Körfez ülkelerinde depremzedeler için toplanan yardımlar 370 milyon doları aştı

AA
AA
TT

Körfez ülkelerinde depremzedeler için toplanan yardımlar 370 milyon doları aştı

AA
AA

Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından Türkiye'ye taziye ve destek mesajları gönderen Arap ülkeleri, depremzedelere yönelik yardımlarını sürdürüyor.
Deprem bölgesine çok sayıda arama kurtarma ekibi gönderen Arap ülkeleri, ayni ve nakdi yardımların yanı sıra dua ve gıyabi cenaze namazlarıyla dayanışma örneği sergiliyor.
Türkiye ve Suriye'deki depremzedeler için sadece Körfez ülkelerinde toplanan yardımlar 370 milyon doları aştı.
AA muhabiri, depremin ilk gününden itibaren Türkiye'nin yardımına koşan 18 Arap ülkesinin yaraların sarılmasında üstlendikleri role ilişkin gelişmeleri derledi.
- Suudi Arabistan
Suudi Arabistan, Türkiye'deki depremzedelere destek için 11 yardım uçağı, enkaz çalışmaları için de arama kurtarma ekibi gönderdi.
Tıbbi malzeme, battaniye, çadır ve gıda maddeleri taşıyan uçaklarda yaklaşık 90 tonluk yardım malzemesi bulunuyordu.
Suudi Arabistan kamu kurumu Kral Selman Yardım ve İnsani Çalışmalar Merkezi Başkanı Abdullah bin Abdülaziz er-Rabia da devlet televizyonu El-İhbariye'ye yaptığı açıklamada, Türkiye ve Suriye'de depremden etkilenen bölgelerde 3 bin konteyner ev yapacaklarını duyurdu.
Suudi Arabistan'ın Ankara Büyükelçiliği Maslahatgüzarı Muhammed el-Harbi de yürütülen kampanyalarda toplanan yardımların şu ana kadar 350 milyon riyali (1 milyar 760 milyon lira) aştığını aktardı.
Suudi Arabistan'dan 95 kişilik arama kurtarma ekibi, 55 kişilik sağlık personeli ve Suudi Kızılayından oluşan heyet, Kral Selman Yardım Kuruluşu temsilcileri, yanlarında getirdikleri insani yardım malzemeleri ve sıhhi teçhizatla deprem bölgesinde hizmet verdi.
- Katar
Katar devlet televizyonunda 10 Şubat'ta canlı yayında düzenlenen yardım kampanyasında, Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed Al Sani, 50 milyon riyal (14 milyon dolar) bağışta bulundu. Kampanyada toplanan toplam yardımlar ise 168 milyon riyali (yaklaşık 46 milyon dolar) buldu.
Katar Hayır Kurumu (Qatar Charity) da 12 Şubat'ta, deprem bölgelerine yardım için başlattığı bağış kampanyasının ilk aşamasında toplanan yardımların 6 milyon riyali (1,6 milyon dolar) aştığını duyurdu.
Doha yönetimi ayrıca Türkiye ve Suriye'de deprem felaketinden etkilenen bölgelere yardım kapsamında taahhüt ettiği 10 bin konteyner evlerin ilk bölümünü göndermeye başladı.
Katar Kızılayı, Türk Kızılay ile koordineli olarak depremzedelere ulaştırılmak üzere 10 milyon dolarlık insani yardım kampanyası başlattı.
Doha'daki Türk Büyükelçiliğinin 8-15 Şubat'ta düzenlediği yardım kampanyasında da depremzedeler için yaklaşık 400 ton ayni yardım toplandı.
Türkiye'nin Doha Büyükelçisi Mehmet Mustafa Göksu, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Katar Emiri Şeyh Temim'in talimatıyla, yaklaşık 600 ton insani yardım sağlandığını söyledi.
Katar'ın deprem bölgesine 110 kişiden oluşan arama kurtarma ekibi, 25 kişilik sağlık ekibi gönderdiğini aktaran Göksu, Katar Silahlı Kuvvetlerinin 1000 kişilik 3 büyük çadır, Katar Hayır Kurumunun 500, Katar Kalkınma Fonunun 712 çadır gönderdiğini belirtti.
Büyükelçi Göksu, Katar'dan yapılan yardımlar kapsamında Hatay'da 250 kişilik sahra hastanesinin kurulmasının planlandığını ifade etti.
Katarlılar, "Yardım Ediyoruz, Yardımlaşıyoruz" kampanyası kapsamında da Türkiye ve Suriye'deki depremzedeler için ayni ve nakdi yardımlarını sürdürüyor.
- Kuveyt
Kuveyt, depremin meydana geldiği ilk günden itibaren arama kurtarma ekipleri gönderdi. Ayrıca hem hükümet hem Kuveytliler depremzedelere destek verdi.
