Güçlü medyanın zaferi

Medyanın otoritesi korkunçtur. Aslında liberal demokratik rejim, medyanın otoritesini kullanarak ifade özgürlüğünü neredeyse mutlak bir şekilde kontrol etti. Bu devletin medyasını izlerken sevdiğimizden değil de korktuğumuzdan dolayı medyaya nasıl saygı gösterdiğimizi öğrendik. Medya, iyisi ve kötüsüyle gerçeği yansıtan bir aynadır. Bunun için medyanın nüfuzu, basının bin bir türlü hesabı olduğunu söyleyen dünyadaki önemli politikacıları ve ekonomistleri tehdit etti.  Medya, 40 yıl önce sadece bilgileri ve haberleri aktarıyordu. Günümüzde ise medya; özgürlüğe, milletlerin ilerlemesine ve hakların korunmasına çağıran bir platforma dönüştü.
Aslında dördüncü otorite (medya), kamuoyunu etkileme ve kamuoyuna ulaşma maratonunda diğer üç otoriteye (yargı, yasama ve yürütme) üstün geliyor. Yeni tekniklerle birlikte haber ve yayıncılık bir endüstriye dönüştü. Buna rağmen Batı medyası, ideal güçlü medya modeline dönüşmedi. Batı medyası, gerçekçiliğin aksine sahteciliğe, abartıya, kışkırtmaya, kişisel çıkarlara ve kamuoyu oluşturmaya çalıştı. Örneğin; Vietnam savaşında medya, Amerikalıların Saygon’da yenildiği gerçeğini güzelleştirme girişimlerine teslim oldu. ABD kamuoyu, ABD’nin üstün olduğunu ve zaferler gerçekleştirdiğini zannetti. Hakikat ortaya çıktığında bile medya, yenilgiyi güzel göstermeye çalıştı: “ABD olmasaydı komünizm, Afrika’ya ulaşmıştı.” Belki de bu gerekçe, zafer kürsüsünden söylenseydi kabul edilebilirdi. Fakat yenilgilerde tüm bahaneler geçersizdir.
Arap dünyasında ise medya, hâkim rejimi güzel göstermeye ve rejimin hatalarını silmeye yönelik bir araç olarak kullanıldı. Mesela Arap sokağını küçümseyen ve İsrail karşısında yenilgiye uğradıktan sonra Arapların zafer kazandığını söyleyen Abdünnasır medyasını hatırlayın. Gerçek haberlere karşı sokağın duygularını takdir etmemek, gizlemesi zor güneş gibidir. Yine Saddam Hüseyin medyası, Saddam’ı çukurdan çıkartana kadar Irak ordusunun kahramanlıklarından bahsetmeye devam etti. Hepsi de fiyaskoydu.
Bugün medya sorunu, sadece hakikati gizleme noktasında farklı bir boyuta ulaşmadı. Çünkü hiç kimse, medyada ya da başka bir yerde hakikati gizleyemez. Aksine medya şirketleri, profesyonellikten ve temel rolünden uzaklaşarak spor kulüplerine benzemeye başladı. Medyanın yalan, ayartma ve kışkırtma derecesinde taraf tutması ya da siyasi bir kesime eğilim göstermesi kabul edilemez bir durumdur.
Genelde karşılaştırma yapacağımız zaman ABD’yi örnek veriyoruz. Donald Trump’ın başkanlığa adaylığının açıklanmasından bu yana sol medya, her yönden Trump’a saldırdı. Hatta sol medya, enerji bütçesi ve ekonomi alanında Trump’ın başarılarını kasıtlı olarak görmezden geldi ya da küçümsedi. Bu kötü medyayla mücadele eden başkan, Kongre ara seçimlerinde Temsilciler Meclisi’ni kaybetse de Senato’da tarihi bir başarı gerçekleştirdi. İki yıldır devam eden medya saldırıları nedeniyle Trump ve partisinin, iradelerini kaybedecekleri bekleniyordu. Buna rağmen Trump, birçok iç sebepten dolayı ara seçimlerden zafer kazanarak çıktı. Fakat en önemli sebep şudur: Zaman ne kadar uzarsa uzasın gerçekler, medyanın nüfuzuna üstün gelecektir.
