Musk'tan Trump kampanyasına 45 milyon dolar

Teknoloji milyarderinin "orta yolcudan" kırmızı hap felsefesini benimsemiş muhafazakâr savaşçıya doğru yıllar süren serüveninde yeni bir dönüm noktası

Kasım 2023'te Elon Musk, İngiltere'de Bletchley Park'taki Yapay Zeka Güvenlik Zirvesi'nde. Musk'ın, Trump yanlısı bir PAC'e ayda 45 milyon dolar bağışlayacağı ortaya çıktı (Reuters)
Kasım 2023'te Elon Musk, İngiltere'de Bletchley Park'taki Yapay Zeka Güvenlik Zirvesi'nde. Musk'ın, Trump yanlısı bir PAC'e ayda 45 milyon dolar bağışlayacağı ortaya çıktı (Reuters)
TT

Musk'tan Trump kampanyasına 45 milyon dolar

Kasım 2023'te Elon Musk, İngiltere'de Bletchley Park'taki Yapay Zeka Güvenlik Zirvesi'nde. Musk'ın, Trump yanlısı bir PAC'e ayda 45 milyon dolar bağışlayacağı ortaya çıktı (Reuters)
Kasım 2023'te Elon Musk, İngiltere'de Bletchley Park'taki Yapay Zeka Güvenlik Zirvesi'nde. Musk'ın, Trump yanlısı bir PAC'e ayda 45 milyon dolar bağışlayacağı ortaya çıktı (Reuters)

Dünyanın en zenginlerinden biri olan Elon Musk'ın, Donald Trump'ın seçim kampanyasını destekleyen bir PAC'e (siyasi eylem komitesi) her ay yaklaşık 45 milyon dolar bağışlamayı planladığı belirtildi.

Sosyal medya platformu X'in de sahibi olan Tesla ve SpaceX patronunun halihazırda Trump yanlısı bir bağış toplama ekibine "yüklü miktarda" bağışta bulunduğu ama miktarın bilinmediği aktarılmıştı.

Şimdiyse The Wall Street Journal, isimsiz kaynakları alıntılayarak, kömür milyarderi Joe Craft, Palantir kurucu ortağı Jo Lonsdale ve Winklevoss ikizleriyle beraber uzun süredir elektrikli araç savunuculuğu yapan Musk'ın, yeni bir Trump yanlısı süper PAC'e sarsıcı bir aylık meblağ bağışlayacağını bildirdi.

Cumartesi günkü suikast girişimi ardından Donald Trump'ı ilk kez kamuoyu önünde desteklemesi, Musk'ın kendi tanımıyla "orta yolcu" ve "ütopik anarşistten" kırmızı hap felsefesini benimsemiş muhafazakâr savaşçıya doğru yıllar süren serüveninde yeni bir dönüm noktasına işaret ediyor.

Saldırıdan kısa bir süre sonra Musk, X'teki (eski adıyla Twitter) paylaşımında "Başkan Trump'ı tamamen destekliyorum ve hızlıca iyileşmesini umuyorum" yazmıştı.

Birkaç saat sonra Musk, silahlı birinin Trump'a bu kadar yakınlaşmasını mümkün kılan belirgin güvenlik eksikliklerini tartışırken şöyle demişti:

Aşırı becerisizlikti veya kasıtlıydı. Her halükarda Gizli Servis yönetimi istifa etmeli.

Aylık 45 milyon dolar, Amerikan siyaseti bağlamında çok büyük bir siyasi bağış olsa da ezici bir miktar değil. 

Kampanya finansı alanındaki kâr amacı gütmeyen kuruluş OpenSecrets'a göre, 2020 seçimlerinde Trump'ı destekleyen kampanya grupları toplamda neredeyse 1,1 milyar dolar, Biden'ı destekleyen gruplarsa yaklaşık 1,62 milyar dolar toplamıştı.