Kuveyt Sosyal İşler Bakanlığının Türkiye ve Suriye'deki deprem bölgeleri için "Kuveyt yanınızda" temasıyla düzenlediği yardım kampanyasında 130 bini aşkın kişi ve kuruluşun desteğiyle 70 milyon dolar yardım toplandı.
- Birleşik Arap Emirlikleri
Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Devlet Başkanı Şeyh Muhammed bin Zayid Al Nahyan'ın talimatıyla, BAE Silahlı Kuvvetleri, İçişleri Bakanlığı, Dışişleri ve Uluslararası İşbirliği Bakanlığı, Khalifa bin Zayed Al Nahyan Vakfı ve Emirlikler Kızılayı tarafından aynı gün başlatılan müşterek operasyon kapsamında tonlarca insani yardım Türkiye'ye getirildi.
BAE Devlet Başkanı Al Nahyan, 7 Şubat'ta yaptığı açıklamada, deprem nedeniyle Türkiye'ye 50 milyon dolar (yaklaşık 941 milyon Türk lirası) nakdi yardım yapılacağını duyurdu.
Al Nahyan'ın annesi Şeyha Fatıma binti Mubarek de depremzedeler için 13 milyon 600 bin dolar (yaklaşık 256 milyon Türk lirası) yardımda bulundu.
BAE Kızılayı, Türkiye ve Suriye'ye yönelik kapsamlı bir yardım kampanyası başlattı. "İyilik Köprüleri Girişimi" yardım kampanyası kapsamında 2 hafta süreyle Abu Dabi ve Dubai'deki merkezlerde nakdi ve ayni yardımlar toplanıyor.
BAE merkezli El-Ensari Exchange şirketi, felaketten etkilenenlere yönelik yardımlar kapsamında 1 milyon dolar (yaklaşık 19 milyon Türk lirası) bağışta bulunduğunu duyurdu.
BAE ulusal hava yolu şirketi Emirates, Türkiye ve Suriye'deki depremzedelere acil yardım malzemesi ulaştırmak için Dubai'den İstanbul'a hava köprüsü kurdu. Deprem bölgesine 134 kişilik 3 arama kurtarma ekibi sevk edildi.
BAE Savunma Bakanlığı tarafından 7 Şubat'tan itibaren deprem bölgelerine yardım için başlatılan "Yiğit Süvari 2" operasyonu kapsamında bugüne kadar Türkiye'ye gıda, tıbbi malzeme ve çadırlardan oluşan 32 yardım uçağı gönderildi.
Uçaklarla depremzedeler için büyük kışlık çadırlar getirildi. Her birinde 16 kişinin konaklayabileceği çadırların 600'den fazlası Türkiye'ye ulaşırken, bu çadırların toplam sayısının 2 bin 115'e, toplam kapasitesinin ise 33 bin kişiye ulaşması bekleniyor.
Abu Dabi, 13 Şubat'ta Gaziantep'te 4'ü yoğun bakım olmak üzere 54 yatak kapasiteli sahra hastanesi kurduğunu duyurdu.
Sahra hastanesinde 15 doktor, 60 hemşire ve idari personelinin görev yaptığı, depremzedelere acil müdahalelerin yanı sıra psikolojik ve sosyal destek hizmet verildiği ifade edildi.
BAE tarafından toplamda 171 çeşit ilaç gönderilirken, ayrıca Hatay'da 200 yataklı bir mobil hastane inşa ediliyor.
Türkiye'nin Dubai Büyükelçiliği tarafından başlatılan kampanyası kapsamında da 198 bin 223 ton yardım malzemesi gönderildi.
- Umman
Umman’daki insani yardım kuruluşları ve hayır dernekleri de Umman Yardım Faaliyetleri Kurumu aracılığıyla bağış ve yardım topladı.
Umman medyasında yayımlanan haberlerde ülke yönetimi ve halkın, Türkiye ve Suriye'deki depremzedelere destek için seferber olduğu aktarıldı.
Başkent Muskat'ta Türkiye'deki depremzedeler için düzenlenen ayni yardım kampanyasına da yoğun katılım sağlandı. Kampanyada yaklaşık 4,5 ton ayni yardım toplandı.
Umman gazetelerinden Şeybe de, Suriye ve Türkiye'deki depremzedelere destek için başlattığı bağış kampanyasında 48 saat içinde yaklaşık 250 bin riyal (yaklaşık 650 bin dolar) toplandığını açıkladı.
- Bahreyn
Bahreyn'de Kraliyet İnsani Çalışmaları Kurumu, Türkiye ve Suriye'deki depremzedeler için acil insani yardım yapılması talimatı verdi.
Kurum, tüm kuruluşlara, özel sektördeki firmalara ve halka kampanyaya katkıda bulunma çağrısı yaptı.
Bahreyn Ulusal Güvenlik Danışmanı Şeyh Nasser bin Hamad Al Halife'nin sponsorluğunda 14 Şubat'ta yardım kampanyası başlatıldı.
Türkiye'nin Manama Büyükelçisi Esin Çakıl da aynı gün 11,6 milyon TL değerinde insani yardımı taşıyan uçağın Adana'ya gönderildiğini açıkladı.
