Semir Ataullah
Lübnanlı gazeteci - yazar
TT

İnsan ve çevresi

Eski çağlardan beri atasözleri, insanın çevresinin ve dostlarının önemini vurgular. Hayatımızın hangi aşamasında olursak olalım, birlikte olduğumuz insanların üzerimizdeki etkisi güçlü ve çoğu zaman belirleyicidir. Bu yüzden kitap, en değerli dostlardan biri sayılmıştır; konuşmadan yoldaşlık eden, emek verilmeden verim sunan bir refik olarak görülür. Amerikalı düşünür Ralph Waldo Emerson da insanın kendisinden daha büyük ve yetkin kişilerle birlikte olmaya özen göstermesi gerektiğini söyler; çünkü kişi, onların birikiminden fayda sağlar. Buna örnek olarak da şu durumu verir: Satrançta sizinle aynı seviyede bir rakiple oynarsanız becerinize yeni bir şey katamazsınız; ancak sizden daha güçlü bir rakiple karşılaşırsanız ondan çok şey öğrenirsiniz. Emerson’a göre insan, bilgiyi her yerde bulabileceği gibi, bilgili insanlarla dostluk kurmayı da seçebilir. İnsan, bilgisizlerle vakit geçirmekten kaçınmalıdır.

Deha, her sınıfta ve her coğrafyada ortaya çıkabilir. Bununla birlikte Emerson, varlıklı aile çevrelerinde çoğu zaman bilgi ve hatta yetenek sahibi insanlara daha sık rastlandığını ifade eder. Bu görüş, kendi çabasıyla yükselenlerin, yoksulluktan gelip büyük başarılar elde edenlerin ya da bütünüyle başarılı topluluklar oluşturan insanların önemini ortadan kaldırmaz. Emerson’un bu tür insanlara verdiği örneklerden biri, ünlü Fransız romancı Honore de Balzac’tır. Mütevazı bir aileden gelen Balzac, soylular gibi bir hayatın hayalini kurmuş, ardı ardına romanlar yazarak kendini tüketircesine çalışmıştır. Şöhrete ulaştıktan sonra ise köylü kökenli soyadını değiştirerek kendisine soylu bir unvan eklemiş ve ‘Honore de Balzac’ adıyla tanınmıştır.

Balzac yalnızca adını değiştirmekle kalmamış, dünyayı da değiştirmeye çalışmıştır; acıyı ve yoksunluğu yaşayanlar için hayatın yükünü hafifletmeyi amaçlamıştır. Bugün Fransızlar arasında roman sanatının en büyük ismi konusunda tartışmalar sürerken, çoğunluk tercihini bu üretken ve fedakâr yazardan yana kullanır. Öyle ki Balzac, henüz 44 yaşındayken, her zamanki gibi geceleri yeni bir eser üzerinde çalışırken hayata veda etmiştir.