Yüzyıllık sorunlar

Perulu diplomat Javier Pérez de Cuéllar, 100 yaşında politik ve diplomatik hayatını geride bıraktı.
Bu sürenin yarısından fazlasını yurtdışında geçirdi. Paris, Londra ve Hindistan'da diplomatik görevlerde bulundu. 1982-1991 yılları arasında iki dönem Birleşmiş Milletler'in (BM) 5’inci Genel Sekreteri olarak görev yaptı. Bu iki dönemlik görevinin ardından Cumhurbaşkanlığı seçimlerine katıldı. Ancak Başbakan ve Dışişleri Bakanı olarak görev yapmakla yetinmesi gerekti.
Pérez de Cuéllar, gülümsemeye güç yetiremeyen üzgün ve neşesiz bir çehreye sahipti. Fakat dünyanın sorunlarının ortasında yaşadığı uzun hayata rağmen her zaman iyimser, iyi kalpli ve mütevazi olan bu adamın yanıltıcı özellikleri de vardı.
Dünyayı inşa eden şeyin bürokrasi olduğu söylenir.
Senyor Pérez de Cuéllar da tek bir çakıl taşının dünyanın üzerindeki mavi kubbenin yıkılmasına yol açmasından endişe duyan hassas bir bürokrat örneğiydi.
O, uluslararası politikanın yollarını ve tehlikelerini bilen üst düzey bir diplomattı.
ABD duvarına ve Sovyetler buzuna çarpmadan bunları aştı. Bununla birlikte zorlu meselelerin ince ipleri üzerinde yürümekte oldukça yetkin olmasına rağmen genel sekreterlik yaptığı dönemde de sonrasında da Arap dostluğunu göstermekten hiç çekinmedi.
Bu uzun süreli dostlukları arasında Alya Sulh’a olan muhabbeti de vardı. New York'ta ve sonra Paris'teki siyasi ve edebi salonlarda onun en yakınındaki isimdi. Senyor Pérez de Cuéllar’ı Birleşmiş Milletler'de (BM) görev yaptığı on yıl boyunca gazeteci olarak takip ettim.
Lübnan'ın bağımsızlığını kazanmasından sonraki ilk lideri Riyad es-Sulh’un Cumhurbaşkanlığı kabul salonunda onunla birkaç kez görüşme fırsatı buldum.
Alya, Arap kadınlarının yükselişinin nadir görülen bir örneğiydi. Riyad es-Sulh’un erkek çocuğu yoktu. En büyük kızının mirasını üstlenmesine karar verdi. Alya, Beyrut Amerikan Üniversitesi, Sorbonne ve Oxford’da siyaset ve dil bilimi okudu. Yıllarca en-Nehar gazetesinde haftalık yazılar yazdı. Alya, Cibran Tueni ve Raymond Eddé, o zamanın siyasi istihbaratı olan Deuxième Bureau'ya karşı etkili bir cephe oluşturdular.
Alya, Lübnan iç savaşından sonra o sıralar politikacıların durağı olan Paris'e göç etti. Orada Lübnanlılar ve diğerleri için önemli bir siyasi platform kurdu. Kısa bir süre New York'a taşındı. Sonrasında tekrar Paris'e dönerek Elysee'nin yakınlarında bir dairede yaşadı. İslam kültürüne ait figürlerle süslenen bu salonda edebiyatçılar, siyasetçiler ve gazeteciler bir araya geldiler. Senyor Pérez de Cuéllar, hatıralarını içeren uzun sohbetiyle sık sık bu buluşmaları renklendirdi.