Trump'ın ara seçimlerdeki yenilgisinin ardından İran Meclis Başkanı Kalibaf, “Amerikan halkı savaşa hayır dedi” açıklamasını yaptı. Dini Liderin danışmanı Muhammed Muhbir, İran'ın “savaşın maliyetini Amerika Birleşik Devletleri'ne yüklediği” görüşünde. Yargı Erki Başkanı Gulam Hüseyin Ejei ise daha da ileri giderek, İran'ın “hem savaşta hem de siyasette Trump'ı yendiğini” söyledi.
Bu İran kanaati, başta Başkan Yardımcısı J.D. Vance olmak üzere üst düzey Amerikalı yetkililerin İran savaşının yenilginin nedeni olduğu yönündeki açıklamaları ile desteklendi. Cumhuriyetçi liderler ara seçimlerdeki yenilgilerinin nedenlerini gözden geçirirken, İranlı liderler savaşı kazandıklarına ve Trump, ABD için aşağılayıcı bulduğu yedi taleplerini kabul etmeyi reddettiği müddetçe onunla mücadeleye devam edebileceklerine giderek daha fazla inanıyorlar. Bu arada Trump, savaşının gerekli olduğunu ve aynı koşullar altında tekrar savaş açmaktan çekinmeyeceğini ısrarla belirtiyor.
Bu ısrarla, diplomatik bir çözüm bulunması zor görünüyor çünkü Trump yenilgiyi kabul edip kendisini düşmanlarının alaylarına maruz bırakmak istemeyecektir. Tam ölçekli bir savaş başlatmak veya sınırlı saldırılar düzenlemek için yeterli anayasal araçlara sahip; bu da iç, bölgesel ve uluslararası düzeylerdeki krizi daha da kötüleştirecek ve genişletecektir. Bu gerçek İran liderlerinin de gözünden kaçmıyor; ABD Başkanının Kazma Dağı'na saldırması durumunda nükleer serpintiye karşı önlem almaları için vatandaşlarını uyarmaları da bunun kanıtı. ABD yönetimi, bu dağın, küçük bir nükleer bomba veya bilinmeyen konvansiyonel ABD silahı dışında saldırıya karşı dayanıklı, güçlü şekilde korunmuş bir yeraltı nükleer tesisini gizlediğine inanıyor. Her iki silahın kullanımı halinde de ölümcül radyoaktif serpinti yayılabilir. Bu nedenle İranlı yetkililer, Trump'ın “İranlılara bunu söyleyin” açıklamasına da dayanarak tesisi yok etmeyi amaçladığına inandıklarından, tesisin yakınında yaşayan vatandaşlara talimatlar ve iyot tabletleri dağıttılar.
Trump'ın iki seçeneği var; geri adım atmak ve muzaffer imajını kaybetme riskini almak ya da tehdidini gerçekleştirmek. Tek sorun şu ki, özellikle İran liderlerini öldürdüğü, donanmasını yok ettiği, askeri ve ekonomik olarak felç ettiği 40 günlük bir savaşa giriştikten sonra, tehdidini gerçekleştirdiğinde başarılı olacağından emin değil. Zira bütün bunlara rağmen, İran liderliği geri adım atmadı, aksine Amerikan çıkarlarına zarar veren ve Trump'a meydan okuyan koşullar öne sürerek zorlukları yoğunlaştırdı.
Bütün bunlara rağmen, İran liderliği bu tehlikeyi görmezden geliyor ve direnişinin bölgenin çehresini değiştireceğine inanıyor. Eğer bu, gerçekten hem Trump'ın hem de İran liderlerinin tercihiyse tablo çok kasvetli görünüyor ve Demokratların iktidara gelmesinden sonra ABD'de yaşanacak önemli değişiklikler dışında hiçbir şey bunu ortadan kaldıramaz. Ancak Demokratlar bile İran'ın koşullarını, özellikle nükleer yetenekler geliştirmesine veya Hürmüz Boğazı'nı kontrol etmesine izin vermeyi, tazminat ödemeyi ve ABD’nin bölgeden çekilmesini kabul edemezler. Demokratların elinde sihirli bir değnek yok, dahası özellikle de Ortadoğu'dan çekilmeyi savunan ilerici kanat ile ABD'nin bölgedeki rolünden vazgeçmesine karşı çıkan daha büyük, daha ılımlı bir kanat arasında bölünmüş durumdalar. Bu nedenle İran Dini Lideri Mücteba Hamaney seçim ortamını son derece gerçekçi bir şekilde değerlendirerek şunları söyledi: “Egemen Amerikan sisteminin partizan dönüşümler veya siyasi gruplar nedeniyle değişebileceğine dair küçük de olsa bir umut besleyenler veya ABD'ye taviz vermenin İran halkına karşı düşmanlığından vazgeçmesini sağlayabileceğini düşünenler yanılıyorlar.” Bu, iki taraf arasında güvenin tamamen yok olduğu ve tüm diplomatik girişimlerin ve arabuluculukların ABD'yi bir santim bile yerinden oynatmadığı, İran'ın da tek bir kıvılcım yakmadığı anlamına geliyor.
Bu tehlikeli kanaatleri daha da ağırlaştıran, seçim yenilgisinin asıl nedeninin İran'la savaş değil, Trump'ın korumacı ticaret politikaları, özellikle de yolsuzluk, göç sorununu çözme yöntemi ve kimlik savaşları olmasıdır. Ortalama vatandaş Amerikan ekonomisinin güçlü ve işsizliğin düşük olduğunu görüyor ama servet dağılımındaki eşitsizlik ve Amerikan toplumunda sınıflar arasındaki uçurumun genişlemesi nedeniyle kendisini yoksul hissediyor. Başarısız olduğu için Trump'ı suçluyor ve bu nedenle onu seçim sandığında ağır bir şekilde cezalandırdı. Seçimden sonra Trump iç politikada zayıf, dış politikada ise güçlü hale geldi. Muhtemelen, ara seçim yenilgisinden sonra Filistin sorununu çözmeye odaklanan Clinton veya İran ile nükleer anlaşmaya varan Obama gibi seleflerini taklit ederek dış politikaya odaklanacaktır. İranlılar geri adım atmayı reddederse savaş seçeneğine başvurmak zorunda kalabilir. Trump’ın bu seçeneğe yönelip yönelmeyeceği, özellikle onlarla iş birliği yapmaya istekli olduğunu açıkladıktan sonra, Demokratların tutumuna bağlıdır. Eğer intikam peşinde koşmaktan, onun peşine düşmekten ve yolsuzluk soruşturmaları başlatmaktan kaçınırlarsa, savaşı önlemede, seçmenlerin güvenini kazanmada, müttefiklerle olan anlaşmazlıkları gidermede ve iç sorunları çözmede başarılı olabilirler. Ancak, eğer başarısız olurlarsa -ki ilerici kanadın buna karşı çıkması nedeniyle başarısızlık olasılığı oldukça yüksek- Trump onlara sırtını dönecek, projelerini engelleyecek, İran'ı yenmek veya Küba rejimini devirmek gibi başarılarla adını tarihe yazdırmak için dış politikaya odaklanacaktır.
Trump'ın iki seçeneği var: İran'la olan savaşını müzakere yoluyla veya savaş yoluyla kazanmak ve tüm işaretler müzakere kapısının kapalı, savaş kapısının ise bütün kötülükleriyle açık olduğunu gösteriyor.