Çakıl, depremlerin meydana geldiği 6 Şubat'ta başlattıkları acil yardım kampanyası kapsamında ise 60 ton ayni yardım toplandığını ifade etti.
- Filistin
Filistin acil müdahale ve kurtarma çalışmalarına destek için Türkiye'ye 27 kişilik ekip gönderdi.
Filistin Vakıflar ve Din İşleri Bakanlığı da işgal altındaki Batı Şeria'da bulunan camilerde cuma namazı sonrası Türkiye ve Suriye'deki depremzedeler için toplanan yardımın yaklaşık 1 milyon dolara ulaştığını açıkladı.
İşgal altındaki Batı Şeria'nın El-Halil kentinde yer alan Filistinlilere ait tekstil fabrikası da depremzedelere yardım için 22 bin uyku tulumu hazırlıyor.
Depremzedeler için kan bağışında da bulunan Filistinliler, başta Mescid-i Aksa olmak üzere camilerde gıyabi cenaze namazları kıldı.
- Irak
Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani, Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından acil yardım ve sağlık ekibiyle kurtarma çalışmaları için ekipman gönderme talimatı vererek, ülkesinin her türlü yardıma hazır olduğunu aktardı.
Irak, arama kurtarma çalışmalarına destek için 150 kişilik ekip gönderdi. Ayrıca Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) 70, Duhok'ta bulunan Kavin Grup şirketi de arama kurtarma çalışmaları için deprem bölgesine 100 iş makinesi gönderdi. IKYB, Şanlıurfa'daki afetzedelere de 2 tır insani yardım malzemesi ulaştırdı.
Irak'ın Kerkük kentindeki tüm camilerde Türkiye'deki depremzedeler için yardım kampanyası düzenlendi.
Duhok'a bağlı Zaho Özel İdaresi Sorumlusu Guhdar Şeyho da Türkiye'deki depremzedeler için 12 tırlık yardım toplandığını belirtti.
Erbil'de düzenlenen kampanyada ise 14 tırdan oluşan soba yardımı Türkiye'ye ulaştırıldı.
Irak hükümeti, Türkiye'ye kükürt oranı yüksek 30 bin ton akaryakıt desteğinde bulunma kararı aldı.
- Libya
Libya Ulusal Birlik Hükümeti, Türkiye’ye gönderilen kurtarma ekibinin yanı sıra insani yardım kampanyaları yürütüyor.
Libya Savunma Bakanlığı Ofis Müdürü Tuğgeneral Cibril Şitivi, Türkiye ve Suriye’de yaşanan depremin ardından Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Abdulhamid Dibeybe’nin yardım gönderilmesi talimatı verdiğini söyledi.
Bu yönde gereken çalışmaların derhal başlatıldığını ifade eden Şitivi, “İmkanlar dahilinde hava yardım koridoru oluşturularak, tıbbi gereçler, giyecek ve gıdadan oluşan yardım malzemeleri Türkiye ve Suriye’ye gönderildi." dedi.
Libyalı yetkili, şimdiye kadar bu kapsamda 5 uçak yardım gönderdiklerini ifade etti.
- Tunus
Tunus Başbakanlığı deprem felaketi için yardım kampanyası başlattı.
Hükümete ait sosyal medya hesabından yapılan açıklamada, "Cumhurbaşkanlığının verdiği özel izinle, iki kardeş ülke Türkiye ile Suriye’yi vuran yıkıcı depremden etkilenenler için başta yurt dışında ikamet eden vatandaşlarımız olmak üzere tüm Tunusluları bağış yapmaya davet ediyoruz." ifadeleri kullandı.
Tunus, depremlerin ardından 7 Şubat’ta Cumhurbaşkanı Kays Said’in talimatıyla hazırlanan iki askeri uçakla Türkiye ile Suriye’ye arama kurtarma ekibi ve acil yardım malzemesi gönderdi.
Gıda maddesi, ilaç, bebek maması, battaniye ve hijyen bezinin yer aldığı 14 tonluk acil yardım malzemesiyle yola çıkan uçaklarda, 41 kişiden oluşan arama kurtarma ekibi Türkiye’ye, 20 kişiden oluşan diğer bir ekip ise Suriye’ye hareket etti.
Tunus, son olarak Türkiye ve Suriye'deki depremzedelere destek için 20 ton tıbbi malzeme, gıda ve battaniye gönderdi.
- Cezayir
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı telefonla arayarak geçmiş olsun dileklerini ileten Cezayir Cumhurbaşkanı Abdülmecid Tebbun başta olmak üzere tüm devlet kadroları, taziye ve destek mesajları yayımlayarak Türkiye ile dayanışma içinde olduklarını ifade etti.
