​Tahran’dan Beyrut’a yapılan baskıların yankısı

Kadın kollarından bir grubun önünde konuşan Lübnan Hizbullah'ı lideri Hasan Nasrallah, mali sıkıntılar çektiklerinden bahsetti. Bunun nedeninin de örgütü hedef alan, ona baskı yapıp kontrol etmeyi amaçlayan yoksulluk, açlık ve kuşatma politikalarının sonucu olduğunu itiraf etti. Nasrallah konuşmasında birbirlerine karşı sabırlı olmaları ve çocukların babalarından yüksek harçlık beklentisinde olmamaları gerektiğini, Hz. Fatıma’nın kendi yemeğini ve temizliğini kendi yaptığını belirtti.
Geçmişte yenilmiş olsa bile kazanmakla övünen, en zor anlarında bile üstün olduğunu iddia eden bir adamın bu yemek pişirme ve süpürmeye dair kırık söylevi bir bütün olarak İran kampının içinde olduğu zor durumun bir ifadesidir.
İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif’in yönetimdeki liderlerini eleştirmeye cüret etmesi ise bir başka ilgi çekici bir ayrıntı ve Tahran içerisindeki krizi yansıtan bir aynadır. Her ne kadar Zarif, şimdilik aşırılıkçı tarafa karşı savaşını kazanmış ve özellikle de General Kasım Süleymani’yi aşağılamış olsa da geleceği hala belirsizdir.
Görevine geri getirilmesi dünyanın önünde içeriden bölünmüş, parçalanmış ve dini liderin memurları üstünden bir otoritesi yokmuş gibi bir görüntü veren rejimin yüzünü güzelleştirmek için yapılmış bir estetik ameliyatı gibidir. Bu da istifanın, ABD ile olası yeni müzakareler turu için Dışişleri Bakanı Zarif’i rehabilite etme ve hazırlamak için sahnelenmiş bir oyun olduğu söylentisini şüpheyle karşılamamıza yol açmaktadır.
İran ve bölgedeki uzantılarının sorunları bir dizi nedenden kaynaklanmaktadır. Bunların başında da İsrail’in Suriye’de kendisini hedef almasından dolayı yaşadığı büyük askeri başarısızlıklar gelmektedir. Tahran’daki şahinler, Suriye’deki zafere güvenmiş ve bu zafere ulaşmak için büyük bir çaba harcamışlardır. Geçen yılın Eylül ayına kadar Suriye, Irak ve Lübnan, İran’ın tartışmasız jeopolitik uzantısı sayılıyordu. Ancak ABD’nin Irak’taki son hareketlenmeleri, Devrim Muhafızları’nın Bağdat'ın önemli noktaları üzerindeki kontrolünü ortadan kaldırmış, bu yıl 111 milyar dolardan fazla olması öngörülen devlet bütçesine el uzatmasını engellemiş ve milis güçlerin askeri silahlı kuvvetlerini kontrol etme ve ona nüfuzunu dayatma çabaları ile yüzleşilmesini sağlamıştır.
Suriye’de ise İsrail, Golan Tepeleri’nden itibaren 40 km olarak çizilmiş olan hava takip dairesini 80 km’ye çıkarırken ve hatta bunun dışındaki İran ve milislerine ait mevzileri dahi hedef alırken İran saldırılara hiçbir karşılık verememiştir. İran’ın daha büyük ve derinde olan acısı; ABD Dışişleri Bakanlığı'nın İran Özel Girişim Grubu Başkanı Brian Hook’un hazırlamış olduğu ve ABD’nin İran’a karşı uyguladığı ekonomik kuşatmadır. Brian Hook yaptığı açıklamada, ”Şu anda neredeyse bütün dünyanın İran karşıtı boykota katıldığını görebiliriz” diyor. Abu Dabi’li “The National” gazetesine verdiği röportajda ise ABD’nin bazı ülkelere sunduğu “petrol muafiyetlerinin uzatılmayacağını” söylüyor. Hook dikkatli, ısrarcı ve kesin bir avukat olarak tanınıyor. Hazırlamış olduğu plan sayesinde Washington’un İran’ı boykot etme çağrısına boyun eğmeyi reddeden Avrupa, Çin ve Hindistan gibi ülkelerde bile hükümetler, ABD yaptırımlarından kaçınmak için İran’dan çekilen şirketleri durdurmayı başaramadı.
Hamaney rejimine yönelik bu organize saldırı nasıl sonuçlanacak?
Şüphesiz başkent Tahran içerisinde tanık olduğumuz siyasi kaos ve farklı İran şehir ve kentlerinde devam eden sıkıntılar ve gösteriler bunun sonucudur. Yine Nasrallah’ın kadınlar önünde yaptığı sabırlı olmak, ilk ve hızlı etkilere tahammül edilmesi gerektiği yönündeki konuşma da bunun bir sonucudur. General Süleymani’nin İran dışında sürdürdüğü savaşlar ile elde ettiği nüfuz alanlarını müzakare etmeyi ve baskılara boyun eğmeyi reddetiğine yönelik açıklamalarına rağmen rejimin önünde sadece 2 seçenek bulunmaktadır. Acıya tahammül etmek, inadını sürdürüp bunun bedelini ödemek ve rejimin tamamen çökmesi riskini göze almak ya da boyun eğip Afganistan’dan Yemen ve Lübnan’a bölgenin tamamında İran macerasına son vermeyi amaçlayan bir anlaşmayı müzakare etmeyi kabul etmek.