2024'te, bugüne kadar Trump yanlısı gruplar yaklaşık 388 milyon dolar, Biden yanlısı gruplarsa 391 milyon dolar elde etti. 2020 döngüsünün en büyük bağışçılarının, tüm federal seçimler dahil olmak üzere, toplam 218 milyon dolarla Sheldon ve Miram Adelson ve toplamda neredeyse 153 milyon dolarla Michael Bloomberg olduğu belirtilmişti.

Dolayısıyla Musk gerçekten de temmuzdan ekime kadar her ay 45 milyon dolar (toplamda 180 milyon dolar) bağışlarsa bu, 2020'nin kazanan adayının seçim kampanyasındaki toplam kasasının yaklaşık yüzde 9'una tekabül edecek.

Biden kampanya ekibi Musk'ın Trump'ı destekleme kararına, onu Amerika'nın orta sınıfına zarar vermek pahasına vergi indirimi kovalayan "sadece kendisini düşünen kibirli bir milyarder" diye nitelendirerek tepki gösterdi.

Independent Türkçe



İran, protestolar sırasında bir Besic üyesinin öldüğünü duyurdu

Başkent Tahran'ın güvenliğini korumakla görevli Sarallah Özel Kuvvetler Birimi'ne bağlı Besic devriyeleri (Tesnim Haber Ajansı)
Başkent Tahran'ın güvenliğini korumakla görevli Sarallah Özel Kuvvetler Birimi'ne bağlı Besic devriyeleri (Tesnim Haber Ajansı)
TT

İran, protestolar sırasında bir Besic üyesinin öldüğünü duyurdu

Başkent Tahran'ın güvenliğini korumakla görevli Sarallah Özel Kuvvetler Birimi'ne bağlı Besic devriyeleri (Tesnim Haber Ajansı)
Başkent Tahran'ın güvenliğini korumakla görevli Sarallah Özel Kuvvetler Birimi'ne bağlı Besic devriyeleri (Tesnim Haber Ajansı)

İranlı yetkililer bugün yaptıkları açıklamada, ülkede giderek yayılan protestolar sırasında batıdaki Luristan eyaletinde İran Devrim Muhafızları Ordusu’na (DMO) bağlı seferberlik gücü Besic’ten bir unsurun öldüğünü duyurdu. Bu olay, güvenlik güçleri saflarında kaydedilen ilk ölüm olarak bildirildi.

Protestolar, ülkedeki ekonomik koşulların kötüleşmesine tepki olarak pazar günü başlamıştı.

Çarşamba gecesi hayatını kaybeden ve 21 yaşında olduğu belirtilen Besic üyesinin ölümü, başkent Tahran’da protestoların görece zayıflamasına karşın diğer eyaletlere yayılmasıyla birlikte, İran yönetiminin gösterilere karşı daha sert bir tutum benimseyebileceğine işaret ediyor.

Şarku’l Avsat’ın AP’den aktardığına göre, İran resmi haber ajansı IRNA, DMO mensubunun ölümünü doğruladı ancak olaya ilişkin ayrıntı vermedi.

İranlı Öğrenciler Haber Ajansı (ISNA) ise Luristan Vali Yardımcısı Said Burali’nin açıklamalarına yer verdi. Burali, güvenlik görevlisinin ölümünden doğrudan göstericileri sorumlu tuttu.

Burali, söz konusu DMO mensubunun, protestolar sırasında ‘kamu düzenini savunurken’ ‘ayaklanmacılar’ tarafından öldürüldüğünü söyledi. Burali ayrıca, Besic ve polis güçlerinden 13 kişinin de olaylarda yaralandığını açıkladı.

İran’da protestolar, Tahran’daki ticaret merkezlerinden üniversitelere ve birçok kente yayılarak genişledi. Geçtiğimiz pazar günü, ekonomik krizin derinleşmesi, riyalin rekor düzeyde değer kaybetmesi, enflasyonun yükselmesi ve yaşam koşullarının ağırlaşmasıyla başlayan hareketlilik, dikkat çekici bir boyut kazandı.


