New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani’nin eşi Rama Duwaji’nin gelecek ay Suriye ve Lübnan’a yapmayı planladığı aile ziyareti, ABD’nin en büyük kentinde siyasi ve güvenlik tartışmasına dönüştü. Belediye başkanlığı ile New York Polis Departmanı (NYPD) arasında, Amerikan vergi mükelleflerinin parasıyla Duwaji’ye güvenlik sağlanıp sağlanmaması konusunda açık bir anlaşmazlık yaşandı. Ayrıca ABD Dışişleri Bakanlığı’nın en yüksek seyahat uyarısı seviyesinde tuttuğu iki ülkeye Amerikalı polis memurlarının gönderilmesinin maliyeti de tartışma konusu oldu. NYPD, yaşanan tartışmaların ardından talebi reddetti.
New York Post gazetesine göre, 29 yaşındaki Suriyeli-Amerikalı sanatçı Duwaji, 20 Eylül’de Suriye ve Lübnan’daki aile üyelerini ziyaret etmek üzere seyahat etmeyi planlıyor. Gazeteye konuşan bir kaynak, gezinin “resmi bir görev olmadığını” ve New York kent yönetiminin herhangi bir çalışmasıyla bağlantılı bulunmadığını söyledi.
Tartışma, Belediye Başkanı’nın sözcüsü Dora Pekic’in, NYPD’nin koruma ekibinin polis tarafından yapılan güçlü tavsiye üzerine Duwaji’ye eşlik edeceğini açıklamasıyla başladı. Ancak bu açıklama kısa sürdü. NYPD, açıklamayı kesin bir dille yalanlayarak, soruşturma göreviyle bağlantılı olmayan isteğe bağlı seyahatlerde, Dördüncü Seviye seyahat uyarısı bulunan ülkelere polis memuru göndermediğini bildirdi. Dolayısıyla NYPD personeli geziye katılmayacak.
Siyasi açıdan mahcubiyeti artıran bir gelişme olarak Mamdani daha sonra, belediye başkanlığı çalışanları ile NYPD arasında “iletişim kopukluğu” yaşandığını kabul etti. Böylece sözcüsünün açıklamasının polis teşkilatının tutumuyla örtüşmediği ortaya çıktı. Bu da Duwaji’nin, belediye başkanlığının ilk açıklamasının aksine, seyahat sırasında NYPD korumasında olmayacağının kabulü anlamına geliyor.
Seyahat etmeyin
Meselenin hassasiyeti, gezinin yapılacağı iki ülkeden kaynaklanıyor. ABD Dışişleri Bakanlığı, Suriye ve Lübnan için Dördüncü Seviye “Seyahat Etmeyin” uyarısı yayımlıyor. Bakanlık, Amerikalıları terör, kaçırılma, rehin alınma, toplumsal karışıklık ve silahlı çatışma riskleri nedeniyle bu ülkelere gitmemeleri konusunda uyarıyor. ABD ayrıca 2012’den beri Şam’daki büyükelçilik faaliyetlerini askıya almış durumda. Washington, şubat ayında zorunlu olmayan hükümet çalışanları ile ailelerinin ülkeden ayrılmasını da istemişti.
New York Polisi Eski Komiseri Bill Bratton, böyle bir görev için kent polislerinin gönderilmesinin “akılsızca” olacağını söyledi. Bratton, bunun memurları tehlikeye atacağı, karmaşık güvenlik düzenlemeleri ve federal hükümetle kapsamlı iş birliği gerektireceği gibi yüksek maliyet doğuracağı uyarısında bulundu.
Bir diğer sorun da seyahatin zamanlaması. Ziyaret, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantılarıyla aynı döneme denk geliyor. Bu dönem, çok sayıda devlet ve hükümet başkanı ile yabancı heyetin New York’a gelmesi nedeniyle kent polisinin yıl içindeki en yoğun güvenlik operasyonlarından birini yürüttüğü zaman dilimi.
Tartışma, belediye başkanının eşinin statüsü konusunda da daha geniş bir soru ortaya çıkardı. Mamdani daha önce Duwaji’nin bağımsız ve özel bir kişi olduğunu, seçilmiş bir yetkili veya belediye çalışanı olmadığını özellikle vurgulamıştı. Ancak eleştirmenleri, yüksek riskli bir bölgeye yapılan kişisel seyahat için vergi mükelleflerinin finanse ettiği güvenlik talep edilmesinin özel alan ile kamu görevi arasındaki ayrımı daha da karmaşık hale getirdiğini belirtiyor.
Şarku’l Avsat’ın New York Post’tan aktardığı habere göre ismini açıklanmayan bir kaynak Duwaji’nin, geçen ay güvenlik eşliği olmadan gerçekleştirdiği bir yurtdışı seyahatinin ardından koruma talebinde bulunduğunu yazdı. NYPD ise ABD içinde sağlanabilecek koruma ile federal hükümetin vatandaşlarına seyahat etmemelerini söylediği ülkelere polis memuru gönderilmesi arasında net bir ayrım yaptı.
New York Eyalet Meclisi’nin eski üyesi ve “Amerikalılar Antisemitizme Karşı” kuruluşunun kurucusu Dov Hikind de olayı Duwaji’yi eleştirmek için kullandı. Mamdani ve eşinin İsrail’e yönelik tutumlarının önde gelen eleştirmenlerinden biri olan Hikind, bölgeye polis gönderilmesi halinde asıl büyük riskin güvenlik güçlerinin üzerine bineceğini savundu.
Aile bağları
Söz konusu seyahat, Duwaji açısından yabancı bir bölgeye yapılacak sıradan bir ziyaret değil. Suriyeli-Amerikan vatandaşı sanatçı, bölgeyle güçlü ailevi ve kültürel bağlara sahip. Daha önce Beyrut’ta Haven for Artists kuruluşuyla iki aylık sanatçı misafirliği gerçekleştirmiş ve burada Face to Face adlı kişisel sergisini açmıştı. 2019 yılında yayımlanan bir röportaja göre Duwaji, yıllar süren savaşın ardından Şam’a da dönmüştü.
Ancak sanatsal ve siyasi kimliği, seyahatin yalnızca ailevi boyutunun ötesinde yorumlanmasına yol açtı. Duwaji’nin eserleri ve kamuoyuna dönük açıklamaları Filistin meselesine değinirken İsrail politikalarını da eleştirdi. Sosyal medyadaki geçmiş faaliyetleri, eşinin belediye başkanlığı görevine gelmesinden bu yana yoğun şekilde mercek altına alındı.
Bu nedenle mevcut tartışmada iki farklı konu iç içe geçmiş durumda: New York belediye başkanının eşi, kişisel olarak yüksek riskli bir bölgeye seyahat ettiğinde güvenliğinden kimin sorumlu olmalı? Mamdani ile eşinin İsrail ve Ortadoğu konusundaki tutumları etrafındaki daha geniş siyasi mücadele.
Belediye başkanı açısından belki de en zorlayıcı nokta, eşinin seyahatinin kendisinden ziyade belediye başkanlığı ile kent polisi arasında kamuoyu önünde yaşanan görüş ayrılığı oldu. Güvenlik önlemlerinin boyutuna ilişkin bir soruyla başlayan tartışma, kısa sürede yeni yönetim içindeki koordinasyon ve disiplin ile belediye yönetiminin polis teşkilatının mesleki kararları üzerindeki yetkisinin sınırları konusunda bir teste dönüştü.
