Tahran dışişleri bakanları düzeyinde bir görüşme için Riyad’a 3 yer önerdi

Abdullahiyan: IAEA ile mevcut işbirliğimiz nükleer görüşmeleri olumlu etkileyebilir

İran Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan (Reuters)

İran Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan, İran hükümetinin Suudi Arabistan’a dışişleri bakanları düzeyinde bir toplantıya ev sahipliği yapması için 3 yer önerdiğini söyledi.
Abdullahiyan, Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Nasır Kenani ile Nevruz arifesinde dün düzenledikleri ortak basın toplantısında İran dış politikasına dair açıklamalar yaptı.
İran Dışişleri Bakanı, Suudi Arabistan ile iki ay içinde ilişkileri yeniden başlatmak ve karşılıklı büyükelçi atamak için Çin’de yapılan görüşmelerin ardından, 10 Mart’ta iki ülke arasındaki anlaşmanın duyurulmasından bu yana ilk kez basın karşısına çıktı.
Çin’in aracılık ettiği anlaşma, her iki tarafın üst düzey güvenlik yetkilileri arasında Pekin’de dört gün süren görüşmelerin ardından açıklandı.
Tahran’ın büyükelçiliği yeniden açmaya hazır olduğunu söyleyen Abdullahiyan, Bağdat’ta iki taraf arasında gerçekleştirilen 5 turluk görüşmelerin ardından Riyad ile ilişkilerin normale döndüğünü söyledi.
Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan’a son 24 saat içinde yeni bir mesaj göndererek, görüşme için 3 yer önerdiğini söyleyen Abdullahiyan, Prens Faysal ile çok yakında görüşeceklerini dile getirdi.
Abdullahiyan, Tahran ve Riyad’ın teknik ekiplerin iki ülkede Ocak 2016’da kapatılan büyükelçilik ve konsoloslukları ziyaret etmesi konusunda anlaştıklarını da söyledi.
Suudi Arabistan, 2016 yılında Tahran’daki büyükelçiliği ve Meşhed’deki konsolosluğuna düzenlenerek, birçok Körfez ve Arap ülkesi ile Tahran arasındaki ilişkilerin gerilemesine neden olan saldırının ardından İran ile ilişkilerini kesmişti.
Yemen konusuna değinen Abdullahiyan, “Bu, Yemenli tarafların karar vermesi gereken bir konu. Ancak biz bölgede istikrar ve güvenliği vurguluyoruz. Suudi Arabistan ile işbirliği içinde bölgeyi istikrara kavuşturmak için çalışıyoruz” açıklamasında bulundu.
Abdullahiyan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Kuveyt ile ilişkilerin büyükelçiler seviyesine yükselmesine de değindi.
Bahreyn-İran arasında ziyaretler
İran hükümetinin iki yönde ilerlediğini söyleyen Abdullahiyan, “Bunlardan birincisi yaptırımları iptal etmek, ikincisi ise diplomatik yollarla yaptırımların kaldırılması” dedi.
Aynı kapsamda bir komşu ülke ile ticaret hacminin 14 milyar doları, bir diğer komşu ülke ile de 22 milyar doları aştığını söyledi.
Hükümete ait Mehr haber ajansının aktardığına göre Abdullahiyan, “İran hükümeti ve dışişleri bakanlığı, dengeli dış politika teorisine dayanarak, komşu ülkelere odaklanıp Asya’ya yönelerek bu yıl birçok başarı elde etti” dedi.
Bahreyn ile ilişkilerin yeniden kurulmasını ve bu konudaki görüşmelerde kaydedilen ilerlemeyi memnuniyetle karşıladıklarını vurgulayan Abdullahiyan şunları söyledi;
“İran ve Bahreyn teknik heyetlerinin iki ülkedeki iki büyükelçiliğe karşılıklı ziyaretler yapması iki ay önce kararlaştırıldı. İran ile Bahreyn arasındaki bazı engellerin kaldırılmasını temenni ediyoruz, iki büyükelçiliğin yeniden açılması için temel adımları atacağız.”
