Korona savaşında sevindirici bir haber

Korona savaşında sevindirici bir haber

Perşembe, 18 Haziran, 2020 - 09:30
Osman Mirgani
Şarku'l Avsat'ın eski editörü

Korona haberlerinden ne kadar kaçmaya çalışırsanız çalışın bu mümkün değil. Nereye dönerseniz dönün karşınıza çıkıyor. Böyle olmaya da devam edecek, en azından şu dört şeyden biri gerçekleşene kadar: Halihazırda birçok ülke ve laboratuvarda devam eden ilaç çalışmalarının bir sonuç vermesi. Yapılan çalışmalarla dünyanın salgın ve hastalığı tamamen kontrol altına alması. Virüsün kademeli olarak zayıflaması veya eskisi kadar korkutucu olmayan diğer virüslerle olduğu gibi onunla da yaşamayı öğrenmemiz.

Salgın hakkında ardı arkası kesilmeyen ve genellikle çoğu can sıkıcı olan haberlerin ortasında bir önceki gün sevindirici bir haber aldık. Uzmanlar bu haberi sevinçle karşılayıp Kovid-19 salgınına karşı mücadelede önemli bir gelişme sayarken, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) de kritik ve ağır vakalar arasında ölüm oranlarının azaltılmasında kanıtlanmış sonuçlara sahip ilk ilaç olduğu için kendisini bilimsel bir atılım olarak tanımladı. Prestijli Oxford Üniversitesinden bilim adamları bir dizi İngiliz hastanesi ile işbirliği içinde Deksametazon adlı ilacı kullanarak, kritik durumda ve yoğun bakım ünitesine bağlı olanlar ile nispeten daha az tehlikeli bir aşamada ve solunum cihazlarına bağlı vakalar arasında çok sayıda hastanın hayatını kurtarmayı başardılar. Deksametazon, birinci grupta olan hastalar arasında ölüm oranlarını yüzde 30, diğer grupta olanlar arasında ise yüzde 20 oranında azaltmayı başardı.

Bu ilacın avantajı, şu anda mevcut olması, nispeten ucuz bir fiyata (5 sterlin) reçetesiz satılması ve birçok İngiliz hastanesinde hastalar üzerinde kullanıldıktan sonra etkinliğini kanıtlayıp iyi sonuçlar vermesidir. Uzmanlar, virüsün yayılmaya başlamasından itibaren bu ilacın kullanımına başlanmış olsaydı hayatını kaybedenlerden yaklaşık 5 bininin kurtarılabileceğini ifade ediyorlar. Önemli olan bir diğer husus, bir steroid türü olan ilacın, yoksul ülkeler dahil ülkelerin birçoğunda var olması ve romatizma, enfeksiyonlar ve astım gibi solunum hastalıkları, bağışıklık sistemi ile ilgili hastalıklar gibi çeşitli hastalıkların tedavisinde kullanılıyor olmasıdır. Dolayısıyla kritik ve ağır Kovid-19 hastaları arasında ölüm oranlarını azaltmaktaki başarısının kanıtlanması ile kendisinden hemen faydalanacak ülkelerin sayısı çok fazladır.

Ancak, insanların hemen eczanelere koşarak ilacı satın alıp kendi başlarına kullanmalarının önüne geçmek için uzmanlar, bazı hastalıkları olan insanlar üzerindeki olası yan etkileri nedeniyle bir doktor tarafından önerildiği şekilde kullanılmasını tavsiye ediyorlar. Her halükârda ilacın etkisi, ağır durumdaki Kovid-19 hastaları ile sınırlıdır. Hafif semptomlar gösteren hastalar üzerinde etkili olduğu kanıtlanmadı. Bunun yanında, Deksametazon kendi başına Kovid-19 hastalığının ilacı değil. O sadece ağır durumda olan vakalar arasındaki ölüm oranlarını azaltmaya yardımcı oluyor. Diğer tedavi yöntemleri ve hastaların bağışıklık sisteminden oluşan bir kombinasyonun yardımıyla hastalığa direnme hatta iyileşme fırsatı sunabiliyor.

