Çin, para birimi yuanın yükselişini dizginlemek için 2007 ve 2008 yıllarında yaşanan küresel mali krizden bu yana kullanılmayan önlemlere başvuruyor. Ülke, artan küresel emtia fiyatları ve yavaşlayan ekonomik büyüme ile boğuşuyor. Çin Merkez Bankası (PBoC) yuanın yükselişini kontrol altına almak için finansal kuruluşları yabancı para birimlerini ellerinde tutmaya zorluyor. Çinli yetkililer, geçtiğimiz hafta dolar karşısında son üç yılın en yüksek seviyesine ulaşmasının ardından yuanın yükselişini frenlemek istiyorlar. Yuan, 2019’da Pekin'i kur manipülatörü olarak damgalayan Trump yönetimi döneminde dolar/yuan paritesinde kritik eşik kabul edilen 7 seviyesini geçmesinin ardından zayıflamıştı.
PBoC, ‘döviz likidite yönetimini güçlendirmek için’ Çinli finans kurumlarının yabancı para zorunlu karşılık oranını 2 puan artırarak yüzde 5’ten yüzde 7’ye çıkardı
Şarku’l Avsat’ın Independent Arabia’dan aktardığı habere göre, Analistler, küresel mali krizden bu yana ilk kez bu büyüklükte bir artışa gidildiğine dikkati çektiler. Yuanın yükseliş, artan emtia fiyatları ve ekonomik krizle boğuşan Çin'deki politikacılar için daha fazla zorluğa neden oldu.
Yerli para birimindeki yükselişin dizginlenmesi
Çin’in yerli para birimi yuan, son 12 ayda dolar karşısında yaklaşık yüzde 11 değer kazandı. Financial Times'ın haberine göre Salı günü işlemlerde herhangi bir artış ya da eksilme olmadı. Ancak analistler döviz piyasalarına daha fazla müdahale edilebileceğini düşünüyorlar. Yuan, Mayıs ayında dolar karşısında son üç yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Bu da ülkenin ihracatına olan talebi ve emtia fiyatlarındaki artışı dengelemeye çalışan Pekin için bir zorluk yaratıyor. Yuanın değeri, Haziran 2018'den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Bir dolar, 6,4052 yuandan işlem gördü.
Standard Chartered Çin Makro Strateji Başkanı Becky Liu, Financial Times'a verdiği demeçte, “Bu adım, sistemdeki döviz likiditesini azaltarak yerel para biriminde hızlı yükselişi dizginlemeyi amaçlıyor” dedi. Yuandaki yükselişin, ülkedeki yaklaşık 20 milyar dolarlık likiditeyi tüketeceği tahmin ediliyor.
Çin basınındaki döviz piyasasının yansımalarına bakıldığında, yurt içi döviz arzının kısıtlanabileceği bekleniyor. Böylece iç piyasadaki satın alımlarda doların kullanılmasını zorlaşması ve yuana olan talebin artması öngörülüyor.
Mizuho Bank FX Asya Stratejisti Ken Cheung konuya ilişkin değerlendirmesinde, “PBoC’in adımı, yuanın hızla değerlenmesine karşı duruşunu bir kez daha teyit ederken başka adımlar da atabileceğini gösterdi” yorumunda bulundu.
İhracat, zayıf yuandan faydalanıyor
Öte yandan Çin'deki bazı politikacılar, daha güçlü bir para birimi konusunda tartışıyorlar. PBoC’den bir yetkili, yuanın daha güçlü olması gerektiğini desteklediğini söyledi. Ancak daha sonra, PBoC’in artan küresel emtia fiyatları karşısında para biriminin değer kazanmasına izin vermesi gerektiğini savunarak açıklamalarından geri adım attı. Yetkili, daha güçlü yuanın, ülkenin hammadde ithalatını daha ucuz hale getireceğine işaret etti.
Yüksek emtia fiyatları Çin'deki üretim maliyetlerini artırarak yüksek enflasyon korkularını körükledi. Geçtiğimiz ay Başbakan Li Keçiang’ın başkanlığında yapılan kabine toplantısında, Nisan ayında yüzde 6,8 artan üretici enflasyonunun, düşük seyreden tüketici enflasyonunu geçerek, durdurulması için önlem alınması gereken bir seviyeye ulaştığını söyledi. Çin’de üretici fiyatları endeksi 2020 yılı boyunca geriledi.
Bunun yanı sıra Çin'in Kovid-19 salgınından sonra yaşadığı güçlü ekonomik toparlanmanın yavaşladığına dair bir takım işaretler var. Çin Ulusal İstatistik Bürosu'na göre ekonomi, 2021'in ilk üç ayında beklentilerin oldukça altında, sadece yüzde 0,6 oranında büyüme kaydetti.
Çin'in ihracat oranları zayıf yuandan yararlanarak geçtiğimiz yıl patlama yaşadı. Geçtiğimiz Nisan ayında ihracat dolar bazında yıllık yüzde 32 arttı. Bu da Çin'in salgından sonraki hızlı ekonomik toparlanması çerçevesinde küresel ticaretteki hakimiyetini yansıtıyor. Ancak Mizuho Bank FX Asya Stratejisti Ken Cheung, yuanın gücünün Çin'in ihracat sektörünün rekabet gücünü baltalayacağı konusunda uyardı.