Türkiye'ye gönderilen 86 kişilik arama-kurtarma ekibinin yanı sıra Cezayir Kızılayından bir tıbbi heyet ile 95 tonluk insani yardım malzemesi de Türkiye'deki deprem bölgesine ulaştı.
Cezayir, 10 Şubat’ta da Türkiye'ye 30 milyon dolarlık destekte bulunulacağını duyurdu.
- Yemen
Yemen'de tüm siyasi ve resmi yetkililerin yanı sıra halkın farklı kesimleri, Türkiye'de 11 vilayetin yanı sıra Suriye'de de yıkıma yol açan depremlerin meydana geldiği 6 Şubat'tan bu yana dayanışma mesajları verdi.
Yemenli Gazeteciler Ulusal Örgütü (SADA), Yemenli Kadınlar Birliği ve Yemen İnsan Hakları Gözlemevinin de aralarında bulunduğu 47 sivil toplum kuruluşu, depremzedelere destek için ortak açıklama yayımladı ve felakete karşı uluslararası çabaları birleştirme çağrısında bulundu.
Nobel ödüllü Yemenli aktivist Tevekkül Karman da Türkiye ve Suriye'deki depremzedelere 1 milyon TL bağışta bulundu. Karman ayrıca başında bulunduğu "Tawakkol Karman Foundation" tarafından Kahramanmaraş merkezli depremlerden etkilenen afetzedeler için 50 ev yaptıracaklarını açıkladı.
- Ürdün
Deprem sonrasında Ürdün'den Türkiye'ye insani yardım uçakları ulaştı, ayrıca Kahramanmaraş'ta tam donanımlı bir askeri sahra hastanesi kuruldu.
Ürdün, daha önce de depremlerden etkilenen afetzedelere ulaştırılmak üzere içinde 480 çadır bulunan 2 askeri uçağın Adana'ya gönderildiğini, depremzedeler için hazırlanan toplam 10 bin çadırın, bu şekilde peyderpey Türkiye'ye ulaştırılacağını duyurmuştu.
Ürdün ayrıca Türkiye'ye 75 kişilik arama kurtarma ekibi ile 30 kişilik bir sağlık ekibi gönderdi.
- Lübnan
Lübnan Başbakanı Necib Mikati, Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından 6 Şubat'ta Türkiye'ye 83 kişilik arama ve kurtarma ekibi gönderilmesi talimatı verdi.
- Mısır
Türkiye’nin Kahire Maslahatgüzarı Büyükelçi Salih Mutlu Şen, depremlerden etkilenen bölgelere destek için Mısır’dan 144 ton yardımı temin ettiklerini, bunlardan 122 tonluk yardımı Türk Hava Yolları uçağıyla Türkiye'ye gönderdiklerini söyledi.
Yardımların, 32 bin 500 battaniye, 204 çadır, 232 ısıtıcı, 271 yer matı, 10 ton konserve ve bir jeneratörden oluştuğunu aktaran Şen, Türk-Mısır İş Konseyi üyesi yatırımcıların yeni yardım paketleri üzerinde çalıştığını kaydetti.
- Sudan
Sudan, depremlerin ardından afet çalışmalarına destek için 40 kişilik arama kurtarma ekibini Türkiye'ye gönderdi.
Beraberinde çok sayıda arama kurtarma ekipmanının yanı sıra 1000 battaniye, 250 çadır ve gıda malzemesi taşıyan ekip, Türkiye'deki yetkililerin yönlendirmesiyle arama kurtarma faaliyetlerine destek sağladı.
"Doctors World Wide Organization” uluslararası sivil toplum kuruluşunun (STK) Sudan temsilciliği de Sudan Sosyal Kalkınma Bakanlığı himayesinde, Türkiye ve Suriye’deki depremzedelere yönelik destek ve dayanışma etkinliği düzenledi.
Sudan Sağlık ve İnsani Acil Durum Komitesi ile koordinasyon halinde depremzedelere acil yardım ulaştırmak için 4 adımdan oluşan insani hava köprüsü kampanyası başlatan STK, kampanyanın ilk ayağının 120 kişilik sağlık ekibi ve 10 ton ilaç desteğinden oluştuğunu, buna ek olarak 30 tondan fazla battaniye, giysi ve 60 tonun üzerinde gıda maddesi gönderileceğini duyurdu.
- Fas
Depremlerde zarar görenlerin acısını paylaşan Faslılar, sosyal medyada destek çağrılarını sürdürüyor.
Fas Kralı 6. Muhammed de depremlerin ardından Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a taziye telgrafı göndererek "derin üzüntüsünü" aktardı. Fas Kralı, bu zor zamanlarda kardeş Türk halkının yanında olduklarını vurguladı.
- Moritanya
Moritanya Cumhurbaşkanı Muhammed Vild Şeyh el-Gazvani, hükümete Türkiye ve Suriye'de depremden etkilenen bölgelere acil destek talimatı verdi.
Moritanya'daki muhalefet partisi de depremzedelere destek için halka çağrı yaptı.



