Cezayir, Buteflika’dan daha büyüktür

Cezayir’deki gösterileri ile Sudan’daki protestolar arasındaki fark, siyasi sisteme yöneltilen meydan okumanın doğasında yatıyor. Zira Sudan’da Devlet Başkanı Ömer El-Beşir rejimin kendisini temsil ederken Cezayir’de Abdulaziz Buteflika sadece hükümetin başıdır. Dolayısıyla sokakların baskısı ya da yüksek dengelerin çatışması sonucunda Buteflika’nın yönetimden ayrılması durumunda gerçekleşecek değişim cumhurbaşkanlığı sarayı ile sınırlı kalacaktır.
Hartum’da ise istenen değişim 2011 yılında Libya’da yaşanan devrimde olduğu gibi çok daha büyük ve bütün sistemi kapıyor. Aynı şekilde Cezayir’de de başkanlık değişimi barışçıl bir şekilde gerçekleşebilir ve ülkenin varlığı üzerinde çok fazla etkiye neden olmayabilir. Ancak Sudan’da değişim Suriye’de olduğu gibi ancak şiddet ve kan gölü ile mümkündür.
Cezayir Cumhurbaşkanı Buteflika vatansever ve Cezayir halkının yaşlı nesilleri tarafından saygı gören bir isim olarak tanınıyor. Ancak bugün nüfusu 40 milyona ulaşan Cezayir’in büyük bir çoğunluğu bağımsızlık döneminin ve önde gelen sembollerinin kendileri için pek bir anlam ifade etmediği gençlerden oluşuyor. Hasta olmasına rağmen 5’inci kez cumhurbaşkanı seçilmekteki ısrarı kuşkusuz Buteflika’nın aydınlık milli imajına hizmet etmiyor.
Buteflika’nın bu durumu bizlere Tunus’un büyük tarihi lideri Habib Burgiba’nın başına gelenleri hatırlatıyor. Yaşlı ve neredeyse aciz bir durumdayken bile cumhurbaşkanlığı makamında kalmasında ısrar etmesi İçişleri Bakanı Zeynel Abidin bin Ali tarafından 1978 yılında kendisine darbe yapılmasına gerekçe oluşturmuştu. Bu, ülkede sivil yönetim döneminin sona ermesine yol açmıştı.
Cezayir rejimi güçlüdür. Mısır’daki rejime çok benzemektedir. Mısır’da olduğu gibi rejim devletin omurgası sayılan köklü askeri kuruma dayanır. Ülkede ordunun onayı olmadan değişikliklerin gerçekleşmesi mümkün değildir ve ordu ülkenin istikrarının tehlikede olduğunu hissettiği anda müdahale edecektir. Şu ana kadar göstericilerin değişim, geçmişle bağları koparma, ikinci cumhuriyeti deklare etme talepleri rejimin özüne ve yapılanmasına dokunacak kadar ileriye gitmedi. Bu da değişim isteyen sesler ne kadar yükselirse yükselsin Cezayir’deki krizin izin verilen çerçeve içinde kaldığı anlamına geliyor.
Cumhurbaşkanlığı krizinin devam etmesinden ve Cezayir sokaklarındaki hareketlenmelerin genişlemesinden doğabilecek olası sorunlar ise şunlardır:
Farklı taraflar arasındaki ilişkinin sarsılması, bu nedenle bölünmenin genişlemesi ve seçimlerin ertelenerek anlaşmazlıkları derinleştirecek geçici bir dönemin benimsenmesi soruna neden olur. Ancak bütün bu sorunlar bir bardak suda koparılan fırtınalar gibidir.
Cezayir’i çevreleyen bölgenin tamamı  ateş içindedir. Sudan’da ciddi bir kaos, Libya’da 8 yıldır devam eden geniş çaplı kanlı bir savaş ve Tunus’ta ise kırılgan bir istikrar hakimdir. Yüzölçümü olarak Afrika’nın en büyük ülkesi, Kuzey ve Orta Afrika’da istikrarın anahtarı, bölgenin tamamı ve Avrupa’nın güvenliği açısından önemli konumu nedeniyle herkesin gözü Cezayir’in üzerindedir.