İstanbul'da Gazze'ye destek amacıyla düzenlenen gösteriye binlerce kişi katıldı

İstanbul'da düzenlenen Gazze yanlısı mitinge katılanlar, Gazze Şeridi'ndeki şiddetin sona ermesini talep ederek Filistin ve Türk bayrakları taşıdılar (AP)
İstanbul'da düzenlenen Gazze yanlısı mitinge katılanlar, Gazze Şeridi'ndeki şiddetin sona ermesini talep ederek Filistin ve Türk bayrakları taşıdılar (AP)
TT

İstanbul'da Gazze'ye destek amacıyla düzenlenen gösteriye binlerce kişi katıldı

İstanbul'da düzenlenen Gazze yanlısı mitinge katılanlar, Gazze Şeridi'ndeki şiddetin sona ermesini talep ederek Filistin ve Türk bayrakları taşıdılar (AP)
İstanbul'da düzenlenen Gazze yanlısı mitinge katılanlar, Gazze Şeridi'ndeki şiddetin sona ermesini talep ederek Filistin ve Türk bayrakları taşıdılar (AP)

Yeni yılın ilk gününde bugün İstanbul'da binlerce kişi Gazze’ye destek amacıyla yürüyüş düzenledi. Filistin ve Türk bayraklarının taşındığı yürüyüşte, savaşın harap ettiği bölgedeki şiddetin sona ermesi talep edildi.

Şarku'l Avsat'ın AFP'den aktardığına göre protestocular dondurucu soğukta toplanarak Galata Köprüsü'ne doğru yürüdüler ve "Sessiz kalmayacağız, Filistin'i unutmayacağız" sloganıyla oturma eylemi yaptılar.

Gazze yanlısı göstericiler dondurucu soğukta toplandı ve Galata Köprüsü'ne doğru yürüdü (AP)Gazze yanlısı göstericiler dondurucu soğukta toplandı ve Galata Köprüsü'ne doğru yürüdü (AP)

Bilal Erdoğan da dahil olmak üzere 400'den fazla sivil toplum örgütü yürüyüşe katıldı.

Polis kaynakları ve Anadolu haber ajansı (AA), yürüyüşe yaklaşık 500 bin kişinin katıldığını, konuşmalar yapıldığını ve Lübnan doğumlu şarkıcı Maher Zain'in "Filistin'e Özgürlük" şarkısını seslendirdiğini bildirdi.

Binlerce kişi, yılbaşı sabahı İstanbul'da Gazze'ye destek yürüyüşü düzenledi (Reuters)Binlerce kişi, yılbaşı sabahı İstanbul'da Gazze'ye destek yürüyüşü düzenledi (Reuters)

Eğitim amaçlı bir hayır kurumu olan İlim Yayma Vakfı'nın başkanı olan ve yürüyüşün düzenlenmesine destek veren Bilal Erdoğan, "2026 yılının tüm milletimize ve ezilen Filistinlilere iyilik getirmesini diliyoruz" dedi.

Türkiye, Gazze'deki savaşın en sert eleştirmenlerinden biri olup, 7 Ekim 2023'te İsrail'e yönelik eşi benzeri görülmemiş bir Hamas saldırısına karşılık olarak patlak veren savaşı sona erdiren ateşkesin sağlanmasına yardımcı oldu.

İstanbul'da Gazze'ye destek amacıyla düzenlenen yürüyüşe 400'den fazla sivil toplum örgütü katıldı (AP)İstanbul'da Gazze'ye destek amacıyla düzenlenen yürüyüşe 400'den fazla sivil toplum örgütü katıldı (AP)

10 Ekim'de kırılgan bir ateşkes yürürlüğe girdi, ancak bu ateşkes şiddeti etkili bir şekilde sona erdirmedi; yürürlüğe girmesinden bu yana 400'den fazla Filistinli öldürüldü.


