'a yönelik saldırıları savaş suçu teşkil edebilir

İran devlet televizyonunun yayınladığı, ülkenin güneyindeki bir kız okulunu hedef alan saldırının gerçekleştiği yer (AFP)
İran devlet televizyonunun yayınladığı, ülkenin güneyindeki bir kız okulunu hedef alan saldırının gerçekleştiği yer (AFP)
TT

ABD'li uzmanlar: Washington'un İran'a yönelik saldırıları savaş suçu teşkil edebilir

İran devlet televizyonunun yayınladığı, ülkenin güneyindeki bir kız okulunu hedef alan saldırının gerçekleştiği yer (AFP)
İran devlet televizyonunun yayınladığı, ülkenin güneyindeki bir kız okulunu hedef alan saldırının gerçekleştiği yer (AFP)

ABD Başkanı Donald Trump'ın bu hafta İran'ın enerji ve tuz arıtma tesislerine yönelik saldırı tehditlerini yinelemesinin ardından, ABD'deki onlarca uluslararası hukuk uzmanı, ABD'nin İran'a yönelik saldırılarının savaş suçu teşkil edebileceğini belirten açık bir mektup imzaladı.

Daha önce savaşla ilgili farklı zaman çizelgeleri ve hedefler ortaya koyan Trump, dün televizyonda yayınlanan konuşmasında, İran'ın Washington'un şartlarına boyun eğmemesi halinde savaşın tırmanabileceğini ve ülkenin enerji ve petrol altyapısına saldırılar düzenlenebileceğini söyledi.

ABD'deki aralarında Harvard, Yale, Stanford ve California gibi üniversitelerden uzmanların da bulunduğu 100'den fazla uluslararası hukuk uzmanı, dün yayınlanan mektupta, ABD güçlerinin davranışlarının ve üst düzey ABD yetkililerinin açıklamalarının “uluslararası insan hakları hukuku ve uluslararası insani hukukun ihlali, buna olası savaş suçları da dahil olmak üzere, konusunda ciddi endişeler uyandırıyor” ifadeleri yer aldı.

Mektupta özellikle Trump’ın mart ayı ortasında yaptığı ve ABD’nin İran’a “sadece eğlence olsun diye” saldırı düzenleyebileceğini söylediği açıklamaya değinildi. Mektup ayrıca, mart ayı başında Savaş Bakanı Pete Hegseth'in, ABD'nin “aptalca çatışma kurallarına” göre savaşmadığını söylediği yorumlarına da atıfta bulundu.

Mektup, siyasi konulara odaklanan Just Security dergisinin internet sitesinde yayınlandı.

Uzmanlar, savaşın ilk gününde İran'daki bir okulu hedef alan saldırıya işaret ederek, «okulları, sağlık tesislerini ve evleri hedef alan saldırılar konusunda son derece endişeli olduklarını» söylediler. ABD ordusu mart ayında, 28 Şubat'ta İran'daki bir kız okuluna düzenlenen yıkıcı saldırıyla ilgili soruşturmayı bir üst seviyeye çıkardığını açıkladı. Şarku’l Avsat’ın medya haberlerinden aktardığına göre soruşturma, ABD güçlerinin bu saldırıdan büyük olasılıkla sorumlu olduğunu ortaya çıkardığı. İran Kızılayı, saldırıda 175 kişinin öldüğünü belirtiyor.

Trump çarşamba günü İran'ı “şiddetle” vurmakla tehdit etti ve “Önümüzdeki iki ila üç hafta içinde onları şiddetle vuracağız. Onları ait oldukları Taş Devri'ne geri göndereceğiz” şeklinde konuştu.

Müslümanların haklarını savunan önde gelen bir Amerikan grubu, Trump'ın savaş sırasındaki söylemlerinin, İran'ı “taş devrine geri göndermek” için vurma tehdidi de dahil olmak üzere, “insanlık dışı” olduğunu ifade etti.

Savaş, 28 Şubat'ta Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail'in İran'a saldırmasıyla patlak verdi. Tahran, İsrail'e ve ABD üslerine ev sahipliği yapan Körfez ülkelerine saldırılar düzenleyerek karşılık verdi. İran'daki ortak ABD-İsrail saldırıları ve Lübnan'daki İsrail saldırıları binlerce insanın ölümüne ve milyonlarca insanın yerinden edilmesine yol açtı.