Kökeni sıklıkla tartışılsa da yaz saati uygulaması ABD dahil pek çok ülkede onlarca yıldır uygulanıyor ve Amerikalıların doğal gün ışığından daha iyi faydalanmasını sağlamayı amaçlıyor.
Stanford Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden araştırmacılar 16 Eylül Salı günü, saatlerin ilkbaharda bir saat ileri, sonbahardaysa bir saat geri alınması uygulamasının bırakılmasının sağlık için daha iyi olabileceğini söyledi.
Araştırmacılar, yaz saati uygulamasından vazgeçip standart saate sadık kalmanın yılda 300 bin felci önleyebileceğini ve obez Amerikalıların sayısını 2,6 milyon azaltabileceğini söylüyor.
Bulgular, ABD'nin yüz binlerce kişiyi etkileyen ve çoğu zaman ölümcül olabilen tıbbi rahatsızlıklarla mücadelesine katkı sunabilir. Felç her yıl 165 binden fazla Amerikalının ölümüne yol açıyor ve obezite her 5 ölümden biriyle bağlantılı.
Okulda profesör olan Dr. Jamie Zeitzer yaptığı açıklamada, "Standart saatte veya yaz saati uygulamasında kalmanın, yılda iki kez saat değiştirmekten kesinlikle daha iyi olduğunu gördük" dedi.
Mevsimsel "istikrarsızlık" vücudun doğal saatini bozuyor. Sirkadiyen ritim, hormonları, uyku-uyanıklık döngüsünü ve sindirimi düzenlemek için çalışıyor.
Cleveland Clinic'e göre döngüdeki aksamalar hafıza kaybına, yorgunluğa ve hatta yaraların daha geç iyileşmesine yol açabiliyor. Martta yaz saati uygulamasının başladığı gün bir saatlik uyku kaybının daha fazla kalp krizi ve ölümcül trafik kazasıyla bağlantılı olduğu daha önce ortaya çıkmıştı. Uyku kaybı ayrıca felç ve obezite riskini de artırıyor.
Zeitzer, "Yanlış zamanlarda ne kadar fazla ışığa maruz kalınırsa, sirkadiyen saat o kadar zayıflıyor" dedi.
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri'nin ilçelerde topladığı verileri kullanan araştırmacılar, yaz saati uygulamasına kalıcı olarak geçmenin, standart saati seçmenin yalnızca üçte ikisi kadar fayda sağlayacağını buldu. Bu, obeziteyle yaşayan 1,7 milyon daha az Amerikalı ve 220 bin daha az felç demek.
Ancak analizlerinde hava durumunu ve insan davranışlarındaki değişiklikleri hesaba katmadıklarını, bunun bulgularını etkileyebileceğini belirttiler.
Amerikalılar kasımın ilk pazar günü saatleri geri aldı.
Günümüzdeki yaz saati uygulaması 2007'de başlasa da 1960'ların ortalarından beri ülkenin büyük bir bölümünde uygulanıyor.
50 eyaletin tamamı yaz saati uygulamasına katılmıyor. Hawaii ve Arizona yaz saati uygulamasını kullanmıyor.
Amerikalılar yıllardır uygulamanın etkinliği konusunda bölünmüş durumda ancak Başkan Donald Trump ve her iki kanattan da Kongre üyeleri, yaz saati uygulamasını kalıcı hale getirmek için yakın zamanda lobi faaliyetlerinde bulundu. Bu yıl senatörler hem Cumhuriyetçi hem de Demokratların desteklediği "saati sabitleme" yasa tasarısını yeniden sundu. Daha sonra herhangi bir adım atılmadı.
Destekçiler, yaz saati uygulamasına geçmenin enerji tasarrufu sağlayabileceğini, suçları caydırabileceğini ve insanlara işten sonra daha fazla boş zaman sağlayabileceğini söylüyor. Standart saatin savunucularıysa daha fazla sabah ışığının sağlık için daha iyi olduğu görüşünde.
Zeitzer, "Sonunda elimizde veri var" dedi.
Independent Türkçe