İsrail'de demografi rakamları alarm veriyor

2025'te 182 bin doğumun gerçekleştiği Ortadoğu ülkesinin nüfusu 112 bin artarak 10,2 milyona yaklaştı (AFP/Arşiv)
2025'te 182 bin doğumun gerçekleştiği Ortadoğu ülkesinin nüfusu 112 bin artarak 10,2 milyona yaklaştı (AFP/Arşiv)
TT

İsrail'de demografi rakamları alarm veriyor

2025'te 182 bin doğumun gerçekleştiği Ortadoğu ülkesinin nüfusu 112 bin artarak 10,2 milyona yaklaştı (AFP/Arşiv)
2025'te 182 bin doğumun gerçekleştiği Ortadoğu ülkesinin nüfusu 112 bin artarak 10,2 milyona yaklaştı (AFP/Arşiv)

Gazze savaşında ateşkes sağlansa da 7 Ekim 2023'te başlayan çatışmaların etkileri her iki tarafta da derinden hissediliyor. 

İsrail Merkezi İstatistik Bürosu verilerine göre, savaşla ilgili ölümler hesaba katılmadığında dahi, ülkedeki beklenen yaşam süresi 2024'te düştü. 

Yahudi erkeklerin ortalama ömrü 82,4'ten 82,1'e gerilerken, kadınlarda 86,1'den 85,8'e gelindi. 

Bu süre zarfında İsrail yurttaşı Arap erkeklerinde düşüş daha fazla oldu: Beklenen yaşam süresi 78,3'ten 77,7'ye azaldı. 

2023'te ortalama ömrü 83,3 olan Arap kadınlarıysa 2024'te 83,2'ye düştü.

Böylece İsrail'deki ortalama yaşam beklentilerinde 2020'den beri ilk kez düşüş kaydedildi. 

Geçen hafta yayımlanan bu verileri haberleştiren Haaretz, 2,7 milyon İsraillinin sigortalı olduğu Maccabi adlı şirketin çarşamba açıkladığı rakamları da dünya kamuoyuna duyurdu. 

Her üç İsrailliden birinin profesyonel psikolojik desteğe ihtiyaç duyduğu vurgulandı. 

İsrail'den göç edenlerin sayısı Gazze savaşının ardından iki katına çıkarken neredeyse üç aydır süren ateşkes de bu eğilimi değiştirmeyecek gibi görünüyor.  

İsrail Merkezi İstatistik Bürosu'nun yıl sonu raporuna göre 2025'te 69 bini aşkın İsrailli ülkesini terk etti. 24 bin 600 kişininse Ortadoğu ülkesine taşındığı bildiriliyor. 

Resmi verilere göre, 2024'te ülkesinden kaçan İsrailli rakamı 82 bin 700'dü. Aynı yıl yerleşmek üzere ülkeye giden kişi sayısının 55 bin civarında kaldığı düşünülünce İsrail'de nadir görülen bir negatif net göç ortaya çıkmıştı.

Son rakamlara göre bu yıl da aynı durum tekrarlandı. 

Times of Israel, Gazze savaşıyla birlikte ülkedeki gergin siyasi atmosferin bu düşüşten sorumlu tutulduğunu aktarıyor.

İsrailli sosyologlar ve nüfusbilimciler, ülkeyi terk edenlerin çoğunun iyi eğitimli, yüksek gelirli, seküler ve sola yatkın kişiler olduğunu söylüyor. 

Göç dalgasının ekonomik, sosyal ve siyasi etkilerinin ülkenin geleceğini ciddi bir şekilde belirleyebileceği uyarısında bulunuyorlar. 

Avrupa'da yaşayan İsrail yurttaşı sayısının 200 bin civarında olduğu tahmin ediliyor. 

Independent Türkçe, Haaretz, Times of Israel