Şarkul Avsat Türkçe https://turkish.aawsat.com Şarkul El-Avsat gazetesi dünyaca en ünlü günlük Arapça gazetesi sayılır. Farklı dört kıtada bulunan 12 şehirde aynı anda basılmaktadır. http://feedly.com/icon.svg

​Tarihi Değiştirenler: Etiyopya İmparatoru’nun huzurunda 3 kez eğilmek

​Tarihi Değiştirenler: Etiyopya İmparatoru’nun huzurunda 3 kez eğilmek

Perşembe, 7 Mayıs, 2020 - 13:00
Semir Ataullah
Lübnanlı gazeteci - yazar 

Roma İmparatorluğu'nun Gerileyiş ve Çöküş Tarihi kitabının yazarı Edward Gibbon, ‘Etiyopyalılar bin yıl boyunca uyudular ve bu sırada kendilerini ve dünyayı unuttular’ diyor.

1954'te Addis Ababa'ya giden bir Fransız yazar, havaalanından şehre doğru yol alırken aniden yeşil bir Rolls Royce’un karşısına çıktığını, bir keçi sürüsünün koşuştuğunu, eşeklerin sırtlarında bazı adamlar gördüğünü ve herkesin eğildiğine tanık olduğunu anlatıyor. Yazarın anlattığına göre bu, yalnızca öne doğru biraz eğilmekten ibaret değil; bilakis insanın göğsünün yer ile temas ettiği şekilde gerçekleşti.

Etiyopya imparatoruna kralların kralı (necaşilerin necaşisi) denirdi. Bir adama imparatorluk divanında necaşi ile görüşme onuru verildiyse bu kişinin onun huzuruna çıkana kadar üç kez eğilmesi gerekirdi: Öncelikle salonun eşiğinde, sonrasında yolun ortasında ve en son da imparatorun önünde durduğunda.

1892 yılında Harar'da doğan imparator, 1917 ila 1974 yılları arasında ülkesinin en güçlü adamı oldu. İmparator doğduğunda kendisine Tafari Makonnen ismi verildi.  Babası, İmparator 2. Menelik’in baş danışmanıydı. Kızı Taitu, 1917 yılında imparatoriçe olduğunda Tafari Makonnen de vekil ve veliaht oldu. Taitu’nun ölümünün ardından Haile Selassie adıyla taç giydi. Mussolini'nin 1935'te Etiyopya'yı işgal etmesiyle kaçtı. 1941'de tahtına geri döndü ve inanılmaz bir otokratik hükümet kurdu. Aynı zamanda Etiyopya'yı Afrika'da önemli bir yer haline getirdi.

Etiyopya'yı kendi sarayını yönettiği gibi yönetiyordu. Aşçılarla yapılan sözleşmeler ve büyükelçilerin çantalarındaki raporlara kadar her şeyi bizzat kendisi kontrol ederdi. Okullara sürpriz ziyaretler düzenlerdi ve onlara bir önceki gün hangi dersleri aldıklarını, ne okuduklarını sorardı.

Haile Selassie’nin yönetimi bir dereceye kadar heyecan uyandıracak denli farklıydı. Ayrıca Selassie, Etiyopya'yı nispeten modern bir asra taşıyan adamdı. Her zaman ülkesinin Eğitim Bakanı olarak görev yapmayı arzuladı. İmparator Haile Selassie, 1974 yılında Albay Mengistu Haile Mariam liderliğindeki sol darbe ile tahttan indirildi. Haile Mariam ile birlikte gelen ‘ilericilik’ neticesinde bir milyondan fazla insanın öldüğü iç savaş başladı. Kıtlık zamanında bir milyon insan daha öldü. Başta Sudan olmak üzere komşu ülkelerle acımasız savaşlar yapıldı. Aynı zamanda daha derin ve etkili olan bir diğer olay ise rejimle yapılan uzun bir savaşın ardından Eritre'nin bağımsızlığını kazanmasıydı.

Mengistu Haile Mariam’ın hayatı, Zimbabve'de siyasi mülteci olarak sona erdi. Ülkeden kaçmasının ardından Haile Selassie'yi sarayında öldürdüğü ortaya çıktı. Cesedi, salonun zemininde beton bir plakanın altına gömüldü. Biraz da kara mizah anlayışıyla söylenildiği gibi; bu kez iktidara dönemeyecekti.

Görüşmek üzere…


DİĞER KÖŞE YAZILARI

Editörün Seçimi

Multimedya