Suudi Arabistan hükümetinin aldığı önlemler, fiyatların yükselişini durdurdu ve emlak enflasyonunu sıfırın altına düşürdü

(foto altı) Suudi Arabistan Ulusal Konut Şirketi’nin Cidde’deki projelerinden biri (Suudi Arabistan Ulusal Konut Şirketi)
(foto altı) Suudi Arabistan Ulusal Konut Şirketi’nin Cidde’deki projelerinden biri (Suudi Arabistan Ulusal Konut Şirketi)
TT

Suudi Arabistan hükümetinin aldığı önlemler, fiyatların yükselişini durdurdu ve emlak enflasyonunu sıfırın altına düşürdü

(foto altı) Suudi Arabistan Ulusal Konut Şirketi’nin Cidde’deki projelerinden biri (Suudi Arabistan Ulusal Konut Şirketi)
(foto altı) Suudi Arabistan Ulusal Konut Şirketi’nin Cidde’deki projelerinden biri (Suudi Arabistan Ulusal Konut Şirketi)

Suudi Arabistan emlak piyasasında, arzın artırılması, stokçuluğun sınırlandırılması ve arz-talep dengesinin yeniden düzenlenmesini hedefleyen hükümet önlemlerinin etkisiyle enflasyonist baskıların azaldığına işaret eden belirgin göstergeler kaydedilmeye başlandı.

Bu yapısal dönüşüm, Suudi Arabistan’ın gayrimenkul sektörünü yeniden şekillendirme ve sektörün istikrarını güçlendirme yönündeki çabalarının, Vizyon 2030 hedefleri doğrultusunda sürdüğünü ortaya koyuyor.

Koronavirüs pandemisinin ardından yaşanan farklı düzeylerdeki fiyat artışlarının ardından, Suudi Arabistan’da gayrimenkul enflasyonu 2025’in dördüncü çeyreğinde yüzde 3,6’dan eksi yüzde 0,7’ye geriledi. Vizyon 2030 yıllık raporuna göre bu düşüşte, piyasa verimliliğini artırmayı amaçlayan hükümet müdahaleleri etkili oldu. Gerileme eğilimi bu yılın ilk çeyreğinde de devam etti. Suudi Arabistan Genel İstatistik Kurumu’nun (GASTAT) son verileri, gayrimenkul fiyat endeksinin yıllık bazda yüzde 1,6 düştüğünü gösterdi. Bu düşüşte, konut sektöründeki fiyatların yıllık yüzde 3,6 gerilemesi belirleyici olurken, ticari gayrimenkul sektörü ise yıllık yüzde 3,4 büyüme kaydetti.

Piyasaya yeniden denge getiren yapısal reformlar

Bu fiyat düzeltmesi, piyasadaki dengesizlikleri gidermeyi amaçlayan bir dizi hükümet müdahalesiyle eş zamanlı olarak gerçekleşti. Söz konusu adımların başında arz yetersizliği ve spekülatif işlemlerdeki artışın kontrol altına alınması yer aldı. Fiyatları dengelemeye yönelik dikkat çeken bir hamle kapsamında hükümet, Riyad’ın kuzeyindeki toplam 81 kilometrekareyi aşan dört bölgede alım-satım ve gayrimenkul geliştirme faaliyetlerine izin verdi. Bu adım, önümüzdeki beş yıl boyunca vatandaşlara her yıl 40 bin adede kadar arsa sağlanmasını hedefleyen planın bir parçası olarak hayata geçirildi. Plan kapsamında metrekare fiyatlarının bin 500 riyali aşmaması amaçlanıyor.

frgfrg
Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’ın genel görünümü (Reuters)

Bu çerçevede, Menassat Gayrimenkul şirketinin CEO’su Halid el-Mubayyid, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, son reformların piyasayı düzensiz ve hızlı fiyat artışları döneminden daha dengeli ve sürdürülebilir bir aşamaya taşıdığını söyledi. El-Mubayyid, arzın artırılması, kira piyasasının düzenlenmesi ve üretken olmayan arazi stokçuluğunun sınırlandırılmasına yönelik adımların, özellikle talebin yüksek olduğu şehirlerde piyasa davranışları üzerinde somut etkiler göstermeye başladığını belirtti. Boş arazi ve kullanılmayan gayrimenkullere yönelik harç uygulamalarının, aktif olmayan mülk sahiplerini geliştirme, satış veya kiralama seçeneklerine yönelttiğini ifade eden el-Mubayyid, bunun da spekülatif faaliyetleri azalttığını ve gayrimenkul varlıklarının kullanım verimliliğini artırdığını kaydetti.

