Suudi Arabistan’dan Riyad merkezli bir yapay zeka merkezinin kurulmasına onay

Suudi Arabistan, yapay zeka araştırmaları için uluslararası bir merkez kurulduğunu duyurdu. (SPA)
Suudi Arabistan, yapay zeka araştırmaları için uluslararası bir merkez kurulduğunu duyurdu. (SPA)
TT

Suudi Arabistan’dan Riyad merkezli bir yapay zeka merkezinin kurulmasına onay

Suudi Arabistan, yapay zeka araştırmaları için uluslararası bir merkez kurulduğunu duyurdu. (SPA)
Suudi Arabistan, yapay zeka araştırmaları için uluslararası bir merkez kurulduğunu duyurdu. (SPA)

Suudi Arabistan Bakanlar Kurulu, Veliaht Prens ve Konsey Başkanı Prens Muhammed bin Selman bin Abdülaziz başkanlığında salı günü gerçekleştirdiği oturumda, merkezi Riyad şehrinde olmak üzere Uluslararası Yapay Zeka Araştırma ve Etik Merkezi’nin kurulmasını onayladı. Merkez, yapay zekâ teknolojilerinin benimsenmesinde sağlam temelli uygulamaları teşvik etmeyi, ulusal ve uluslararası düzeyde araştırma, geliştirme ve inovasyon geliştirme girişimlerini desteklemeyi ve yapay zekânın etik ve sorumluluğa yönelik bir şekilde kullanılmasını sağlamayı amaçlıyor.

Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgilere göre merkezin kurulması, Suudi Arabistan'ın yapay zekâ ve dijital çözümlerin kullanımını teşvik etmek ve Suudi Arabistan'ı dijital hizmetler ve gelişmiş teknik seçenekler sunma konusunda etkili ve öncü ülkeler arasına yerleştirmek için attığı bir dizi adım ve mevzuat çerçevesinde gerçekleşti.

Suudi Veri ve Yapay Zekâ Kurumu (SADAIA) Başkanı Dr. Abdullah el-Gamidî, konuya dair şunları söyledi:

“Merkez, Krallığın bu alandaki bölgesel ve uluslararası rolünü geliştirecek, araştırma çabalarının teşvik edilmesini ve yapay zekâ uygulamalarının sorumlu bir şekilde kullanılmasını sağlayacak.”

Suudi Arabistan, Eylül 2022'de Sadaya tarafından hazırlanan yapay zekâ etiği ilkelerini yayınladı ve ilgili tüm tarafları etiğin pratikte uygulanmasını kolaylaştırmak için bunları incelemeye çağırdı.



Gökbilimciler muazzam bir şok dalgasına yol açan galaktik çarpışmayı gözlemledi

Önceki çarpışmaların enkazına ev sahipliği yapan Stephan Beşlisi, "kozmik bir kavşağa" benzetiliyor (NASA)
Önceki çarpışmaların enkazına ev sahipliği yapan Stephan Beşlisi, "kozmik bir kavşağa" benzetiliyor (NASA)
TT

Gökbilimciler muazzam bir şok dalgasına yol açan galaktik çarpışmayı gözlemledi

Önceki çarpışmaların enkazına ev sahipliği yapan Stephan Beşlisi, "kozmik bir kavşağa" benzetiliyor (NASA)
Önceki çarpışmaların enkazına ev sahipliği yapan Stephan Beşlisi, "kozmik bir kavşağa" benzetiliyor (NASA)

Bilim insanları muazzam seviyede şok dalgasına yol açan bir galaksi çarpışmasını gözlemledi. Yeni çalışmanın, galaksilerin nasıl birleşip geliştiğine ışık tutması bekleniyor. 

Dünya'dan 290 milyon ışık yılı mesafede yer alan Stephan Beşlisi, 5 galaksi içeren bir gökada grubu. 

19. yüzyılda Édouard Stephan tarafından keşfedilen grup, daha önce birtakım çarpışmalara sahne olan "kozmik bir kavşak" gibi görülüyor. 

William Herschel Teleskobu Geliştirilmiş Alan Hızı Kaşifi'ni kullanan 60'tan fazla gökbilimci, bu kavşakta çok şiddetli bir çarpışmayı gözlemledi. 

Çarpışma, gruptaki galaksilerden NGC7318b'nin önceki galaktik çarpışmaların gerçekleştiği bölgeden geçmesiyle meydana geldi. 

Monthly Notices of the Royal Astronomical Society adlı hakemli dergide dün (22 Kasım) yayımlanan makaleye göre saatte 3,2 milyon kilometre hızla yol alan gökada, komşularına çarptıktan sonra ardında muazzam bir şok dalgası bıraktı. 

Birleşik Krallık'taki Hertfordshire Üniversitesi'nden Marina Arnaudova, liderliğini üstlendiği çalışma hakkında şöyle diyor:

Bu galaksi grubundaki dinamik aktivite, bir galaksinin saatte 2 milyon mil (3,2 milyon km) gibi inanılmaz bir hızla çarpmasıyla yeniden canlandı ve bir savaş jetinin sonik patlamasına benzeyen son derece güçlü bir şoka yol açtı.

Araştırmacılar enkaz alanına çarpan galaksinin buradaki plazma ve gazı sıkıştırdığını tespit etti. Arnaudova, plazmaya enerji yüklenmesiyle muhtemelen yeni yıldızların oluşmaya başladığını düşünüyor. 

Bilim insanları bu çarpışmayı daha detaylı inceleyerek Samanyolu ve diğer galaksilerin nasıl bugünkü haline geldiğini anlamayı umuyor.

Arnaudova  "Stephan Beşlisi'ndeki bu tür bir galaksi çarpışması, çarpışma eylemi sırasında yakalanan karmaşık bir galaksi kümesini görmek için nadir bir şans sunuyor" diyerek ekliyor: 

Nasıl sonuçlanacağına gelince; muhtemelen bu galaksi eninde sonunda grup üyelerinden biriyle birleşecek ancak boyut ve hızlarının çok yüksek olmasından dolayı bu milyonlarca veya milyarlarca yıl sonra gerçekleşecek.

Makalenin bir diğer yazarı olan Oxford Üniversitesi araştırmacısı Gavin Dalton da "Bu gözlemler, Stephan Beşlisi'ndeki şok ve çarpışmanın ayrıntılarının yanı sıra mevcut yeteneklerimizin sınırlarında gördüğümüz, pek anlaşılmayan soluk galaksilerin oluşumunda ve evriminde neler olabileceğine dair dikkate değer bir bakış açısı sunuyor" diyor.

Independent Türkçe, Space.com, Live Science, Monthly Notices of the Royal Astronomical Society