ABD tarafından uyuşturucu ticaretinin yanı sıra insan kaçakçılığı ve yasadışı hayvan ticaretiyle suçlanan Çinli Zhao Wei’nin Laos'ta 50 milyon dolarlık liman projesiyle bağlantılı olduğuna dair iddialar, 7 milyon nüfuslu bu ülkede suç ağının genişleyeceğine dair endişeleri beraberinde getirdi.
ABD Hazine Bakanlığı, Zhao’yu kaplanlar, gergedanlar, filler dahil yasadışı yabani hayvan ticareti, çocukların fuhuşta kullanılması ve uyuşturucu tacirliği yapan küresel bir suç örgütünü yönetmekle suçluyor. Zhao’nun tüm bu suçları Laos’taki köşesinden yürüttüğü belirtiliyor.
CNN’in haberine göre Zhao’nun Hong Kong merkezli Kings Romans adlı firması, Laos’un kuzeybatısında yer alan Altın Üçgen Özel Ekonomi Bölgesi’nde (Golden Triangle Special Economic Zone, GTSEZ) 100 kilometrekarelik bir alanı idare ediyor.
Zhao’nun başında olduğu ve Laos, Myanmar ve Tayland’ın buluştuğu yasal olmayan sınırda yer alan GTSEZ’in yıllardır dünyanın en büyük eroin kaynağı olduğu biliniyor. Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi (UNODC) verilerine göre bu bölgenin şimdilerde yılda onlarca milyar dolar değerinde sentetik uyuşturucu dağıttığı belirtiliyor.
Hong Kong şirket kayıtları, Zhao'nun Kings Romans’ın çoğunluk hissedarı olduğunu gösteriyor. ABD yönetimi, uyuşturucu ticaretinde ve diğer isnat edilen suçlarda iddia edilen rolleri nedeniyle hem Zhao hem de Kings Romans hakkında 2018’de yaptırım kararı aldı. Bu da Zhao’nun ABD finansal sisteminden men edilmesi ve Amerikan bankalarında bulunacak fonlarının dondurulacağı anlamına geliyordu.
Hakkındaki suçlamaları reddeden Zhao ise kendisinin "meşru bir yatırımcı olduğunu" savunuyor, verdiği röportajlarda amacının GTSEZ'i büyük bir turizm merkezi haline getirmek ve dünyanın en fakir yerlerinden birine istihdam fırsatı sunmak olduğunu ileri sürüyor.
CNN’e göre tartışmalı bölgenin şu an en büyük cazibesini, kumarın neredeyse tamamen yasadışı olduğu Çin anakarasından gelen ziyaretçilere ve yabancılara hitap eden devasa bir kumarhane oluşturuyor ve bu bölgenin büyük ölçüde genişletilmesi planlanıyor.
Laos hükümeti, teoride daha fazla yatırımı teşvik etmek için GTSEZ'in merkezi yetkililerin sınırlı gözetimiyle çalışmasına göz yumuyor. Ancak ülke dışındaki yetkililer, Laos makamlarının "şeytanla anlaşma" imzalayarak, sınır bölgesindeki kontrolü ekonomik büyüme karşılığında bir uyuşturucu kralıyla takas etmesinden endişe duyuyor.
Zhao'nun kumarhanenin yaklaşık 20 kilometre yukarısında yer alan yeni limandaki kesin rolü bilinmese de projenin temel atma törenine Laoslu bir başbakan yardımcısı ve eyalet valisinin yanında katılması, ülke dışındaki kanun uygulayıcılarının ve hükümet yetkililerinin dikkatinden kaçmıyor.
"Bu kişiye böyle bir altyapı sunmak açıkçası inanılmaz"
Zhao iddia ettiği üzere meşru bir yatırımcıysa projenin dikey entegrasyonun akıllıca bir örneği olabileceğini belirten CNN, bu bakış açısına göre Laos'un eşi benzeri olmayan bir yerinde modern bir liman inşa etmenin yeni bir turistik şehre hizmet vermeye yardımcı olabileceğini ifade ediyor.
Fakat Zhao, ABD’nin iddia ettiği suçlamaların failiyse, UNODC Güney Asya Temsilcisi Jeremy Douglas gibi uzmanlar, uyuşturucu kralı olduğu öne sürülen bir kişinin böyle bir projede yer almasının, GTSEZ’den uyuşturucu üretimi ve ihracının artmasıyla sonuçlanmasından kaygı duyuyor.
Suçluların Laos'u sentetik uyuşturucu kaçakçılığı koridoru olarak giderek daha fazla kullandığı düşünüldüğünde bu durumun bilhassa endişe verici olduğu ifade edilirken, Douglas da "Bu beyefendinin ve şirketlerinin eline böyle bir altyapı teslim etmek açıkçası inanılmaz. Gerçekten endişeliyiz" diyor.
Projede adı geçen şirketi kimse duymamıştı
Son projeye dair Vientiane Times’ta yer alan habere göre, yeni yatırımın arkasındaki asıl şirketin, Khonekham Inthavong’un başkanlık ettiği Osiano Trading olduğu belirtiliyor. Ancak hiç kimsenin Inthavong ve Osiano Trading isimlerini iki yıl öncesine kadar bilmediği ifade ediliyor.
CNN söz konusu şirketin Laos resmi kayıt detaylarında listelenmiş bir telefon numarası, e-posta adresi ya da adresi olmadığını aktarırken, Zhao Wei ve Osiano arasındaki noktaları birleştirmenin zor olmadığını söyleyen UNDOC yetkilisi Douglas d "Aldığımız istihbarata bakılırsa Zhao, özel ekonomi bölgesinin erişimini genişletmek için Osiano ile bir ortaklıktan istifade ediyor" diye konuşuyor.
Amerikan televizyonu, konuyla ilgili yorum talebinde bulunduğu Laos Kamu Güvenliği Bakanlığı’nın meseleyi Dışişleri Bakanlığı'na havale ettiğini ancak bu kuruma iletilen mektuba yanıt verilmediğini, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'na edilen telefonların da cevapsız kaldığını bildiriyor.
Independent Türkçe, CNN