Öte yandan gayrimenkul uzmanı Ahmed Fakih, hükümet kararlarının piyasanın unsurlarına ilişkin kapsamlı incelemelerin ardından ‘ölçülü ve hesaplanmış tedavi dozları’ şeklinde uygulandığını söyledi. Konut sektörünün enflasyon sepetinde en yüksek ağırlığa sahip kalem olduğunu vurgulayan Fakih, bu alandaki fiyat baskılarının azaltılmasının genel enflasyon seviyelerine doğrudan yansıdığını belirtti. Fakih, alınan kararların etkilerinin önümüzdeki 12 ila 18 ay içinde daha belirgin şekilde görülmeye devam edeceğini öngörürken, gerçek dışı talebin sınırlandırılması ve fiili arzın artırılması sayesinde bu sürecin şimdiden sonuç vermeye başladığını ifade etti.

Boş arazilere baskı uygulanıyor

Buna paralel olarak hükümet, geliştirilmemiş arazilere yönelik önlemlerini sıkılaştırdı. Bu kapsamda, boş arazilere uygulanan yıllık harç oranı yüzde 2,5’ten yüzde 10’a yükseltildi. Ayrıca ilk kez, 5 bin metrekareyi aşan boş gayrimenkuller de arazi ve bina harçları kapsamına alındı. Bu adımla, arazi ve gayrimenkul stokçuluğunun cazibesinin azaltılması ve daha fazla konut ile ticari birimin piyasaya kazandırılması hedefleniyor.

Fakih, spekülatif işlemlerin ağırlıklı olarak özellikle Riyad’daki şehir çeperlerinde yer alan imarlı araziler üzerinde yoğunlaştığını belirtti. Fakih, boş arazi harçlarının artırılmasının ve hükümetin arazilerin artık spekülasyon değil geliştirme amacıyla kullanılacağı yönündeki net mesajlarının, yatırımcı ve spekülatörlerin davranışlarında önemli bir dönüşüm yarattığını ifade etti. Fakih ayrıca, boş tutulan gayrimenkullere getirilen harçların da özellikle daireler başta olmak üzere konut ürünlerindeki spekülasyonu azaltacağını, mülk sahiplerini kullanılmayan varlıkları piyasaya sunmaya teşvik ederek atıl durumdaki gayrimenkullerin ekonomiye kazandırılmasına katkı sağlayacağını söyledi.

Piyasadaki işlemleri düzenlemeye yönelik önemli bir adım olarak, Belediye, Köy ve İskân İşleri Bakanlığı tarafından boş gayrimenkullere uygulanacak yıllık harçlara ilişkin yönetmeliğin resmen yürürlüğe girmesiyle emlak piyasası da yeni düzenlemelere uyum sürecine girdi. Yönetmelik kapsamında, onaylı kentsel yerleşim alanları içinde bulunan ve kullanılmayan binaların değerinin yüzde 5’ine kadar yıllık harç uygulanması öngörülüyor. Bu uygulamanın, gayrimenkul varlıklarının kullanım verimliliğini artırması ve şehirlerdeki arzın büyümesini teşvik etmesi bekleniyor.

Kira dondurma

Düzenleyici politikalar kira piyasasını da kapsayacak şekilde genişletildi. Suudi Arabistan Bakanlar Kurulu, konut ve ticari gayrimenkul piyasasında istikrarı sağlamak amacıyla Riyad’da mevcut ve yeni kira sözleşmelerindeki yıllık kira artışlarının beş yıl süreyle dondurulmasını onayladı. El-Mubayyid, söz konusu kararın yatırımcı davranışlarında önemli bir değişime yol açtığını belirterek, yatırımcıların yapay fiyat artışlarını beklemek yerine geliştirme faaliyetlerine, işletmeye ve sürdürülebilir getirilere odaklanmaya başladığını söyledi.

El-Mubayyid, alınan önlemlerin yatırımcıların yaklaşımını köklü biçimde değiştirdiğini ifade ederek, Riyad’da kira artışlarının dondurulmasının piyasanın enflasyonu kontrol altına alma ve mülk sahibi ile kiracı arasındaki dengeyi güçlendirme yönünde ilerlediğine dair açık bir mesaj verdiğini kaydetti. Öte yandan Fakih, son düzenleyici kararların geliştiriciler ve yatırımcılar açısından piyasada bir ‘yeniden konumlanma’ süreci başlatacağını değerlendirdi.

Fakih’e göre bu süreç, yatırımların arzı artırmaya ve mevcut düzenleyici dönüşümlerin oluşturduğu yeni fırsatlardan yararlanmaya yönelmesini sağlayacak.

sdvdvfd
Suudi Arabistan Ulusal Konut Şirketi’nin Cidde’deki projelerinden biri (Suudi Arabistan Ulusal Konut Şirketi)

Düzenleyici ve dijital dönüşüm alanlarında da emlak piyasasının altyapısında kayda değer ilerlemeler sağlandı. 2025 yılı sonu itibarıyla gayrimenkul ayni tescil sisteminde kayıt altına alınan taşınmaz sayısı 4 milyonu aşarken, 1,2 milyondan fazla güncellenmiş tapu senedi düzenlendi. Bunun yanı sıra, ‘İcar’ (Ejar) platformu üzerinden 3,2 milyondan fazla kira sözleşmesi kayıt altına alınırken, lisanslı emlak aracılarının sayısı da 106 binin üzerine çıktı.

