Husilerin döşediği mayınlar 2020'de 348 Yemenlinin yaşamını yitirmesine neden oldu

Mayın Temizleme Projesi (MASAM) kapsamında bugüne kadar 230 binin üzerinde mayın temizlendi.

Suudi Arabistan’ın Masam Projesi Direktörü Usame el- Kusaybi ve Yemen'deki saha ekipleri. (Masam’ın Twittter hesabı)

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ve BM Hudeyde Anlaşması’nı Destekleme Misyonu tarafından ortak yayınlanan raporda, her ne kadar Husiler açıkça suçlanmasa da 2020 yılında 348 Yemenli’nin Husilerin yerleştirdiği  mayınlar sonucu yaşamını yitirdiği belgelendi.
Yemen hükümeti Husi milislerini kontrolü altındaki bölgelere bir milyondan fazla mayın yerleştirmekle suçlarken Yemenli aktivistler, BM kuruluşlarını gruba mayın temizleme programları kapsamında yardım ettikleri için eleştirdiler. Ayrıca grubun mayınları temizlemedikleri, aksine mayınları döşemekten sorumlu olduklarını vurguladılar.  
Aktivistler, grubun savaş çabalarını desteklemek ve özellikle batı kıyısı olmak üzere hükümetle diğer temas noktalarına yerleştirilecek binlerce mayını taşımak için BM’den temin ettiği 4×4 araçlardan oluşan filoyu kullanacağından endişe ettiklerini ifade ettiler.
Diğer yandan Suudi Arabistan'ın Yemen'deki mayınları temizlemek için başlattığı Mayın Temizleme Projesi (MASAM) kapsamında geçen mart ayının sadece son haftasında iki bin 277 mayın, patlamamış mühimmat ve bir patlayıcı cihazın etkisiz hale getirildiği bildirildi. 
MASAM tarafından dün yapılan resmi açıklamada, geçen hafta bin 495 patlamamış mühimmatın imha edildiği, böylece mart ayında toplam 10 bin 240 mayın, patlamamış mühimmat ve bir patlayıcı cihazın imha edildiği kaydedildi.
Açıklamada projenin başlangıcından bu yana 230 bin 592 mayın, patlayıcı cihaz ve patlamamış mühimmat imha etmeyi başardığı belirtildi.
Söz konusu BM raporunda, Yemen hükümetinin MASAM projesiyle ortaklaşa yürüttüğü çabalara değinmekten ve aynı zamanda grubun kontrolündeki çoğu valilikte binlerce sivilin hayatını tehdit eden mayın felaketinde Husi grubunu sorumlu tutumaktan ise kaçınıldı.
Raporda, ulusal programın ülke genelinde mayınlarla mücadele yönündeki sürekli ve alenen çabalarına rağmen, mayınların yayılmasının tüm Yemenlilerin güvenliği ve emniyeti için büyük bir tehdit oluşturduğu belirtildi.
Raporda ayrıca şu ifadeler yer aldı:
“Ülke genelinde mayınların ve patlamamış mühimmatın yerleştirilmesi, siviller arasında ölüme ve  yaralanmaya yol açabilecek büyük bir tehlike oluşturuyor. Sadece 2020 yılında 348 kişi bu nedenle öldü. Bu durum geçim kaynaklarının tahrip olmasına neden oluurken daha geniş çapta ise ekonomi üzerinde önemli bir olumsuz etkiye sahip. BM Kalkınma Programı’na bağlı Yemen'deki mayınlarla mücadele projesinde ve ortaklarının Yemen'deki madenlerin uzun vadeli ve talihsiz etkilerini hafifletmek için mayın eylemi projesinde temel ilke istikrar sağlamaktır. UNDP, ülkenin tüm bölgelerinde mayınlarla mücadele etmek için Ulusal Kalkınma Programı ile birlikte çalışıyor. Genel amacı ise çatışmaya rağmen yeteneklerini geliştirmeye ve genişletmeye devam ederken ülkenin her köşesine ulaşmaktır.”
UNDP Yemen Koordinatörü Auke Lootsma söz konusu raporda şu açıklamayı yaptı:
"UNDP ve Ulusal Mayın Eylem Programı arasında devam eden iş birliği, binlerce geçim kaynağının eski haline getirilmesine, Yemen’de mayınları temizleme konusunda ilk kez bir kadına sertifika verilmesi de dahil olmak üzere mayın temizlemede yerel kapasitenin güçlendirilmesine ve Yemen’in mayınlarla ilgili taahhütleri ve anlaşmaları uygulamasına katkıda bulundu.”
