Gazze: ABD-İsrail-İran savaşının patlak vermesi nedeniyle Gazze dosyası ihmal edildi. Bu ihmal, yani dosyaya yönelik çalışmaların dondurulması, Netanyahu'ya değerli zaman kazandırdı ve Gazze'deki savaşı kısıtlama olmaksızın sürdürmesine imkan sağladı.
Barış Konseyi'nin en önde gelen isimlerinden Sayın Mladenov ve Tony Blair, Konseyin varlığını herkese hatırlatmak için adımlar attılar ve açıklamalar yaptılar. Söz konusu Konseyin görevi, savaşı sona erdirmek ve ertesi günü yönetmekten, Hamas ve İsrail arasında sonuçsuz bir arabuluculuk rolü oynamaya kaymıştı. Bu bağlamda, Jared Kushner Mısır'da Halil el-Hayye ile görüştü ve onunla yemek yedi.
İran ile savaşın yaşandığı yıl boyunca, Netanyahu'nun Gazze Şeridi'ne yönelik savaşı, Trump'ın ateşkesi sağlamasından öncekinden daha yavaş bir tempoda da olsa yeniden başladı. Gazze'ye kararlaştırılan yardımların girişi önemli ölçüde azaldı ve İsrail işgalini, Şeridin üçte ikisini kapsayacak şekilde genişletti.
Amerikan yönetimi, sadece formalite gereği yapılan birkaç küçük açıklama dışında, İsrail'in yaptıklarının hepsini görmezden geldi. Bu Amerikan hoşgörüsü, Trump yönetiminin Netanyahu'nun gönülsüzce kabul ettiği Amerikan girişiminin gerektirdiği esneklikle çelişen seçim döneminin zorunluluklarını anladığı şeklinde yorumlandı.
Netanyahu'nun kişisel gündeminin dışında ve Amerikan girişimi ile Başkan Trump'ın bir dış politika başarısına duyduğu ihtiyaç perspektifinden bakıldığında, Gazze dosyası ciddi ilerlemeye en kolay ve en objektif şekilde hazır olan dosyadır. İran meselesiyle veya kendi savaşını Gazze'yi desteklemeye bağlamaktan çekinmeye başlayan Hizbullah ile ilgisi yok. Bu, özellikle birincil ve belki de tek destekçisi ABD ve ana engel müttefiki Netanyahu olduğu için dosyanın ilerletilmesi açısından mantıksal olarak çıkarımıza olmalı. Gazze dosyasında, Amerikan çabalarının yeniden başlatılması için elverişli faktörler var. Amerikan girişimini uygulamakla görevli uluslararası güce katılmaya istekli ülke sayısı arttı. Aslında, bu gücün temsilcileri Gazze'nin dış mahallelerinde zaten mevcut. Netanyahu sahneden çekilir ve yerine Eisenkot geçerse, İsrail'in Barış Konseyi ile daha olumlu bir iş birliği yapması beklenebilir. Eisenkot da bunu vaat etti ve Amerikalılar istediği sürece vaadini yerine getirmesinin önünde hiçbir engel yok.
Batı Şeria: İran'la savaş ve bunun bölgesel güvenlik ve küresel ekonomi üzerindeki doğrudan etkisiyle ilgili Amerikan ve uluslararası kaygıların örtüsü altında, Batı Şeria halkına ve mallarına karşı en kapsamlı baskı kampanyasına sahne oldu. İsrail, yerleşim faaliyetlerini ikiye katlama kararları alarak, sakinlerini yerinden etmeye ve ilhak etmeye hazır olduğunu gösterdi. Bu durum, 1967 işgalinden bu yana yaşanan benzeri görülmemiş ekonomik boğulmayla birleşince, Filistin devletinin kurulması için zaten zayıf olan umutları varoluşsal bir tehdit haline getirdi.
Netanyahu'nun görev süresi boyunca, Batı Şeria'nın dar coğrafyası, işgal yenilenmiş, yoğunlaştırılmış ve daha acımasız hale gelmiş gibi, ek askeri taburlar ve silahlı yerleşimci milislerle dolup taştı. Amerikan yönetimi, yerleşimcilerin suçlarına odaklanan uyarı açıklamaları yayınladı ve yerleşimcileri ve ürünlerini hedef alan, kapsamı sınırlı kalan uluslararası boykotlar uygulandı. Bütün bunlar, Netanyahu hükümetinin pozisyonlarını ve eylemlerini etkileyecek somut sonuçlar elde edemedi.
Eisenkot'un Batı Şeria'ya ilişkin pozisyonlarına gelince, bunlar henüz eyleme geçmek için bir temel oluşturacak kadar netleşmedi. Filistin devletini reddettiğini vurgulamış ve hem hükümette hem de muhalefetteki Siyonist güçlerin büyük çoğunluğuyla aynı çizgide yer almış olsa da Filistin devletini kabul etme düzeyinde olmasa bile, özellikle Batı Şeria'da dünyaya gerçek ve ikna edici bir değişimi kanıtlaması gerekiyor. Batı Şeria'daki en tehlikeli yerleşim projesi olan ve kuzeyini güneyinden kalıcı olarak ayıracak, işgal altındaki Doğu Kudüs'ü bir duvar ile çevreleyerek herhangi bir uzlaşı olasılığını ortadan kaldıracak “E1” projesinin dondurulması konusunda Eisenkot ne yapacak? Koalisyonundaki Bennett, Lieberman ve diğerleri gibi şahinleri dizginleyebilecek mi? Bu, görev süresi boyunca İsrail'de değişim yaratma ve liderlik etme yeteneğine yönelik en önemli sınav olacak.
Filistin Otoritesi: Netanyahu, Filistin Otoritesi'ni zayıflatan ve onu daha önce ABD'den aldığı destekten mahrum bırakan bir Amerikan pozisyonu koparmayı başardı. Kendi eylemlerine gelince, Otorite’nin halkının lideri olarak prestijini ve güvenilirliğini baltalamak için büyük çaba sarf etti. Koalisyondaki ortakları, Otorite’ye ait fonları uzun süre kestikten, onu sınırlı özerklik çerçevesinde bile ulusal bir otoritenin en temel görevlerini yerine getiremeyen bir oluşum olarak gösterdikten sonra, onu dağıtmakla tehdit etmekten hiç geri kalmadılar.
Eisenkot, iktidara gelmesi halinde Filistin Otoritesi'ne karşı daha esnek bir yaklaşım sergileyeceğine dair ipuçları verdi, ancak beklentileri davranışlarda basit bir iyileştirmenin ötesine taşımadı. Filistinlilerin, davalarının ve temel haklarının az da olsa buna ihtiyaçları var. Peki, Eisenkot bunu yapabilecek güçte mi?