Bahreyn de, diğer Körfez ülkeleri gibi, Riyad ve Tahran’ın ilişkileri yeniden başlatma anlaşmasını memnuniyetle karşıladı.
Abdullahiyan basın toplantısında Mısır hakkında sorulan bir soruya ise, “Mısır önemli bir ülke ve Arap ülkeleri düzeyinde önemli bir role sahip. Tahran ile Kahire arasındaki ilişkilerin gelişmesini memnuniyetle karşılıyoruz” ifadeleriyle yanıt verdi.
Nükleer anlaşmayı canlandırma girişimi
Abdullahiyan, Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (IAEA) Genel Direktörü Rafael Grossi’nin ziyaretlerine atıfta bulunarak, IAEA ile İran Atom Enerjisi Kurumu arasındaki işbirliğinin nükleer görüşmeleri olumlu etkileyebileceğini vurguladı.
İranlı bakan, “Grossi’nin görüşmelerin sonucundan memnun olmasını bekliyoruz. İşbirliği konusunda doğru yoldayız. İran ile IAEA arasındaki anlaşmalardan biri, tartışmalı konulardaki yanlış anlaşılmalar çözülene kadar karşılıklı ziyaretlerin devam etmesidir” dedi.
Abdullahiyan, nükleer anlaşmanın yeniden tesis edilmesi konusunda bir anlaşmaya varılması ihtimaliyle ilgili bir soru üzerine şunları söyledi;
“Bu konuda girişim masada. Nihai haberleri önümüzdeki haftalarda duyurmayı umuyoruz ve baharda daha fazla atılım bekliyoruz. Maksimum çıkarları elde etmek için tüm fırsatlardan yararlanıyoruz.”
Ukrayna’da kullanılmak üzere Rusya’ya silahlı insansız hava araçları (SİHA) sağladığına dair İran’a yöneltilen suçlamalara yanıt veren Abdullahiyan, “Tahran, savaşta İran’a ait SİHA’ların kullanıldığını kanıtlamak için Kiev’den belgelenmiş kanıtlar istedi, ancak ‘çarpıtılmış ve net olmayan’ uydu görüntüleri aldı” dedi.
Abdullahiyan, ülkesinin Ukrayna’nın egemenliğini desteklediğini söyleyerek, Tahran’ın ülkedeki ‘bölgelerin bölünmesini desteklemediğine’ işaret etti.
İran Dışişleri Bakanı, daha fazla ayrıntıya girmeden, bölgesel ve uluslararası konuları görüşmek üzere önümüzdeki hafta Rusya’yı ziyaret etmeyi planladığını da açıkladı.
İç mesajlar
Abdullahiyan, “Bazıları nükleer anlaşma olmadan dış politikada başarılı olunamayacağına inanıyordu” dedi.
Şarku’l Avsat’ın İranlı Öğrenciler Haber Ajansı ISNA’dan aktardığı habere göre, Abdullahiyan ülkedeki diğer kurumların diplomasiye müdahalesi ve paralel dış politika yürütmesine yönelik eleştiriler hakkında gelen bir soruya şu yanıtı verdi;
“Ülkedeki bazı taraflar her zaman yeni bir huzursuzluk yaratmanın peşinde. Dış politikada olup bitenler, sistemdeki üst düzey yetkililer, cumhurbaşkanı, Dışişleri Bakanlığı, Milli Güvenlik Yüksek Kurulu Genel Sekreteri ve dış politikada bir şekilde görevleri olan diğer kurumlarla tam koordinasyon halindedir. Dışişleri Bakanlığı ile koordinasyon sağlanıyor.”
Abdullahiyan, Milli Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Ali Şamhani’nin Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ziyaretine değinerek, “Bu ülke ile güvenlik sorunlarımız var ve BAE ziyaretim sırasında güvenlik endişelerimizi ilettim. Şamhani’nin Irak ziyareti de 4 ay önce planlandı. Güvenlik konularının tüm detaylarında, Milli Güvenlik Yüksek Konseyi ile dışişleri bakanlığı ve diğer kurumlar arasında bir işbölümü ve tam bir koordinasyon var” diye ekledi.