Semir Ataullah
Lübnanlı gazeteci - yazar
TT

Kayıp Neslin yüzüncü yılı

Ernest Hemingway Paris’e ‘kendini aramaya’ gelmişti, geldiği gibi de bütün bir kuşağa adını verdi: ‘Kayıp Nesil’. Bu kuşak yüz yaşına girdi. 1926 yılında Hemingway’in ünlü eserleri arasında yer alan ‘Güneş de Doğar’ yayımlandı. Hemingway edebiyat dünyasını her yerde değiştirecekti. İngiliz dilinde yaptıklarının, o dönemde Halil Cibran’ın Arap dilinde yaptıklarına benzerliği akla getirmesi muhtemel. Pencerenin önünde yazdı, ardından fazlalıkları oradan fırlatıp attı. Peki, neydi o fazlalıklar? Kayda geçirin: Sıfatlar, fiil, geçmiş zaman... Tekrar. Kendinizin de okuyucunuzun da yükünü hafifletin.

Hemingway, önce Amerika’da ardından Avrupa’da gazetecilik dilini altüst etti. Ekledikleri ve kattıklarıyla değil; bilakis sildikleri ve budadıklarıyla…

Güneş de Doğar, yalnızca roman üslubunu değil, aynı zamanda roman anlayışını da değiştirdi. Kadınların âşık olduğu bir kahramanla değil, eli kolu bağlı âciz bir âşıkla karşı karşıyayız.

Hemingway, savaş sonrası Amerikan edebiyatının yanı sıra, şüphesiz Fransız ve İspanyol edebiyatlarını da büyük ölçüde etkiledi. İspanya İç Savaşı’ndaki edebî hareketin bizzat bir parçası ve o dönemin Paris’indeki en belirgin edebî simasıydı.

Dünyanın dört bir yanından genç edebiyatçılar; sürrealizm, varoluşçuluk, gerçekçilik ve iki dünya savaşının başlangıçları ile sonlarına eşlik eden, milyonlarca canı alıp götüren tarihteki en geniş ve en derin edebî hareketi kasıp kavuran bütün modernite akımlarından her türlü eğilimle ‘Kayıp Nesil’ ifadesini ödünç aldılar.

Savaş, beraberinde getirdiği ve içinde barındırdığı umutsuzluk ve vahşetle birlikte, kuşağın yitişme ve ahlaki çözülüşünün en önemli kaynağıydı. Kimi tarihçiler bu kuşağın başlangıcını 19. yüzyılın sonlarına kadar götürse de genel kabul gören görüş, Güneş de Doğar’ın yayımlanmasıyla başladığı yönündedir.