Görevi önümüzdeki birkaç saat içinde sona erecek olan Sudan’daki Birleşmiş Milletler (BM) Entegre Geçiş Yardımı Misyonu’nun (UNITAMS) kaderini belirlemek için New York’ta ve diğer Batılı başkentlerde diplomatik çabalar yoğunlaştı. Bir yandan Abdulfettah el-Burhan liderliğindeki Sudan ordusu ile Muhammed Hamdan Daklu (Hamideti) liderliğindeki Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasındaki düşmanca askeri operasyonların sürdürülmesi ışığında, BM Güvenlik Konseyi üyeleri arasında bu görevin tamamlanması veya değiştirilmesi konusunda bölünmeler yaşanıyor.
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Burhan’ın UNITAMS’a başkanlık eden BM elçisini suçlamasından bir gün sonra BM Sudan Özel Temsilcisi Volker Perthes’e verdiği desteği yineledi.
Guterres, UNITAMS misyonunun bir süre daha devam etmesini destekleyip desteklemediğine veya buna son vermenin zamanının gelip gelmediğine karar verilmesinin BM Güvenlik Konseyi’ne bağlı olduğunu söyledi.
Guterres’in açıklamaları, Güvenlik Konseyi tarafından kişisel talebi üzerine yapılan ve üyelerin kendisinden Sudan’daki durum hakkında bunun nadir olduğunu bilerek brifing aldığı kapalı bir toplantıdan sonra geldi.
Şarku’l Avsat, toplantıya katılan diplomatlardan Guterres’in Sudan’daki gelişmeleri ve krizi çözmek için devam eden bölgesel ve uluslararası çabalara ek olarak ABD-Suudi Arabistan’ın arabuluculuğuyla gerçekleşen Cidde müzakerelerine değindiğini öğrendi.
Guterres, Burhan’ın Perthes yerine yeni bir aktör atama talebi karşısında yaşadığı şoku yineledi.
Toplantı sırasında konsey üyeleri, kötüleşen durum hakkında endişelerini dile getirdi. Bununla birlikte konsey üyeleri arasında, Sudan’daki şiddetin son zamanlarda tırmanmasına yanıt olarak Güvenlik Konseyi’nin pozisyona ihtiyaç duyulup duyulmadığı bir tartışma konusuydu. Çin ve Rusya tarafından desteklenen üç Afrika ülkesi Gabon, Gana ve Mozambik, konseyde bir pozisyon belirlenmesinin hassas bir zamanda mesajların tekrarlanmasına ve karışıklıklar yaratmasına yol açabileceğini savunuyor.
Bu, geçen hafta “Güvenlik Konseyi’nin herhangi bir ürünle ilgili katılımını desteklemiyoruz” diyen Sudan Daimi Temsilcisi el-Haris İdris el-Haris Muhammmed’in resmi konumunu yansıtıyor. Bu ayrıca, konseyin Afrika Birliğinin duruma olumlu katılma çabalarını da baltalayabilir.
Bunu Güvenlik Konseyi üyeleri arasında, 3 Haziran’da sona erecek olan UNITAMS misyonunu yenileyen bir karar tasarısı üzerinde müzakereler izledi. Diplomatlar, Sudan’daki durumun nasıl tersine çevrileceğine dair farklı görüşler ışığında müzakerelerin karşı karşıya kaldığı zorluklara değindi.
Sudan dosyasında kalemi elinde tutan ülke İngiltere, son gelişmeleri yansıtan bir dil ortaya koydu. Ancak bu, UNITAMS’ın görev süresinin yalnızca teknik olarak uzatılmasını isteyen diğer üyelerin muhalefetiyle karşılaştı. Teknik uzatma kavramı, temel işlevlerini değiştirmeden görev süresini uzatmak için kısa bir kararın verilmesi anlamına geliyor. Bu anlaşmazlıklar sonucunda İngiltere, gelişmeler hakkında bir başkanlık bildirisi taslağı önermeye hazırlanıyor.