El-Mubayyid, söz konusu verilerin şeffaflık düzeyinde önemli bir sıçramaya işaret ettiğini belirterek, verilerin daha açık ve erişilebilir hale gelmesi sayesinde bireysel yorumlara ve belirsizliklere dayalı uygulamaların azaldığını ifade etti. Fakih ise Suudi Arabistan’ın uluslararası gayrimenkul şeffaflığı endekslerinde 11 sıra yükseldiğine dikkat çekerek, bunun sektörün yabancı sermaye çekme kapasitesini ve yatırım cazibesini güçlendirdiğini söyledi.

Arz piyasanın gidişatını belirliyor

Finansman tarafında ise Vizyon 2030’un 2025 yılı raporu, bireysel konut finansmanı portföyündeki büyümenin sürdüğünü ortaya koydu. Buna göre, bireylere kullandırılan mevcut gayrimenkul kredilerinin toplam hacmi 2025 yılı sonunda 904 milyar riyale (241,1 milyar dolar) yükseldi. Bu rakam, 2020 yılında yaklaşık 420 milyar riyal (112 milyar dolar) seviyesindeydi.

sdfvfv
Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’daki KAFD konutları (Kral Abdullah Finans Bölgesi internet sitesi)

Finansman hacmindeki bu güçlü artışa rağmen el-Mubayyid, piyasanın artık yalnızca kredi genişlemesinin etkisiyle hareket etmediğini belirtti. El-Mubayyid’e göre piyasa, arz düzeyi, düzenleyici çerçeve ve sunulan gayrimenkul ürünlerinin niteliği gibi faktörlerden daha fazla etkilenmeye başladı. Bu durum da kredi hacmi büyümeye devam ederken konut fiyatlarının gerilemesini açıklıyor. Fakih de bu değerlendirmeye katılarak, geçmişte sınırlı seçenekler nedeniyle finansmanın fiyat artışlarını besleyen temel unsur olduğunu ifade etti. Ancak günümüzde arzın artmasıyla birlikte, piyasanın arz ve talep arasında daha dengeli ve adil bir yapıya kavuştuğunu söyledi.

İstikrarlı bir gelecek ve uluslararası cazibe

Bu kapsamlı yapısal dönüşümler, konut sahibi olan Suudi ailelerin sayısında da belirgin bir artış sağladı. 2025 yılı sonu itibarıyla ev sahibi olan Suudi ailelerin sayısı 851 bini aşarken, bu rakam 2019’da yalnızca yaklaşık 63 bin seviyesindeydi.

Geleceğe ilişkin değerlendirmelerde bulunan el-Mubayyid, Suudi emlak piyasasının geçici bir düzeltme sürecinden ziyade, veri odaklı ve olgunlaşmış bir yapıya dayanan uzun vadeli bir istikrar dönemine girmesini beklediğini söyledi. El-Mubayyid, piyasa değerinin üzerine çıkan ve gerçek fiyat seviyelerinden uzaklaşan gayrimenkul ürünlerinde fiyat gerilemelerinin bir süre daha devam edebileceğini ifade etti.

Fakih ise yeni düzenleyici ve yatırım ekosisteminin, gayrimenkul yatırım araçlarını köklü biçimde dönüştüren ‘yenilikçi bir yatırım haritası’ oluşturduğunu belirtti. Fakih’e göre bu dönüşüm, Suudi Arabistan emlak piyasasını sürdürülebilir ve stratejik yatırımlar açısından bölgesel ve uluslararası düzeyde en cazip destinasyonlardan biri haline getirecek.


Suudi Arabistan Veliaht Prensi’nden, eski Yemen Cumhurbaşkanı'nın oğluna babasının vefatından ötürü başsağlığı mesajı

Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Muhammed bin Selman, (SPA)
Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Muhammed bin Selman, (SPA)
TT

Suudi Arabistan Veliaht Prensi’nden, eski Yemen Cumhurbaşkanı'nın oğluna babasının vefatından ötürü başsağlığı mesajı

Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Muhammed bin Selman, (SPA)
Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Muhammed bin Selman, (SPA)

Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Muhammed bin Selman, Nasır Abdurrabbu Hadi ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde, babası Yemen’in eski Cumhurbaşkanı Abdurabbu Mansur Hadi’nin vefatı nedeniyle en içten taziyelerini ve başsağlığı dileklerini iletti. Veliaht Prens, Allah-u Teala’dan merhuma rahmet etmesini ve cennetine kabul etmesini diledi.

Merhumun oğlu ise Prens Muhammed bin Selman'a taziyeleri ve başsağlığı dilekleri için derin şükranlarını dile getirerek, Allah'tan Veliaht Prens'i mükafatlandırmasını diledi.