O zaman bu İngiliz deneyimi neden uzmanlar arasında bu kadar memnuniyetle karşılandı?

Çeşitli ilaçlarla yapılan başka deneylerin başarısız olması, Hidroksiklorokin gibi hakkında çok gürültü koparılan bazı ilaçların etkisiz olduğunun kanıtlanmasının ardından Deksametazonun bu başarısı, korkunç hastalığa karşı savaşta sevindirici bir adım sayıldı. Çünkü bilim adamları ve uzmanların, solunum veya bağışıklık sistemi ile ilgili ya da bazı semptomları Kovid-19 ile aynı olan hastalıkların tedavisinde kullanıldığı için mevcut diğer ilaçlar üzerinde yürüttükleri deneylerin de başarıya ulaşabileceğine işaret ediyor. Uzman ve yetkin isimler arasında bu hastalığın tedavisinin tek bir ilaç ile olmayacağı, diğer bazı hastalıklarda olduğu gibi farklı ilaçlardan oluşan bir kokteyl kullanılarak başarılı olunabileceği kanaati hâkim. Şu anda bir dizi ülkenin katıldığı hummalı yarışta bu karma ilaç keşfedilebilir de keşfedilemeyebilir de. Her halükârda bir tedaviye ulaşmak, bilim adamları tarafından 12 ila 18 ay olarak tahmin edilen bir zaman alacaktır. O zamana kadar da keşfedilen ve ölüm oranlarını azaltma, hastalığa direnme ve iyileşme oranlarını artırmakta etkinliğini kanıtlayan her ilaç önemli bir adımdır.

Bu, insanlara güven verecek ve bazı ihtiyati tedbirler devam etse de normal hayata dönmelerine izin verecektir. Dünyayı bu salgın kabusundan kurtaracak çözüme, ilaca ve aşıya ulaşmaları için bilim adamlarına zaman verecektir. Onların çabaları başarılı olmasa bile dünya, Deksametazon gibi diğer ilaçlar aracılığıyla hastalığı dizginlemekte önemli bir aşama kaydetmiş olacaktır. Bu ilaçlar, mevsimsel grip salgınları, sıtma, ebola hatta AIDS gibi yerleşmiş, semptomlarını hafifletmek ve sınırlamak için aşıların geliştirildiği diğer virüs ve hastalıklar gibi bizlere Kovid-19 ile de yaşama gücü verecektir.

Nitekim, sözgelimi her yıl yaklaşık 1 milyar insan gribe yakalanıyor ve üçte biri ya da daha fazlasında hastalık daha ağır seyrediyor. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre bu nedenle her yıl 290 ila 650 bin arasında kişi hayatını kaybediyor. Buna rağmen, gripten bahsettiğimizde o kadar korku duymuyor ve korona ile arasında bir bağ kurmuyoruz. Halbuki bilindiği gibi çeşitli grip virüsleri geçmişte yaşanmış çeşitli salgınlarla bağlantılıdır. Bunların en kötüsü, yaklaşık 500 milyon insanın enfekte olduğu ve en iyi tahminlere göre 50 milyon kişinin hayatını kaybettiği (1918-1920) İspanyol gribidir.

Genel olarak, kademeli bir şekilde normal yaşam faaliyetlerine dönülmesi, tedbirlerin hafifletilmesi ile birlikte gelen Deksametazon ilacı haberi, insanlara ihtiyaçları olan umut dozunu verdi. Koronavirüs salgını ile savaşımız daha çok uzun ve tedbirleri hafifleten bazı ülkelerde görülen artışlara ve ikinci dalga korkusuna rağmen, ülkelerin, bilim adamları ve “beyaz orduların” çabaları, virüsün yayılmasını sınırlama konusunda somut sonuçlar elde etmeye başladı. Geçen her gün, insanlara bu savaşta yardımcı olacak ek deneyim ve bilgiler sunuyor.


DİĞER KÖŞE YAZILARI

Editörün Seçimi

Multimedya