Şarkul Avsat Türkçe https://turkish.aawsat.com Şarkul El-Avsat gazetesi dünyaca en ünlü günlük Arapça gazetesi sayılır. Farklı dört kıtada bulunan 12 şehirde aynı anda basılmaktadır. http://feedly.com/icon.svg

Hoşgörü ve ittifak adımları arasında Libya

Hoşgörü ve ittifak adımları arasında Libya

Çarşamba, 8 Eylül, 2021 - 08:30
Cibril Ubeydi
Libyalı araştırmacı yazar

Libya’da önemli adımlar atıldı. Bunlar arasında eski Libya lideri Muammer Kaddafi'nin ikinci oğlu dahil olmak üzere, eski rejimin bazı destekçilerinin bulunduğu tutuklu ve mahkumların serbest bırakılması ve Muammer Kaddafi’nin gizlenen mezarının açıklanması ile 10 yıldan fazla bir süredir saklanan naaşının teslim edilmesi çağrıları da bulunuyor.

Bazıları bu adımları hoşgörü ve uzlaşmaya giden bir yol olarak görüyorlar. Bazıları da şüpheyle yaklaşıyor, dost ve düşman listelerini yeniden düzenleyerek seçimleri etkileme girişimi olarak görüyorlar.

Bir hoşgörü ve ulusal uzlaşma adımını değil, sadece savaşı yeniden alevlendirebilecek yeni ittifakları temsil ettiğini düşünüyorlar.

Libya'da ulusal uzlaşma, BM’nin “Birleşmiş Milletler, kültürler ve halklar arasında karşılıklı anlayışı teşvik ederek hoşgörüyü güçlendirmeye kararlıdır” sloganında ifade edildiği gibi hoşgörü gerektiriyor.

Yorumlar ne kadar çelişkili olursa olsun, herhangi bir tutuklu veya mahkumun serbest bırakılması, ulusal uzlaşma yolunda önemli bir adım. Ulusal uzlaşma ise savaşlar, dış müdahaleler, paralı askerler, kaos ve vekalet savaşları ile boğuşan, yasadışı göçün geçiş noktasına dönüşen Libya'da istikrarın desteklenmesinin en önemli ayaklarından biri.

Çok geç olmadan ayağa kalkmak ve ilerleme kat etmek için Libya'da ulusal uzlaşı gerçekten acil bir ihtiyaç ve zorunluluk.

Bilhassa NATO uçaklarının sadece Kaddafi rejimini değil Libya devletini de devirmesine yol açan sivilleri koruma kararının sahiplerinin başarısız olduğu yıllar boyunca süren adaletsizlik, göç, yerinden etme, takip ve toplu cezalandırmadan sonra.

Kapsamlı bir ulusal uzlaşma başlatmak ve imkansızı talep etmek gibi katı bir dilden kaçınmak gerekiyor. İnat ve kişisel çıkarları vatanın çıkarlarının önüne koymak, önceki adaletsizlik döneminin neden olduğu zararları gidermek veya tazmin etmekten yola çıkan herhangi bir girişim ulusal uzlaşma projesine zarar verecek faktörlerdir.

Uzlaşma, hoşgörünün kabulü ve geçmişin acılarının unutulması için önemli bir adımdır.

Temel ilke, başkalarına zarar veren her yanlış eylemin failinin tatmin edici bir tazminat ödemekle yükümlü olmasını gerektirir.

Zorunlu yerinden edilmeye maruz kalanlara tazminat ödenmeli.

Özellikle de teneke barakalarda yaşamak, şehirler, köyler ve vahalar arasında dolaşmak zorunda kalan, yalnızca bilgisizlerin değil, kültürlü olanların da kendilerine yönelttiği üstten bakan bakışların kovaladığı Taverga beldesi sakinlerine.

Yalnızca eski rejim onları kullandığı için kendilerini çekiç ile örs arasında bulan bu insanlar hakkında tam bir kibir ve küstahlıkla, "Onlar sadece köle artıklarıdır" deniliyor. Oysa bugün, Şubat devrimi liderlikleri de eski rejimin destekçileriyle ittifak kurmak için yarışıyorlar. Bana kalırsa, eski rejim ile ittifak sorun değil ancak sadece dost ve düşman listelerini yeniden düzenlemek için değil de geçmişin yaralarını ve acılarını gömme ve uzlaşı amaçlanıyorsa.

Ülke aynı zamanda Müslüman Kardeşler örgütünün ve siyasi İslam'ın Libya’yı bütünüyle veya petrol kaynaklarını elde tutmak karşılığında bir bölümünü de olsa ele geçirme girişimlerine de tanık oluyor.

Bu, bazı Müslüman Kardeşler liderlerinin iç ittifak haritalarını yeniden çizme girişimlerinden açıkça görülüyor.

Bu nedenle tutuklular dosyasında bir ilerlemeye tanık olduk. Kaddafi'nin oğlu Saadi'nin mahkemenin kendisini cinayet suçlamasından beraat ettirmesine rağmen, yıllar sonra serbest bırakılması da bu ilerlemeye dahil.

Müslüman Kardeşler hükümeti Kaddafi’nin oğlunu geri almak ve hapsetmek için Nijer hükümetine bir milyar dolardan fazla ödeme yapmıştı. Şimdi, birkaç yıl sonra ise, ayrıntıları hala belirsiz ve spekülasyonlara konu olan siyasi bir anlaşmanın bir parçası olarak serbest bırakıldı. Müslüman Kardeşlerin iktidara gelir gelmez (Allah korusun) onlardan kesinlikle kurtulacağı yeni ittifak haritalarını yeniden düzenlediği ve çizdiği bu spekülasyonların başında geliyor.

Libya'da savaşsız ve çatışmasız geçen son Ramazan ayından bu yana, Libyalılar, 10 yıl boyunca devam eden gürültülü top sesleri, mermi vızıltıları, savaş uçakları, makineli tüfeklerin takırtıları, keskin nişancı tüfeklerinin seslerinden rahatsız olmadan ezan sesini net bir şekilde duyabildiler.

Bu nedenle, şu ana kadar atılan adımlar siyasi çekişme ya da aşiretler arası rekabet değil, vatandaşlık hakkına dayalı olgun bir ulusal uzlaşma projesi başlatmak için nadir bir fırsat olarak görülüyor.

Herkese ait bir vatanın gölgesinde bir arada yaşamanın en güvenli yolu, her türlü aşiretçi, milliyetçi veya etnikçi fanatizmden, etnik şovenizmden kurtulmak, çatışma ve zıtlaşma yaklaşımından uzaklaşmaktır.

Bugün önemli olan, Libya'nın bağımsızlık gününü temsil eden 24 Aralık seçimlerine doğru yol almaktır. Nitekim hoşgörü ve ulusal uzlaşı projesinde yapıcı adımlar atıldı.   


DİĞER KÖŞE YAZILARI

Editörün Seçimi

Multimedya