Faili belirsiz suçlar Libya’da endişeye neden oluyor

UBH Adalet Bakanı Abdurrahman’ın yerel yetkililerle görüşmesinin gündeminde Cezayir’de bir grup Libyalı gencin alıkonulması vardı. (Bakanlık)

Libya'nın doğusunda bir futbolcunun öldürülmesi ve bir yıl önce kaçırılıp işkence gören bir çocuğun serbest bırakılması Libya halkında büyük bir endişeye ve öfkeye neden oldu. Libyalılar, “faili belirsiz suçlar” konusunda verilmesi ve hesap sorulmasını talep ediyor.
Libya yerel basınında önceki gün Bingazi’de 17 yaşındaki futbolcunun serseri bir kurşunla öldüğü haberi yayıldı. Ancak bazı medya kuruluşları bir güvenlik kaynağının, ön soruşturmalar sonucunda futbolcunun kendini vurduğunun ortaya çıktığını söylediğini aktardı.
Futbolcunun ölümüyle ilgili tartışmalar devam ederken Libyalı insan hakları savunucuları, ülkede birçok kişinin öldürüldüğü ve kimliği belirlenemeyen ‘serseri kurşun’ olgusunun yayılmasından korktuklarını bildirdiler. Ulusal İnsan Hakları Komitesi Başkanı Ahmed Abdulhakim Hamza konuyla ilgili yaptığı açıklamada, serseri kurşunlar olgusunun Libya’da var olduğunu ve yaşanan bu olayın son olmayacağını belirterek önceki rejimin düşüşünden bu yana birbirini takip eden hükümetlerin toplayamadığı silahların kaos yarattığını vurguladı.
Libya, genellikle ‘siyasi muhalifleri’ tasfiye etmek için kullanılan ‘serseri kurşunlarla’ çok sayıda cinayete tanık oldu. Aynı zamanda vatandaşların elinde silahların yaygın bir şekilde bulunması büyük bir güvenlik kaosu oluşturuyor. Hatta bazı vatandaşlarda RPG silahı da kullanabiliyor.
Libya'daki vatandaşların fidye elde etmek amacıyla kaçırılması ve işkence görmesi, silahların yayılması, suikast ve fiziki tasfiye vakalarıyla yakından bağlantılı. Nisan 2021’de Mustafa el Burkuli’nin Sabha kentindeki evinin önünde kaçırılmasından bir yıl sonra mareşal Halife Hafter liderliğindeki Libya Ulusal Ordusu (LUO) önceki akşam çocuğu ailesine teslim etti. Burkuli, eve döndükten sonra maruz kaldığı işkenceler sonucunda psikolojik olarak harap olmuş vaziyette. Libya Başsavcılığı, serbest bırakılması karşılığında hukuka aykırı bir biçimde, kazanç elde etmek için Burkuli’nin kimliği belirsiz kişiler tarafından kaçırıldığına dair bir rapor aldıklarını bildirdi. Başsavcılık, adli prosedürlerin, dört failin kimliğinin tespit edilmesi ve Sabha kentinde faaliyet gösteren askeri birlik ve polis güçleri tarafından tutuklanmasıyla sonuçlandığını aktardı. Ayrıca ailesini fidye ödemeye zorlamak için gördüğü işkence ve insanlık dışı muamele yöntemleri de belirlendi.
Ekim 2016'da Trablus'un güneybatısında bir evin önünde ailesini fidye ödemeye zorlamak için kaçırılan 5 yaşındaki Mayar Ashour adlı kız çocuğunun kaybolmasının gizemi daha önce Savcılık tarafından çözülmüştü. Ashour’un cesedi bir torbaya sarılı ve parçalanmış halde bulundu. Savcılık yaptığı açıklamada, kovuşturmanın ‘failin kimliğinin tespit edilmesi ve kaybolduğu yerin belirlenmesi’ sonrasına sonuçlandığını bildirdi. Açıklamada çocuğun yaşı ile orantısız şiddet gördüğü, başına ve göğsüne sert bir cisimle burulduktan sonra kaburgalarının kırıldığı, ciğerlerinin parçalandığı, geçirdiği şiddetli kanama sebebiyle nefesi kesilene kadar baskıya maruz kaldığı aktarıldı.
Diğer yandan geçici Ulusal Birlik Hükümeti (UBH) Adalet Bakanı Halime Abdurrahman, Gençlik Baknaı Fethullah ez- Zani ve Dışişleri Bakanlığı ve Siyasi İşlerden Sorumlu Uluslararası İşbirliği Müsteşarı Muhammed Halil İsa ile bir araya gelerek Cezayir’de sınır bölgesinde bir grup Libyalı gencin alıkonulması krizini ele aldı. Bakanlıktan yapılan açıklamada, toplantının Libya ile Cezayir arasındaki sınır hattına girerken ‘yanlışlıkla’ alıkonulan Zintanlı gençlerin sorununu görüşmeyi amaçladığı belirtildi. Açıklamada ayrıca gerekli önlemlerin devletin resmi kanalları vasıtasıyla vakit kaybetmeden alındığı vurgulandı.