Şarkul Avsat Türkçe https://turkish.aawsat.com Şarkul El-Avsat gazetesi dünyaca en ünlü günlük Arapça gazetesi sayılır. Farklı dört kıtada bulunan 12 şehirde aynı anda basılmaktadır. http://feedly.com/icon.svg

Pekin'de Sartre'ı aramak

Pekin'de Sartre'ı aramak

Pazartesi, 14 Kasım, 2022 - 12:15
Semir Ataullah
Lübnanlı gazeteci - yazar 

Çin Komünist Partisi’nin (ÇKP) 20. Ulusal Kongresi’ni takip ederken gözlerim kongrede olmayanları aradı. Lider Mao’yu, Kızıl Devrim’in kahramanlarını ve gerek klasik müziği gerek soyut sanatı gerek görsel sanatı gerek kübizm sanatını gerekse çocuklara has renkli resimleri sevdikleri için idam edilen en az iki milyon insanı…

Bu devrim, 'Kültür Devrimi' olarak adlandırıldı. Bu dönem şairler, ressamlar ve müzisyenler için ölüm getirdi. Kısmen Mao'nun karısı ve erkek arkadaşı tarafından yönetildi. Çin'in dışındaki kültürel metropolde ve hatta dünyanın kültür başkenti Paris'te, büyük filozof Jean-Paul Sartre, Mao ile eseri 'Kızıl Kitap'ı övüyor ve Frantz Fanon'un şiddetin şekillerine yaptığı çağrıyı takdir ediyordu. Diğer tüm kaos severler, sadistler, cinayet ve kundakçılık tutkunları gibi Sartre de tüm felsefi ve edebi mirasıyla, 'Maoist' olarak adlandırılmaktan keyif aldı. Berkeley ve Sorbonne'daki dünya gençliğinin Mao'nun sözlerine alkış tutmaması utanç verici olarak görülüyordu. Yalnızca Oxford ya da Cambridge gibi üniversiteler bu lekeden kurtuldu ya da buna isyan etti.

ÇKP 20. Ulusal Kongresi fotoğraflarında Kültür Devrimi'nin yoldaşlarını boşu boşuna aradım. Hepsi tek tip bir şekilde Mao üniforması giymişti. Sade bir zarafet vardı. Parti lideri, yoksulluğu değil, zenginliği gösteren bir takım elbise giyiyordu. Parti üyeleri olan beyler kongreye bisikletle değil, Çin yapımı arabalarla gelmişlerdi. Müreffeh ve gelişmiş bölgeleri ve haşlanmış pirinci öven şiirler yazmayan halk kesimlerini temsil ediyorlardı.

2 milyon ila 6 milyon kadar sanatsever ve müzikseveri idam eden kültür yoldaşları nereye gitti? Bilmiyoruz. Çılgınlık nöbetlerinden büyük halklara ne olduğunu da bilmiyoruz. Bir ressam ve eski bir çavuş, Cermen halklarını nasıl savaşa götürür? Büyük bir aydın, şarkıcı İtalyanları nasıl faşizme taşır?

Çin devrimi aydınları nereye gitti? Milyarlarca insanın iyi bir gece uykusu için kendisine şarkı söylediği Bay Kai'nin mallarını güvenli postayla satın alırken bir elinde Marx'ın kitabını diğerinde Wall Street Endeksi'ni taşıyan bu yeni Çinliler nereden geldi?

Jean-Paul Sartre nerede? Fransa (ve dünyanın çoğu) uzun süre kardeşlerinin gölgesinde yaşadıktan sonra Sartre söndü. Dünya yazarı olarak kalmak yerine Maocu gruba üye olmayı seçti. Küçük şöhret büyük aklı öldürdü.

Görüşmek üzere…


DİĞER KÖŞE YAZILARI

Editörün Seçimi

Multimedya