Gassan Selame ile bir görüşme

Birleşmiş Milletler (BM) Libya Özel Temsilcisi Dr. Gassan Selame, Libya’nın yakın geleceği hakkında hiç de ümit verici bir tablo çizmiyor. Birçok zorluk bulunuyor ve her taraf kendi isteğine göre bir çözüm istiyor. Temsilcisi olduğu BM ise taraflara sadece çözüm sunabilir ama bunu onlara dayatamaz.
BM Libya Özel Temsilcisi, Libya’nın mevcut durumunu, diplomasinin her kapıdan kendisini terk ettiği bir ülke olarak niteliyor. Büyük devletlerin elçilikleri kapalı, Arap ülkelerinin elçilikleri ise neredeyse terk edilmiş. Trablus’ta en azından diyaloğu ayakta tutmayı daha doğrusu varlığını sürdürmesini sağlamayı başaran BM’den başka kimse kalmamış.
Gassan Selame’ye bizim gibi tehlikeli çatışmalara şahit olan kişilerin; Libya’daki durumu bağımsızlıktan sonra Kongo’nun durumuna benzettiğini, orada taraflar maden bölgeleri için savaşırken, burada petrol bölgeleri için savaştıklarını ama her iki durumda da hiçbir tarafın kesin sonuca ulaşma gücüne sahip olmadığını söyledim. Bunun, ülkenin her ikisi de iktidar iddiasında olan en az iki otorite arasında zaten bölünmüş olduğu anlamına geldiğini belirttim.
Selame ise bana, “o kadar değil” karşılığını verdi ve sözlerini şöyle sürdürdü:
Bütün bu kaosta olumlu olan nokta; ülkenin büyük bir bölümünde normal yaşamın, bilinen bazı merkezlerde patlamalar ve çatışmalar yaşansa da devam ediyor olmasıdır. Ama herhalükarda Libya, savaşların perişan ettiği ve sayıları en az 800 bini bulan göçmenlerin yükü altında ezilen bir ülkedir.  Buna ek olarak; ülkede güvenlik görevlisi olarak çalışan ya da çatışmalara katılan azımsanmayacak kadar çok sayıda paralı asker de bulunmaktadır.
Libya gibi büyük ve zengin doğal kaynaklara sahip bir ülkenin birliğinin hedef alınmasından ve kaynaklarının heder edilmesinden duyduğu üzüntüyü dile getirmesinin ardından Gassan Selame, “Burada herkes için yer var ama sorun herkesi buna ikna edebilmek” dedi. Kaddafi dönemine ‘özlem’ duyulduğu yönündeki iddiaların doğruluğunu sorduğumda ise bana, “İstikrarını ve normal yaşantısını kaybeden ülkelerde; kişisel ve ulusal güvenlik kaybedildiğinde, özgürlük gibi önemli hususlar insanlar için bir lüks haline geldiğinde bu tür şeyler her zaman yaşanır. İnsanların özlem duydukları şey Kaddafi dönemi değil o dönemin bazı görünümleridir” yanıtını verdi.
BM Özel Temsilcisi’ne Seyfulislam Kaddafi’yi ve herhangi bir biçimde siyasete dönmesi olasılığı olup olmadığını da sordum. Nitekim bu soruyu birkaç ay önce, Sefulislam ile çalışan önemli danışmanlardan biri olan Dr. Abdulmunim el-Huni’ye de sormuştum. Selame de neredeyse El-Huni’nin yanıtının aynısını verdi: Mevcut durumda bu olası görünmüyor ama hayat süprizler ve değişimlerle dolu.