Yemenli aktivistler daha önce yaptıkları açıklamalarda, BM programını Husi liderlerinden birini öne çıkarmak için seçerek onun kadınların mayın temizleme programlarına hak kazanmasına katkıda bulunduğunu iddia ettiklerini belirttiler.
Raporda BM’nin 1990'ların sonlarından bu yana Yemen'deki mayın temizleme operasyonlarını kurumsal ve teknik destek, kapasite geliştirme, kaynak seferberliği ve ekipman tedariki yoluyla desteklediği belirtildi. Ayrıca ülkedeki çalışmaların mayınlarla ilgili uluslararası standartlara göre yapıldığı ve ülkenin Mayın Yasağı Sözleşmesi’ne (Ottawa Antlaşması) yönelik yükümlülüklerinin yerine getirilmesinin sağlandığı kaydedildi.
Rapora göre 2020’de Ulusal Mayın Eylem Programı’nı desteklemek için programla çalışan kuruluşlar listesi The Halo Trust,  Danimarka Demining Grubu (DDG), Norveç Halk Yardımı (NPA), ticari şirketler ve Kalkınma Girişimi’ni içeriyordu. Ortak çalışmaların, diğer faaliyetlere ek olarak teknik olmayan mayın temizleme faaliyetleri, patlayıcı mühimmat riskleri konusunda farkındalık ve mayın tespit köpekleri birimi açılmasını içerdiği kaydedildi.
Raporda, Yemen hükümeti ile Husi milisleri arasındaki Yemen Ulusal Mayın Temizleme Programı liderliğindeki bölünmeye değinmemekle birlikte programın 2020 yılı boyunca tüm valiliklerde 3,1 milyondan fazla metrekarelik alandaki mayının temizlediği ve 17 valilikte 64 binden fazla patlayıcı savaş kalıntısının kaldırıldığı kaydedildi. Böylece 177 binden fazla Yemenli’nin topraklarını ekmede güvenlik ve temel hizmetlere, işe, eğitime ve daha fazlasına erişme noktasında hareket özgürlüğü sağlandığı belirtildi.
BM Hudeyde Anlaşması’nı Destekleme Misyonu'nun Ulusal Mayın Eylem Programı ile iş birliği içinde, Hudeyde’de patlamamış mühimmat tehdidini azaltmaya yönelik çalışmaların önemli bir ortağı olduğu belirtilen raporda şu ifadeler kullanıldı:
“BM Misyonu mayın tarlalarının ve Kızıldeniz'de insani yardım malzemelerinin yüzde 80'inin giriş yaptığı Hudeyde, Salif ve Ras İsa olmak üzere üç hayati limanda patlayıcı savaş kalıntılarının kaldırılmasında teknik destek sağladı.”
BM Hudeyde Anlaşması'nı Destekleme Misyonu (UNMHA) Başkan Yardımcısı Daniela Kroslak raporda şunları söyledi:
"Kara mayınları tehdidi, patlamamış mühimmat ile ticari ve insani yardım sektörü arasındaki bağlantının Hudeyde’deki mayın tarlalarından daha belirgin olduğu başka hiçbir yer yoktur. Sektöre ve ortaklarımıza daha iyi destek sağlamaya devam edebilmemiz için BM Kalkınma Programı Yemen'in farklı bölgelerinde mayınlarla mücadele ofisleri açtı. Bağışçıların desteğiyle ulusal mayın eylem standartlarının geliştirilmesini tamamlamayı, mayınlarla ilgili uluslararası STK'ların varlığını genişletmeyi ve uluslararası mayın eylem standartlarına ulaşmak için Ulusal Mayın Eylem Programını desteklemeyi amaçlıyoruz. Ayrıca yerel olarak üretilen el yapımı patlayıcıların yayılması ve deniz mayınlarının oluşturduğu tehditleri durdurmaya yönelik faaliyetler geliştirmeyi içeren dört alana odaklanmaya devam ediyoruz.”
Yemen’deki istatistiklere göre darbeden bu yana Husi milislerin yerleştirdiği mayınların İran destekli grubun kontrolündeki tüm bölgelerde çoğu kadın ve çocuk olmak üzere yaklaşık 15 bin sivilin ölümüne ve yaralanmasına neden olduğu tahmin ediliyor.