Katar rejimine bağlı Al Jazeera kanalı, kendisini ifade özgürlüğünün platformu olarak görüyor. 11 Eylül saldırıları meydana geldiği zaman Al Jazeera kanalının bin Ladin’le ilişkisi kuvvetlendi. Öyle ki kanal, Ladin’in platformuna dönüştü. Arap sokağı, Al Jazeera kanalının neden dünyadaki en meşhur teröriste mikrofon uzattığını merak etmedi. O dönemde bunun medya yarışı olduğu söylendi. Al Jazeera, Arap izleyicileri özgür medyayı tercih ettiğine dair ikna etmeye devam etti. Birçokları da buna inandı. Çünkü kanal, izleyicilerin güvenini kazanmıştı. Al Jazeera, iktidardaki Arap rejimlerini hedef almaya ve yöneticilere karşı insanları harekete geçiren sloganlar atmaya başladı. Bugünkü Al Jazeera, geçmişteki Al Jazeera kanalı mıdır? İnsanların Al Jazeera’nın haberlerine yönelik tepkilerini, kanalın nasıl alay konusu olduğunu gözlemleyin. Hatta Al Jazeera, dilbilgisi yönünden haber yazma yeteneğini kaybetti. Al Jazeera, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Mısır ve Bahreyn’e ileri derecede düşmanlık besledi. O derece ki Al Jazeera kanalında yayınlanan haber ve programların konusunu bu devletler oluşturmaya başladı. Al Jazeera kanalı, Katar devletine ambargo uygulamaktan vazgeçmeleri amacıyla dört ülkeye baskı yapmak için Suudi gazeteci Cemal Kaşıkçı’nın öldürülmesi olayını fırsata çevirdi. Kanal, Suudi yönetiminin özellikle de dünyada ekonomik ve sosyal reformun ikonu haline gelen Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ın Kaşıkçı’nın öldürülmesiyle bağlantısı olduğunu iddia eden haberler uydurdu. Al Jazeera, Riyad’ın müttefiki Trump’ı hedef almak için haberler yayınlayan Amerikan sol medyasında kaybettiğini buldu.
ABD Başkanı, güçlü söylemiyle Suudi hükümetinin Kaşıkçı olayıyla ilgili aldığı kararları ve yürüttüğü soruşturmaları destekleyerek yalan haberlere bir sınır koydu. Katar, Türkiye ve Batı sol medyası tarafından hedef alınan Suudi Arabistan Veliaht Prensi, aralarında G20 Zirvesi’ne katılacağı Arjantin de dâhil olmak üzere çeşitli devletleri ziyaret etmeye başladı. Çok geçmeden Trump ve Putin gibi büyük devletlerin liderleri, hatta Türkiye Cumhurbaşkanı G20 Zirvesi’nde Veliaht Prens ile görüşebileceklerini açıkladı. Veliaht Prens’in itibarını zedelemek için uzun bir süre çok miktarda para ve çaba harcandı. Hepsi de başarısızlıkla sonuçlandı. Bu dersin medya araştırmalarında önemli bir başlık olması gerekiyor. Fırsatçılık, açık saldırı ve uydurma haberlerin hepsi de yok olmak üzere. Yalan, ne kadar güçlü ve sağlam olursa olsun hedefine asla ulaşamaz. Kaşıkçı olayında yalan haberler yayınlayan medya organları, izleyicileri karşısında zor duruma düşecek. Daha da önemlisi tarafsızlıktan ve objektiflikten uzaklaşmalarının ardından bu medya organlarından şüphe edilecek.
Medya, arkasında hiçbir şeyi gizlemeyen göz kamaştırıcı büyük bir cam binadır. Fakat bu cam bina, sarsıntıya ve kırılmaya maruz kaldı. Daha da kötüsü bu binanın kırılan bölümleri zor reforme edilir.