Suudi Arabistan Kalkınma Fonu, özel sektörün uluslararasılaşması ve yerel içeriğin küresel ölçekte güçlendirilmesi için harekete geçti

Suudi Arabistan’ın başkenti (SPA)
Suudi Arabistan’ın başkenti (SPA)
TT

Suudi Arabistan Kalkınma Fonu, özel sektörün uluslararasılaşması ve yerel içeriğin küresel ölçekte güçlendirilmesi için harekete geçti

Suudi Arabistan’ın başkenti (SPA)
Suudi Arabistan’ın başkenti (SPA)

Suudi Arabistan Kalkınma Fonu (SFD), yurt dışında finanse ettiği büyük ölçekli kalkınma projelerine ulusal özel sektörün katılımını sağlamak amacıyla yoğun ve stratejik girişimlerde bulunuyor. Bu adım, özellikle müteahhitlik ve mühendislik sektörlerinde faaliyet gösteren Suudi şirket ve kuruluşlarının uluslararası pazarlarda daha fazla pay elde etmesini hedefliyor. Böylece yerli katkı oranının en üst düzeye çıkarılması ve ulusal ürünlere ülke sınırları dışında da öncelik verilmesi amaçlanıyor. Söz konusu yaklaşım, gelir kaynaklarının çeşitlendirilmesini öngören Vizyon 2030 hedefleriyle de uyumlu bir politika olarak değerlendiriliyor.

Mevcut projeler ve fırsatlar haritası

Hâlihazırda ihaleye çıkarılan proje portföyü, farklı kıtalara yayılan kritik kalkınma projelerini kapsıyor. Bunların başında, Komorlar’daki Ulusal Kan Transfer Merkezi’nin inşası ve donatımı ile Uganda’da yürütülen Suudi Kuyu Açma ve Kırsal Kalkınma Programı’nın beşinci aşaması geliyor.

Portföyde ayrıca Tunus’ta hayata geçirilecek nitelikli tarım ve çevre projeleri de yer alıyor. Bunlar arasında Ghezala, Joumine ve Sejenane bölgelerinde uygulanacak Entegre Tarımsal Kalkınma Projesi’nin ikinci aşaması, Gammarth ile Kartaca arasındaki kıyı şeridinin deniz erozyonuna karşı korunması çalışmaları ve dağıtım şebekeleri için polietilen boru hatlarının döşenmesini kapsayan proje öne çıkıyor.

Akademik alanda ise SFD, Antigua ve Barbuda’daki Batı Hint Adaları Üniversitesi’nin Five Islands Kampüsü inşaat işlerini kapsayan ihaleye katılım fırsatı sunuyor.

Destek ve güçlendirme mekanizmaları

SFD, söz konusu uluslararası ihalelerle ilgilenen tüm yerli şirketleri, resmî internet sitesi üzerinden başvuru yapmaya çağırdı. Açıklamada, satın alma işleminin tamamlanmasının ardından yerli yatırımcılara gerekli teknik ve lojistik desteğin sağlanması için ilgili kurumlarla doğrudan koordinasyon yürütüldüğü belirtildi.

Bu girişim, SFD’nin ihracat sektörünü teşvik etmek amacıyla kredi kolaylıkları ve çeşitli teminat mekanizmaları sunan Suudi İhracat Programı aracılığıyla özel sektöre verdiği desteğin devamı niteliğini taşıyor.

SFD, Suudi şirketlerinin kendi projelerindeki payını artırmayı ve Suudi pazarının imkânlarıyla gelişmekte olan ülkelerin ihtiyaçları arasında uyum sağlamayı hedefliyor. Bu yaklaşımın, Vizyon 2030 hedefleriyle paralel olduğu ifade ediliyor.

SFD daha önce, yurt dışında yürütülen projelerde özel sektörün karşılaştığı başlıca zorlukları tespit etmek amacıyla kapsamlı bir çalışma gerçekleştirmişti. Bu kapsamda yerli yatırımcılardan, uluslararası projelerde faaliyet gösterirken karşılaştıkları engelleri ve bunların yerli katkı oranının artırılması ile ulusal ürünlere öncelik verilmesi üzerindeki etkilerini açıklamaları ve çözüm önerileri sunmaları istenmişti.

SFD, yurt dışında yürüttüğü projelerde danışmanlık hizmetlerinin ulusal mühendislik danışmanlık ofislerine verilmesi ve kalkınma projelerinin uygulanmasının takip edilmesi yoluyla Suudi özel sektörüne önemli katkılar sağladı. Ayrıca Suudi müteahhit ve tedarikçilerin fonun yurt dışındaki projelerindeki payı da son yıllarda arttı.

SFD’nin son 50 yılda 100’den fazla gelişmekte olan ülkede toplam değeri 81 milyar riyali (21,6 milyar dolar) aşan yaklaşık 800 kalkınma projesi ve programını finanse ettiği belirtiliyor. Bu tablo, Suudi danışmanlık şirketleri, müteahhitler ve tedarikçiler için küresel ölçekte yatırım faaliyetlerini genişletme konusunda önemli fırsatlar bulunduğunu ortaya koyuyor.